Narayaniyam Dashaka 2
Narayaniyam Dashaka 2
नारायणीयं दशक 2 - भगवतः स्वरूपमाधुर्यं तथा भक्तिमहत्त्वम्
सूर्यस्पर्धिकिरीटमूर्ध्वतिलकप्रोद्भासिफालान्तरं
कारुण्याकुलनेत्रमार्द्रहसितोल्लासं सुनासापुटम्।
गण्डोद्यन्मकराभकुण्डलयुगं कण्ठोज्वलत्कौस्तुभं
त्वद्रूपं वनमाल्यहारपटलश्रीवत्सदीप्रं भजे ॥1॥
केयूराङ्गदकङ्कणोत्तममहारत्नाङ्गुलीयाङ्कित-
श्रीमद्बाहुचतुष्कसङ्गतगदाशङ्खारिपङ्केरुहाम् ।
काञ्चित् काञ्चनकाञ्चिलाञ्च्छितलसत्पीताम्बरालम्बिनी-
मालम्बे विमलाम्बुजद्युतिपदां मूर्तिं तवार्तिच्छिदम् ॥2॥
यत्त्त्रैलोक्यमहीयसोऽपि महितं सम्मोहनं मोहनात्
कान्तं कान्तिनिधानतोऽपि मधुरं माधुर्यधुर्यादपि ।
सौन्दर्योत्तरतोऽपि सुन्दरतरं त्वद्रूपमाश्चर्यतोऽ-
प्याश्चर्यं भुवने न कस्य कुतुकं पुष्णाति विष्णो विभो ॥3॥
तत्तादृङ्मधुरात्मकं तव वपुः सम्प्राप्य सम्पन्मयी
सा देवी परमोत्सुका चिरतरं नास्ते स्वभक्तेष्वपि ।
तेनास्या बत कष्टमच्युत विभो त्वद्रूपमानोज्ञक -
प्रेमस्थैर्यमयादचापलबलाच्चापल्यवार्तोदभूत् ॥4॥
लक्ष्मीस्तावकरामणीयकहृतैवेयं परेष्वस्थिरे-
त्यस्मिन्नन्यदपि प्रमाणमधुना वक्ष्यामि लक्ष्मीपते ।
ये त्वद्ध्यानगुणानुकीर्तनरसासक्ता हि भक्ता जना-
स्तेष्वेषा वसति स्थिरैव दयितप्रस्तावदत्तादरा ॥5॥
एवम्भूतमनोज्ञतानवसुधानिष्यन्दसन्दोहनं
त्वद्रूपं परचिद्रसायनमयं चेतोहरं शृण्वताम् ।
सद्यः प्रेरयते मतिं मदयते रोमाञ्चयत्यङ्गकं
व्यासिञ्चत्यपि शीतवाष्पविसरैरानन्दमूर्छोद्भवैः ॥6॥
एवम्भूततया हि भक्त्यभिहितो योगस्स योगद्वयात्
कर्मज्ञानमयात् भृशोत्तमतरो योगीश्वरैर्गीयते ।
सौन्दर्यैकरसात्मके त्वयि खलु प्रेमप्रकर्षात्मिका
भक्तिर्निश्रममेव विश्वपुरुषैर्लभ्या रमावल्लभ ॥7॥
निष्कामं नियतस्वधर्मचरणं यत् कर्मयोगाभिधं
तद्दूरेत्यफलं यदौपनिषदज्ञानोपलभ्यं पुनः ।
तत्त्वव्यक्ततया सुदुर्गमतरं चित्तस्य तस्माद्विभो
त्वत्प्रेमात्मकभक्तिरेव सततं स्वादीयसी श्रेयसी ॥8॥
अत्यायासकराणि कर्मपटलान्याचर्य निर्यन्मला
बोधे भक्तिपथेऽथवाऽप्युचिततामायान्ति किं तावता ।
क्लिष्ट्वा तर्कपथे परं तव वपुर्ब्रह्माख्यमन्ये पुन-
श्चित्तार्द्रत्वमृते विचिन्त्य बहुभिस्सिद्ध्यन्ति जन्मान्तरैः ॥9॥
त्वद्भक्तिस्तु कथारसामृतझरीनिर्मज्जनेन स्वयं
सिद्ध्यन्ती विमलप्रबोधपदवीमक्लेशतस्तन्वती ।
सद्यस्सिद्धिकरी जयत्ययि विभो सैवास्तु मे त्वत्पद-
प्रेमप्रौढिरसार्द्रता द्रुततरं वातालयाधीश्वर ॥10॥
Related Scriptures
About This Stotram
Overview
Narayaniyam Dashaka 2 is the second ten-verse section of the Narayaniyam, composed by Melpathur Narayana Bhattathiri in the 16th century CE. This dashaka, titled "Bhagavatah Svarupa Madhuriyam Tatha Bhakti Mahattvam" (The Sweetness of the Lord's Form and the Greatness of Devotion), describes the enchanting attributes of Lord Narayana and affirms that sincere devotion is the primary path to realizing the divine. It follows the introductory dashaka and begins the Narayaniyam's sustained engagement with the form and qualities of Lord Narayana as worshipped at Guruvayur.
What are the benefits of chanting Narayaniyam Dashaka 2?
- Cultivates devotion (bhakti) through meditation on the beauty of the Lord's form
- Deepens understanding of the relationship between the devotee and Lord Narayana
- Supports daily contemplative practice within the Vaishnava tradition
- Connects the practitioner to the Guruvayur devotional lineage
When is the best time to recite this?
The dashaka is recited morning and evening. It is particularly auspicious on Ekadashi and days dedicated to Lord Vishnu, and is recited as part of a sequential reading of the full Narayaniyam.
What is the historical and traditional background?
Melpathur Narayana Bhattathiri composed the Narayaniyam at the Guruvayur temple in Kerala over 100 days in the late 16th century CE. The work synthesizes the narrative content of the Srimad Bhagavatam with Advaita Vedanta philosophy and intense devotional poetry. The second dashaka's emphasis on devotion reflects the bhakti-Vedanta synthesis that characterizes the Narayaniyam as a whole. The complete work is considered one of the most important Sanskrit devotional texts of the Kerala tradition and is recited daily at Guruvayur.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Narayaniyam Dashaka 1 — the opening dashaka of the same work that establishes the nature of Brahman and provides the theological foundation for this section
- Narayaniyam Dashaka 8 — another dashaka from the same work, addressing the cosmic themes of creation and dissolution in the Narayaniyam sequence