Mooka Pancha Sathi 2
મૂક પઞ્ચ શતિ 2 - પાદારવિન્દ શતકમ્
Mooka Pancha Sathi 2
મૂક પઞ્ચ શતિ 2 - પાદારવિન્દ શતકમ્
મહિમ્નઃ પન્થાનં મદનપરિપન્થિપ્રણયિનિ
પ્રભુર્નિર્ણેતું તે ભવતિ યતમાનોઽપિ કતમઃ ।
તથાપિ શ્રીકાઞ્ચીવિહૃતિરસિકે કોઽપિ મનસો
વિપાકસ્ત્વત્પાદસ્તુતિવિધિષુ જલ્પાકયતિ મામ્ ॥1॥
ગલગ્રાહી પૌરન્દરપુરવનીપલ્લવરુચાં
ધૃતપાથમ્યાનામરુણમહસામાદિમગુરુઃ ।
સમિન્ધે બન્ધૂકસ્તબકસહયુધ્વા દિશિ દિશિ
પ્રસર્પન્કામાક્ષ્યાશ્ચરણકિરણાનામરુણિમા ॥2॥
મરાલીનાં યાનાભ્યસનકલનામૂલગુરવે
દરિદ્રાણાં ત્રાણવ્યતિકરસુરોદ્યાનતરવે ।
તમસ્કાણ્ડપ્રૌઢિપ્રકટનતિરસ્કારપટવે
જનોઽયં કામાક્ષ્યાશ્ચરણનલિનાય સ્પૃહયતે ॥3॥
વહન્તી સૈન્દૂરીં સરણિમવનમ્રામરપુર઼ી-
પુરન્ધ્રીસીમન્તે કવિકમલબાલાર્કસુષમા ।
ત્રયીસીમન્તિન્યાઃ સ્તનતટનિચોલારુણપટી
વિભાન્તી કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનકાન્તિર્વિજયતે ॥4॥
પ્રણમ્રીભૂતસ્ય પ્રણયકલહત્રસ્તમનસઃ
સ્મરારાતેશ્ચૂડાવિયતિ ગૃહમેધી હિમકરઃ ।
યયોઃ સાન્ધ્યાં કાન્તિં વહતિ સુષમાભિશ્ચરણયોઃ
તયોર્મે કામાક્ષ્યા હૃદયમપતન્દ્રં વિહરતામ્ ॥5॥
યયોઃ પીઠાયન્તે વિબુધમુકુટીનાં પટલિકા
યયોઃ સૌધાયન્તે સ્વયમુદયભાજો ભણિતયઃ ।
યયોઃ દાસાયન્તે સરસિજભવાદ્યાશ્ચરણયોઃ
તયોર્મે કામાક્ષ્યા દિનમનુ વરીવર્તુ હૃદયમ્ ॥6॥
નયન્તી સઙ્કોચં સરસિજરુચં દિક્પરિસરે
સૃજન્તી લૌહિત્યં નખકિરણચન્દ્રાર્ધખચિતા ।
કવીન્દ્રાણાં હૃત્કૈરવવિકસનોદ્યોગજનની
સ્ફુરન્તી કામાક્ષ્યાઃ ચરણરુચિસન્ધ્યા વિજયતે ॥7॥
વિરાવૈર્માઞ્જીરૈઃ કિમપિ કથયન્તીવ મધુરં
પુરસ્તાદાનમ્રે પુરવિજયિનિ સ્મેરવદને ।
વયસ્યેવ પ્રૌઢા શિથિલયતિ યા પ્રેમકલહ-
પ્રરોહં કામાક્ષ્યાઃ ચરણયુગલી સા વિજયતે ॥8॥
સુપર્વસ્ત્રીલોલાલકપરિચિતં ષટ્પદકુલૈઃ
સ્ફુરલ્લાક્ષારાગં તરુણતરણિજ્યોતિરરુણૈઃ ।
ભૃતં કાન્ત્યમ્ભોભિઃ વિસૃમરમરન્દૈઃ સરસિજૈઃ
વિધત્તે કામાક્ષ્યાઃ ચરણયુગલં બન્ધુપદવીમ્ ॥9॥
રજઃસંસર્ગેઽપિ સ્થિતમરજસામેવ હૃદયે
પરં રક્તત્વેન સ્થિતમપિ વિરક્તૈકશરણમ્ ।
અલભ્યં મન્દાનાં દધદપિ સદા મન્દગતિતાં
વિધત્તે કામાક્ષ્યાઃ ચરણયુગમાશ્ચર્યલહરીમ્ ॥10॥
જટાલા મઞ્જીરસ્ફુરદરુણરત્નાંશુનિકરૈઃ
નિષિદન્તી મધ્યે નખરુચિઝરીગાઙ્ગપયસામ્ ।
જગત્ત્રાણં કર્તું જનનિ મમ કામાક્ષિ નિયતં
તપશ્ચર્યાં ધત્તે તવ ચરણપાથોજયુગલી ॥11॥
તુલાકોટિદ્વન્દ્વક્કણિતભણિતાભીતિવચસોઃ
વિનમ્રં કામાક્ષી વિસૃમરમહઃપાટલિતયોઃ ।
ક્ષણં વિન્યાસેન ક્ષપિતતમસોર્મે લલિતયોઃ
પુનીયાન્મૂર્ધાનં પુરહરપુરન્ધ્રી ચરણયોઃ ॥12॥
ભવાનિ દ્રુહ્યેતાં ભવનિબિડિતેભ્યો મમ મુહુ-
સ્તમોવ્યામોહેભ્યસ્તવ જનનિ કામાક્ષિ ચરણૌ ।
યયોર્લાક્ષાબિન્દુસ્ફુરણધરણાદ્ધ્વર્જટિજટા-
કુટીરા શોણાઙ્કં વહતિ વપુરેણાઙ્કકલિકા ॥13॥
પવિત્રીકુર્યુર્નુઃ પદતલભુવઃ પાટલરુચઃ
પરાગાસ્તે પાપપ્રશમનધુરીણાઃ પરશિવે ।
કણં લબ્ધું યેષાં નિજશિરસિ કામાક્ષિ વિવશા
વલન્તો વ્યાતન્વન્ત્યહમહમિકાં માધવમુખાઃ ॥14॥
બલાકામાલાભિર્નખરુચિમયીભિઃ પરિવૃતે
વિનમ્રસ્વર્નારીવિકચકચકાલામ્બુદકુલે ।
સ્ફુરન્તઃ કામાક્ષિ સ્ફુટદલિતબન્ધૂકસુહૃદ-
સ્તટિલ્લેખાયન્તે તવ ચરણપાથોજકિરણાઃ ॥15॥
સરાગઃ સદ્વેષઃ પ્રસૃમરસરોજે પ્રતિદિનં
નિસર્ગાદાક્રામન્વિબુધજનમૂર્ધાનમધિકમ્ ।
કથઙ્કારં માતઃ કથય પદપદ્મસ્તવ સતાં
નતાનાં કામાક્ષિ પ્રકટયતિ કૈવલ્યસરણિમ્ ॥16॥
જપાલક્ષ્મીશોણો જનિતપરમજ્ઞાનનલિની-
વિકાસવ્યાસઙ્ગો વિફલિતજગજ્જાડ્યગરિમા ।
મનઃપૂર્વાદ્રિં મે તિલકયતુ કામાક્ષિ તરસા
તમસ્કાણ્ડદ્રોહી તવ ચરણપાથોજરમણઃ ॥17॥
નમસ્કુર્મઃ પ્રેઙ્ખન્મણિકટકનીલોત્પલમહઃ-
પયોધૌ રિઙ્ખદ્ભિર્નખકિરણફેનૈર્ધવલિતે ।
સ્ફુટં કુર્વાણાય પ્રબલચલદૌર્વાનલશિખા-
વિતર્કં કામાક્ષ્યાઃ સતતમરુણિમ્ને ચરણયોઃ ॥18॥
શિવે પાશાયેતામલઘુનિ તમઃકૂપકુહરે
દિનાધીશાયેતાં મમ હૃદયપાથોજવિપિને ।
નભોમાસાયેતાં સરસકવિતારીતિસરિતિ
ત્વદીયૌ કામાક્ષિ પ્રસૃતકિરણૌ દેવિ ચરણૌ ॥19॥
નિષક્તં શ્રુત્યન્તે નયનમિવ સદ્વૃત્તરુચિરૈઃ
સમૈર્જુષ્ટં શુદ્ધૈરધરમિવ રમ્યૈર્દ્વિજગણૈઃ ।
શિવે વક્ષોજન્મદ્વિતયમિવ મુક્તાશ્રિતમુમે
ત્વદીયં કામાક્ષિ પ્રણતશરણં નૌમિ ચરણમ્ ॥20॥
નમસ્યાસંસજ્જન્નમુચિપરિપન્થિપ્રણયિની-
નિસર્ગપ્રેઙ્ખોલત્કુરલકુલકાલાહિશબલે ।
નખચ્છાયાદુગ્ધોદધિપયસિ તે વૈદ્રુમરુચાં
પ્રચારં કામાક્ષિ પ્રચુરયતિ પાદાબ્જસુષમા ॥21॥
કદા દૂરીકર્તું કટુદુરિતકાકોલજનિતં
મહાન્તં સન્તાપં મદનપરિપન્થિપ્રિયતમે ।
ક્ષણાત્તે કામાક્ષિ ત્રિભુવનપરીતાપહરણે
પટીયાંસં લપ્સ્યે પદકમલસેવામૃતરસમ્ ॥22॥
યયોઃ સાન્ધ્યં રોચિઃ સતતમરુણિમ્ને સ્પૃહયતે
યયોશ્ચાન્દ્રી કાન્તિઃ પરિપતતિ દૃષ્ટ્વા નખરુચિમ્ ।
યયોઃ પાકોદ્રેકં પિપઠિષતિ ભક્ત્યા કિસલયં
મ્રદિમ્નઃ કામાક્ષ્યા મનસિ ચરણૌ તૌ તનુમહે ॥23॥
જગન્નેદં નેદં પરમિતિ પરિત્યજ્ય યતિભિઃ
કુશાગ્રીયસ્વાન્તૈઃ કુશલધિષણૈઃ શાસ્ત્રસરણૌ ।
ગવેષ્યં કામાક્ષિ ધ્રુવમકૃતકાનાં ગિરિસુતે
ગિરામૈદમ્પર્યં તવ ચરણપદ્મં વિજયતે ॥24॥
કૃતસ્નાનં શાસ્ત્રામૃતસરસિ કામાક્ષિ નિતરાં
દધાનં વૈશદ્યં કલિતરસમાનન્દસુધયા ।
અલઙ્કારં ભૂમેર્મુનિજનમનશ્ચિન્મયમહા-
પયોધેરન્તસ્સ્થં તવ ચરણરત્નં મૃગયતે ॥25॥
મનોગેહે મોહોદ્ભવતિમિરપૂર્ણે મમ મુહુઃ
દરિદ્રાણીકુર્વન્દિનકરસહસ્રાણિ કિરણૈઃ ।
વિધત્તાં કામાક્ષિ પ્રસૃમરતમોવઞ્ચનચણઃ
ક્ષણાર્ધં સાન્નિધ્યં ચરણમણિદીપો જનનિ તે ॥26॥
કવીનાં ચેતોવન્નખરરુચિસમ્પર્કિ વિબુધ-
સ્રવન્તીસ્રોતોવત્પટુમુખરિતં હંસકરવૈઃ ।
દિનારમ્ભશ્રીવન્નિયતમરુણચ્છાયસુભગં
મદન્તઃ કામાક્ષ્યાઃ સ્ફુરતુ પદપઙ્કેરુહયુગમ્ ॥27॥
સદા કિં સમ્પર્કાત્પ્રકૃતિકઠિનૈર્નાકિમુકુટૈઃ
તટૈર્નીહારાદ્રેરધિકમણુના યોગિમનસા ।
વિભિન્તે સમ્મોહં શિશિરયતિ ભક્તાનપિ દૃશામ્
અદૃશ્યં કામાક્ષિ પ્રકટયતિ તે પાદયુગલમ્ ॥28॥
પવિત્રાભ્યામમ્બ પ્રકૃતિમૃદુલાભ્યાં તવ શિવે
પદાભ્યાં કામાક્ષિ પ્રસભમભિભૂતૈઃ સચકિતૈઃ ।
પ્રવાલૈરમ્ભોજૈરપિ ચ વનવાસવ્રતદશાઃ
સદૈવારભ્યન્તે પરિચરિતનાનાદ્વિજગણૈઃ ॥29॥
ચિરાદ્દૃશ્યા હંસૈઃ કથમપિ સદા હંસસુલભં
નિરસ્યન્તી જાડ્યં નિયતજડમધ્યૈકશરણમ્ ।
અદોષવ્યાસઙ્ગા સતતમપિ દોષાપ્તિમલિનં
પયોજં કામાક્ષ્યાઃ પરિહસતિ પાદાબ્જયુગલી ॥30॥
સુરાણામાનન્દપ્રબલનતયા મણ્ડનતયા
નખેન્દુજ્યોત્સ્નાભિર્વિસૃમરતમઃખણ્ડનતયા ।
પયોજશ્રીદ્વેષવ્રતરતતયા ત્વચ્ચરણયોઃ
વિલાસઃ કામાક્ષિ પ્રકટયતિ નૈશાકરદશામ્ ॥31॥
સિતિમ્ના કાન્તીનાં નખરજનુષાં પાદનલિન-
ચ્છવીનાં શોણિમ્ના તવ જનનિ કામાક્ષિ નમને ।
લભન્તે મન્દારગ્રથિતનવબન્ધૂકકુસુમ-
સ્રજાં સામીચીન્યં સુરપુરપુરન્ધ્રીકચભરાઃ ॥32॥
સ્ફુરન્મધ્યે શુદ્ધે નખકિરણદુગ્ધાબ્ધિપયસાં
વહન્નબ્જં ચક્રં દરમપિ ચ લેખાત્મકતયા ।
શ્રિતો માત્સ્યં રૂપં શ્રિયમપિ દધાનો નિરુપમાં
ત્રિધામા કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનનામા વિજયતે ॥33॥
નખશ્રીસન્નદ્ધસ્તબકનિચિતઃ સ્વૈશ્ચ કિરણૈઃ
પિશઙ્ગૈઃ કામાક્ષિ પ્રકટિતલસત્પલ્લવરુચિઃ ।
સતાં ગમ્યઃ શઙ્કે સકલફલદાતા સુરતરુઃ
ત્વદીયઃ પાદોઽયં તુહિનગિરિરાજન્યતનયે ॥34॥
વષટ્કુર્વન્માઞ્જીરકલકલૈઃ કર્મલહરી-
હવીંષિ પ્રૌદ્દણ્ડં જ્વલતિ પરમજ્ઞાનદહને ।
મહીયાન્કામાક્ષિ સ્ફુટમહસિ જોહોતિ સુધિયાં
મનોવેદ્યાં માતસ્તવ ચરણયજ્વા ગિરિસુતે ॥35॥
મહામન્ત્રં કિઞ્ચિન્મણિકટકનાદૈર્મૃદુ જપન્
ક્ષિપન્દિક્ષુ સ્વચ્છં નખરુચિમયં ભાસ્મનરજઃ ।
નતાનાં કામાક્ષિ પ્રકૃતિપટુરચ્ચાટ્ય મમતા-
પિશાચીં પાદોઽયં પ્રકટયતિ તે માન્ત્રિકદશામ્ ॥36॥
ઉદીતે બોધેન્દૌ તમસિ નિતરાં જગ્મુષિ દશાં
દરિદ્રાં કામાક્ષિ પ્રકટમનુરાગં વિદધતી ।
સિતેનાચ્છાદ્યાઙ્ગં નખરુચિપટેનાઙ્ઘ્રિયુગલી-
પુરન્ધ્રી તે માતઃ સ્વયમભિસરત્યેવ હૃદયમ્ ॥37॥
દિનારમ્ભઃ સમ્પન્નલિનવિપિનાનામભિનવો
વિકાસો વાસન્તઃ સુકવિપિકલોકસ્ય નિયતઃ ।
પ્રદોષઃ કામાક્ષિ પ્રકટપરમજ્ઞાનશશિન-
શ્ચકાસ્તિ ત્વત્પાદસ્મરણમહિમા શૈલતનયે ॥38॥
ધૃતચ્છાયં નિત્યં સરસિરુહમૈત્રીપરિચિતં
નિધાનં દીપ્તીનાં નિખિલજગતાં બોધજનકમ્ ।
મુમુક્ષૂણાં માર્ગપ્રથનપટુ કામાક્ષિ પદવીં
પદં તે પાતઙ્ગીં પરિકલયતે પર્વતસુતે ॥39॥
શનૈસ્તીર્ત્વા મોહામ્બુધિમથ સમારોઢુમનસઃ
ક્રમાત્કૈવલ્યાખ્યાં સુકૃતિસુલભાં સૌધવલભીમ્ ।
લભન્તે નિઃશ્રેણીમિવ ઝટિતિ કામાક્ષિ ચરણં
પુરશ્ચર્યાભિસ્તે પુરમથનસીમન્તિનિ જનાઃ ॥40॥
પ્રચણ્ડાર્તિક્ષોભપ્રમથનકૃતે પ્રાતિભસરિ-
ત્પ્રવાહપ્રોદ્દણ્ડીકરણજલદાય પ્રણમતામ્ ।
પ્રદીપાય પ્રૌઢે ભવતમસિ કામાક્ષિ ચરણ-
પ્રસાદૌન્મુખ્યાય સ્પૃહયતિ જનોઽયં જનનિ તે ॥41॥
મરુદ્ભિઃ સંસેવ્યા સતતમપિ ચાઞ્ચલ્યરહિતા
સદારુણ્યં યાન્તી પરિણતિદરિદ્રાણસુષમા ।
ગુણોત્કર્ષાન્માઞ્જીરકકલકલૈસ્તર્જનપટુઃ
પ્રવાલં કામાક્ષ્યાઃ પરિહસતિ પાદાબ્જયુગલી ॥42॥
જગદ્રક્ષાદક્ષા જલજરુચિશિક્ષાપટુતરા
સમૈર્નમ્યા રમ્યા સતતમભિગમ્યા બુધજનૈઃ ।
દ્વયી લીલાલોલા શ્રુતિષુ સુરપાલાદિમુકુટી-
તટીસીમાધામા તવ જનનિ કામાક્ષિ પદયોઃ ॥43॥
ગિરાં દૂરૌ ચોરૌ જડિમતિમિરાણાં કૃતજગ-
ત્પરિત્રાણૌ શોણૌ મુનિહૃદયલીલૈકનિપુણૌ ।
નખૈઃ સ્મેરૌ સારૌ નિગમવચસાં ખણ્ડિતભવ-
ગ્રહોન્માદૌ પાદૌ તવ જનનિ કામાક્ષિ કલયે ॥44॥
અવિશ્રાન્તં પઙ્કં યદપિ કલયન્યાવકમયં
નિરસ્યન્કામાક્ષિ પ્રણમનજુષાં પઙ્કમખિલમ્ ।
તુલાકોટિદ્વન્દં દધદપિ ચ ગચ્છન્નતુલતાં
ગિરાં માર્ગં પાદો ગિરિવરસુતે લઙ્ઘયતિ તે ॥45॥
પ્રવાલં સવ્રીલં વિપિનવિવરે વેપયતિ યા
સ્ફુરલ્લીલં બાલાતપમધિકબાલં વદતિ યા ।
રુચિં સાન્ધ્યાં વન્ધ્યાં વિરચયતિ યા વર્ધયતુ સા
શિવં મે કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનપાટલ્યલહરી ॥46॥
કિરઞ્જ્યોત્સ્નારીતિં નખમુખરુચા હંસમનસાં
વિતન્વાનઃ પ્રીતિં વિકચતરુણામ્ભોરુહરુચિઃ ।
પ્રકાશઃ શ્રીપાદસ્તવ જનનિ કામાક્ષિ તનુતે
શરત્કાલપ્રૌઢિં શશિશકલચૂડપ્રિયતમે ॥47॥
નખાઙ્કૂરસ્મેરદ્યુતિવિમલગઙ્ગામ્ભસિ સુખં
કૃતસ્નાનં જ્ઞાનામૃતમમલમાસ્વાદ્ય નિયતમ્ ।
ઉદઞ્ચન્મઞ્જીરસ્ફુરણમણિદીપે મમ મનો
મનોજ્ઞે કામાક્ષ્યાશ્ચરણમણિહર્મ્યે વિહરતામ્ ॥48॥
ભવામ્ભોધૌ નૌકાં જડિમવિપિને પાવકશિખા-
મમર્ત્યેન્દ્રાદીનામધિમુકુટમુત્તંસકલિકામ્ ।
જગત્તાપે જ્યોત્સ્નામકૃતકવચઃપઞ્જરપુટે
શુકસ્ત્રીં કામાક્ષ્યા મનસિ કલયે પાદયુગલીમ્ ॥49॥
પરત્મપ્રાકાશ્યપ્રતિફલનચુઞ્ચુઃ પ્રણમતાં
મનોજ્ઞસ્ત્વત્પાદો મણિમુકુરમુદ્રાં કલયતે ।
યદીયાં કામાક્ષિ પ્રકૃતિમસૃણાઃ શોધકદશાં
વિધાતું ચેષ્ઠન્તે બલરિપુવધૂટીકચભરાઃ ॥50॥
અવિશ્રાન્તં તિષ્ઠન્નકૃતકવચઃકન્દરપુટી-
કુટીરાન્તઃ પ્રૌઢં નખરુચિસટાલીં પ્રકટયન્ ।
પ્રચણ્ડં ખણ્ડત્વં નયતુ મમ કામાક્ષિ તરસા
તમોવેતણ્ડેન્દ્રં તવ ચરણકણ્ઠીરવપતિઃ ॥51॥
પુરસ્તાત્કામાક્ષિ પ્રચુરરસમાખણ્ડલપુરી-
પુરન્ધ્રીણાં લાસ્યં તવ લલિતમાલોક્ય શનકૈઃ ।
નખશ્રીભિઃ સ્મેરા બહુ વિતનુતે નૂપુરરવૈ-
શ્ચમત્કૃત્યા શઙ્કે ચરણયુગલી ચાટુરચનાઃ ॥52॥
સરોજં નિન્દન્તી નખકિરણકર્પૂરશિશિરા
નિષિક્તા મારારેર્મુકુટશશિરેખાહિમજલૈઃ ।
સ્ફુરન્તી કામાક્ષિ સ્ફુટરુચિમયે પલ્લવચયે
તવાધત્તે મૈત્રીં પથિકસુદૃશા પાદયુગલી ॥53॥
નતાનાં સમ્પત્તેરનવરતમાકર્ષણજપઃ
પ્રરોહત્સંસારપ્રસરગરિમસ્તમ્ભનજપઃ ।
ત્વદીયઃ કામાક્ષિ સ્મરહરમનોમોહનજપઃ
પટીયાન્નઃ પાયાત્પદનલિનમઞ્જીરનિનદઃ ॥54॥
વિતન્વીથા નાથે મમ શિરસિ કામાક્ષિ કૃપયા
પદામ્ભોજન્યાસં પશુપરિબૃઢપ્રાણદયિતે ।
પિબન્તો યન્મુદ્રાં પ્રકટમુપકમ્પાપરિસરં
દૃશા નાનન્દ્યન્તે નલિનભવનારાયણમુખાઃ ॥55॥
પ્રણામોદ્યદ્બૃન્દારમુકુટમન્દારકલિકા-
વિલોલલ્લોલમ્બપ્રકરમયધૂમપ્રચુરિમા ।
પ્રદીપ્તઃ પાદાબ્જદ્યુતિવિતતિપાટલ્યલહરી-
કૃશાનુઃ કામાક્ષ્યા મમ દહતુ સંસારવિપિનમ્ ॥56॥
વલક્ષશ્રીરૃક્ષાધિપશિશુસદૃક્ષૈસ્તવ નખૈઃ
જિઘૃક્ષુર્દક્ષત્વં સરસિરુહભિક્ષુત્વકરણે ।
ક્ષણાન્મે કામાક્ષિ ક્ષપિતભવસઙ્ક્ષોભગરિમા
વચોવૈચક્ષન્યં ચરણયુગલી પક્ષ્મલયતાત્ ॥57॥
સમન્તાત્કામાક્ષિ ક્ષતતિમિરસન્તાનસુભગાન્
અનન્તાભિર્ભાભિર્દિનમનુ દિગન્તાન્વિરચયન્ ।
અહન્તાયા હન્તા મમ જડિમદન્તાવલહરિઃ
વિભિન્તાં સન્તાપં તવ ચરણચિન્તામણિરસૌ ॥58॥
દધાનો ભાસ્વત્તામમૃતનિલયો લોહિતવપુઃ
વિનમ્રાણાં સૌમ્યો ગુરુરપિ કવિત્વં ચ કલયન્ ।
ગતૌ મન્દો ગઙ્ગાધરમહિષિ કામાક્ષિ ભજતાં
તમઃકેતુર્માતસ્તવ ચરણપદ્મો વિજયતે ॥59॥
નયન્તીં દાસત્વં નલિનભવમુખ્યાનસુલભ-
પ્રદાનાદ્દીનાનામમરતરુદૌર્ભાગ્યજનનીમ્ ।
જગજ્જન્મક્ષેમક્ષયવિધિષુ કામાક્ષિ પદયો-
ર્ધુરીણામીષ્ટે કરસ્તવ ભણિતુમાહોપુરુષિકામ્ ॥60॥
જનોઽયં સન્તપ્તો જનનિ ભવચણ્ડાંશુકિરણૈઃ
અલબ્ધવૈકં શીતં કણમપિ પરજ્ઞાનપયસઃ ।
તમોમાર્ગે પાન્થસ્તવ ઝટિતિ કામાક્ષિ શિશિરાં
પદામ્ભોજચ્છાયાં પરમશિવજાયે મૃગયતે ॥61॥
જયત્યમ્બ શ્રીમન્નખકિરણચીનાંશુકમયં
વિતાનં બિભ્રાણે સુરમુકુટસઙ્ઘટ્ટમસૃણે ।
નિજારુણ્યક્ષૌમાસ્તરણવતિ કામાક્ષિ સુલભા
બુધૈઃ સંવિન્નારી તવ ચરણમાણિક્યભવને ॥62॥
પ્રતીમઃ કામાક્ષિ સ્ફુરિતતરુણાદિત્યકિરણ-
શ્રિયો મૂલદ્રવ્યં તવ ચરણમદ્રીન્દ્રતનયે ।
સુરેન્દ્રાશામાપૂરયતિ યદસૌ ધ્વાન્તમખિલં
ધુનીતે દિગ્ભાગાનપિ ચ મહસા પાટલયતે ॥63॥
મહાભાષ્યવ્યાખ્યાપટુશયનમારોપયતિ વા
સ્મરવ્યાપારેર્ષ્યાપિશુનનિટિલં કારયતિ વા ।
દ્વિરેફાણામધ્યાસયતિ સતતં વાધિવસતિં
પ્રણમ્રાન્કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનમાહાત્મ્યગરિમા ॥64॥
વિવેકામ્ભસ્સ્રોતસ્સ્નપનપરિપાટીશિશિરિતે
સમીભૂતે શાસ્ત્રસ્મરણહલસઙ્કર્ષણવશાત્ ।
સતાં ચેતઃક્ષેત્રે વપતિ તવ કામાક્ષિ ચરણો
મહાસંવિત્સસ્યપ્રકરવરબીજં ગિરિસુતે ॥65॥
દધાનો મન્દારસ્તબકપરિપાટીં નખરુચા
વહન્દીપ્તાં શોણાઙ્ગુલિપટલચામ્પેયકલિકામ્ ।
અશોકોલ્લાસં નઃ પ્રચુરયતુ કામાક્ષિ ચરણો
વિકાસી વાસન્તઃ સમય ઇવ તે શર્વદયિતે ॥66॥
નખાંશુપ્રાચુર્યપ્રસૃમરમરાલાલિધવલઃ
સ્ફુરન્મઞ્જીરોદ્યન્મરકતમહશ્શૈવલયુતઃ ।
ભવત્યાઃ કામાક્ષિ સ્ફુટચરણપાટલ્યકપટો
નદઃ શોણાભિખ્યો નગપતિતનૂજે વિજયતે ॥67॥
ધુનાનં પઙ્કૌઘં પરમસુલભં કણ્ટકકુલૈઃ
વિકાસવ્યાસઙ્ગં વિદધદપરાધીનમનિશમ્ ।
નખેન્દુજ્યોત્સ્નાભિર્વિશદરુચિ કામાક્ષિ નિતરામ્
અસામાન્યં મન્યે સરસિજમિદં તે પદયુગમ્ ॥68॥
કરીન્દ્રાય દ્રુહ્યત્યલસગતિલીલાસુ વિમલૈઃ
પયોજૈર્માત્સર્યં પ્રકટયતિ કામં કલયતે ।
પદામ્ભોજદ્વન્દ્વં તવ તદપિ કામાક્ષિ હૃદયં
મુનીનાં શાન્તાનાં કથમનિશમસ્મૈ સ્પૃહયતે ॥69॥
નિરસ્તા શોણિમ્ના ચરણકિરણાનાં તવ શિવે
સમિન્ધાના સન્ધ્યારુચિરચલરાજન્યતનયે ।
અસામર્થ્યાદેનં પરિભવિતુમેતત્સમરુચાં
સરોજાનાં જાને મુકુલયતિ શોભાં પ્રતિદિનમ્ ॥70॥
ઉપાદિક્ષદ્દાક્ષ્યં તવ ચરણનામા ગુરુરસૌ
મરાલાનાં શઙ્કે મસૃણગતિલાલિત્યસરણૌ ।
અતસ્તે નિસ્તન્દ્રં નિયતમમુના સખ્યપદવીં
પ્રપન્નં પાથોજં પ્રતિ દધતિ કામાક્ષિ કુતુકમ્ ॥71॥
દધાનૈઃ સંસર્ગં પ્રકૃતિમલિનૈઃ ષટ્પદકુલૈઃ
દ્વિજાધીશશ્લાઘાવિધિષુ વિદધદ્ભિર્મુકુલતામ્ ।
રજોમિશ્રૈઃ પદ્મૈર્નિયતમપિ કામાક્ષિ પદયોઃ
વિરોધસ્તે યુક્તો વિષમશરવૈરિપ્રિયતમે ॥72॥
કવિત્વશ્રીમિશ્રીકરણનિપુણૌ રક્ષણચણૌ
વિપન્નાનાં શ્રીમન્નલિનમસૃણૌ શોણકિરણૌ ।
મુનીન્દ્રાણામન્તઃકરણશરણૌ મન્દસરણૌ
મનોજ્ઞૌ કામાક્ષ્યા દુરિતહરણૌ નૌમિ ચરણૌ ॥73॥
પરસ્માત્સર્વસ્માદપિ ચ પરયોર્મુક્તિકરયોઃ
નખશ્રીભિર્જ્યોત્સ્નાકલિતતુલયોસ્તામ્રતલયોઃ ।
નિલીયે કામાક્ષ્યા નિગમનુતયોર્નાકિનતયોઃ
નિરસ્તપ્રોન્મીલન્નલિનમદયોરેવ પદયોઃ ॥74॥
સ્વભાવાદન્યોન્યં કિસલયમપીદં તવ પદં
મ્રદિમ્ના શોણિમ્ના ભગવતિ દધાતે સદૃશતામ્ ।
વને પૂર્વસ્યેચ્છા સતતમવને કિં તુ જગતાં
પરસ્યેત્થં ભેદઃ સ્ફુરતિ હૃદિ કામાક્ષિ સુધિયામ્ ॥75॥
કથં વાચાલોઽપિ પ્રકટમણિમઞ્જીરનિનદૈઃ
સદૈવાનન્દાર્દ્રાન્વિરચયતિ વાચંયમજનાન્ ।
પ્રકૃત્યા તે શોણચ્છવિરપિ ચ કામાક્ષિ ચરણો
મનીષાનૈર્મલ્યં કથમિવ નૃણાં માંસલયતે ॥76॥
ચલત્તૃષ્ણાવીચીપરિચલનપર્યાકુલતયા
મુહુર્ભ્રાન્તસ્તાન્તઃ પરમશિવવામાક્ષિ પરવાન્ ।
તિતીર્ષુઃ કામાક્ષિ પ્રચુરતરકર્મામ્બુધિમમું
કદાહં લપ્સ્યે તે ચરણમણિસેતું ગિરિસુતે ॥77॥
વિશુષ્યન્ત્યાં પ્રજ્ઞાસરિતિ દુરિતગ્રીષ્મસમય-
પ્રભાવેણ ક્ષીણે સતિ મમ મનઃકેકિનિ શુચા ।
ત્વદીયઃ કામાક્ષિ સ્ફુરિતચરણામ્ભોદમહિમા
નભોમાસાટોપં નગપતિસુતે કિં ન કુરુતે ॥78॥
વિનમ્રાણાં ચેતોભવનવલભીસીમ્નિ ચરણ-
પ્રદીપે પ્રાકાશ્યં દધતિ તવ નિર્ધૂતતમસિ ।
અસીમા કામાક્ષિ સ્વયમલઘુદુષ્કર્મલહરી
વિઘૂર્ણન્તી શાન્તિં શલભપરિપાટીવ ભજતે ॥79॥
વિરાજન્તી શુક્તિર્નખકિરણમુક્તામણિતતેઃ
વિપત્પાથોરાશૌ તરિરપિ નરાણાં પ્રણમતામ્ ।
ત્વદીયઃ કામાક્ષિ ધ્રુવમલઘુવહ્નિર્ભવવને
મુનીનાં જ્ઞાનાગ્નેરરણિરયમઙ્ઘિર્વિજયતે ॥80॥
સમસ્તૈઃ સંસેવ્યઃ સતતમપિ કામાક્ષિ વિબુધૈઃ
સ્તુતો ગન્ધર્વસ્ત્રીસુલલિતવિપઞ્ચીકલરવૈઃ ।
ભવત્યા ભિન્દાનો ભવગિરિકુલં જૃમ્ભિતતમો-
બલદ્રોહી માતશ્ચરણપુરુહૂતો વિજયતે ॥81॥
વસન્તં ભક્તાનામપિ મનસિ નિત્યં પરિલસદ્-
ઘનચ્છાયાપૂર્ણં શુચિમપિ નૃણાં તાપશમનમ્ ।
નખેન્દુજ્યોત્સ્નાભિઃ શિશિરમપિ પદ્મોદયકરં
નમામઃ કામાક્ષ્યાશ્ચરણમધિકાશ્ચર્યકરણમ્ ॥82॥
કવીન્દ્રાણાં નાનાભણિતિગુણચિત્રીકૃતવચઃ-
પ્રપઞ્ચવ્યાપારપ્રકટનકલાકૌશલનિધિઃ ।
અધઃકુર્વન્નબ્જં સનકભૃગુમુખ્યૈર્મુનિજનૈઃ
નમસ્યઃ કામાક્ષ્યાશ્ચરણપરમેષ્ઠી વિજયતે ॥83॥
ભવત્યાઃ કામાક્ષિ સ્ફુરિતપદપઙ્કેરુહભુવાં
પરાગાણાં પૂરૈઃ પરિહૃતકલઙ્કવ્યતિકરૈઃ ।
નતાનામામૃષ્ટે હૃદયમુકુરે નિર્મલરુચિ
પ્રસન્ને નિશ્શેષં પ્રતિફલતિ વિશ્વં ગિરિસુતે ॥84॥
તવ ત્રસ્તં પાદાત્કિસલયમરણ્યાન્તરમગાત્
પરં રેખારૂપં કમલમમુમેવાશ્રિતમભૂત્ ।
જિતાનાં કામાક્ષિ દ્વિતયમપિ યુક્તં પરિભવે
વિદેશે વાસો વા શરણગમનં વા નિજરિપોઃ ॥85॥
ગૃહીત્વા યાથાર્થ્યં નિગમવચસાં દેશિકકૃપા-
કટાક્ષર્કજ્યોતિશ્શમિતમમતાબન્ધતમસઃ ।
યતન્તે કામાક્ષિ પ્રતિદિવસમન્તર્દ્રઢયિતું
ત્વદીયં પાદાબ્જં સુકૃતપરિપાકેન સુજનાઃ ॥86॥
જડાનામપ્યમ્બ સ્મરણસમયે તવચ્ચરણયોઃ
ભ્રમન્મન્થક્ષ્માભૃદ્ધુમુઘુમિતસિન્ધુપ્રતિભટાઃ ।
પ્રસન્નાઃ કામાક્ષિ પ્રસભમધરસ્પન્દનકરા
ભવન્તિ સ્વચ્છન્દં પ્રકૃતિપરિપક્કા ભણિતયઃ ॥87॥
વહન્નપ્યશ્રાન્તં મધુરનિનદં હંસકમસૌ
તમેવાધઃ કર્તું કિમિવ યતતે કેલિગમને ।
ભવસ્યૈવાનન્દં વિદધદપિ કામાક્ષિ ચરણો
ભવત્યાસ્તદ્દ્રોહં ભગવતિ કિમેવં વિતનુતે ॥88॥
યદત્યન્તં તામ્યત્યલસગતિવાર્તાસ્વપિ શિવે
તદેતત્કામાક્ષિ પ્રકૃતિમૃદુલં તે પદયુગમ્ ।
કિરીટૈઃ સઙ્ઘટ્ટં કથમિવ સુરૌઘસ્ય સહતે
મુનીન્દ્રાણામાસ્તે મનસિ ચ કથં સૂચિનિશિતે ॥89॥
મનોરઙ્ગે મત્કે વિબુધજનસમ્મોદજનની
સરાગવ્યાસઙ્ગં સરસમૃદુસઞ્ચારસુભગા ।
મનોજ્ઞા કામાક્ષિ પ્રકટયતુ લાસ્યપ્રકરણં
રણન્મઞ્જીરા તે ચરણયુગલીનર્તકવધૂઃ ॥90॥
પરિષ્કુર્વન્માતઃ પશુપતિકપર્દં ચરણરાટ્
પરાચાં હૃત્પદ્મં પરમભણિતીનાં ચ મકુટમ્ ।
ભવાખ્યે પાથોધૌ પરિહરતુ કામાક્ષિ મમતા-
પરાધીનત્વં મે પરિમુષિતપાથોજમહિમા ॥91॥
પ્રસૂનૈઃ સમ્પર્કાદમરતરુણીકુન્તલભવૈઃ
અભીષ્ટાનાં દાનાદનિશમપિ કામાક્ષિ નમતામ્ ।
સ્વસઙ્ગાત્કઙ્કેલિપ્રસવજનકત્વેન ચ શિવે
ત્રિધા ધત્તે વાર્તાં સુરભિરિતિ પાદો ગિરિસુતે ॥92॥
મહામોહસ્તેનવ્યતિકરભયાત્પાલયતિ યો
વિનિક્ષિપ્તં સ્વસ્મિન્નિજજનમનોરત્નમનિશમ્ ।
સ રાગસ્યોદ્રેકાત્સતતમપિ કામાક્ષિ તરસા
કિમેવં પાદોઽસૌ કિસલયરુચિં ચોરયતિ તે ॥93॥
સદા સ્વાદુઙ્કારં વિષયલહરીશાલિકણિકાં
સમાસ્વાદ્ય શ્રાન્તં હૃદયશુકપોતં જનનિ મે ।
કૃપાજાલે ફાલેક્ષણમહિષિ કામાક્ષિ રભસાત્
ગૃહીત્વા રુન્ધીથારસ્તવ પદયુગીપઞ્જરપુટે ॥94॥
ધુનાનં કામાક્ષિ સ્મરણલવમાત્રેણ જડિમ-
જ્વરપ્રૌઢિં ગૂઢસ્થિતિ નિગમનૈકુઞ્જકુહરે ।
અલભ્યં સર્વેષાં કતિચન લભન્તે સુકૃતિનઃ
ચિરાદન્વિષ્યન્તસ્તવ ચરણસિદ્ધૌષધમિદમ્ ॥95॥
રણન્મઞ્જીરાભ્યાં લલિતગમનાભ્યાં સુકૃતિનાં
મનોવાસ્તવ્યાભ્યાં મથિતતિમિરાભ્યાં નખરુચા ।
નિધેયાભ્યાં પત્યા નિજશિરસિ કામાક્ષિ સતતં
નમસ્તે પાદાભ્યાં નલિનમૃદુલાભ્યાં ગિરિસુતે ॥96॥
સુરાગે રાકેન્દુપ્રતિનિધિમુખે પર્વતસુતે
ચિરાલ્લભ્યે ભક્ત્યા શમધનજનાનાં પરિષદા ।
મનોભૃઙ્ગો મત્કઃ પદકમલયુગ્મે જનનિ તે
પ્રકામં કામાક્ષિ ત્રિપુરહરવામાક્ષિ રમતામ્ ॥97॥
શિવે સંવિદ્રૂપે શશિશકલચૂડપ્રિયતમે
શનૈર્ગત્યાગત્યા જિતસુરવરેભે ગિરિસુતે ।
યતન્તે સન્તસ્તે ચરણનલિનાલાનયુગલે
સદા બદ્ધં ચિત્તપ્રમદકરિયૂથં દૃઢતરમ્ ॥98॥
યશઃ સૂતે માતર્મધુરકવિતાં પક્ષ્મલયતે
શ્રિયં દત્તે ચિત્તે કમપિ પરિપાકં પ્રથયતે ।
સતાં પાશગ્રન્થિં શિથિલયતિ કિં કિં ન કુરુતે
પ્રપન્ને કામાક્ષ્યાઃ પ્રણતિપરિપાટી ચરણયોઃ ॥99॥
મનીષાં માહેન્દ્રીં કકુભમિવ તે કામપિ દશાં
પ્રધત્તે કામાક્ષ્યાશ્ચરણતરુણાદિત્યકિરણઃ ।
યદીયે સમ્પર્કે ધૃતરસમરન્દા કવયતાં
પરીપાકં ધત્તે પરિમલવતી સૂક્તિનલિની ॥100॥
પુરા મારારાતિઃ પુરમજયદમ્બ સ્તવશતૈઃ
પ્રસન્નાયાં સત્યાં ત્વયિ તુહિનશૈલેન્દ્રતનયે ।
અતસ્તે કામાક્ષિ સ્ફુરતુ તરસા કાલસમયે
સમાયાતે માતર્મમ મનસિ પાદાબ્જયુગલમ્ ॥101॥
પદદ્વન્દ્વં મન્દં ગતિષુ નિવસન્તં હૃદિ સતાં
ગિરામન્તે ભ્રાન્તં કૃતકરહિતાનાં પરિબૃઢે ।
જનાનામાનન્દં જનનિ જનયન્તં પ્રણમતાં
ત્વદીયં કામાક્ષિ પ્રતિદિનમહં નૌમિ વિમલમ્ ॥102॥
ઇદં યઃ કામાક્ષ્યાશ્ચરણનલિનસ્તોત્રશતકં
જપેન્નિત્યં ભક્ત્યા નિખિલજગદાહ્લાદજનકમ્ ।
સ વિશ્વેષાં વન્દ્યઃ સકલકવિલોકૈકતિલકઃ
ચિરં ભુક્ત્વા ભોગાન્પરિણમતિ ચિદ્રૂપકલયા ॥103॥
॥ ઇતિ પાદારવિન્દશતકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
About This Stotram
Overview
Mooka Pancha Sathi 2 — Padaravinda Satakam is the second section of the Mooka Pancha Sathi, a five-hundred-verse Sanskrit collection dedicated to Goddess Kamakshi of Kanchipuram. This section contains 103 verses centered on the lotus feet (padaravinda) of the Goddess, framing devotion as surrender at her feet. The collection is traditionally attributed to Adi Shankaracharya and belongs to the Advaita Vedanta and South Indian Shakta traditions.
What are the benefits of chanting Mooka Pancha Sathi 2?
- Deepens the practice of surrender and refuge at the Goddess's feet
- Cultivates devotion within the Shakta Advaita tradition
- Invokes the grace of Goddess Kamakshi
- Supports the removal of obstacles through focused meditation on the deity
When is the best time to recite this?
Morning and evening recitation are standard. Navaratri and occasions dedicated to Goddess Kamakshi at the Kanchipuram temple are especially auspicious.
What is the historical and traditional background?
The Mooka Pancha Sathi is attributed to Adi Shankaracharya, the 8th–9th century CE philosopher and founder of Advaita Vedanta, though this attribution has been debated among scholars. The collection reflects the integration of Advaita philosophical concepts with Shakta devotional practice characteristic of Shankaracharya's broader works. Kanchipuram is one of the seven sacred cities (sapta puri) in the Hindu tradition, and its Kamakshi temple has been a center of goddess worship for many centuries. The Padaravinda Satakam's focus on the feet of the Goddess is consistent with the devotional emphasis on surrender (prapatti) in South Indian Vaishnavism and Shaivism.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Mooka Pancha Sathi 1 — Arya Satakam — the first section of the same collection, serving as the opening invocation to Goddess Kamakshi
- Soundarya Lahari — another work attributed to Adi Shankaracharya praising the Goddess's form in the same Shakta Advaita framework