Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam
શુક્લ યજુર્વેદ સન્ધ્યાવન્દનમ્
Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam
શુક્લ યજુર્વેદ સન્ધ્યાવન્દનમ્
(કાત્યાયન સૂત્રાનુસારમ્)
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ ગુરુ પ્રાર્થન ॥
ૐ-વઁન્દે-ઽહ-મ્મઙ્ગલાત્માન-મ્ભાસ્વન્તંવેઁદવિગ્રહમ્ ।
યાજ્ઞવલ્ક્ય-મ્મુનિશ્રેષ્ઠ-ઞ્જિષ્ણું હરિહર પ્રભુમ્ ॥
જિતેન્દ્રિય-ઞ્જિતક્રોધં સદાધ્યાનપરાયણમ્ ।
આનન્દનિલયં-વઁન્દે યોગાનન્દ મુનીશ્વરમ્ ॥
એવ-ન્દ્વાદશ નામાનિ ત્રિસન્ધ્યા યઃ પઠેન્નરઃ ।
યોગીશ્વર પ્રસાદેન વિદ્યાવા-ન્ધનવા-ન્ભવેત્ ॥
ૐ શ્રી યાજ્ઞવલ્ક્ય ગુરુભ્યો નમઃ ।
કણ્વકાત્યાયનાદિ મહર્ષિભ્યો નમઃ ॥
ગુરુર્બ્રહ્મ ગુરુર્વિષ્ણુઃ ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુસ્સાક્ષા-ત્પરબ્રહ્મ તસ્મૈ શ્રી ગુરવે નમઃ ॥
ગુરવે સર્વલોકાના-મ્ભિષજે ભવરોગિણામ્ ।
નિધયે સર્વવિદ્યાના-ન્દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥
————–
॥ માનસ સ્નાનમ્ ॥
અપવિત્રઃ પવિત્રો વા સર્વાવસ્થા-ઙ્ગતો-ઽપિ વા ।
યસ્સ્મરેત્પુણ્ડરીકાક્ષં સ બાહ્યાભ્યન્તરશ્શુચિઃ ॥
પુણ્ડરીકાક્ષ પુણ્ડરીકાક્ષ પુણ્ડરીકાક્ષાય નમઃ ॥
ગોવિન્દેતિ સદાસ્નાન-ઙ્ગોવિન્દેતિ સદા જપઃ ।
ગોવિન્દેતિ સદા ધ્યાનં સદા ગોવિન્દ કીર્તનમ્ ॥
॥ આચમનમ્ ॥
ઓ-ઙ્કેશવાય સ્વાહા
ઓ-ન્નારાયણાય સ્વાહા
ઓ-મ્માધવાય સ્વાહા
ઓ-ઙ્ગોવિન્દાય નમઃ
ૐ-વિઁષ્ણવે નમઃ
ઓ-મ્મધુસૂદનાય નમઃ
ઓ-ન્ત્રિવિક્રમાય નમઃ
ૐ-વાઁમનાય નમઃ
ૐ શ્રીધરાય નમઃ
ૐ હૃષીકેશાય નમઃ
ઓ-મ્પદ્મનાભાય નમઃ
ઓ-ન્દામોદરાય નમઃ
ૐ સઙ્કર્ષણાય નમઃ
ૐ-વાઁસુદેવાય નમઃ
ઓ-મ્પ્રદ્યુમ્નાય નમઃ
ૐ અનિરુદ્ધાય નમઃ
ઓ-મ્પુરુષોત્તમાય નમઃ
ૐ અથોક્ષજાય નમઃ
ઓ-ન્નારસિંહાય નમઃ
ૐ અચ્યુતાય નમઃ
ઓ-ઞ્જનાર્દનાય નમઃ
ૐ ઉપેન્દ્રાય નમઃ
ૐ હરયે નમઃ
ૐ શ્રી કૃષ્ણાય નમઃ
॥ ભૂમિ પ્રાર્થન ॥
પૃથિવીત્યસ્ય, મેરુપૃષ્ઠ ઋષિઃ, કૂર્મો દેવતા, સુતલ-ઞ્છન્દઃ, આસને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્પૃથ્વી ત્વયા ધૃતા લોકા દેવિ ત્વં-વિઁષ્ણુના ધૃતા ।
ત્વ-ઞ્ચ ધારય મા-ન્દેવિ પવિત્ર-ઙ્કુરુ ચાસનમ્ ।
॥ પ્રાણાયામમ્ ॥
પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, પરમાત્મા દેવતા, દૈવી ગાયત્રી છન્દઃ ।
સપ્તાનાં-વ્યાઁહૃતીના-મ્પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્ય-બૃહસ્પતિ-વરુણેન્દ્ર-વિશ્વેદેવા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિક્ અનુષ્ટુપ્ બૃહતી પઙ્ક્તિઃ, ત્રિષ્ટુબ્જગત્યશ્છન્દાંસિ ।
તત્સવિતુરિત્યસ્ય વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
શિરોમન્ત્રસ્ય પ્રજાપતિ ઋષિઃ, બ્રહ્મ-અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, યજુશ્છન્દઃ ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ॑ । ઓગ્ં સુવઃ॑ । ઓ-મ્મહઃ॑ । ઓ-ઞ્જનઃ॑ । ઓ-ન્તપઃ॑ । ઓગ્ં સત્યમ્ ।
ઓ-ન્તત્સ॑વિ॒તુર્વરે॑ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ । ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥
ૐ આપો॒ જ્યોતી॒ રસો॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સ્વ॒રોમ્ ।
॥ સઙ્કલ્પમ્ ॥
મમ ઉપાત્ત સમસ્ત દુરિતક્ષય દ્વારા શ્રીપરમેશ્વરમુદ્દિશ્ય શ્રીપરમેશ્વર પ્રીત્યર્થં શુભે શોભને મુહૂર્તે શ્રી મહાવિષ્ણોરાજ્ઞયા પ્રવર્તમાનસ્ય અદ્ય બ્રહ્મણઃ દ્વિતીય પરાર્થે શ્વેતવરાહ કલ્પે વૈવસ્વત મન્વન્તરે કલિયુગે પ્રથમપાદે જમ્બૂદ્વીપે ભારતવર્ષે ભરતખણ્ડે મેરોર્દક્ષિણ દિગ્ભાગે શ્રીશૈલસ્ય …… પ્રદેશે ……, …… નદ્યોઃ મધ્ય પ્રદેશે મઙ્ગલ ગૃહે અસ્મિન્ વર્તમન વ્યાવહરિક ચાન્દ્રમાનેન સ્વસ્તિ શ્રી …….. (1) નામ સંવઁત્સરે …… અયને(2) …… ઋતૌ (3) …… માસે(4) …… પક્ષે (5) …… તિથૌ (6) …… વાસરે (7) …… નક્ષત્રે (8) …… યોગે (9) …… કરણ (10) એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ શ્રીમાન્ …… ગોત્રઃ …… નામધેયઃ (શ્રીમતઃ …… ગોત્રસ્ય …… નામધેયસ્ય મમ ધર્મપત્ની સમેતસ્ય) શ્રી પરમેશ્વર પ્રીત્યર્થ-મ્મમ શ્રૌત સ્માર્ત નિત્ય કર્માનુષ્ઠાન યોગ્યતા ફલસિદ્ધ્યર્થ-મ્પ્રાતઃ/માધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાં ઉપાસિષ્યે ॥
॥ માર્જનમુ ॥
ગઙ્ગે ચ યમુને કૃષ્ણે ગોદાવરી સરસ્વતી ।
નર્મદે સિન્ધુ કાવેરી જલે-ઽસ્મિન્ સન્નિધિ-ઙ્કુરુ ॥
આપોહિષ્ઠેતિ તિસૃણામ્, સિન્ધુદ્વીપ ઋષિઃ, આપો દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, માર્જને વિનિયોગઃ ।
ૐ આપો॒ હિષ્ઠા મ॑યો॒ભુવઃ॑ । (પાદમુલ પૈ)
ઓ-ન્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન । (શિરસ્સુ પૈ)
ઓ-મ્મ॒હેરણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે । (હૃદયમુ પૈ)
ૐ-યોઁ વ॑શ્શિ॒વત॑મો॒ રસઃ॑ । (શિરસ્સુ પૈ)
ઓ-ન્તસ્ય॑ ભાજયતે॒ હ નઃ॑ । (હૃદયમુ પૈ)
ૐ ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒ત॑રઃ । (પાદમુલ પૈ)
ઓ-ન્તસ્મા॒ અર॑ઙ્ગમામવઃ । (હૃદયમુ પૈ)
ૐ-યઁસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ । (પાદમુલ પૈ)
ૐ આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ । (શિરસ્સુ પૈ)
॥ મન્ત્રાચમનમ્ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
સૂર્યશ્ચેતિ મન્ત્રસ્ય, ઉપનિષદ્યાજ્ઞવલ્ક્ય ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદક પ્રાશને વિનિયોગઃ ।
ૐ સૂર્યશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુ॑કૃતે॒ભ્યઃ ।
પાપેભ્યો॑ રક્ષ॒ન્તામ્ । યદ્રાત્ર્યા પાપ॑મકા॒ર્ષમ્ ।
મનસા વાચા॑ હસ્તા॒ભ્યામ્ । પદ્ભ્યામુદરે॑ણ શિ॒શ્ના ।
રાત્રિ॒સ્તદ॑વલુ॒મ્પતુ । યત્કિઞ્ચ॑ દુરિ॒ત-મ્મયિ॑ ।
ઇ॒દમ॒હ-મ્મામમૃત॑યો॒નૌ ।
સૂર્યે જ્યોતિષિ જુહો॑મિ સ્વા॒હા ।
(મધ્યાહ્ન કાલે)
આપઃ પુનન્ત્વિતિ મન્ત્રસ્ય, નારાયણ ઋષિઃ, આપો દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, ઉદક પ્રાશને વિનિયોગઃ ।
આપઃ॑ પુનન્તુ પૃથિ॒વી-મ્પૃથિ॒વી પૂ॒તા પુ॑નાતુ॒ મામ્ ।
પુ॒નન્તુ॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ॒ર્બ્રહ્મ॑પૂ॒તા પુ॑નાતુ મામ્ ॥
યદુચ્છિ॑ષ્ટમભો᳚જ્ય॒-ઞ્ચ યદ્વા॑ દુ॒શ્ચરિ॑ત॒-મ્મમ॑ ।
સર્વ॑-મ્પુનન્તુ॒ મામાપો॑-ઽસ॒તા-ઞ્ચ॑ પ્રતિ॒ગ્રહ॒ગ્ં સ્વાહા᳚ ॥
(સાય-ઙ્કાલે)
અગ્નિશ્ચેતિ મન્ત્રસ્ય, યાજ્ઞવલ્ક્ય ઉપનિષદૃષિઃ, અગ્નિર્દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદક પ્રાશને વિનિયોગઃ ।
અગ્નિશ્ચ મા મન્યુશ્ચ મન્યુપતયશ્ચ મન્યુ॑કૃતે॒ભ્યઃ ।
પાપેભ્યો॑ રક્ષ॒ન્તામ્ । યદહ્ના પાપ॑મકા॒ર્ષમ્ ।
મનસા વાચા॑ હસ્તા॒ભ્યામ્ । પદ્ભ્યામુદરે॑ણ શિ॒શ્ના ।
અહ॒સ્તદ॑વલુ॒મ્પતુ । યત્કિઞ્ચ॑ દુરિ॒ત-મ્મયિ॑ ।
ઇ॒દમ॒હ-મ્મામમૃત॑યો॒નૌ । સત્યે જ્યોતિષિ જુહો॑મિ સ્વા॒હા ।
॥ પુનર્માર્જનમ્ ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સ્વઃ॑ ।
તત્સ॑વિ॒તુર્વરે॑ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥
આપો॒ હિષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન ।
મ॒હેરણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ।
યો વ॑શ્શિ॒વત॑મો રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒ હ નઃ॑ ।
ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒ત॑રઃ ।
તસ્મા॒ અર॑ઙ્ગમામવો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ ।
આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ।
॥ અઘમર્ષણમ્ ॥
દ્રુપદા દિવેત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, કોકિલ રાજપુત્ર ઋષિઃ, આપો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, અઘમર્ષણે વિનિયોગઃ ।
ઓ-ન્દ્રુ॒પ॒દા દિ॑વ મુઞ્ચતુ । દ્રુ॒પ॒દા દિ॒વેન્મુ॑મુચા॒નઃ ।
સ્વિ॒ન્ન-સ્સ્ના॒ત્વી મલા॑દિવ । પૂ॒ત-મ્પ॒વિત્રે॑ણે॒વાજ્ય᳚મ્ ।
આપઃ॑ શુન્ધન્તુ॒ મૈન॑સઃ । (તૈ.બ્રા.2.6.6.4)
શત્રુક્ષયાર્થ માર્જનમ્ ॥
સુમિત્રાન ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, પ્રજાપતિ ઋષિઃ, આપો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, શત્રુક્ષયાર્થે વિનિયોગઃ ।
ૐ સુ॒મિ॒ત્રા ન॒ આપ॒ ઓષ॑ધય-સ્સન્તુ । દુ॒ર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑ ભુયાસુઃ ।
યો᳚-ઽસ્માન્દ્વેષ્ટિ॑ । ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ । (તૈ.બ્રા.2.6.6.3)
પાપક્ષયાર્થ માર્જનમ્ ॥
ઇદમાપ ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, ઉચક્થ્ય ઋષિઃ, આપો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, દુરિતક્ષયાર્થ માર્જને વિનિયોગઃ ।
ૐ ઇ॒દમા॑પઃ॒ પ્રવ॑હત॒ યત્કિ-ઞ્ચ॑ દુરિ॒ત-મ્મયિ॑ ।
યદ્વા॒હમ॑ભિદુ॒દ્રોહ॒ યદ્વા॑ શે॒પ ઉ॒તાનૃ॑તમ્ ॥
॥ અર્ઘ્યપ્રદાનમુ ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
પ્રાણાનાયમ્ય (ચે.) ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ (કાલાતિક્રમણદોષ નિવૃત્યર્થ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પૂર્વક) પ્રાતઃ/માધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ અર્ઘ્યપ્રદાન-ઙ્કરિષ્યે ॥
ભૂર્ભુવસ્સ્વરિતિ મહાવ્યાહૃતીનામ્, પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિક્ અનુષ્ટુપ્છન્દાંસિ ।
તત્સવિતુરિત્યસ્ય, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, અર્ઘ્યપ્રદાને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સ્વઃ॑ । ઓ-ન્તત્સ॑વિતુ॒ર્વરે॑ણ્ય॒મ્ । ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધી॒મહિ । ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
(પ્રાતઃ કાલે)
ઉષસ્ત ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, ગૌતમ ઋષિઃ, ઉષો દેવતા, ઉષ્ણિક્છન્દઃ, પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પ્રદાને વિનિયોગઃ ।
ૐ ઉષ॒સ્તચ્ચિ॒ત્રમાભ॑રા॒સ્મભ્યં॑-વાઁજનીવતિ યેનતો॒ક-ઞ્ચ॒ તન॑ય-ઞ્ચ॒ ધામ॑હે ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ॑ । ઓગ્ં સુવઃ॑ । ઓ-ન્તત્સ॑વિતુ॒ર્વરે॑ણ્ય॒મ્ । ભ॒ર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધી॒મહિ । ધિયો॒ યોનઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥ [3]
(મધ્યાહ્ન કાલે)
આકૃષ્ણેનેત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, હિરણ્ય સ્તૂપ ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, ત્રિષ્ટુપ્છન્દઃ, પ્રાયશ્ચિત્તાર્ઘ્ય પ્રદાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ આકૃ॒ષ્ણેન॒ રજ॑સા॒ વર્ત॑માનો નિવે॒શય॑ન્ન॒મૃત॒-મ્મર્ત્ય॑ઞ્ચ ।
હિ॒ર॒ણ્યયે॑ન સવિ॒તા રથે॒ના-ઽઽદે॒વો યા॑તિ॒ભુવ॑નાનિ॒ પશ્યન્॑ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ॑ । ઓગ્ં સુવઃ॑ । ઓ-ન્તત્સ॑વિતુ॒ર્વરે॑ણ્ય॒મ્ । ભ॒ર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધી॒મહિ । ધિયો॒ યોનઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥ [1]
(સાય-ઙ્કાલે)
આરાત્રીત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, કશિપા ભરદ્વાજ દુહિતા ઋષિઃ, રાત્રિર્દેવતા, પથ્ભ્યા બૃહતી છન્દઃ, પ્રાયશ્ચિતાર્ઘ્ય પ્રદાને વિનિયોગઃ ।
ૐ આરા॑ત્રિ॒ પાર્થિ॑વ॒ગ્ં॒ રજઃ॑ પિ॒તુર॑ પ્રાયિ॒ ધામ॑ભિઃ । દિ॒વ-સ્સદા॑ગ્ગ્સિ બૃહ॒તી વિતિ॑ષ્ઠસ॒ આત્વે॒ષં-વઁ॑ર્તતે॒ ત॑મઃ ॥
શ્રી પદ્મિની ઉષા સૌજ્ઞા છાયા સમેત શ્રી સૂર્યનારાયણ પરબ્રહ્મણે નમઃ । ઇદમર્ઘ્યં સમર્પયામિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ । ઓ-મ્ભુવઃ॑ । ઓગ્ં સુવઃ॑ । ઓ-ન્તત્સ॑વિતુ॒ર્વરે॑ણ્ય॒મ્ । ભ॒ર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધી॒મહિ । ધિયો॒ યોનઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥ [3]
॥ ભૂપ્રદક્ષિણ ॥
અસાવાદિત ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, બ્રહ્મા ઋષિઃ, આદિત્યો દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ભૂ પ્રદક્ષિણે વિનિયોગ ।
અ॒સાવા॑દિ॒ત્યો બ્ર॒હ્મ ॥
॥ સન્ધ્યા તર્પણમ્ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
ગાયત્ર્યા, વ્યાસ ઋષિઃ, બ્રહ્મા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, પ્રાત-સ્સન્ધ્યા તર્પણે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ૐ ઋગ્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મણ્ડલસ્તૃપ્યતામ્
ૐ હિરણ્યગર્ભરૂપી તૃપ્યતામ્
ૐ આત્મા તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતી તૃપ્યતામ્
ૐ સન્ધ્યા તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્કુમારી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્બ્રાહ્મી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્નિર્મૃજી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વાર્થસિદ્ધિકરી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વમન્ત્રાધિપતિસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભવસ્સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
(મધ્યાહ્ન કાલે)
સાવિત્ર્યાઃ, કશ્યપ ઋષિઃ, રુદ્રો દેવતા, ત્રિષ્ટુ-પ્છન્દઃ, માધ્યાહ્નિક સન્ધ્યા તર્પણે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભુવઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ૐ-યઁજુર્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મણ્ડલસ્તૃપ્યતામ્
ૐ રુદ્રરૂપી તૃપ્યતામ્
ૐ અનન્તરાત્મા તૃપ્યતામ્
ૐ સાવિત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતી તૃપ્યતામ્
ૐ સન્ધ્યા તૃપ્યતામ્
ૐ-યુઁવતી તૃપ્યતામ્
ૐ રૌદ્રી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્નિર્મૃજી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વર્થસિદ્ધિકરી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વમન્ત્રાધિપતિસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
(સાયન્ત્ર કાલે)
સરસ્વત્યા, વશિષ્ઠ ઋષિઃ, વિષ્ણુર્દેવતા જગતી છન્દઃ, સાયં સન્ધ્યા તર્પણે વિનિયોગઃ ।
ઓગ્ગ્ સ્વઃ પુરુષસ્તૃપ્યતામ્
ૐ સામવેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મણ્ડલસ્તૃપ્યતામ્
ૐ-વિઁષ્ણુરૂપી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્પરમાત્મા તૃપ્યતામ્
ૐ સરસ્વતી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતી તૃપ્યતામ્
ૐ સન્ધ્યા તૃપ્યતામ્
ૐ-વૃઁદ્ધા તૃપ્યતામ્
ૐ-વૈઁષ્ણવી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્નિર્મૃજી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વાર્થસિદ્ધિકરી તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વમન્ત્રાધિપતિસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વઃ પુરુષ સ્તૃપ્યતામ્
॥ સૂર્યોપસ્થાનમુ ॥
ઉદુત્ય મિત્યસ્યાઃ, પ્રસ્કણ્વૃષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
ચિત્ર-ન્દેવાનામિત્યસ્યાઃ, કુત્સ ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, ત્રિષ્ટુપ્છન્દઃ, સૂર્યોપસ્થાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઉદુ॒ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑। દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય॑મ્ ॥
ઓ-ઞ્ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒ગ્નેઃ । આપ્રા॒દ્યાવા॑ પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑દસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
ઓ-મ્મિત્રસ્યેત્યાદિ ચતુર્ણામ્, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, લિઙ્ગોક્તા દેવતાઃ, ગાયત્રી બૃહત્યનુષ્ટુપ્ ધૃતયશ્છન્દાંસિ, સૂર્યોપસ્થાને વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્મિ॒ત્રસ્ય॑ ચર્ષણી॒ દૃતોવો॑ દે॒વસ્ય॑સાન॒સિ દ્યુ॒મ્ન-ઞ્ચિ॒ત્ર સ્ર॑વસ્તમમ્ ॥
ઓ-ન્દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તોદ્વ॑પતુ સુપા॒ણિસ્સ્વ॑જ્ગુ॒રિસ્સુ॑ બા॒હુરુ॒તશક્ત્યા॑ । અવ્ય॑થમાના પૃથિ॒વ્યા માશા॒દિશ॒ આપૃ॑ણ ॥
ૐ ઉ॒ત્થાય॑ બૃહ॒તી ભ॒વો દુ॑ત્તિષ્ઠધ્રુ॒વાત્વમ્ । મિત્રૈ॒તાન્ત॑ ઉ॒ખા-મ્પરિ॑દદા॒મ્યભિ॑ત્યા એ॒ષા માભે॑દિ ॥
ૐ-વઁસ॑વ॒સ્ત્વા છૃ॑ન્દન્તુ ગાય॒ત્રેણ॒ છન્દ॑સાજ્ગિર॒સ્વ દ્રુ॒દ્રાસ્ત્વા છૃ॑ન્દન્તુ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભેન॒ છન્દ॑સાજ્ગિર॒સ્વત્ ।
આ॒દિ॒ત્યાસ્ત્વા છૃ॑ન્દન્તુ॒ જાગ॑તેન॒ છન્દ॑સાજ્ગિર॒સ્વ દ્વિશ્વે॑ત્વા દે॒વાવૈ॑શ્વાન॒રા આછૃ॑ન્દ॒ન્ત્વાનુ॑ષ્ટુભેન॒ છન્દ॑સાજ્ગિર॒સ્વત્ ॥
(મધ્યાહ્ન કાલે)
ઉદ્વયમુદિત્યમિતિદ્વયો, પ્રસ્કણ્વ ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, પ્રથમસ્યાનુષ્ટુપ્છન્દઃ, દ્વિતીયસ્ય ગાયત્રી છન્દઃ,
ચિત્ર-ન્દેવાનામિત્યસ્ય, કુત્સ ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ત્રિષ્ટુપ્છન્દઃ, તચ્ચક્ષુરિત્યસ્ય, દધ્યઙ્ગાથર્વણ ઋષિઃ, સૂર્યો દેવતા, પઙ્ક્તિશ્છન્દઃ, સૂર્યોપસ્થાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॒સ્વઃ॒ પશ્ય॑ન્ત॒ ઉત્ત॑રમ્ ।
દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒ મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥
ૐ ઉદુ॒ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ ।
દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય॑મ્ ॥
ઓ-ઞ્ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒ગ્નેઃ ।
આપ્રા॒દ્યાવા॑ પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જ॑ગદસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ॥
ઓ-ન્તચ્ચક્ષુ॑ર્દે॒વહિ॑ત-મ્પુ॒રસ્તા॑ચ્છુ॒ક્ર મુ॒ચ્ચર॑ત્ ।
પશ્યે॒મ શ॒રદ॑શ્શ॒ત-ઞ્જીવે॑મ શ॒રદ॑શ્શ॒તગ્ શૃણુ॑યામ શ॒રદ॑શ્શ॒તમ્ ॥
(સાય-ઙ્કાલે)
ઇમ-મ્મે વરુણ તત્વાયામીત્યનયોશ્શુનશ્શેફ ઋષિઃ, વરુણો દેવતા, ગાયત્રી ત્રિષ્ટુભૌ છન્દસિ, સૂર્યોપસ્ધાને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃલય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરાચ॑કે ॥
ઓ-ન્તત્વા॑યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒સ્તદાશા॑સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ ।
અહે॑લમાનો વરુણે॒ હબો॒ધ્યુરુ॑શગ્ં સ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥
॥ ગાયત્રી ॥
આચમ્ય (ચે.) ॥
પ્રાણાનાયમ્ય (ચે.) ॥
ઉગ્રભૂતપિશાચાસ્તે ઇત્યેતે ભૂમિ ભારકાઃ ।
ભૂતાનામવિરોધેન બ્રહ્મ કર્મ સમારભે ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભતિથૌ યથા શક્તિ પ્રાતઃ/મધ્યાહ્નિક/સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ ગાયત્રી મન્ત્ર જપ-ઙ્કરિષ્યે ॥
ગાયત્ર્યાવાહનમ્ ।
ૐ ઓજો॑-ઽસિ॒ સહો॑-ઽસિ॒ બલમ॑સિ॒ ભ્રાજો॑-ઽસિ દે॒વાના॒-ન્ધામ॒નામા॑સિ વિશ્વ॑મસિ વિ॒શ્વાયુ॒-સ્સર્વ॑મસિ સ॒ર્વાયુરભિભૂરોમ્ । ગાયત્રીમાવા॑હયા॒મિ॒ । સાવિત્રીમાવા॑હયા॒મિ॒ । સરસ્વતીમાવા॑હયા॒મિ॒ । છન્દર્ષીનાવા॑હયા॒મિ॒ । શ્રિયમાવા॑હયા॒મિ॒ ॥
ગા॒યત્ર્યા ગાયત્રી છન્દો વિશ્વામિત્ર ઋષિ-સ્સવિતા દેવતા અગ્નિર્મુખ-મ્બ્રહ્માશિરઃ વિષ્ણુર્હૃદયગ્ં રુદ્રશ્શિખા પૃથિવી યોનિઃ પ્રાણાપાનવ્યાનોદાન સમાનાસ્સપ્રાણા-શ્શ્વેતવર્ણા સાઙ્ખ્યાયન સગોત્રા ગાયત્રી ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ત્રિપદા॑ ષટ્કુ॒ક્ષિઃ॒ પઞ્ચશીર્ષોપનયને વિ॑નિયો॒ગઃ॒ ॥
આયાત્વિત્યનુવાકસ્ય, વામદેવ ઋષિઃ, ગાયત્રી દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ગાયત્ર્યાવાહને વિનિયોગઃ ॥
ૐ આયા॑તુ॒ વર॑દા દે॒વી॒ અ॒ક્ષર॑-મ્બ્રહ્મ॒ સમ્મિ॑તમ્ ।
ગા॒ય॒ત્રી॑-ઞ્છન્દ॑સા-મ્મા॒તે॒દ-મ્બ્ર॑હ્મ જુ॒ષસ્વ॑ નઃ ।
તેજો-ઽસીત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, પ્રજાપતિ ઋષિઃ, સૌવર્ણ-ન્નિષ્ક-ન્દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ગાયત્ર્યાવાહને વિનિયોગઃ ॥
ઓ-ન્તેજો॑-ઽસિ શુ॒ક્રમ॒મૃત॑માયુ॒ષ્પા આયુ॑ર્મેપાહિ ।
દે॒વસ્ય॑ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે॒-ઽશ્વિનો॑ર્બા॒હુભ્યા॑-મ્પૂ॒ષ્ણો હસ્તા॑ભ્યા॒માદ॑ધે ॥
પ્રાર્થન ॥
ગાયત્ર્યસ્યેકપદી દ્વિપદી ત્રિપદી ચતુષ્પદ્ય પદસિ ન હિ પદ્યસે ।
નમસ્તે તુરીયાય દર્શતાય પદાય પરોરજસેસાવદો મા પ્રાપત્ ।
(પ્રાતઃ કાલે)
પ્રાત-સ્સન્ધ્યા, ગાયત્રી નામા, રક્તવર્ણા, હંસવાહના, બ્રહ્મહૃદયા, બાલ રૂપા, આવહનીયાગ્નિરૂપસ્થાના, ભૂરાયતના, જાગ્રદ્વદ્ધૃતિઃ, પ્રાતસ્સવને ઋગ્વેદે વિનિયોગઃ ।
(મધ્યાહ્ન કાલે)
માધ્યાહ્નિક સન્ધ્યા, સાવિત્રી નામા, શ્વેતવર્ણા, વૃષભ વાહના, રુદ્રહૃદયા, યવ્વન રૂપા, ગાર્હપત્યાગ્નિરૂપસ્થાના, અન્તરિક્ષાયતના, સ્વપ્નવદ્ધૃતિઃ, માધ્યાહ્નિક સવને યજુર્વેદે વિનિયોગઃ ।
(સાય-ઙ્કાલે)
સાયં સન્ધ્યા, સરસ્વતી નામા, કૃષ્ણવર્ણા, ગરુડ વાહના, વિષ્ણુ હૃદયા, વૃદ્ધરૂપા, દક્ષિણાગ્નિરૂપસ્થાના, દ્યૌરાયતના, સુષુપ્તિવદ્ધૃતિઃ, સાયંસવને સામવેદે વિનિયોગઃ ।
(ત્રિકાલે)
આગચ્છ વરદે દેવિ જપે મે સન્નિધૌ ભવ ।
ગાયન્ત-ન્ત્રાયસે યસ્માદ્ગાયત્રી ત્વમુદાહૃતા ॥
ન્યાસમ્ ॥
ઓ-મ્ભૂરિતિ પાદયોઃ ।
ઓ-મ્ભુવરિતિ જઙ્ઘયોઃ ।
ઓગ્ગ્ં સ્વરિતિ જાન્વોઃ ।
ઓ-મ્મહ ઇતિ જઠરે ।
ઓ-ઞ્જન ઇતિ કણ્ઠે ।
ઓ-ન્તપ ઇતિ મુખે ।
ઓગ્ગ્ં સત્યમિતિ શિરસિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવઃ તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓગ્ં સ્વઃ મધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યં અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયા-ત્કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ હૃદયાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવ-શ્શિરસે સ્વાહા ।
ઓગ્ં સ્વ-શ્શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્ય-ઙ્કવચાય હુમ્ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઓ-મ્ભૂર્ભવસ્સ્વરોમિતિ દિગ્બન્ધઃ ।
ગાયત્રી ધ્યાનમ્ ॥
મુક્તાવિદ્રુમહેમનીલધવલ-ચ્છાયૈર્મુખૈસ્ત્રીક્ષણૈઃ ।
યુક્તામિન્દુનિબદ્ધરત્નમકુટા-ન્તત્ત્વાર્થ વર્ણાત્મિકામ્ ॥
ગાયત્રીં-વઁરદા-ઽભયા-ઽઙ્કુશ કશાશ્શુભ્ર-ઙ્કપાલ-ઙ્ગદામ્ ।
શઙ્ખ-ઞ્ચક્રમથા-ઽરવિન્દયુગલં હસ્તૈર્વહન્તી-મ્ભજે ॥
લમિત્યાદિ પઞ્ચપૂજા ॥
લ-મ્પૃથિવીતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
ગન્ધ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
હં આકાશતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
પુષ્પ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
યં-વાઁયુતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
ધૂપ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
રં-વઁહ્નિતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
દીપ-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
વં અમૃતતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈ નમઃ ।
નૈવેદ્ય-મ્પરિકલ્પયામિ ॥
સં સર્વતત્ત્વાત્મિકાયૈ ગાયત્રી દેવતાયૈનમઃ ।
સર્વોપચારા-ન્પરિકલ્પયામિ॥
પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ, પરમાત્મા દેવતા, દૈવી ગાયત્રી છન્દઃ ।
ભૂર્ભુવસ્સ્વરિતિ મહાવ્યાહૃતીના-મ્પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિ ઋષિઃ, અગ્નિ-વાયુ-સૂર્યા દેવતાઃ, ગાયત્ર્યુષ્ણિગનુષ્ટુ-પ્છન્દાંસિ ।
ગાયત્ર્યા વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ ।
ગાયત્રી મુદ્રલુ ॥
સુમુખં સમ્પુટ-ઞ્ચૈવ વિતતં-વિઁસ્તૃત-ન્તથા ।
દ્વિમુખ-ન્ત્રિમુખ-ઞ્ચૈવ ચતુઃ પઞ્ચમુખ-ન્તથા ॥
ષણ્મુખો-ઽધોમુખ-ઞ્ચૈવ વ્યાપિકાઞ્જલિક-ન્તથા ।
શકટં-યઁમપાશ-ઞ્ચ ગ્રથિતં સમ્મુખોન્મુખમ્ ॥
પ્રલમ્બ-મ્મુષ્ટિક-ઞ્ચૈવ મત્સ્યઃ કૂર્મો વરાહકમ્ ।
સિંહાક્રાન્ત-મ્મહાક્રાન્ત-મ્મુદ્ગર-મ્પલ્લવ-ન્તથા ॥
ગાયત્રી મન્ત્રમ્ ॥
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સ્વઃ॑ । તત્સ॑વિ॒તુર્વરે॑ણ્ય॒-મ્ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચો॒દયા॑ત્ ॥
॥ મન્ત્ર જપાવસાનમ્ ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ટાયાં શુભ તિથૌ ગાયત્રી જપોપસંહાર-ઙ્કરિષ્યે ।
અસ્ય શ્રી ગાયત્રી મહામન્ત્રસ્ય, વિશ્વામિત્ર ઋષિઃ, સવિતા દેવતા, ગાયત્રી છન્દઃ, મમ જપોપસંહારે વિનિયોગઃ ।
ઓ-મ્ભૂરિતિ પાદયોઃ ।
ઓ-મ્ભુવરિતિ જઙ્ઘયોઃ ।
ઓગ્ગ્ં સ્વરિતિ જાન્વોઃ ।
ઓ-મ્મહ ઇતિ જઠરે ।
ઓ-ઞ્જન ઇતિ કણ્ઠે ।
ઓ-ન્તપ ઇતિ મુખે ।
ઓગ્ગ્ં સત્યમિતિ શિરસિ ।
ઓ-મ્ભૂઃ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવઃ તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓગ્ં સ્વઃ મધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્યં અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયા-ત્કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
ઓ-મ્ભૂઃ હૃદયાય નમઃ ।
ઓ-મ્ભુવ-શ્શિરસે સ્વાહા ।
ઓગ્ં સ્વ-શ્શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓ-ન્તત્સવિતુર્વરેણ્ય-ઙ્કવચાય હુમ્ ।
ઓ-મ્ભર્ગો દેવસ્ય ધીમહિ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓ-ન્ધિયો યો નઃ પ્રચોદયાત્ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ભૂર્ભુવસ્સ્વરોમિતિ દિગ્વિમોકઃ ।
ઉત્તર મુદ્રલુ ॥
સુરભિઃ જ્ઞાન ચક્રે ચ યોનિઃ કૂર્મો-ઽથ પઙ્કજમ્ ।
લિઙ્ગ-ન્નિર્યાણ મુદ્રા ચેત્યષ્ટમુદ્રાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ।
॥ ગાયત્રી તર્પણમ્ ॥
પૂર્વોક્ત એવ-ઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ઠાયાં શુભ તિથૌ સવિતૃપ્રીતિ યોગાય ગાયત્રી તર્પણમહ-ઙ્કરિષ્યે ।
ઋષિર્વ્યાસ-સ્સમુદ્દિષ્ટો બ્રહ્માદૈવ તમુચ્યતે ।
છન્દો ગાયત્રક-ઞ્ચૈવ વિનિયોગસ્તુ તર્પણે ॥
ઓ-મ્ભૂઃ પુરુષ ઋગ્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભુવઃ પુરુષ યજુર્વેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓગ્ગ્ં સ્વઃ પુરુષ સામવેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્મહઃ પુરુષ અથર્વણવેદસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ઞ્જનઃ પુરુષ ઇતિહાસપુરાણસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ન્તપઃ પુરુષ સર્વાગમસ્તૃપ્યતામ્
ૐ સત્ય-મ્પુરુષ સત્યલોકસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવ-સ્સ્વઃ પુરુષ મણ્ડલાન્તર્ગતસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂરેકપદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભુવઃ દ્વિપદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ઓગ્ં સ્વઃ ત્રિપદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્ભૂર્ભુવસ્સ્વ-શ્ચતુષ્પદા ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ ઉષસ્તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્ગાયત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ સાવિત્રી તૃપ્યતામ્
ૐ સરસ્વતી તૃપ્યતામ્
ૐ-વેઁદમાતા તૃપ્યતામ્
ઓ-મ્પૃથિવી તૃપ્યતામ્
ઓ-ઞ્જયા તૃપ્યતામ્
ઓ-ઙ્કૌશિકી તૃપ્યતામ્
ૐ સાઙ્કૃતિ તૃપ્યતામ્
ૐ સર્વાપરાજિતા તૃપ્યતામ્
ૐ સહસ્રમૂર્તિસ્તૃપ્યતામ્
ૐ આનન્દમૂર્તિસ્તૃપ્યતામ્ ।
॥ દિઙ્નમસ્કારઃ ॥
ઓ-મ્પ્રાચ્યૈ દિશે નમઃ । ઇન્દ્રાય નમઃ ।
ૐ આગ્નેયૈ દિશે નમઃ । અગ્નયે નમઃ ।
ઓ-ન્દક્ષિણાયૈ દિશે નમઃ । યમાય નમઃ ।
ઓ-ન્નૈર્-ઋત્યૈ દિશે નમઃ । નિર્-ઋતયે નમઃ ।
ઓ-મ્પ્રતીચ્યૈ દિશે નમઃ । વરુણાય નમઃ ।
ૐ-વાઁયુવ્યૈ દિશે નમઃ । વાયવે નમઃ ।
ૐ ઉદીચ્યૈ દિશે નમઃ । કુબેરાય નમઃ ।
ૐ ઈશાન્યૈ દિશે નમઃ । ઈશ્વરાય નમઃ ।
ૐ ઊર્ધ્વાયૈ દિશે નમઃ । બ્રહ્મણે નમઃ ।
ૐ અધરાયૈ દિશે નમઃ । અનન્તાય નમઃ ।
ૐ સન્ધ્યાયૈ નમઃ
ઓ-ઙ્ગાયત્ર્યૈ નમઃ
ૐ સાવિત્ર્યૈ નમઃ
ૐ સરસ્વત્યૈ નમઃ
ૐ સર્વેભ્યો દેવતાભ્યો નમઃ
ઓ-ન્દેવેભ્યો નમઃ ।
ૐ ઋષિભ્યો નમઃ
ઓ-મ્મુનિભ્યો નમઃ
ઓ-ઙ્ગુરુભ્યો નમઃ
ઓ-મ્પિતૃભ્યો નમઃ
ઓ-મ્માતૃભ્યો નમઃ
ઓ-ન્નમો નમઃ ઇતિ ।
॥ ઉદ્વાસનમ્ ॥
ઉત્તમેત્યનુવાકસ્ય, વામદેવ ઋષિઃ, ગાયત્રી દેવતા, અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ, ઉદ્વાસને વિનિયોગઃ ॥
ૐ ઉ॒ત્તમે॑ શિખ॑રે દેવી ભૂ॒મ્યા-મ્પ॑ર્વત॒મૂર્ધ॑નિ ।
બ્રાહ્મણે॑ભ્યો-ઽભ્ય॑નુજ્ઞા॒તા॒ ગ॒ચ્છ દે॑વિ ય॒થા સુ॑ખમ્ ॥
॥જપ નિવેદનમ્ ॥
દેવા ગાતુ વિદ ઇત્યસ્ય મન્ત્રસ્ય, મનસસ્પત ઋષિઃ, વાતો દેવતા, વિરાટ્ છન્દઃ, જપનિવેદને વિનિયોગઃ॥
ઓ-ન્દેવા॑ગાતુ વિદોગા॒તુ મિ॒ત્વાગા॒તુ મિ॑ત ।
મન॑સસ્પત ઇ॒મ-ન્દે॑વ ય॒જ્ઞગ્ગ્ સ્વાહા॒ વાતે॑થાઃ ॥
(પ્રાતઃ કાલે)
પ્રાતસ્સન્ધ્યાઙ્ગ ભૂતેન ગાયત્ર્યાસ્તુ જપેન ચ ।
સા-ઽષ્ટેન શત સઙ્ખ્યેન બ્રહ્મ મે પ્રિયતાં રવિઃ ॥
(મધ્યાહ્ન કાલે)
મધ્યાહ્ન સન્ધ્યાઙ્ગત્વેન ગાયત્ર્યા જપિતેન ચ ।
યથા સઙ્ખ્યેન જપેન રુદ્રો મે પ્રિયતાં રવિઃ ॥
(સાય-ઙ્કાલે)
સાયં સન્ધ્યાઙ્ગ ભૂતેન ગાયત્ર્યાસ્તુ જપેન ચ ।
સા-ઽષ્ટેન શત સઙ્ખ્યેન બ્રહ્મ મે પ્રિયતાં રવિઃ ॥
॥ પ્રવર ॥
પ્રવરલુ ચૂ. ॥
ચતુસ્સાગર પર્યન્ત-ઙ્ગોબ્રાહ્મણેભ્ય-શ્શુભ-મ્ભવતુ । ………. પ્રવરાન્વિત ………… ગોત્ર-શ્શુક્લ યજુર્વેદાન્તર્ગત કાણ્વ શાખાધ્યાયી કાત્યાયન સૂત્રઃ ………. શર્મા-ઽહ-મ્ભો અભિવાદયે ॥
સમર્પણમ્ ।
આસત્યલોકાત્પાતાલા-દાલોકાલોકપર્વતાત્ ।
યે સન્તિ બ્રાહ્મણાદેવાસ્તેભ્યો નિત્ય-ન્નમો નમઃ ॥
વિષ્ણુપત્નીસમુદ્ભૂતે શઙ્ખવર્ણે મહીતલે ।
અનેકરત્નસમ્પન્ને ભૂમિદેવિ નમો-ઽસ્તુ તે ॥
સમુદ્રવસને દેવિ પર્વતસ્તનમણ્ડલે ।
વિષ્ણુપત્ની નમસ્તુભ્ય-મ્પાદસ્પર્શ-ઙ્ક્ષમસ્વ મે ॥
About This Stotram
Overview
The Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam is the prescribed daily ritual observance (nitya karma) for adherents of the Shukla Yajurveda shakha, performed three times a day at the junctures of dawn, noon, and dusk. The text comprises a sequence of mantras, prayers, and procedural instructions covering Achamana (water sipping), Pranayama, Marjana (self-purification with water), Arghya Pradana (water offering to the sun), and Gayatri Japa. It follows the Katyayana Sutra tradition of the Shukla Yajurveda.
What are the benefits of chanting Shukla Yajurveda Sandhya Vandanam?
- Fulfills the prescribed daily obligatory duty (nitya karma) recognized in Vedic Dharma Shastra
- Purification of the practitioner through each of the constituent ritual acts
- Sustained practice is associated with mental clarity, spiritual discipline, and connection with solar cosmic cycles
- Maintains the continuity of Vedic tradition through daily performance
When is the best time to recite this?
The Sandhya Vandanam is performed three times daily: at sunrise (Pratah Sandhya), at noon (Madhyahna Sandhya), and at sunset (Sayam Sandhya). These timings are specific and obligatory within the tradition; performing all three sittings is considered the complete observance.
What is the historical and traditional background?
Sandhya Vandanam is among the most ancient continuous ritual practices in the Hindu tradition, with its roots in the Vedic concept of twilight as a period of transition requiring conscious ritual acknowledgment. The Shukla Yajurveda version follows the Katyayana Shrauta Sutra, one of the sutra texts that codified the ritual procedures of this shakha. The Shukla Yajurveda (Vajasaneyi Samhita) is associated with the sage Yajnavalkya and is transmitted in two sub-recensions: the Kanva and Madhyandina. The Sandhya Vandanam as a structured daily practice has been in continuous use across Brahminical communities affiliated with the Shukla Yajurveda for more than two millennia.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Shiva Sankalpa Upanishad — a Vedic text from the Shukla Yajurveda tradition with overlapping scriptural lineage, focused on mental intention
- Shraddha Pitru Tarpana Vidhi — another prescriptive Vedic ritual text addressing the daily and seasonal obligations of a householder