Brahma Samhita
బ్రహ్మ సంహితా
Brahma Samhita
బ్రహ్మ సంహితా
ఈశ్వరః పరమః కృష్ణః సచ్చిదానన్దవిగ్రహః ।
అనాదిరాదిర్గోవిన్దః సర్వకారణకారణమ్ ॥ 1 ॥
సహస్రపత్రకమలం గోకులాఖ్యం మహత్పదమ్ ।
తత్కర్ణికారం తద్ధామ తదనన్తాశసమ్భవమ్ ॥ 2 ॥
కర్ణికారం మహద్యన్త్రం షట్కోణం వజ్రకీలకమ్
షడఙ్గ షట్పదీస్థానం ప్రకృత్యా పురుషేణ చ ।
ప్రేమానన్దమహానన్దరసేనావస్థితం హి యత్
జ్యోతీరూపేణ మనునా కామబీజేన సఙ్గతమ్ ॥ 3 ॥
తత్కిఞ్జల్కం తదంశానాం తత్పత్రాణి శ్రియామపి ॥ 4 ॥
చతురస్రం తత్పరితః శ్వేతద్వీపాఖ్యమద్భుతమ్ ।
చతురస్రం చతుర్మూర్తేశ్చతుర్ధామ చతుష్కృతమ్ ।
చతుర్భిః పురుషార్థైశ్చ చతుర్భిర్హేతుభిర్వృతమ్ ।
శూలైర్దశభిరానద్ధమూర్ధ్వాధో దిగ్విదిక్ష్వపి ।
అష్టభిర్నిధిభిర్జుష్టమష్టభిః సిద్ధిభిస్తథా ।
మనురూపైశ్చ దశభిర్దిక్పాలైః పరితో వృతమ్ ।
శ్యామైర్గౌరైశ్చ రక్తైశ్చ శుక్లైశ్చ పార్షదర్షభైః ।
శోభితం శక్తిభిస్తాభిరద్భుతాభిః సమన్తతః ॥ 5 ॥
ఏవం జ్యోతిర్మయో దేవః సదానన్దం పరాత్పరః ।
ఆత్మారామస్య తస్యాస్తి ప్రకృత్యా న సమాగమః ॥ 6 ॥
మాయయాఽరమమాణస్య న వియోగస్తయా సహ ।
ఆత్మనా రమయా రేమే త్యక్తకాలం సిసృక్షయా ॥ 7 ॥
నియతిః సా రమాదేవీ తత్ప్రియా తద్వశం తదా ।
తల్లిఙ్గం భగవాన్ శమ్భుర్జోతిరూపః సనాతనః ।
యా యోనిః సాపరాశక్తిః కామో బీజం మహద్ధరేః ॥ 8 ॥
లిఙ్గయోన్యాత్మికా జాతా ఇమా మాహేశ్వరీ ప్రజాః ॥ 9 ॥
శక్తిమాన్ పురుషః సోఽయం లిఙ్గరూపీ మహేశ్వరః ।
తస్మిన్నావిరభూల్లిఙ్గే మహావిష్ణుర్జగత్పతిః ॥ 10 ॥
సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ ।
సహస్రబాహుర్విశ్వాత్మా సహస్రాంశః సహస్రసూః ॥ 11 ॥
నారాయణః స భగవానాపస్తస్మాత్సనాతనాత్ ।
ఆవిరాసీత్కారణార్ణో నిధిః సఙ్కర్షణాత్మకః ।
యోగనిద్రాం గతస్తస్మిన్ సహస్రాంశః స్వయం మహాన్ ॥ 12 ॥
తద్రోమబిల జాలేషు బీజం సఙ్కర్షణస్య చ ।
హైమాన్యణ్డాని జాతాని మహాభూతావృతాని తు ॥ 13 ॥
ప్రత్యణ్డమేవమేకాంశాదేకాంశాద్విశతి స్వయమ్ ।
సహస్రమూర్ధా విశ్వాత్మా మహావిష్ణుః సనాతనః ॥ 14 ॥
వామాఙ్గాదసృజద్విష్ణుం దక్షిణాఙ్గాత్ప్రజాపతిమ్ ।
జ్యోతిర్లిఙ్గమయం శమ్భుం కూర్చదేశాదవాసృజత్ ॥ 15 ॥
అహఙ్కారాత్మకం విశ్వం తస్మాదేతద్వ్యజాయత ॥ 16 ॥
అథ తైస్త్రివిధైర్వేశైర్లీలాముద్వహతః కిల ।
యోగనిద్రా భగవతీ తస్య శ్రీరివ సఙ్గతా ॥ 17 ॥
ససృక్షాయాం తతో నాభేస్తస్య పద్మం వినిర్యయౌ ।
తన్నాలం హేమనలినం బ్రహ్మణో లోకమద్భుతమ్ ॥ 18 ॥
తత్త్వాని పూర్వరూఢాని కారణాని పరస్పరమ్ ।
సమవాయాప్రయోగాచ్చ విభిన్నాని పృథక్ పృథక్ ।
చిచ్ఛక్త్యా సజ్జమానోఽథ భగవానాదిపూరుషః ।
యోజయన్మాయయా దేవో యోగనిద్రామకల్పయత్ ॥ 19 ॥
యోజయిత్వా తు తాన్యేవ ప్రవివేశ స్వయం గుహామ్ ।
గుహాం ప్రవిష్టే తస్మింస్తు జీవాత్మా ప్రతిబుధ్యతే ॥ 20 ॥
స నిత్యో నిత్యసమ్బన్ధః ప్రకృతిశ్చ పరైవ సా ॥ 21 ॥
ఏవం సర్వాత్మసమ్బన్ధం నాభ్యాం పద్మం హరేరభూత్ ।
తత్ర బ్రహ్మాభవద్భూయశ్చతుర్వేదీ చతుర్ముఖః ॥ 22 ॥
స జాతో భగవచ్ఛక్త్యా తత్కాలం కిల చోదితః ।
సిసృక్షాయాం మతిం చక్రే పూర్వసంస్కారసంస్కృతః ।
దదర్శ కేవలం ధ్వాన్తం నాన్యత్కిమపి సర్వతః ॥ 23 ॥
ఉవాచ పురతస్తస్మై తస్య దివ్యా సరస్వతీ ।
కామః కృష్ణాయ గోవిన్ద హే గోపీజన ఇత్యపి ।
వల్లభాయ ప్రియా వహ్నేర్మన్త్రం తే దాస్యతి ప్రియమ్ ॥ 24 ॥
తపస్త్వం తప ఏతేన తవ సిద్ధిర్భవిష్యతి ॥ 25 ॥
అథ తేపే స సుచిరం ప్రీణన్ గోవిన్దమవ్యయమ్ ।
శ్వేతద్వీపపతిం కృష్ణం గోలోకస్థం పరాత్పరమ్ ।
ప్రకృత్యా గుణరూపిణ్యా రూపిణ్యా పర్యుపాసితమ్ ।
సహస్రదలసమ్పన్నే కోటికిఞ్జల్కబృంహితే ।
భూమిశ్చిన్తామణిస్తత్ర కర్ణికారే మహాసనే ।
సమాసీనం చిదానన్దం జ్యోతిరూపం సనాతనమ్ ।
శబ్దబ్రహ్మమయం వేణుం వాదయన్తం ముఖామ్బుజే ।
విలాసినీగణవృతం స్వైః స్వైరంశైరభిష్టుతమ్ ॥ 26 ॥
అథ వేణునినాదస్య త్రయీమూర్తిమయీ గతిః ।
స్ఫురన్తీ ప్రవివేశాశు ముఖాబ్జాని స్వయమ్భువః ।
గాయత్రీం గాయతస్తస్మాదధిగత్య సరోజజః ।
సంస్కృతశ్చాదిగురుణా ద్విజతామగమత్తతః ॥ 27 ॥
త్రయ్యా ప్రబుద్ధోఽథ విధిర్విజ్ఞాతతత్త్వసాగరః ।
తుష్టావ వేదసారేణ స్తోత్రేణానేన కేశవమ్ ॥ 28 ॥
చిన్తామణిప్రకరసద్మసు కల్పవృక్ష
లక్షావృతేషు సురభీరభిపాలయన్తమ్ ।
లక్ష్మీసహస్రశతసమ్భ్రమసేవ్యమానం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 29 ॥
వేణుం క్వణన్తమరవిన్దదలాయతాక్షం
బర్హావతంసమసితామ్బుదసున్దరాఙ్గమ్ ।
కన్దర్పకోటికమనీయవిశేషశోభం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 30 ॥
ఆలోలచన్ద్రకలసద్వనమాల్యవంశీ-
-రత్నాఙ్గదం ప్రణయకేలికలావిలాసమ్ ।
శ్యామం త్రిభఙ్గలలితం నియతప్రకాశం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 31 ॥
అఙ్గాని యస్య సకలేన్ద్రియవృత్తిమన్తి
పశ్యన్తి పాన్తి కలయన్తి చిరం జగన్తి ।
ఆనన్దచిన్మయసదుజ్జ్వలవిగ్రహస్య
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 32 ॥
అద్వైతమచ్యుతమనాదిమనన్తరూపం
ఆద్యం పురాణపురుషం నవయౌవనం చ ।
వేదేషు దుర్లభమదుర్లభమాత్మభక్తౌ
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 33 ॥
పన్థాస్తు కోటిశతవత్సరసమ్ప్రగమ్యో
వాయోరథాపి మనసో మునిపుఙ్గవానామ్ ।
సోఽప్యస్తి యత్ప్రపదసీమ్న్యవిచిన్త్యతత్త్వే
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 34 ॥
ఏకోఽప్యసౌ రచయితుం జగదణ్డకోటిం
యచ్ఛక్తిరస్తి జగదణ్డచయా యదన్తః ।
అణ్డాన్తరస్థపరమాణుచయాన్తరస్థం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 35 ॥
యద్భావభావితధియో మనుజాస్తథైవ
సమ్ప్రాప్య రూపమహిమాసనయానభూషాః ।
సూక్తైర్యమేవ నిగమప్రథితైః స్తువన్తి
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 36 ॥
ఆనన్దచిన్మయరసప్రతిభావితాభి-
-స్తాభిర్య ఏవ నిజరూపతయా కలాభిః ।
గోలోక ఏవ నివసత్యఖిలాత్మభూతో
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 37 ॥
ప్రేమాఞ్జనచ్ఛురితభక్తివిలోచనేన
సన్తః సదైవ హృదయేషు విలోకయన్తి ।
యం శ్యామసున్దరమచిన్త్యగుణస్వరూపం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 38 ॥
రామాదిమూర్తిషు కలానియమేన తిష్ఠన్
నానావతారమకరోద్భువనేషు కిన్తు ।
కృష్ణః స్వయం సమభవత్పరమః పుమాన్ యో
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 39 ॥
యస్య ప్రభా ప్రభవతో జగదణ్డకోటి-
-కోటిష్వశేషవసుధాది విభూతిభిన్నమ్ ।
తద్బ్రహ్మ నిష్కలమనన్తమశేషభూతం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 40 ॥
మాయా హి యస్య జగదణ్డశతాని సూతే
త్రైగుణ్యతద్విషయవేదవితాయమానా ।
సత్త్వావలమ్బిపరసత్త్వం విశుద్ధసత్త్వం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 41 ॥
ఆనన్దచిన్మయరసాత్మతయా మనఃసు
యః ప్రాణినాం ప్రతిఫలన్ స్మరతాముపేత్య ।
లీలాయితేన భువనాని జయత్యజస్రం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 42 ॥
గోలోకనామ్ని నిజధామ్ని తలే చ తస్య
దేవి మహేశహరిధామసు తేషు తేషు ।
తే తే ప్రభావనిచయా విహితాశ్చ యేన
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 43 ॥
సృష్టిస్థితిప్రలయసాధనశక్తిరేకా
ఛాయేవ యస్య భువనాని బిభర్తి దుర్గా ।
ఇచ్ఛానురూపమపి యస్య చ చేష్టతే సా
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 44 ॥
క్షీరం యథా దధి వికారవిశేషయోగాత్
సఞ్జాయతే న హి తతః పృథగస్తి హేతోః ।
యః శమ్భుతామపి తథా సముపైతి కార్యా-
-ద్గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 45 ॥
దీపార్చిరేవ హి దశాన్తరమభ్యుపేత్య
దీపాయతే వివృతహేతుసమానధర్మా ।
యస్తాదృగేవ హి చ విష్ణుతయా విభాతి
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 46 ॥
యః కారణార్ణవజలే భజతి స్మ యోగ-
-నిద్రామనన్తజగదణ్డసరోమకూపః ।
ఆధారశక్తిమవలమ్బ్య పరాం స్వమూర్తిం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 47 ॥
యస్యైకనిశ్వసితకాలమథావలమ్బ్య
జీవన్తి లోమబిలజా జగదణ్డనాథాః ।
విష్ణుర్మహాన్ స ఇహ యస్య కలావిశేషో
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 48 ॥
భాస్వాన్ యథాశ్మశకలేషు నిజేషు తేజః
స్వీయం కియత్ప్రకటయత్యపి తద్వదత్ర ।
బ్రహ్మా య ఏష జగదణ్డవిధానకర్తా
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 49 ॥
యత్పాదపల్లవయుగం వినిధాయ కుమ్భ-
-ద్వన్ద్వే ప్రణామసమయే స గణాధిరాజః ।
విఘ్నాన్ విహన్తుమలమస్య జగత్త్రయస్య
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 50 ॥
అగ్నిర్మహీ గగనమమ్బు మరుద్దిశశ్చ
కాలస్తథాత్మమనసీతి జగత్త్రయాణి ।
యస్మాద్భవన్తి విభవన్తి విశన్తి యం చ
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 51 ॥
యచ్చక్షురేష సవితా సకలగ్రహాణాం
రాజా సమస్తసురమూర్తిరశేషతేజాః ।
యస్యాజ్ఞయా భ్రమతి సమ్భృతకాలచక్రో
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 52 ॥
ధర్మోఽథ పాపనిచయః శ్రుతయస్తపాంసి
బ్రహ్మాదికీటపతగావధయశ్చ జీవాః ।
యద్దతమాత్రవిభవప్రకటప్రభావా
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 53 ॥
యస్త్విన్ద్రగోపమథవేన్ద్రమహో స్వకర్మ-
-బన్ధానురూపఫలభాజనమాతనోతి ।
కర్మాణి నిర్దహతి కిన్తు చ భక్తిభాజాం
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 54 ॥
యం క్రోధకామసహజప్రణయాదిభీతి-
-వాత్సల్యమోహగురుగౌరవసేవ్యభావైః ।
సఞ్చిన్త్య తస్య సదృశీం తనుమాపురేతే
గోవిన్దమాదిపురుషం తమహం భజామి ॥ 55 ॥
శ్రియః కాన్తాః కాన్తః పరమపురుషః కల్పతరవో
ద్రుమా భూమిశ్చిన్తామణిగణమయి తోయమమృతమ్ ।
కథా గానం నాట్యం గమనమపి వంశీ ప్రియసఖి
చిదానన్దం జ్యోతిః పరమపి తదాస్వాద్యమపి చ ।
స యత్ర క్షీరాబ్ధిః స్రవతి సురభీభ్యశ్చ సుమహాన్
నిమేషార్ధాఖ్యో వా వ్రజతి న హి యత్రాపి సమయః ।
భజే శ్వేతద్వీపం తమహమిహ గోలోకమితి యం
విదన్తస్తే సన్తః క్షితివిరలచారాః కతిపయే ॥ 56 ॥
అథోవాచ మహావిష్ణుర్భగవన్తం ప్రజాపతిమ్ ।
బ్రహ్మన్ మహత్త్వవిజ్ఞానే ప్రజాసర్గే చ చేన్మతిః ।
పఞ్చశ్లోకీమిమాం విద్యాం వత్స దత్తాం నిబోధ మే ॥ 57 ॥
ప్రబుద్ధే జ్ఞానభక్తిభ్యామాత్మన్యానన్దచిన్మయీ ।
ఉదేత్యనుత్తమా భక్తిర్భగవత్ప్రేమలక్షణా ॥ 58 ॥
ప్రమాణైస్తత్ సదాచారైస్తదభ్యాసైర్నిరన్తరమ్ ।
బోధయనాత్మనాత్మానం భక్తిమప్యుత్తమాం లభేత్ ॥ 59 ॥
యస్యాః శ్రేయస్కరం నాస్తి యయా నిర్వృతిమాప్నుయాత్ ।
యా సాధయతి మామేవ భక్తిం తామేవ సాధయేత్ ॥ 60 ॥
ధర్మానన్యాన్ పరిత్యజ్య మామేకం భజ విశ్వసన్ ।
యాదృశీ యాదృశీ శ్రద్ధా సిద్ధిర్భవతి తాదృశీ ।
కుర్వన్నిరన్తరం కర్మ లోకోఽయమనువర్తతే ।
తేనైవ కర్మణా ధ్యాయన్మాం పరాం భక్తిమిచ్ఛతి ॥ 61 ॥
అహం హి విశ్వస్య చరాచరస్య
బీజం ప్రధానం ప్రకృతిః పుమాంశ్చ ।
మయాహితం తేజ ఇదం బిభర్షి
విధే విధేహి త్వమథో జగన్తి ॥ 62 ॥
ఇతి శ్రీ బ్రహ్మ సంహితా సమ్పూర్ణమ్ ।
About This Stotram
Overview
The Brahma Samhita is a Sanskrit samhita of 62 verses presented as hymns sung by Lord Brahma to Lord Krishna, describing the supreme nature of Krishna as the original Personality of Godhead (Adi Purusha) and the transcendental realm of Goloka Vrindavan. The text is a foundational scripture of Gaudiya Vaishnavism and is particularly revered within that tradition.
What are the benefits of chanting Brahma Samhita?
- Development of devotional love (bhakti) for Lord Krishna
- Spiritual knowledge about the nature of the Supreme and the transcendental realm
- Purification of the mind and heart
- Guidance toward liberation and eternal association with the divine
When is the best time to recite this?
The Brahma Samhita may be recited during morning and evening spiritual practice. It is especially recommended during festivals associated with Lord Krishna, such as Janmashtami and Radhashtami, and during periods of focused spiritual study within the Vaishnava tradition.
What is the historical and traditional background?
The Brahma Samhita holds a central place in the Gaudiya Vaishnava tradition established by Sri Chaitanya Mahaprabhu in the 15th century. The most widely accepted version consists of 62 verses and was rediscovered by Sri Chaitanya Mahaprabhu in South India, after which it was disseminated throughout his movement. Scholars debate the text's antiquity, but within Gaudiya Vaishnavism it is considered an ancient scripture predating many Puranic texts. The text systematically presents the theology of Krishna as the supreme source of all existence and bhakti-yoga as the path to spiritual perfection.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Gopala Tapani Upanishad — a minor Upanishad also central to Gaudiya Vaishnavism that describes the worship of Krishna
- Srimad Bhagavatam — the primary Puranic scripture of the Vaishnava tradition, containing the most detailed account of Krishna's life and theology