Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam
ശുക്ല യജുര്വേദ സന്ധ്യാവന്ദനമ്
Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam
ശുക്ല യജുര്വേദ സന്ധ്യാവന്ദനമ്
(കാത്യായന സൂത്രാനുസാരമ്)
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ ഗുരു പ്രാര്ഥന ॥
ഓം-വഁന്ദേ-ഽഹ-മ്മങ്ഗലാത്മാന-മ്ഭാസ്വന്തംവേഁദവിഗ്രഹമ് ।
യാജ്ഞവല്ക്യ-മ്മുനിശ്രേഷ്ഠ-ഞ്ജിഷ്ണും ഹരിഹര പ്രഭുമ് ॥
ജിതേന്ദ്രിയ-ഞ്ജിതക്രോധം സദാധ്യാനപരായണമ് ।
ആനന്ദനിലയം-വഁന്ദേ യോഗാനന്ദ മുനീശ്വരമ് ॥
ഏവ-ന്ദ്വാദശ നാമാനി ത്രിസന്ധ്യാ യഃ പഠേന്നരഃ ।
യോഗീശ്വര പ്രസാദേന വിദ്യാവാ-ന്ധനവാ-ന്ഭവേത് ॥
ഓം ശ്രീ യാജ്ഞവല്ക്യ ഗുരുഭ്യോ നമഃ ।
കണ്വകാത്യായനാദി മഹര്ഷിഭ്യോ നമഃ ॥
ഗുരുര്ബ്രഹ്മ ഗുരുര്വിഷ്ണുഃ ഗുരുര്ദേവോ മഹേശ്വരഃ ।
ഗുരുസ്സാക്ഷാ-ത്പരബ്രഹ്മ തസ്മൈ ശ്രീ ഗുരവേ നമഃ ॥
ഗുരവേ സര്വലോകാനാ-മ്ഭിഷജേ ഭവരോഗിണാമ് ।
നിധയേ സര്വവിദ്യാനാ-ന്ദക്ഷിണാമൂര്തയേ നമഃ ॥
————–
॥ മാനസ സ്നാനമ് ॥
അപവിത്രഃ പവിത്രോ വാ സര്വാവസ്ഥാ-ങ്ഗതോ-ഽപി വാ ।
യസ്സ്മരേത്പുണ്ഡരീകാക്ഷം സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരശ്ശുചിഃ ॥
പുണ്ഡരീകാക്ഷ പുണ്ഡരീകാക്ഷ പുണ്ഡരീകാക്ഷായ നമഃ ॥
ഗോവിന്ദേതി സദാസ്നാന-ങ്ഗോവിന്ദേതി സദാ ജപഃ ।
ഗോവിന്ദേതി സദാ ധ്യാനം സദാ ഗോവിന്ദ കീര്തനമ് ॥
॥ ആചമനമ് ॥
ഓ-ങ്കേശവായ സ്വാഹാ
ഓ-ന്നാരായണായ സ്വാഹാ
ഓ-മ്മാധവായ സ്വാഹാ
ഓ-ങ്ഗോവിന്ദായ നമഃ
ഓം-വിഁഷ്ണവേ നമഃ
ഓ-മ്മധുസൂദനായ നമഃ
ഓ-ന്ത്രിവിക്രമായ നമഃ
ഓം-വാഁമനായ നമഃ
ഓം ശ്രീധരായ നമഃ
ഓം ഹൃഷീകേശായ നമഃ
ഓ-മ്പദ്മനാഭായ നമഃ
ഓ-ന്ദാമോദരായ നമഃ
ഓം സങ്കര്ഷണായ നമഃ
ഓം-വാഁസുദേവായ നമഃ
ഓ-മ്പ്രദ്യുമ്നായ നമഃ
ഓം അനിരുദ്ധായ നമഃ
ഓ-മ്പുരുഷോത്തമായ നമഃ
ഓം അഥോക്ഷജായ നമഃ
ഓ-ന്നാരസിംഹായ നമഃ
ഓം അച്യുതായ നമഃ
ഓ-ഞ്ജനാര്ദനായ നമഃ
ഓം ഉപേന്ദ്രായ നമഃ
ഓം ഹരയേ നമഃ
ഓം ശ്രീ കൃഷ്ണായ നമഃ
॥ ഭൂമി പ്രാര്ഥന ॥
പൃഥിവീത്യസ്യ, മേരുപൃഷ്ഠ ഋഷിഃ, കൂര്മോ ദേവതാ, സുതല-ഞ്ഛന്ദഃ, ആസനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്പൃഥ്വീ ത്വയാ ധൃതാ ലോകാ ദേവി ത്വം-വിഁഷ്ണുനാ ധൃതാ ।
ത്വ-ഞ്ച ധാരയ മാ-ന്ദേവി പവിത്ര-ങ്കുരു ചാസനമ് ।
॥ പ്രാണായാമമ് ॥
പ്രണവസ്യ പരബ്രഹ്മ ഋഷിഃ, പരമാത്മാ ദേവതാ, ദൈവീ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
സപ്താനാം-വ്യാഁഹൃതീനാ-മ്പ്രജാപതി ഋഷിഃ, അഗ്നി-വായു-സൂര്യ-ബൃഹസ്പതി-വരുണേന്ദ്ര-വിശ്വേദേവാ ദേവതാഃ, ഗായത്ര്യുഷ്ണിക് അനുഷ്ടുപ് ബൃഹതീ പങ്ക്തിഃ, ത്രിഷ്ടുബ്ജഗത്യശ്ഛന്ദാംസി ।
തത്സവിതുരിത്യസ്യ വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ശിരോമന്ത്രസ്യ പ്രജാപതി ഋഷിഃ, ബ്രഹ്മ-അഗ്നി-വായു-സൂര്യാ ദേവതാഃ, യജുശ്ഛന്ദഃ ।
പ്രാണായാമേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-മ്മഹഃ॑ । ഓ-ഞ്ജനഃ॑ । ഓ-ന്തപഃ॑ । ഓഗ്ം സത്യമ് ।
ഓ-ന്തത്സ॑വി॒തുര്വരേ॑ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
ഓം ആപോ॒ ജ്യോതീ॒ രസോ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വ॒രോമ് ।
॥ സങ്കല്പമ് ॥
മമ ഉപാത്ത സമസ്ത ദുരിതക്ഷയ ദ്വാരാ ശ്രീപരമേശ്വരമുദ്ദിശ്യ ശ്രീപരമേശ്വര പ്രീത്യര്ഥം ശുഭേ ശോഭനേ മുഹൂര്തേ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണോരാജ്ഞയാ പ്രവര്തമാനസ്യ അദ്യ ബ്രഹ്മണഃ ദ്വിതീയ പരാര്ഥേ ശ്വേതവരാഹ കല്പേ വൈവസ്വത മന്വന്തരേ കലിയുഗേ പ്രഥമപാദേ ജമ്ബൂദ്വീപേ ഭാരതവര്ഷേ ഭരതഖണ്ഡേ മേരോര്ദക്ഷിണ ദിഗ്ഭാഗേ ശ്രീശൈലസ്യ …… പ്രദേശേ ……, …… നദ്യോഃ മധ്യ പ്രദേശേ മങ്ഗല ഗൃഹേ അസ്മിന് വര്തമന വ്യാവഹരിക ചാന്ദ്രമാനേന സ്വസ്തി ശ്രീ …….. (1) നാമ സംവഁത്സരേ …… അയനേ(2) …… ഋതൌ (3) …… മാസേ(4) …… പക്ഷേ (5) …… തിഥൌ (6) …… വാസരേ (7) …… നക്ഷത്രേ (8) …… യോഗേ (9) …… കരണ (10) ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭതിഥൌ ശ്രീമാന് …… ഗോത്രഃ …… നാമധേയഃ (ശ്രീമതഃ …… ഗോത്രസ്യ …… നാമധേയസ്യ മമ ധര്മപത്നീ സമേതസ്യ) ശ്രീ പരമേശ്വര പ്രീത്യര്ഥ-മ്മമ ശ്രൌത സ്മാര്ത നിത്യ കര്മാനുഷ്ഠാന യോഗ്യതാ ഫലസിദ്ധ്യര്ഥ-മ്പ്രാതഃ/മാധ്യാഹ്നിക/സായം സന്ധ്യാം ഉപാസിഷ്യേ ॥
॥ മാര്ജനമു ॥
ഗങ്ഗേ ച യമുനേ കൃഷ്ണേ ഗോദാവരീ സരസ്വതീ ।
നര്മദേ സിന്ധു കാവേരീ ജലേ-ഽസ്മിന് സന്നിധി-ങ്കുരു ॥
ആപോഹിഷ്ഠേതി തിസൃണാമ്, സിന്ധുദ്വീപ ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, മാര്ജനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ആപോ॒ ഹിഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവഃ॑ । (പാദമുല പൈ)
ഓ-ന്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന । (ശിരസ്സു പൈ)
ഓ-മ്മ॒ഹേരണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ । (ഹൃദയമു പൈ)
ഓം-യോഁ വ॑ശ്ശി॒വത॑മോ॒ രസഃ॑ । (ശിരസ്സു പൈ)
ഓ-ന്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ ഹ നഃ॑ । (ഹൃദയമു പൈ)
ഓം ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒ത॑രഃ । (പാദമുല പൈ)
ഓ-ന്തസ്മാ॒ അര॑ങ്ഗമാമവഃ । (ഹൃദയമു പൈ)
ഓം-യഁസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ । (പാദമുല പൈ)
ഓം ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ । (ശിരസ്സു പൈ)
॥ മന്ത്രാചമനമ് ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
സൂര്യശ്ചേതി മന്ത്രസ്യ, ഉപനിഷദ്യാജ്ഞവല്ക്യ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഉദക പ്രാശനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം സൂര്യശ്ച മാ മന്യുശ്ച മന്യുപതയശ്ച മന്യു॑കൃതേ॒ഭ്യഃ ।
പാപേഭ്യോ॑ രക്ഷ॒ന്താമ് । യദ്രാത്ര്യാ പാപ॑മകാ॒ര്ഷമ് ।
മനസാ വാചാ॑ ഹസ്താ॒ഭ്യാമ് । പദ്ഭ്യാമുദരേ॑ണ ശി॒ശ്നാ ।
രാത്രി॒സ്തദ॑വലു॒മ്പതു । യത്കിഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।
ഇ॒ദമ॒ഹ-മ്മാമമൃത॑യോ॒നൌ ।
സൂര്യേ ജ്യോതിഷി ജുഹോ॑മി സ്വാ॒ഹാ ।
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
ആപഃ പുനന്ത്വിതി മന്ത്രസ്യ, നാരായണ ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, ഉദക പ്രാശനേ വിനിയോഗഃ ।
ആപഃ॑ പുനന്തു പൃഥി॒വീ-മ്പൃഥി॒വീ പൂ॒താ പു॑നാതു॒ മാമ് ।
പു॒നന്തു॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി॒ര്ബ്രഹ്മ॑പൂ॒താ പു॑നാതു മാമ് ॥
യദുച്ഛി॑ഷ്ടമഭോ᳚ജ്യ॒-ഞ്ച യദ്വാ॑ ദു॒ശ്ചരി॑ത॒-മ്മമ॑ ।
സര്വ॑-മ്പുനന്തു॒ മാമാപോ॑-ഽസ॒താ-ഞ്ച॑ പ്രതി॒ഗ്രഹ॒ഗ്ം സ്വാഹാ᳚ ॥
(സായ-ങ്കാലേ)
അഗ്നിശ്ചേതി മന്ത്രസ്യ, യാജ്ഞവല്ക്യ ഉപനിഷദൃഷിഃ, അഗ്നിര്ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഉദക പ്രാശനേ വിനിയോഗഃ ।
അഗ്നിശ്ച മാ മന്യുശ്ച മന്യുപതയശ്ച മന്യു॑കൃതേ॒ഭ്യഃ ।
പാപേഭ്യോ॑ രക്ഷ॒ന്താമ് । യദഹ്നാ പാപ॑മകാ॒ര്ഷമ് ।
മനസാ വാചാ॑ ഹസ്താ॒ഭ്യാമ് । പദ്ഭ്യാമുദരേ॑ണ ശി॒ശ്നാ ।
അഹ॒സ്തദ॑വലു॒മ്പതു । യത്കിഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।
ഇ॒ദമ॒ഹ-മ്മാമമൃത॑യോ॒നൌ । സത്യേ ജ്യോതിഷി ജുഹോ॑മി സ്വാ॒ഹാ ।
॥ പുനര്മാര്ജനമ് ॥
ആചമ്യ (ചേ.) ॥
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ ।
തത്സ॑വി॒തുര്വരേ॑ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി ।
ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
ആപോ॒ ഹിഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന ।
മ॒ഹേരണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ।
യോ വ॑ശ്ശി॒വത॑മോ രസ॒സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ ഹ നഃ॑ ।
ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒ത॑രഃ ।
തസ്മാ॒ അര॑ങ്ഗമാമവോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ ।
ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ।
॥ അഘമര്ഷണമ് ॥
ദ്രുപദാ ദിവേത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, കോകില രാജപുത്ര ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, അഘമര്ഷണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-ന്ദ്രു॒പ॒ദാ ദി॑വ മുഞ്ചതു । ദ്രു॒പ॒ദാ ദി॒വേന്മു॑മുചാ॒നഃ ।
സ്വി॒ന്ന-സ്സ്നാ॒ത്വീ മലാ॑ദിവ । പൂ॒ത-മ്പ॒വിത്രേ॑ണേ॒വാജ്യ᳚മ് ।
ആപഃ॑ ശുന്ധന്തു॒ മൈന॑സഃ । (തൈ.ബ്രാ.2.6.6.4)
ശത്രുക്ഷയാര്ഥ മാര്ജനമ് ॥
സുമിത്രാന ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, പ്രജാപതി ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ശത്രുക്ഷയാര്ഥേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു । ദു॒ര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭുയാസുഃ ।
യോ᳚-ഽസ്മാന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യ-ഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ । (തൈ.ബ്രാ.2.6.6.3)
പാപക്ഷയാര്ഥ മാര്ജനമ് ॥
ഇദമാപ ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ഉചക്ഥ്യ ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ദുരിതക്ഷയാര്ഥ മാര്ജനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ഇ॒ദമാ॑പഃ॒ പ്രവ॑ഹത॒ യത്കി-ഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।
യദ്വാ॒ഹമ॑ഭിദു॒ദ്രോഹ॒ യദ്വാ॑ ശേ॒പ ഉ॒താനൃ॑തമ് ॥
॥ അര്ഘ്യപ്രദാനമു ॥
ആചമ്യ (ചേ.) ॥
പ്രാണാനായമ്യ (ചേ.) ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭതിഥൌ (കാലാതിക്രമണദോഷ നിവൃത്യര്ഥ-മ്പ്രായശ്ചിത്താര്ഘ്യ പൂര്വക) പ്രാതഃ/മാധ്യാഹ്നിക/സായം സന്ധ്യാങ്ഗ അര്ഘ്യപ്രദാന-ങ്കരിഷ്യേ ॥
ഭൂര്ഭുവസ്സ്വരിതി മഹാവ്യാഹൃതീനാമ്, പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതി ഋഷിഃ, അഗ്നി-വായു-സൂര്യാ ദേവതാഃ, ഗായത്ര്യുഷ്ണിക് അനുഷ്ടുപ്ഛന്ദാംസി ।
തത്സവിതുരിത്യസ്യ, വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, അര്ഘ്യപ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
(പ്രാതഃ കാലേ)
ഉഷസ്ത ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ഗൌതമ ഋഷിഃ, ഉഷോ ദേവതാ, ഉഷ്ണിക്ഛന്ദഃ, പ്രായശ്ചിത്താര്ഘ്യ പ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ഉഷ॒സ്തച്ചി॒ത്രമാഭ॑രാ॒സ്മഭ്യം॑-വാഁജനീവതി യേനതോ॒ക-ഞ്ച॒ തന॑യ-ഞ്ച॒ ധാമ॑ഹേ ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭ॒ര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥ [3]
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
ആകൃഷ്ണേനേത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ഹിരണ്യ സ്തൂപ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, പ്രായശ്ചിത്താര്ഘ്യ പ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ആകൃ॒ഷ്ണേന॒ രജ॑സാ॒ വര്ത॑മാനോ നിവേ॒ശയ॑ന്ന॒മൃത॒-മ്മര്ത്യ॑ഞ്ച ।
ഹി॒ര॒ണ്യയേ॑ന സവി॒താ രഥേ॒നാ-ഽഽദേ॒വോ യാ॑തി॒ഭുവ॑നാനി॒ പശ്യന്॑ ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭ॒ര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥ [1]
(സായ-ങ്കാലേ)
ആരാത്രീത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, കശിപാ ഭരദ്വാജ ദുഹിതാ ഋഷിഃ, രാത്രിര്ദേവതാ, പഥ്ഭ്യാ ബൃഹതീ ഛന്ദഃ, പ്രായശ്ചിതാര്ഘ്യ പ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ആരാ॑ത്രി॒ പാര്ഥി॑വ॒ഗ്ം॒ രജഃ॑ പി॒തുര॑ പ്രായി॒ ധാമ॑ഭിഃ । ദി॒വ-സ്സദാ॑ഗ്ഗ്സി ബൃഹ॒തീ വിതി॑ഷ്ഠസ॒ ആത്വേ॒ഷം-വഁ॑ര്തതേ॒ ത॑മഃ ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭ॒ര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥ [3]
॥ ഭൂപ്രദക്ഷിണ ॥
അസാവാദിത ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ബ്രഹ്മാ ഋഷിഃ, ആദിത്യോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഭൂ പ്രദക്ഷിണേ വിനിയോഗ ।
അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യോ ബ്ര॒ഹ്മ ॥
॥ സന്ധ്യാ തര്പണമ് ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
ഗായത്ര്യാ, വ്യാസ ഋഷിഃ, ബ്രഹ്മാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, പ്രാത-സ്സന്ധ്യാ തര്പണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം ഋഗ്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മണ്ഡലസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം ഹിരണ്യഗര്ഭരൂപീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ആത്മാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സന്ധ്യാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്കുമാരീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ബ്രാഹ്മീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്നിര്മൃജീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വാര്ഥസിദ്ധികരീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വമന്ത്രാധിപതിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭവസ്സ്വഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
സാവിത്ര്യാഃ, കശ്യപ ഋഷിഃ, രുദ്രോ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, മാധ്യാഹ്നിക സന്ധ്യാ തര്പണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭുവഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം-യഁജുര്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മണ്ഡലസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം രുദ്രരൂപീ തൃപ്യതാമ്
ഓം അനന്തരാത്മാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാവിത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സന്ധ്യാ തൃപ്യതാമ്
ഓം-യുഁവതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം രൌദ്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്നിര്മൃജീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വര്ഥസിദ്ധികരീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വമന്ത്രാധിപതിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവസ്സ്വഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
(സായന്ത്ര കാലേ)
സരസ്വത്യാ, വശിഷ്ഠ ഋഷിഃ, വിഷ്ണുര്ദേവതാ ജഗതീ ഛന്ദഃ, സായം സന്ധ്യാ തര്പണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓഗ്ഗ് സ്വഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം സാമവേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മണ്ഡലസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം-വിഁഷ്ണുരൂപീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്പരമാത്മാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സരസ്വതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സന്ധ്യാ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വൃഁദ്ധാ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വൈഁഷ്ണവീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്നിര്മൃജീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വാര്ഥസിദ്ധികരീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വമന്ത്രാധിപതിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവസ്സ്വഃ പുരുഷ സ്തൃപ്യതാമ്
॥ സൂര്യോപസ്ഥാനമു ॥
ഉദുത്യ മിത്യസ്യാഃ, പ്രസ്കണ്വൃഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ചിത്ര-ന്ദേവാനാമിത്യസ്യാഃ, കുത്സ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, സൂര്യോപസ്ഥാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഉദു॒ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑। ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ॑മ് ॥
ഓ-ഞ്ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ । ആപ്രാ॒ദ്യാവാ॑ പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജഗ॑ദസ്ത॒സ്ഥുഷ॑ശ്ച ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
ഓ-മ്മിത്രസ്യേത്യാദി ചതുര്ണാമ്, വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, ലിങ്ഗോക്താ ദേവതാഃ, ഗായത്രീ ബൃഹത്യനുഷ്ടുപ് ധൃതയശ്ഛന്ദാംസി, സൂര്യോപസ്ഥാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്മി॒ത്രസ്യ॑ ചര്ഷണീ॒ ദൃതോവോ॑ ദേ॒വസ്യ॑സാന॒സി ദ്യു॒മ്ന-ഞ്ചി॒ത്ര സ്ര॑വസ്തമമ് ॥
ഓ-ന്ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോദ്വ॑പതു സുപാ॒ണിസ്സ്വ॑ജ്ഗു॒രിസ്സു॑ ബാ॒ഹുരു॒തശക്ത്യാ॑ । അവ്യ॑ഥമാനാ പൃഥി॒വ്യാ മാശാ॒ദിശ॒ ആപൃ॑ണ ॥
ഓം ഉ॒ത്ഥായ॑ ബൃഹ॒തീ ഭ॒വോ ദു॑ത്തിഷ്ഠധ്രു॒വാത്വമ് । മിത്രൈ॒താന്ത॑ ഉ॒ഖാ-മ്പരി॑ദദാ॒മ്യഭി॑ത്യാ ഏ॒ഷാ മാഭേ॑ദി ॥
ഓം-വഁസ॑വ॒സ്ത്വാ ഛൃ॑ന്ദന്തു ഗായ॒ത്രേണ॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വ ദ്രു॒ദ്രാസ്ത്വാ ഛൃ॑ന്ദന്തു॒ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വത് ।
ആ॒ദി॒ത്യാസ്ത്വാ ഛൃ॑ന്ദന്തു॒ ജാഗ॑തേന॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വ ദ്വിശ്വേ॑ത്വാ ദേ॒വാവൈ॑ശ്വാന॒രാ ആഛൃ॑ന്ദ॒ന്ത്വാനു॑ഷ്ടുഭേന॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വത് ॥
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
ഉദ്വയമുദിത്യമിതിദ്വയോ, പ്രസ്കണ്വ ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, പ്രഥമസ്യാനുഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, ദ്വിതീയസ്യ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ,
ചിത്ര-ന്ദേവാനാമിത്യസ്യ, കുത്സ ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, തച്ചക്ഷുരിത്യസ്യ, ദധ്യങ്ഗാഥര്വണ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, പങ്ക്തിശ്ഛന്ദഃ, സൂര്യോപസ്ഥാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒സ്വഃ॒ പശ്യ॑ന്ത॒ ഉത്ത॑രമ് ।
ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒ മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥
ഓം ഉദു॒ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ ।
ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ॑മ് ॥
ഓ-ഞ്ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ ।
ആപ്രാ॒ദ്യാവാ॑ പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജ॑ഗദസ്ത॒സ്ഥുഷ॑ശ്ച ॥
ഓ-ന്തച്ചക്ഷു॑ര്ദേ॒വഹി॑ത-മ്പു॒രസ്താ॑ച്ഛു॒ക്ര മു॒ച്ചര॑ത് ।
പശ്യേ॒മ ശ॒രദ॑ശ്ശ॒ത-ഞ്ജീവേ॑മ ശ॒രദ॑ശ്ശ॒തഗ് ശൃണു॑യാമ ശ॒രദ॑ശ്ശ॒തമ് ॥
(സായ-ങ്കാലേ)
ഇമ-മ്മേ വരുണ തത്വായാമീത്യനയോശ്ശുനശ്ശേഫ ഋഷിഃ, വരുണോ ദേവതാ, ഗായത്രീ ത്രിഷ്ടുഭൌ ഛന്ദസി, സൂര്യോപസ്ധാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃലയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാച॑കേ ॥
ഓ-ന്തത്വാ॑യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒സ്തദാശാ॑സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ ।
അഹേ॑ലമാനോ വരുണേ॒ ഹബോ॒ധ്യുരു॑ശഗ്ം സ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥
॥ ഗായത്രീ ॥
ആചമ്യ (ചേ.) ॥
പ്രാണാനായമ്യ (ചേ.) ॥
ഉഗ്രഭൂതപിശാചാസ്തേ ഇത്യേതേ ഭൂമി ഭാരകാഃ ।
ഭൂതാനാമവിരോധേന ബ്രഹ്മ കര്മ സമാരഭേ ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭതിഥൌ യഥാ ശക്തി പ്രാതഃ/മധ്യാഹ്നിക/സായം സന്ധ്യാങ്ഗ ഗായത്രീ മന്ത്ര ജപ-ങ്കരിഷ്യേ ॥
ഗായത്ര്യാവാഹനമ് ।
ഓം ഓജോ॑-ഽസി॒ സഹോ॑-ഽസി॒ ബലമ॑സി॒ ഭ്രാജോ॑-ഽസി ദേ॒വാനാ॒-ന്ധാമ॒നാമാ॑സി വിശ്വ॑മസി വി॒ശ്വായു॒-സ്സര്വ॑മസി സ॒ര്വായുരഭിഭൂരോമ് । ഗായത്രീമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । സാവിത്രീമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । സരസ്വതീമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । ഛന്ദര്ഷീനാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । ശ്രിയമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ ॥
ഗാ॒യത്ര്യാ ഗായത്രീ ഛന്ദോ വിശ്വാമിത്ര ഋഷി-സ്സവിതാ ദേവതാ അഗ്നിര്മുഖ-മ്ബ്രഹ്മാശിരഃ വിഷ്ണുര്ഹൃദയഗ്ം രുദ്രശ്ശിഖാ പൃഥിവീ യോനിഃ പ്രാണാപാനവ്യാനോദാന സമാനാസ്സപ്രാണാ-ശ്ശ്വേതവര്ണാ സാങ്ഖ്യായന സഗോത്രാ ഗായത്രീ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ത്രിപദാ॑ ഷട്കു॒ക്ഷിഃ॒ പഞ്ചശീര്ഷോപനയനേ വി॑നിയോ॒ഗഃ॒ ॥
ആയാത്വിത്യനുവാകസ്യ, വാമദേവ ഋഷിഃ, ഗായത്രീ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഗായത്ര്യാവാഹനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ആയാ॑തു॒ വര॑ദാ ദേ॒വീ॒ അ॒ക്ഷര॑-മ്ബ്രഹ്മ॒ സമ്മി॑തമ് ।
ഗാ॒യ॒ത്രീ॑-ഞ്ഛന്ദ॑സാ-മ്മാ॒തേ॒ദ-മ്ബ്ര॑ഹ്മ ജു॒ഷസ്വ॑ നഃ ।
തേജോ-ഽസീത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, പ്രജാപതി ഋഷിഃ, സൌവര്ണ-ന്നിഷ്ക-ന്ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഗായത്ര്യാവാഹനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓ-ന്തേജോ॑-ഽസി ശു॒ക്രമ॒മൃത॑മായു॒ഷ്പാ ആയു॑ര്മേപാഹി ।
ദേ॒വസ്യ॑ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ॒-ഽശ്വിനോ॑ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ॑-മ്പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ॑ഭ്യാ॒മാദ॑ധേ ॥
പ്രാര്ഥന ॥
ഗായത്ര്യസ്യേകപദീ ദ്വിപദീ ത്രിപദീ ചതുഷ്പദ്യ പദസി ന ഹി പദ്യസേ ।
നമസ്തേ തുരീയായ ദര്ശതായ പദായ പരോരജസേസാവദോ മാ പ്രാപത് ।
(പ്രാതഃ കാലേ)
പ്രാത-സ്സന്ധ്യാ, ഗായത്രീ നാമാ, രക്തവര്ണാ, ഹംസവാഹനാ, ബ്രഹ്മഹൃദയാ, ബാല രൂപാ, ആവഹനീയാഗ്നിരൂപസ്ഥാനാ, ഭൂരായതനാ, ജാഗ്രദ്വദ്ധൃതിഃ, പ്രാതസ്സവനേ ഋഗ്വേദേ വിനിയോഗഃ ।
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
മാധ്യാഹ്നിക സന്ധ്യാ, സാവിത്രീ നാമാ, ശ്വേതവര്ണാ, വൃഷഭ വാഹനാ, രുദ്രഹൃദയാ, യവ്വന രൂപാ, ഗാര്ഹപത്യാഗ്നിരൂപസ്ഥാനാ, അന്തരിക്ഷായതനാ, സ്വപ്നവദ്ധൃതിഃ, മാധ്യാഹ്നിക സവനേ യജുര്വേദേ വിനിയോഗഃ ।
(സായ-ങ്കാലേ)
സായം സന്ധ്യാ, സരസ്വതീ നാമാ, കൃഷ്ണവര്ണാ, ഗരുഡ വാഹനാ, വിഷ്ണു ഹൃദയാ, വൃദ്ധരൂപാ, ദക്ഷിണാഗ്നിരൂപസ്ഥാനാ, ദ്യൌരായതനാ, സുഷുപ്തിവദ്ധൃതിഃ, സായംസവനേ സാമവേദേ വിനിയോഗഃ ।
(ത്രികാലേ)
ആഗച്ഛ വരദേ ദേവി ജപേ മേ സന്നിധൌ ഭവ ।
ഗായന്ത-ന്ത്രായസേ യസ്മാദ്ഗായത്രീ ത്വമുദാഹൃതാ ॥
ന്യാസമ് ॥
ഓ-മ്ഭൂരിതി പാദയോഃ ।
ഓ-മ്ഭുവരിതി ജങ്ഘയോഃ ।
ഓഗ്ഗ്ം സ്വരിതി ജാന്വോഃ ।
ഓ-മ്മഹ ഇതി ജഠരേ ।
ഓ-ഞ്ജന ഇതി കണ്ഠേ ।
ഓ-ന്തപ ഇതി മുഖേ ।
ഓഗ്ഗ്ം സത്യമിതി ശിരസി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ അങ്ഗുഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവഃ തര്ജനീഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓഗ്ം സ്വഃ മധ്യമാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യം അനാമികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി കനിഷ്ഠികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാ-ത്കരതല കരപൃഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ ഹൃദയായ നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവ-ശ്ശിരസേ സ്വാഹാ ।
ഓഗ്ം സ്വ-ശ്ശിഖായൈ വഷട് ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യ-ങ്കവചായ ഹുമ് ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി നേത്രത്രയായ വൌഷട് ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത് അസ്ത്രായ ഫട് ।
ഓ-മ്ഭൂര്ഭവസ്സ്വരോമിതി ദിഗ്ബന്ധഃ ।
ഗായത്രീ ധ്യാനമ് ॥
മുക്താവിദ്രുമഹേമനീലധവല-ച്ഛായൈര്മുഖൈസ്ത്രീക്ഷണൈഃ ।
യുക്താമിന്ദുനിബദ്ധരത്നമകുടാ-ന്തത്ത്വാര്ഥ വര്ണാത്മികാമ് ॥
ഗായത്രീം-വഁരദാ-ഽഭയാ-ഽങ്കുശ കശാശ്ശുഭ്ര-ങ്കപാല-ങ്ഗദാമ് ।
ശങ്ഖ-ഞ്ചക്രമഥാ-ഽരവിന്ദയുഗലം ഹസ്തൈര്വഹന്തീ-മ്ഭജേ ॥
ലമിത്യാദി പഞ്ചപൂജാ ॥
ല-മ്പൃഥിവീതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
ഗന്ധ-മ്പരികല്പയാമി ॥
ഹം ആകാശതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
പുഷ്പ-മ്പരികല്പയാമി ॥
യം-വാഁയുതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
ധൂപ-മ്പരികല്പയാമി ॥
രം-വഁഹ്നിതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
ദീപ-മ്പരികല്പയാമി ॥
വം അമൃതതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
നൈവേദ്യ-മ്പരികല്പയാമി ॥
സം സര്വതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈനമഃ ।
സര്വോപചാരാ-ന്പരികല്പയാമി॥
പ്രണവസ്യ പരബ്രഹ്മ ഋഷിഃ, പരമാത്മാ ദേവതാ, ദൈവീ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ഭൂര്ഭുവസ്സ്വരിതി മഹാവ്യാഹൃതീനാ-മ്പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതി ഋഷിഃ, അഗ്നി-വായു-സൂര്യാ ദേവതാഃ, ഗായത്ര്യുഷ്ണിഗനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദാംസി ।
ഗായത്ര്യാ വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ഗായത്രീ മുദ്രലു ॥
സുമുഖം സമ്പുട-ഞ്ചൈവ വിതതം-വിഁസ്തൃത-ന്തഥാ ।
ദ്വിമുഖ-ന്ത്രിമുഖ-ഞ്ചൈവ ചതുഃ പഞ്ചമുഖ-ന്തഥാ ॥
ഷണ്മുഖോ-ഽധോമുഖ-ഞ്ചൈവ വ്യാപികാഞ്ജലിക-ന്തഥാ ।
ശകടം-യഁമപാശ-ഞ്ച ഗ്രഥിതം സമ്മുഖോന്മുഖമ് ॥
പ്രലമ്ബ-മ്മുഷ്ടിക-ഞ്ചൈവ മത്സ്യഃ കൂര്മോ വരാഹകമ് ।
സിംഹാക്രാന്ത-മ്മഹാക്രാന്ത-മ്മുദ്ഗര-മ്പല്ലവ-ന്തഥാ ॥
ഗായത്രീ മന്ത്രമ് ॥
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ । തത്സ॑വി॒തുര്വരേ॑ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി ।
ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
॥ മന്ത്ര ജപാവസാനമ് ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭ തിഥൌ ഗായത്രീ ജപോപസംഹാര-ങ്കരിഷ്യേ ।
അസ്യ ശ്രീ ഗായത്രീ മഹാമന്ത്രസ്യ, വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, മമ ജപോപസംഹാരേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂരിതി പാദയോഃ ।
ഓ-മ്ഭുവരിതി ജങ്ഘയോഃ ।
ഓഗ്ഗ്ം സ്വരിതി ജാന്വോഃ ।
ഓ-മ്മഹ ഇതി ജഠരേ ।
ഓ-ഞ്ജന ഇതി കണ്ഠേ ।
ഓ-ന്തപ ഇതി മുഖേ ।
ഓഗ്ഗ്ം സത്യമിതി ശിരസി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ അങ്ഗുഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവഃ തര്ജനീഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓഗ്ം സ്വഃ മധ്യമാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യം അനാമികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി കനിഷ്ഠികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാ-ത്കരതല കരപൃഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ ഹൃദയായ നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവ-ശ്ശിരസേ സ്വാഹാ ।
ഓഗ്ം സ്വ-ശ്ശിഖായൈ വഷട് ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യ-ങ്കവചായ ഹുമ് ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി നേത്രത്രയായ വൌഷട് ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത് അസ്ത്രായ ഫട് ।
ഭൂര്ഭുവസ്സ്വരോമിതി ദിഗ്വിമോകഃ ।
ഉത്തര മുദ്രലു ॥
സുരഭിഃ ജ്ഞാന ചക്രേ ച യോനിഃ കൂര്മോ-ഽഥ പങ്കജമ് ।
ലിങ്ഗ-ന്നിര്യാണ മുദ്രാ ചേത്യഷ്ടമുദ്രാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ।
॥ ഗായത്രീ തര്പണമ് ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ഠായാം ശുഭ തിഥൌ സവിതൃപ്രീതി യോഗായ ഗായത്രീ തര്പണമഹ-ങ്കരിഷ്യേ ।
ഋഷിര്വ്യാസ-സ്സമുദ്ദിഷ്ടോ ബ്രഹ്മാദൈവ തമുച്യതേ ।
ഛന്ദോ ഗായത്രക-ഞ്ചൈവ വിനിയോഗസ്തു തര്പണേ ॥
ഓ-മ്ഭൂഃ പുരുഷ ഋഗ്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭുവഃ പുരുഷ യജുര്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓഗ്ഗ്ം സ്വഃ പുരുഷ സാമവേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മഹഃ പുരുഷ അഥര്വണവേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ഞ്ജനഃ പുരുഷ ഇതിഹാസപുരാണസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്തപഃ പുരുഷ സര്വാഗമസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം സത്യ-മ്പുരുഷ സത്യലോകസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ-സ്സ്വഃ പുരുഷ മണ്ഡലാന്തര്ഗതസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂരേകപദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭുവഃ ദ്വിപദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓഗ്ം സ്വഃ ത്രിപദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവസ്സ്വ-ശ്ചതുഷ്പദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാവിത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സരസ്വതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്പൃഥിവീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ഞ്ജയാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്കൌശികീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതി തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വാപരാജിതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സഹസ്രമൂര്തിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം ആനന്ദമൂര്തിസ്തൃപ്യതാമ് ।
॥ ദിങ്നമസ്കാരഃ ॥
ഓ-മ്പ്രാച്യൈ ദിശേ നമഃ । ഇന്ദ്രായ നമഃ ।
ഓം ആഗ്നേയൈ ദിശേ നമഃ । അഗ്നയേ നമഃ ।
ഓ-ന്ദക്ഷിണായൈ ദിശേ നമഃ । യമായ നമഃ ।
ഓ-ന്നൈര്-ഋത്യൈ ദിശേ നമഃ । നിര്-ഋതയേ നമഃ ।
ഓ-മ്പ്രതീച്യൈ ദിശേ നമഃ । വരുണായ നമഃ ।
ഓം-വാഁയുവ്യൈ ദിശേ നമഃ । വായവേ നമഃ ।
ഓം ഉദീച്യൈ ദിശേ നമഃ । കുബേരായ നമഃ ।
ഓം ഈശാന്യൈ ദിശേ നമഃ । ഈശ്വരായ നമഃ ।
ഓം ഊര്ധ്വായൈ ദിശേ നമഃ । ബ്രഹ്മണേ നമഃ ।
ഓം അധരായൈ ദിശേ നമഃ । അനന്തായ നമഃ ।
ഓം സന്ധ്യായൈ നമഃ
ഓ-ങ്ഗായത്ര്യൈ നമഃ
ഓം സാവിത്ര്യൈ നമഃ
ഓം സരസ്വത്യൈ നമഃ
ഓം സര്വേഭ്യോ ദേവതാഭ്യോ നമഃ
ഓ-ന്ദേവേഭ്യോ നമഃ ।
ഓം ഋഷിഭ്യോ നമഃ
ഓ-മ്മുനിഭ്യോ നമഃ
ഓ-ങ്ഗുരുഭ്യോ നമഃ
ഓ-മ്പിതൃഭ്യോ നമഃ
ഓ-മ്മാതൃഭ്യോ നമഃ
ഓ-ന്നമോ നമഃ ഇതി ।
॥ ഉദ്വാസനമ് ॥
ഉത്തമേത്യനുവാകസ്യ, വാമദേവ ഋഷിഃ, ഗായത്രീ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഉദ്വാസനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഉ॒ത്തമേ॑ ശിഖ॑രേ ദേവീ ഭൂ॒മ്യാ-മ്പ॑ര്വത॒മൂര്ധ॑നി ।
ബ്രാഹ്മണേ॑ഭ്യോ-ഽഭ്യ॑നുജ്ഞാ॒താ॒ ഗ॒ച്ഛ ദേ॑വി യ॒ഥാ സു॑ഖമ് ॥
॥ജപ നിവേദനമ് ॥
ദേവാ ഗാതു വിദ ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, മനസസ്പത ഋഷിഃ, വാതോ ദേവതാ, വിരാട് ഛന്ദഃ, ജപനിവേദനേ വിനിയോഗഃ॥
ഓ-ന്ദേവാ॑ഗാതു വിദോഗാ॒തു മി॒ത്വാഗാ॒തു മി॑ത ।
മന॑സസ്പത ഇ॒മ-ന്ദേ॑വ യ॒ജ്ഞഗ്ഗ് സ്വാഹാ॒ വാതേ॑ഥാഃ ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
പ്രാതസ്സന്ധ്യാങ്ഗ ഭൂതേന ഗായത്ര്യാസ്തു ജപേന ച ।
സാ-ഽഷ്ടേന ശത സങ്ഖ്യേന ബ്രഹ്മ മേ പ്രിയതാം രവിഃ ॥
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
മധ്യാഹ്ന സന്ധ്യാങ്ഗത്വേന ഗായത്ര്യാ ജപിതേന ച ।
യഥാ സങ്ഖ്യേന ജപേന രുദ്രോ മേ പ്രിയതാം രവിഃ ॥
(സായ-ങ്കാലേ)
സായം സന്ധ്യാങ്ഗ ഭൂതേന ഗായത്ര്യാസ്തു ജപേന ച ।
സാ-ഽഷ്ടേന ശത സങ്ഖ്യേന ബ്രഹ്മ മേ പ്രിയതാം രവിഃ ॥
॥ പ്രവര ॥
പ്രവരലു ചൂ. ॥
ചതുസ്സാഗര പര്യന്ത-ങ്ഗോബ്രാഹ്മണേഭ്യ-ശ്ശുഭ-മ്ഭവതു । ………. പ്രവരാന്വിത ………… ഗോത്ര-ശ്ശുക്ല യജുര്വേദാന്തര്ഗത കാണ്വ ശാഖാധ്യായീ കാത്യായന സൂത്രഃ ………. ശര്മാ-ഽഹ-മ്ഭോ അഭിവാദയേ ॥
സമര്പണമ് ।
ആസത്യലോകാത്പാതാലാ-ദാലോകാലോകപര്വതാത് ।
യേ സന്തി ബ്രാഹ്മണാദേവാസ്തേഭ്യോ നിത്യ-ന്നമോ നമഃ ॥
വിഷ്ണുപത്നീസമുദ്ഭൂതേ ശങ്ഖവര്ണേ മഹീതലേ ।
അനേകരത്നസമ്പന്നേ ഭൂമിദേവി നമോ-ഽസ്തു തേ ॥
സമുദ്രവസനേ ദേവി പര്വതസ്തനമണ്ഡലേ ।
വിഷ്ണുപത്നീ നമസ്തുഭ്യ-മ്പാദസ്പര്ശ-ങ്ക്ഷമസ്വ മേ ॥
About This Stotram
Overview
The Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam is the prescribed daily ritual observance (nitya karma) for adherents of the Shukla Yajurveda shakha, performed three times a day at the junctures of dawn, noon, and dusk. The text comprises a sequence of mantras, prayers, and procedural instructions covering Achamana (water sipping), Pranayama, Marjana (self-purification with water), Arghya Pradana (water offering to the sun), and Gayatri Japa. It follows the Katyayana Sutra tradition of the Shukla Yajurveda.
What are the benefits of chanting Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam?
- Fulfills the prescribed daily obligatory duty (nitya karma) recognized in Vedic Dharma Shastra
- Purification of the practitioner through each of the constituent ritual acts
- Sustained practice is associated with mental clarity, spiritual discipline, and connection with solar cosmic cycles
- Maintains the continuity of Vedic tradition through daily performance
When is the best time to recite this?
The Sandhya Vandanam is performed three times daily: at sunrise (Pratah Sandhya), at noon (Madhyahna Sandhya), and at sunset (Sayam Sandhya). These timings are specific and obligatory within the tradition; performing all three sittings is considered the complete observance.
What is the historical and traditional background?
Sandhya Vandanam is among the most ancient continuous ritual practices in the Hindu tradition, with its roots in the Vedic concept of twilight as a period of transition requiring conscious ritual acknowledgment. The Shukla Yajurveda version follows the Katyayana Shrauta Sutra, one of the sutra texts that codified the ritual procedures of this shakha. The Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) is associated with the sage Yajnavalkya and is transmitted in two sub-recensions: the Kanva and Madhyandina. The Sandhya Vandanam as a structured daily practice has been in continuous use across Brahminical communities affiliated with the Shukla Yajurveda for more than two millennia.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Shiva Sankalpa Upanishad — a Vedic text from the Shukla Yajurveda tradition with overlapping scriptural lineage, focused on mental intention
- Shraddha Pitru Tarpana Vidhi — another prescriptive Vedic ritual text addressing the daily and seasonal obligations of a householder