KYTS 4.5 Namaste Rudra Manyava
KYTS 4.5 Namaste Rudra Manyava
4.5 - नमस्ते रुद्र मन्यव - कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय संहिता पाठः
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - होमविधिनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तोत॒ इष॑वे॒ नमः॑ । नम॑स्ते अस्तु॒ धन्व॑ने बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नमः॑ ॥ या त॒ इषुः॑ शि॒वत॑मा शि॒व-म्ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ । शि॒वा श॑र॒व्या॑ या तव॒ तया॑ नो रुद्र मृडय ॥ या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒रा ऽपा॑पकाशिनी । तया॑ नस्त॒नुवा॒ शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि ॥ यामिषु॑-ङ्गिरिशन्त॒ हस्ते॒ [हस्ते᳚, बिभ॒र्ष्यस्त॑वे ।] 1
बिभ॒र्ष्यस्त॑वे । शि॒वा-ङ्गि॑रित्र॒ ता-ङ्कु॑रु॒ मा हिग्ं॑सीः॒ पुरु॑ष॒-ञ्जग॑त् ॥ शि॒वेन॒ वच॑सा त्वा॒ गिरि॒शाच्छा॑ वदामसि । यथा॑ न॒-स्सर्व॒मि-ज्जग॑दय॒क्ष्मग्ं सु॒मना॒ अस॑त् ॥ अद्ध्य॑वोचदधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् । अहीग्॑श्च॒ सर्वा᳚न् ज॒भंयँ॒न्-थ्सर्वा᳚श्च यातु धा॒न्यः॑ ॥ अ॒सौ यस्ता॒म्रो अ॑रु॒ण उ॒त ब॒भ्रु-स्सु॑म॒ङ्गलः॑ । ये चे॒माग्ं रु॒द्रा अ॒भितो॑ दि॒क्षु [ ] 2
श्रि॒ता-स्स॑हस्र॒शो ऽवै॑षा॒ग्ं॒ हेड॑ ईमहे ॥ अ॒सौ यो॑ ऽव॒सर्प॑ति॒ नील॑ग्रीवो॒ विलो॑हितः । उ॒तैन॑-ङ्गो॒पा अ॑दृश॒-न्नदृ॑श-न्नुदहा॒र्यः॑ । उ॒तैनं॒-विँश्वा॑ भू॒तानि॒ स दृ॒ष्टो मृ॑डयाति नः ॥ नमो॑ अस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे᳚ । अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒-ऽह-न्तेभ्यो॑ ऽकर॒न्नमः॑ ॥ प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्व मु॒भयो॒-रार्त्नि॑यो॒र्ज्याम् । याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑वः॒ [इष॑वः, परा॒ ता भ॑गवो वप ।] 3
परा॒ ता भ॑गवो वप ॥ अ॒व॒तत्य॒ धनु॒स्त्वग्ं सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे । नि॒शीर्य॑ श॒ल्याना॒-म्मुखा॑ शि॒वो नः॑ सु॒मना॑ भव ॥ विज्य॒-न्धनुः॑ कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ बाण॑वाग्ं उ॒त । अने॑शन्न॒स्येष॑व आ॒भुर॑स्य निष॒ङ्गथिः॑ ॥ या ते॑ हे॒ति-र्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ । तया॒-ऽस्मान्. वि॒श्वत॒ स्त्वम॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ब्भुज ॥ नम॑स्ते अ॒स्त्वायु॑धा॒या-ना॑तताय धृ॒ष्णवे᳚ । उ॒भाभ्या॑ मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्या॒-न्तव॒ धन्व॑ने ॥ परि॑ ते॒ धन्व॑नो हे॒तिर॒स्मान्-वृ॑णक्तु वि॒श्वतः॑ । अथो॒ य इ॑षु॒धिस्तवा॒रे अ॒स्म-न्निधे॑हि॒ तम् ॥ 4 ॥
(हस्ते॑ - दि॒क्ष्वि - ष॑व - उ॒भाभ्यां॒ - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 1)
नमो॒ हिर॑ण्य बाहवे सेना॒न्ये॑ दि॒शाञ्च॒ पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यः पशू॒ना-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमः॑ स॒स्पिञ्ज॑राय॒ त्विषी॑मते पथी॒ना-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ बभ्लु॒शाय॑ विव्या॒धिने-ऽन्ना॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ हरि॑केशायो-पवी॒तिने॑ पु॒ष्टाना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भ॒वस्य॑ हे॒त्यै जग॑ता॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ रु॒द्राया॑-तता॒विने॒ क्षेत्रा॑णा॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमः॑ सू॒ताया-ह॑न्त्याय॒ वना॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ [नमः॑, रोहि॑ताय] 5
रोहि॑ताय स्थ॒पत॑ये वृ॒क्षाणा॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ म॒न्त्रिणे॑ वाणि॒जाय॒ कक्षा॑णा॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ भुव॒न्तये॑ वारिवस्कृ॒ता-यौष॑धीना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ उ॒च्चै-र्घो॑षाया क्र॒न्दय॑ते पत्ती॒ना-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमः॑ कृथ्स्नवी॒ताय॒ धाव॑ते॒ सत्त्व॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमः॑ ॥ 6 ॥
(वना॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नम॒ - एका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 2)
नम॒-स्सह॑मानाय निव्या॒धिन॑ आव्या॒धिनी॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमः॑ ककु॒भाय॑ निष॒ङ्गिणे᳚ स्ते॒नाना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निष॒ङ्गिण॑ इषुधि॒मते॒ तस्क॑राणा॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॒ वञ्च॑ते परि॒वञ्च॑ते स्तायू॒ना-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ निचे॒रवे॑ परिच॒रायार॑ण्याना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमः॑ सृका॒विभ्यो॒ जिघाग्ं॑सद्भ्यो मुष्ण॒ता-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो॑ ऽसि॒मद्भ्यो॒ नक्त॒-ञ्चर॑द्भ्यः प्रकृ॒न्ताना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नम॑ उष्णी॒षिणे॑ गिरिच॒राय॑ कुलु॒ञ्चाना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नम॒ [नमः॑, इषु॑मद्भ्यो] 7
इषु॑मद्भ्यो धन्वा॒विभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॑ आतन्वा॒नेभ्यः॑ प्रति॒दधा॑नेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॑ आ॒यच्छ॑द्भ्यो विसृ॒जद्भ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो-ऽस्य॑द्भ्यो॒ विद्ध्य॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒ आसी॑नेभ्य॒-श्शया॑नेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमः॑ स्व॒पद्भ्यो॒ जाग्र॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒स्तिष्ठ॑द्भ्यो॒ धाव॑द्भ्यश्च वो॒ नमो॒ नमः॑ स॒भाभ्यः॑ स॒भाप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ अश्वे॒भ्यो ऽश्व॑पतिभ्य श्च वो॒ नमः॑ ॥ 8 ॥
(कु॒लु॒ञ्चाना॒-म्पत॑ये॒ नमो॒ नमो - ऽश्व॑पतिभ्य॒ - स्त्रीणि॑ च) (अ. 3)
नम॑ आव्या॒धिनी᳚भ्यो वि॒विद्ध्य॑न्तीभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒ उग॑णाभ्य-स्तृग्ंह॒तीभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ गृ॒थ्सेभ्यो॑ गृ॒थ्सप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ व्राते᳚भ्यो॒ व्रात॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॒ विरू॑पेभ्यो वि॒श्वरू॑पेभ्यश्च वो॒ नमो॒ नमो॑ म॒हद्भ्यः॑ क्षुल्ल॒केभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ र॒थिभ्यो॑-ऽर॒थेभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॒ रथे᳚भ्यो॒ [नमो॒ रथे᳚भ्यः, रथ॑पतिभ्यश्च] 9
रथ॑पतिभ्यश्च वो॒ नमो॒ नम॒-स्सेना᳚भ्य-स्सेना॒निभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमः॑ क्ष॒त्तृभ्यः॑ सङ्ग्रही॒तृभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॒स्तक्ष॑भ्यो रथका॒रेभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमः॒ कुला॑लेभ्यः क॒र्मारे᳚भ्यश्च वो॒ नमो॒ नमः॑ पु॒ञ्जिष्टे᳚भ्यो निषा॒देभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॑ इषु॒कृद्भ्यो॑ धन्व॒कृद्भ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नमो॑ मृग॒युभ्यः॑ श्व॒निभ्य॑श्च वो॒ नमो॒ नम॒-श्श्वभ्य॒-श्श्वप॑तिभ्यश्च वो॒ नमः॑ ॥ 10 ॥
(रथे᳚भ्यः॒ - श्वप॑तिभ्यश्च॒ - द्वे च॑ ) (अ. 4)
नमो॑ भ॒वाय॑ च रु॒द्राय॑ च॒ नमः॑ श॒र्वाय॑ च पशु॒पत॑ये च॒ नमो॒ नील॑ग्रीवाय च शिति॒कण्ठा॑य च॒ नमः॑ कप॒र्दिने॑ च॒ व्यु॑प्तकेशाय च॒ नमः॑ सहस्रा॒क्षाय॑ च श॒तध॑न्वने च॒ नमो॑ गिरि॒शाय॑ च शिपिवि॒ष्टाय॑ च॒ नमो॑ मी॒ढुष्ट॑माय॒ चेषु॑मते च॒ नमो᳚ ह्र॒स्वाय॑ च वाम॒नाय॑ च॒ नमो॑ बृह॒ते च॒ वर्षी॑यसे च॒ नमो॑ वृ॒द्धाय॑ च सं॒वृँद्ध्व॑ने च॒ [सं॒वृँद्ध्व॑ने च, नमो॒ अग्रि॑याय च] 11
नमो॒ अग्रि॑याय च प्रथ॒माय॑ च॒ नम॑ आ॒शवे॑ चाजि॒राय॑ च॒ नमQस्शीघ्रि॑याय च॒ शीभ्या॑य च॒ नम॑ ऊ॒र्म्या॑य चावस्व॒न्या॑य च॒ नमः॑ स्रोत॒स्या॑य च॒ द्वीप्या॑य च ॥ 12 ॥
(सं॒वृँद्ध्व॑ने च॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 5)
नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॑ च कनि॒ष्ठाय॑ च॒ नमः॑ पूर्व॒जाय॑ चापर॒जाय॑ च॒ नमो॑ मद्ध्य॒माय॑ चापग॒ल्भाय॑ च॒ नमो॑ जघ॒न्या॑य च॒ बुद्ध्नि॑याय च॒ नमः॑ सो॒भ्या॑य च प्रतिस॒र्या॑य च॒ नमो॒ याम्या॑य च॒ क्षेम्या॑य च॒ नम॑ उर्व॒र्या॑य च॒ खल्या॑य च॒ नम॒-श्श्लोक्या॑य चावसा॒न्या॑य च॒ नमो॒ वन्या॑य च॒ कक्ष्या॑य च॒ नमः॑ श्र॒वाय॑ च प्रतिश्र॒वाय॑ च॒ [प्रतिश्र॒वाय॑ च, नम॑ आ॒शुषे॑णाय] 13
नम॑ आ॒शुषे॑णाय चा॒शुर॑थाय च॒ नम॒-श्शूरा॑य चावभिन्द॒ते च॒ नमो॑ व॒र्मिणे॑ च वरू॒थिने॑ च॒ नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒ नमः॑ श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च ॥ 14 ॥
(प्र॒ति॒श्र॒वाय॑ च॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 6)
नमो॑ दुन्दु॒भ्या॑य चाहन॒न्या॑य च॒ नमो॑ धृ॒ष्णवे॑ च प्रमृ॒शाय॑ च॒ नमो॑ दू॒ताय॑ च॒ प्रहि॑ताय च॒ नमो॑ निष॒ङ्गिणे॑ चेषुधि॒मते॑ च॒ नम॑ स्ती॒क्ष्णेष॑वे चायु॒धिने॑ च॒ नमः॑ स्वायु॒धाय॑ च सु॒धन्व॑ने च॒ नम॒-स्स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नमः॑ का॒ट्या॑य च नी॒प्या॑य च॒ नम॒-स्सूद्या॑य च सर॒स्या॑य च॒ नमो॑ ना॒द्याय॑ च वैश॒न्ताय॑ च॒ [वैश॒न्ताय॑ च, नमः॒ कूप्या॑य] 15
नमः॒ कूप्या॑य चाव॒ट्या॑य च॒ नमो॒ वर्ष्या॑य चाव॒र्ष्याय॑ च॒ नमो॑ मे॒घ्या॑य च विद्यु॒त्या॑य च॒ नम॑ ई॒द्ध्रिया॑य चात॒प्या॑य च॒ नमो॒ वात्या॑य च॒ रेष्मि॑याय च॒ नमो॑ वास्त॒व्या॑य च वास्तु॒पाय॑ च ॥ 16 ॥
(वै॒श॒न्ताय॑ च - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)
नम॒-स्सोमा॑य च रु॒द्राय॑ च॒ नम॑स्ता॒म्राय॑ चारु॒णाय॑ च॒ नमः॑ श॒ङ्गाय॑ च पशु॒पत॑ये च॒ नम॑ उ॒ग्राय॑ च भी॒माय॑ च॒ नमो॑ अग्रेव॒धाय॑ च दूरेव॒धाय॑ च॒ नमो॑ ह॒न्त्रे च॒ हनी॑यसे च॒ नमो॑ वृ॒क्षेभ्यो॒ हरि॑केशेभ्यो॒ नम॑स्ता॒राय॒ नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ [शि॒वत॑राय च, नम॒स्तीर्थ्या॑य च॒] 17
नम॒स्तीर्थ्या॑य च॒ कूल्या॑य च॒ नमः॑ पा॒र्या॑य चावा॒र्या॑य च॒ नमः॑ प्र॒तर॑णाय चो॒त्तर॑णाय च॒ नम॑ आता॒र्या॑य चाला॒द्या॑य च॒ नम॒-श्शष्प्या॑य च॒ फेन्या॑य च॒ नमः॑ सिक॒त्या॑य च प्रवा॒ह्या॑य च ॥ 18 ॥
(शि॒वत॑राय च - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 8)
नम॑ इरि॒ण्या॑य च प्रप॒थ्या॑य च॒ नमः॑ किग्ंशि॒लाय॑ च॒ क्षय॑णाय च॒ नमः॑ कप॒र्दिने॑ च पुल॒स्तये॑ च॒ नमो॒ गोष्ठ्या॑य च॒ गृह्या॑य च॒ नम॒स्तल्प्या॑य च॒ गेह्या॑य च॒ नमः॑ का॒ट्या॑य च गह्वरे॒ष्ठाय॑ च॒ नमो᳚ ह्रद॒य्या॑य च निवे॒ष्प्या॑य च॒ नमः॑ पाग्ंस॒व्या॑य च रज॒स्या॑य च॒ नम॒-श्शुष्क्या॑य च हरि॒त्या॑य च॒ नमो॒ लोप्या॑य चोल॒प्या॑य च॒ [चोल॒प्या॑य च, नम॑ ऊ॒र्व्या॑य च] 19
नम॑ ऊ॒र्व्या॑य च सू॒र्म्या॑य च॒ नमः॑ प॒र्ण्या॑य च पर्णश॒द्या॑य च॒ नमो॑-ऽपगु॒रमा॑णाय चाभिघ्न॒ते च॒ नम॑ आक्खिद॒ते च॑ प्रक्खिद॒ते च॒ नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ग्ं॒ हृद॑येभ्यो॒ नमो॑ विक्षीण॒केभ्यो॒ नमो॑ विचिन्व॒त्केभ्यो॒ नम॑ आनिर्-ह॒तेभ्यो॒ नम॑ आमीव॒त्केभ्यः॑ ॥ 20 ॥
(उ॒ल॒प्या॑य च॒ - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च॑) (अ. 9)
द्रापे॒ अन्ध॑सस्पते॒ दरि॑द्र॒न्नील॑लोहित । ए॒षा-म्पुरु॑षाणामे॒षा-म्प॑शू॒ना-म्मा भे र्मा-ऽरो॒ मो ए॑षा॒-ङ्किञ्च॒नाम॑मत् ॥ या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नू-श्शि॒वा वि॒श्वाह॑भेषजी । शि॒वा रु॒द्रस्य॑ भेष॒जी तया॑ नो मृड जी॒वसे᳚ ॥ इ॒माग्ं रु॒द्राय॑ त॒वसे॑ कप॒र्दिने᳚ क्ष॒यद्वी॑राय॒ प्रभ॑रामहे म॒तिम् । यथा॑ न॒-श्शमस॑-द्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ विश्व॑-म्पु॒ष्ट-ङ्ग्रामे॑ अ॒स्मि- [अ॒स्मिन्न्, अना॑तुरम् ।] 21
-न्नना॑तुरम् ॥ मृ॒डा नो॑ रुद्रो॒ तनो॒ मय॑स्कृधि क्ष॒यद्वी॑राय॒ नम॑सा विधेम ते । यच्छ-ञ्च॒ योश्च॒ मनु॑राय॒जे पि॒ता तद॑श्याम॒ तव॑ रुद्र॒ प्रणी॑तौ ॥ मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ [मा न॑स्त॒नुवः॑, रु॒द्र॒ री॒रि॒षः॒ ।] 22
रुद्र रीरिषः ॥ मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः । वी॒रा-न्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ॥ आ॒रात्ते॑ गो॒घ्न उ॒त पू॑रुष॒घ्ने क्ष॒यद्वी॑राय सु॒म्नम॒स्मे ते॑ अस्तु । रक्षा॑ च नो॒ अधि॑ च देव ब्रू॒ह्यधा॑ च न॒-श्शर्म॑ यच्छ द्वि॒बर्हाः᳚ ॥ स्तु॒हि [ ] 23
श्रु॒त-ङ्ग॑र्त॒सदं॒-युँवा॑न-म्मृ॒ग-न्न भी॒म-मु॑पह॒त्नु-मु॒ग्रम् । मृ॒डा ज॑रि॒त्रे रु॑द्र॒ स्तवा॑नो अ॒न्यन्ते॑ अ॒स्मन्निव॑पन्तु॒ सेनाः᳚ ॥ परि॑णो रु॒द्रस्य॑ हे॒ति र्वृ॑णक्तु॒ परि॑त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः । अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्य-स्तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृडय ॥ मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो नः॑ सु॒मना॑ भव । प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑ध-न्नि॒धाय॒ कृत्तिं॒-वँसा॑न॒ आच॑र॒ पिना॑क॒- [आच॑र॒ पिना॑कम्, बिभ्र॒दाग॑हि ।] 24
-म्बिभ्र॒दाग॑हि ॥ विकि॑रिद॒ विलो॑हित॒ नम॑स्ते अस्तु भगवः । यास्ते॑ स॒हस्रग्ं॑ हे॒तयो॒-ऽन्य-म॒स्मन्नि व॑पन्तु॒ ताः ॥ स॒हस्रा॑णि सहस्र॒धा बा॑हु॒वोस्तव॑ हे॒तयः॑ । तासा॒मीशा॑नो भगवः परा॒चीना॒ मुखा॑ कृधि ॥ 25 ॥
(अ॒स्मिग्ग्-स्त॒नुवः॑-स्तु॒हि-पिना॑क॒-मेका॒न्नत्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 10)
स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या᳚म् । तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ॥ अ॒स्मि-न्म॑ह॒त्य॑र्ण॒वे᳚-ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ ॥ नील॑ग्रीवा-श्शिति॒कण्ठा᳚-श्श॒र्वा अ॒धः, क्ष॑माच॒राः ॥ नील॑ग्रीवा-श्शिति॒कण्ठा॒ दिवग्ं॑ रु॒द्रा उप॑श्रिताः ॥ ये वृ॒क्षेषु॑ स॒स्पिञ्ज॑रा॒ नील॑ग्रीवा॒ विलो॑हिताः ॥ ये भू॒ताना॒-मधि॑पतयो विशि॒खासः॑ कप॒र्दि॑नः ॥ ये अन्ने॑षु वि॒विद्ध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जनान्॑ ॥ ये प॒था-म्प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा य॒व्युधः॑ ॥ ये ती॒र्थानि॑ - [ ] 26
प्र॒चर॑न्ति सृ॒काव॑न्तो निष॒ङ्गिणः॑ ॥ य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूयाग्ं॑सश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे ॥ तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ॥ नमो॑ रु॒द्रेभ्यो॒ ये पृ॑थि॒व्यां-येँ᳚-ऽन्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि येषा॒मन्नं॒ ँवातो॑ व॒र्॒षमिष॑व॒स्तेभ्यो॒ दश॒ प्राची॒ र्दश॑दक्षि॒णा दश॑प्र॒तीची॒ र्दशोदी॑ची॒ र्दशो॒र्ध्वा-स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 27 ॥
(ती॒र्थानि॒ - यश्च॒ - षट् च॑ ) (अ. 11)
(नम॑स्ते रुद्र॒ - नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे॒ - नम॒-स्सह॑मानाय॒ - नम॑ आव्या॒धिनी᳚भ्यो॒ - नमो॑ भ॒वाय॒ - नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ - नमो॑ दुन्दु॒भ्या॑य॒ - नम॒-स्सोमा॑य॒ - नम॑ इरि॒ण्या॑य॒ - द्राप॑ - स॒हस्रा॒ - ण्येका॑दश)
(नम॑स्ते रुद्र॒ - नमो॑ भ॒वाय॒ - द्रापे॑ - स॒प्तविग्ं॑शतिः)
(नम॑स्ते रुद्र॒, तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
Related Scriptures
About This Stotram
Overview
"Namaste Rudra Manyava" is a Vedic mantra passage from the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, located in the Fourth Kanda (book), Fifth Prapathaka (chapter). It is an ancient invocation of Lord Rudra, one of the primary forms of Shiva in Vedic literature, addressing both his fierce and auspicious aspects. The text is not a devotional stotram in the medieval sense but a mantra passage integral to Vedic sacrificial rites.
What are the benefits of chanting Namaste Rudra Manyava?
- Appeasement of Rudra and pacification of destructive forces
- Protection from negative energies and misfortune
- Purification of the ritual environment during fire sacrifices (homa)
- Fulfillment of specific ritual purposes within Vedic yajna
When is the best time to recite this?
This passage is recited as part of the Rudra Homam, Shiva Puja, and other Vedic ritual contexts requiring the propitiation of Rudra. It is appropriate for recitation by practitioners trained in Vedic chanting who are conducting or participating in formal rituals.
What is the historical and traditional background?
The Taittiriya Samhita is one of the oldest surviving Vedic texts, belonging to the Krishna Yajurveda tradition and dated to the Vedic period, broadly estimated between 1500 and 500 BCE. Unlike devotional stotrams composed by individual authors, Samhita texts are classified as shruti — revealed scripture — and are not attributed to human authorship. The passage situates Rudra as a deity requiring both propitiation and reverence, acknowledging his dual nature as destroyer and healer. The hymn is distinct from the later Shri Rudram (Namakam-Chamakam) though it addresses the same deity in a similar sacrificial context.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Shri Rudram (Namakam and Chamakam) — the most widely recited Vedic hymn to Rudra, also from the Taittiriya Samhita and used in the same ritual contexts
- Maha Mrityunjaya Mantra — a Vedic mantra from the Rigveda and Yajurveda addressing Rudra-Shiva as the conqueror of death
