దాశరథీ శతకమ్

దాశరథీ శతకమ్

శ్రీ రఘురామ చారుతుల-సీతాదలధామ శమక్షమాది శృం

గార గుణాభిరామ త్రిజ-గన్నుత శౌర్య రమాలలామ దు

ర్వార కబన్ధరాక్షస వి-రామ జగజ్జన కల్మషార్నవో

త్తారకనామ! భద్రగిరి-దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 1 ॥

రామవిశాల విక్రమ పరాజిత భార్గవరామ సద్గుణ

స్తోమ పరాఙ్గనావిముఖ సువ్రత కామ వినీల నీరద

శ్యామ కకుత్ధ్సవంశ కలశామ్భుధిసోమ సురారిదోర్భలో

ద్ధామ విరామ భద్రగిరి - దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 2 ॥

అగణిత సత్యభాష, శరణాగతపోష, దయాలసజ్ఘరీ

విగత సమస్తదోష, పృథివీసురతోష, త్రిలోక పూతకృ

ద్గగ నధునీమరన్ద పదకఞ్జ విశేష మణిప్రభా ధగ

ద్ధగిత విభూష భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 3 ॥

రఙ్గదరాతిభఙ్గ, ఖగ రాజతురఙ్గ, విపత్పరమ్పరో

త్తుఙ్గ తమఃపతఙ్గ, పరి తోషితరఙ్గ, దయాన్తరఙ్గ స

త్సఙ్గ ధరాత్మజా హృదయ సారసభృఙ్గ నిశాచరాబ్జమా

తఙ్గ, శుభాఙ్గ, భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిథీ. ॥ 4 ॥

శ్రీద సనన్దనాది మునిసేవిత పాద దిగన్తకీర్తిసం

పాద సమస్తభూత పరిపాల వినోద విషాద వల్లి కా

చ్ఛేద ధరాధినాథకుల సిన్ధుసుధామయపాద నృత్తగీ

తాది వినోద భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 5 ॥

ఆర్యుల కెల్ల మ్రొక్కివిన తాఙ్గుడనై రఘునాధ భట్టరా

రార్యుల కఞ్జలెత్తి కవి సత్తములన్ వినుతిఞ్చి కార్య సౌ

కర్య మెలర్పనొక్క శతకమ్బొన గూర్చి రచిన్తునేడుతా

త్పర్యమునన్ గ్రహిమ్పుమిది దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 6 ॥

మసకొని రేఙ్గుబణ్డ్లుకును మౌక్తికముల్ వెలవోసినట్లుదు

ర్వ్యసనముజెన్ది కావ్యము దురాత్ములకిచ్చితిమోస మయ్యె నా

రసనకుఁ బూతవృత్తిసుక రమ్బుగ జేకురునట్లు వాక్సుధా

రసములుచిల్క బద్యుముఖ రఙ్గమునన్దునటిమ్ప వయ్యసం

తసము జెన్ది భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 7 ॥

శ్రీరమణీయహార యతసీ కుసుమాభశరీర, భక్త మం

దార, వికారదూర, పరతత్త్వవిహార త్రిలోక చేతనో

దార, దురన్త పాతక వితాన విదూర, ఖరాది దైత్యకాం

తార కుఠార భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 8 ॥

దురితలతాలవిత్ర, ఖర దూషణకాననవీతిహొత్ర, భూ

భరణకలావిచిత్ర, భవ బన్ధవిమోచనసూత్ర, చారువి

స్ఫురదరవిన్దనేత్ర, ఘన పుణ్యచరిత్ర, వినీలభూరికం

ధరసమగాత్ర, భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 9 ॥

కనకవిశాలచేల భవకానన శాతకుఠారధార స

జ్జనపరిపాలశీల దివిజస్తుత సద్గుణ కాణ్డకాణ్డ సం

జనిత పరాక్రమక్రమ విశారద శారద కన్దకున్ద చం

దన ఘనసార సారయశ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 10 ॥

శ్రీ రఘువంశ తోయధికి శీతమయూఖుడవైన నీ పవి

త్రోరుపదాబ్జముల్ వికసితోత్పల చమ్పక వృత్తమాధురీ

పూరితవాక్ప్రసూనముల బూజలొనర్చెద జిత్తగిమ్పుమీ

తారకనామ భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 11 ॥

గురుతరమైన కావ్యరస గుమ్భనకబ్బుర మన్దిముష్కరుల్

సరసులమాడ్కి సన్తసిల జూలుదురోటుశశాఙ్క చన్ద్రికాం

కురముల కిన్దు కాన్తమణి కోటిస్రవిఞ్చిన భఙ్గివిన్ధ్యభూ

ధరమున జాఱునే శిలలు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 12 ॥

తరణికులేశ నానుడుల దప్పులు గల్గిన నీదునామ స

ద్విరచితమైన కావ్యము పవిత్రముగాదె వియన్నదీజలం

బరగుచువఙ్కయైన మలినాకృతి బాఱిన దన్మహత్వముం

దరమె గణిమ్ప నెవ్వరికి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 13 ॥

దారుణపాత కాబ్ధికి సదా బడబాగ్ని భవాకులార్తివి

స్తారదవానలార్చికి సుధారసవృష్టి దురన్త దుర్మతా

చారభయఙ్క రాటవికి జణ్డకఠోరకుఠారధార నీ

తారకనామ మెన్నుకొన దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 14 ॥

హరునకు నవ్విభీషణునక ద్రిజకుం దిరుమన్త్ర రాజమై

కరికి సహల్యకుం ద్రుపదకన్యకు నార్తిహరిఞ్చుచుట్టమై

పరగినయట్టి నీపతిత పావననామము జిహ్వపై నిరం

తరము నటిమ్పజేయుమిక దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 15 ॥

ముప్పున గాలకిఙ్కరులు ముఙ్గిటవచ్చిన వేల, రోగముల్

గొప్పరమైనచో గఫము కుత్తుక నిణ్డినవేల, బాన్ధవుల్

గప్పినవేల, మీస్మరణ గల్గునొ గల్గదొ నాటి కిప్పుడే

తప్పకచేతు మీభజన దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 16 ॥

పరమదయానిధే పతితపావననామ హరే యటఞ్చు సు

స్ధిరమతులై సదాభజన సేయు మహాత్ముల పాదధూలి నా

శిరమునదాల్తుమీరటకు జేరకుడఞ్చు యముణ్డు కిఙ్కరో

త్కరముల కాన బెట్టునట దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 17 ॥

అజునకు తణ్డ్రివయ్యు సనకాదులకుం బరతత్త్వమయ్యుస

ద్ద్విజమునికోటికెల్లబర దేతవయ్యు దినేశవంశ భూ

భుజులకు మేటివయ్యుబరి పూర్ణుడవై వెలిగొన్దుపక్షిరా

డ్ధ్వజమిము బ్రస్తుతిఞ్చెదను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 18 ॥

పణ్డిత రక్షకుం డఖిల పాపవిమొచను డబ్జసమ్భవా

ఖణ్డల పూజితుణ్డు దశకణ్ఠ విలుణ్ఠన చణ్డకాణ్డకో

దణ్డకలా ప్రవీణుడవు తావక కీర్తి వధూటి కిత్తుపూ

దణ్డలు గాగ నా కవిత దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 19 ॥

శ్రీరమ సీతగాగ నిజసేవక బృన్దము వీరవైష్ణవా

చార జవమ్బుగాగ విరజానది గౌతమిగా వికుణ్ఠ ము

న్నారయభద్ర శైలశిఖరాగ్రముగాగ వసిఞ్చు చేతనో

ద్ధారకుడైన విష్ణుడవు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 20 ॥

కణ్టి నదీతటమ్బుబొడగణ్టిని భద్రనగాధివాసమున్

గణ్టి నిలాతనూజనురు కార్ముక మార్గణశఙ్ఖచక్రముల్

గణ్టిని మిమ్ము లక్ష్మణుని గణ్టి కృతార్ధుడ నైతి నో జగ

త్కణ్టక దైత్యనిర్ధలన దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 21 ॥

హలికునకున్ హలాగ్రమున నర్ధము సేకురుభఙ్గి దప్పిచే

నలమట జెన్దువానికి సురాపగలో జల మబ్బినట్లు దు

ర్మలిన మనోవికారియగు మర్త్యుని నన్నొడగూర్చి నీపయిన్

దలవు ఘటిమ్పజేసితివె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 22 ॥

కొఞ్జకతర్క వాదమను గుద్దలిచే బరతత్త్వభూస్ధలిన్

రఞ్జిలద్రవ్వి కఙ్గొనని రామనిధానము నేడు భక్తిసి

ద్ధాఞ్జనమన్దుహస్తగత మయ్యెబలీ యనగా మదీయహృ

త్కఞ్జమునన్ వసిమ్పుమిక దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 23 ॥

రాముఁడు ఘోర పాతక విరాముడు సద్గుణకల్పవల్లికా

రాముడు షడ్వికారజయ రాముడు సాధుజనావనవ్రతో

ద్దాముఁడు రాముడే పరమ దైవము మాకని మీ యడుఙ్గు గెం

దామరలే భుజిఞ్చెదను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 24 ॥

చక్కెరమానివేముదిన జాలినకైవడి మానవాధముల్

పెక్కురు ఒక్క దైవముల వేమఱుగొల్చెదరట్ల కాదయా

మ్రొక్కిననీకు మ్రొక్కవలె మోక్ష మొసఙ్గిన నీవయీవలెం

దక్కినమాట లేమిటికి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 25 ॥

'రా' కలుషమ్బులెల్ల బయలమ్బడద్రోచిన 'మా'క వాటమై

డీకొనిప్రోవుచునిక్క మనిధీయుతులెన్నఁదదీయ వర్ణముల్

గైకొని భక్తి చే నుడువఁగానరు గాక విపత్పరమ్పరల్

దాకొనునే జగజ్జనుల దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 26 ॥

రామహరే కకుత్ధ్సకుల రామహరే రఘురామరామశ్రీ

రామహరేయటఞ్చు మది రఞ్జిల భేకగలమ్బులీల నీ

నామము సంస్మరిఞ్చిన జనమ్బు భవమ్బెడబాసి తత్పరం

ధామ నివాసులౌదురట దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 27 ॥

చక్కెర లప్పకున్ మిగుల జవ్వని కెఞ్జిగురాకు మోవికిం

జొక్కపుజుణ్టి తేనియకు జొక్కులుచుఙ్గన లేరు గాక నే

డక్కట రామనామమధు రామృతమానుటకణ్టె సౌఖ్యామా

తక్కినమాధురీ మహిమ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 28 ॥

అణ్డజవాహ నిన్ను హృదయమ్బుననమ్మిన వారి పాపముల్

కొణ్డలవణ్టివైన వెసగూలి నశిమ్పక యున్నె సన్త తా

ఖణ్డలవైభవోన్నతులు గల్గకమానునె మోక్ష లక్ష్మికై

దణ్డయొసఙ్గకున్నె తుద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 29 ॥

చిక్కనిపాలపై మిసిమి జెన్దిన మీగడ పఞ్చదారతో

మెక్కినభఙ్గి మీవిమల మేచకరూప సుధారసమ్బు నా

మక్కువ పల్లేరమ్బున సమాహిత దాస్యము నేటిదో యిటన్

దక్కెనటఞ్చు జుర్రెదను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 30 ॥

సిరులిడసీత పీడలెగ జిమ్ముటకున్ హనుమన్తుడార్తిసో

దరుడు సుమిత్రసూతి దురితమ్బులుమానుప రామ నామముం

గరుణదలిర్ప మానవులగావగ బన్నిన వజ్రపఞ్జరో

త్కరముగదా భవన్మహిమ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 31 ॥

హలికులిశాఙ్కుశధ్వజ శరాసన శఙ్ఖరథాఙ్గ కల్పకో

జ్వలజలజాత రేఖలను సాంశములై కనుపట్టుచున్న మీ

కలితపదామ్బుజ ద్వయము గౌతమపత్ని కొసఙ్గినట్లు నా

తలపున జేర్చికావగదె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 32 ॥

జలనిధిలోనదూఱి కుల శైలముమీటి ధరిత్రిగొమ్మునం

దలవడమాటిరక్కసుని యఙ్గముగీటిబలీన్ద్రునిన్ రసా

తలమునమాటి పార్ధివక దమ్బముగూఱ్చిన మేటిరామ నా

తలపుననాటి రాగదవె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 33 ॥

భణ్డన భీముడా ర్తజన బాన్ధవుడుజ్జ్వల బాణతూణకో

దణ్డకలాప్రచణ్డ భుజ తాణ్డవకీర్తికి రామమూర్తికిన్

రెణ్డవ సాటిదైవమిక లేడనుచున్ గడగట్టి భేరికా

డాణ్డ డడాణ్డ డాణ్డ నినదమ్బు లజాణ్డమునిణ్డ మత్తవే

దణ్డము నెక్కి చాటెదను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 34 ॥

అవనిజ కన్నుదోయి తొగలన్దు వెలిఙ్గెడు సోమ, జానకీ

కువలయనేత్ర గబ్బిచనుకొణ్డల నుణ్డు ఘనమ్బ మైధిలీ

నవనవ యౌవనమ్బను వనమ్బుకున్ మదదన్తి వీవెకా

దవిలి భజిన్తు నెల్లపుడు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 35 ॥

ఖరకరవంశజా విను ముఖణ్డిత భూతపిశాచఢాకినీ

జ్వర పరితాపసర్పభయ వారకమైన భవత్పదాబ్జ ని

స్పుర దురువజ్రపఞ్జరముజొచ్చితి, నీయెడ దీన మానవో

ధ్ధర బిరుదఙ్క మేమఱుకు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 36 ॥

జుర్రెదమీక థామృతము జుర్రెదమీపదకఞ్జతో యమున్

జుర్రెద రామనామమున జొబ్బిలుచున్న సుధారసమ్బ నే

జుర్రెద జుర్రుజుర్రుఁగ రుచుల్ గనువారిపదమ్బు గూర్పవే

తుర్రులతోడి పొత్తిడక దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 37 ॥

ఘోరకృతాన్త వీరభట కోటికి గుణ్డెదిగుల్ దరిద్రతా

కారపిశాచ సంహరణ కార్యవినోది వికుణ్ఠ మన్దిర

ద్వార కవాట భేది నిజదాస జనావలికెల్ల ప్రొద్దు నీ

తారకనామ మెన్నుకొన దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 38 ॥

విన్నపమాలకిఞ్చు రఘువీర నహిప్రతిలోకమన్దు నా

కన్నదురాత్ముడుం బరమ కారుణికోత్తమ వేల్పులన్దు నీ

కన్న మహాత్ముడుం బతిత కల్మషదూరుడు లేడునాకువి

ద్వన్నుత నీవెనాకు గతి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 39 ॥

పెమ్పునఁదల్లివై కలుష బృన్దసమాగమ మొన్దుకుణ్డు ర

క్షిమ్పనుదణ్డ్రివై మెయు వసిఞ్చుదు శేన్ద్రియ రోగముల్ నివా

రిమ్పను వెజ్జవై కృప గుఱిఞ్చి పరమ్బు దిరబుగాఁగ స

త్సమ్పదలీయ నీవెగతి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 40 ॥

కుక్షినజాణ్డపం క్తులొన గూర్చి చరాచరజన్తుకోటి సం

రక్షణసేయు తణ్డ్రివి పరమ్పర నీ తనయుణ్డనైన నా

పక్షము నీవుగావలదె పాపము లెన్ని యొనర్చినన్ జగ

ద్రక్షక కర్తవీవెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 41 ॥

గద్దరియో గిహృత్కమల గన్ధర సానుభవమ్బుఁజెన్దు పె

న్నిద్దవు గణ్డుఁ దేఁటి థరణీసుత కౌఁగిలిపఞ్జరమ్బునన్

ముద్దులుగుల్కు రాచిలుక ముక్తినిధానమురామరాఁగదే

తద్దయు నేఁడు నాకడకు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 42 ॥

కలియుగ మర్త్యకోటినిను గఙ్గొన రానివిధమ్బో భక్తవ

త్సలతవహిమ్పవో చటుల సాన్ద్రవిపద్దశ వార్ధి గ్రుఙ్కుచో

బిలిచిన బల్క విన్తమఱపీ నరులిట్లనరాదు గాక నీ

తలపున లేదె సీత చెఱ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 43 ॥

జనవర మీక థాలి వినసైఁపక కర్ణములన్దు ఘణ్టికా

నినద వినోదముల్ సులుపునీచునకున్ వరమిచ్చినావు ని

న్ననయమునమ్మి కొల్చిన మహాత్మునకేమి యొసఙ్గు దోసనం

దననుత మాకొసఙ్గుమయ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 44 ॥

పాపము లొన్దువేల రణపన్నగ భూత భయజ్వారాదులన్

దాపద నొన్దువేల భరతాగ్రజ మిమ్ము భజిఞ్చువారికిన్

బ్రాపుగ నీవుదమ్ము డిరుపక్కియలన్ జని తద్విత్తి సం

తాపము మామ్పి కాతురట దాశరథీ కరుణాపయోనిధి. ॥ 45 ॥

అగణిత జన్మకర్మదురి తామ్బుధిలో బహుదుఃఖవీచికల్

దెగిపడవీడలేక జగతీధర నీపదభక్తి నావచే

దగిలి తరిమ్పగోరితి బదమ్పబడి నదు భయమ్భు మామ్పవే

తగదని చిత్తమం దిడక దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 46 ॥

నేనొనరిఞ్చు పాపముల నేకములైనను నాదుజిహ్వకుం

బానకమయ్యెమీపరమ పావననామముదొణ్టి చిల్కరా

మాననుగావుమన్న తుది మాటకు సద్గతి జెన్దెగావునన్

దాని ధరిమ్పగోరెదను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 47 ॥

పరధనముల్ హరిఞ్చి పరభామలనణ్టి పరాన్న మబ్బినన్

మురిపమ కానిమీఁదనగు మోసమెఱుఙ్గదు మానసమ్బు

స్తరమదికాలకిఙ్కర గదాహతి పాల్పడనీక మమ్ము నేదు

తఱిదరిజేర్చి కాచెదవొ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 48 ॥

చేసితి ఘోరకృత్యములు చేసితి భాగవతాపచారముల్

చేసితి నన్యదైవములఁ జేరి భజిఞ్చిన వారిపొన్దు నేఁ

జేసిన నేరముల్ దలఁచి చిక్కులఁబెట్టకుమయ్యయయ్య నీ

దాసుఁడనయ్య భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 49 ॥

పరుల ధనమ్బుఁజూచిపర భామలజూచి హరిమ్పగోరు మ

ద్గురుతరమానసం బనెడు దొఙ్గనుబట్టినిరూఢదాస్య వి

స్ఫురితవివేక పాశములఁ జుట్టి భవచ్చరణమ్బనే మరు

త్తరువునగట్టివేయగ దె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 50 ॥

సలలిత రామనామ జపసార మెఱుఙ్గను గాశికాపురీ

నిలయుడగానుమీచరణ నీరజరేణు మహాప్రభావముం

దెలియనహల్యగాను జగతీవర నీదగు సత్యవాక్యముం

దలపగ రావణాసురుని తమ్ముడగాను భవద్విలాసముల్

దలచినుతిమ్ప నాతరమె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 51 ॥

పాతకులైన మీకృపకు బాత్రులు కారెతలఞ్చిచూడ జ

ట్రాతికిగల్గె బావన మరాతికి రాజ్యసుఖమ్బుగల్గె దు

ర్జాతికి బుణ్యమబ్బెగపి జాతిమహత్త్వమునొన్దెగావునం

దాతవ యెట్టివారలకు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 52 ॥

మామక పాతక వజ్రము మ్రామ్పనగణ్యము చిత్రగుప్తులే

యేమని వ్రాతురో? శమనుడేమి విధిఞ్చునొ? కాలకిఙ్కర

స్తోమ మొనర్చిటేమొ? వినజొప్పడ దిన్తకమున్నెదీనచిం

తామణి యొట్లు గాచెదవొ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 53 ॥

దాసిన చుట్టూమా శబరి? దాని దయామతి నేలినావు; నీ

దాసుని దాసుడా? గుహుడు తావకదాస్య మొసఙ్గినావు నే

జేసిన పాపమో! వినుతి చేసినగావవు గావుమయ్య! నీ

దాసులలోన నేనొకఁడ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 54 ॥

దీక్షవహిఞ్చి నాకొలది దీనుల నెన్దఱి గాచితో జగ

ద్రక్షక తొల్లియా ద్రుపద రాజతనూజ తలఞ్చినన్తనే

యక్షయమైన వల్వలిడి తక్కట నామొఱజిత్తగిఞ్చి

ప్రత్యక్షము గావవేమిటికి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 55 ॥

నీలఘనాభమూర్తివగు నిన్ను గనుఙ్గొనికోరి వేడినన్

జాలముసేసి డాగెదవు సంస్తుతి కెక్కిన రామనామ మే

మూలను దాచుకోగలవు ముక్తికి బ్రాపది పాపమూలకు

ద్దాలముగాదె మాయెడల దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 56 ॥

వలదు పరాకు భక్తజనవత్సల నీ చరితమ్బు వమ్ముగా

వలదు పరాకు నీబిరుదు వజ్రమువణ్టిది గాన కూరకే

వలదు పరాకు నాదురిత వార్ధికి దెప్పవుగా మనమ్బులో

దలతుమెకా నిరన్తరము దాశరథీ కరునాపయోనిధీ. ॥ 57 ॥

తప్పులెఱుఙ్గ లేక దురితమ్బులు సేసితినణ్టి నీవుమా

యప్పవుగావు మణ్టి నికనన్యులకున్ నుదురణ్టనణ్టినీ

కొప్పిదమైన దాసజను లొప్పిన బణ్టుకు బటవణ్టి నా

తప్పుల కెల్ల నీవెగతి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 58 ॥

ఇతడు దురాత్ముడఞ్చుజను లెన్నఁగ నాఱడిఁగొణ్టినేనెపో

పతితుఁడ నణ్టినో పతిత పావనమూర్తివి నీవుగల్ల నే

నితిరుల వేఁడనణ్టి నిహ మిచ్చిననిమ్ముపరమ్బొసఙ్గుమీ

యతులిత రామనామ మధు రాక్షర పాలినిరన్తరం బహృ

ద్గతమని నమ్మికొల్చెదను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 59 ॥

అఞ్చితమైననీదు కరుణామృతసారము నాదుపైని బ్రో

క్షిఞ్చిన జాలుదాననిర సిఞ్చెదనాదురితమ్బు లెల్లదూ

లిఞ్చెద వైరివర్గ మెడలిఞ్చెద గోర్కులనీదుబణ్టనై

దఞ్చెద, గాలకిఙ్కరుల దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 60 ॥

జలనిధు లేడునొక్క మొగిఁ జక్కికిదెచ్చెశరమ్బు, ఱాతినిం

పలరఁగ జేసెనాతిగఁబ దాబ్జపరాగము, నీ చరిత్రముం

జలజభవాది నిర్జరులు సన్నుతి సేయఁగ లేరు గావునం

దలపనగణ్యమయ్య యిది దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 61 ॥

కోతికిశక్యమా యసురకోటుల గెల్వను గాల్చెబో నిజం

బాతనిమేన శీతకరుడౌట దవానలు డెట్టివిన్త? మా

సీతపతివ్రతా మహిమసేవకు భాగ్యముమీకటాక్షము

ధాతకు శక్యమా పొగడ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 62 ॥

భూపలలామ రామరఘుపుఙ్గవరామ త్రిలోక రాజ్య సం

స్ధాపనరామ మోక్షఫల దాయక రామ మదీయ పాపముల్

పాపగదయ్యరామ నిను బ్రస్తుతి చేసెదనయ్యరామ సీ

తాపతిరామ భద్రగిరి దాసరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 63 ॥

నీసహజమ్బు సాత్వికము నీవిడిపట్టు సుధాపయోధి, ప

ద్మాసనుడాత్మజుణ్డు, గమలాలయనీ ప్రియురాలు నీకు సిం

హాసనమిద్ధరిత్రి; గొడుగాక సమక్షులు చన్ద్రబాస్కరుల్

నీసుమతల్పమాదిఫణి నీవె సమస్తము గొల్చినట్టి నీ

దాసుల భాగ్యమెట్టిదయ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 64 ॥

చరణము సోకినట్టి శిలజవ్వనిరూపగు టొక్కవిన్త, సు

స్ధిరముగ నీటిపై గిరులు దేలిన దొక్కటి విన్తగాని మీ

స్మరణ దనర్చుమానవులు సద్గతి జెన్దిన దెన్తవిన్త? యీ

ధరను ధరాత్మజారమణ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 65 ॥

దైవము తల్లిదణ్డ్రితగు దాత గురుణ్డు సఖుణ్డు నిన్నె కా

భావన సేయుచున్నతఱి పాపములెల్ల మనోవికార దు

ర్భావితుజేయుచున్నవికృపామతివైనను కావుమీ జగ

త్పావనమూర్తి భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 66 ॥

వాసవ రాజ్యభోగ సుఖ వార్ధిని దేలు ప్రభుత్వమబ్బినా

యాసకుమేర లేదు కనకాద్రిసమాన ధనమ్బుగూర్చినం

గాసును వెణ్టరాదు కని కానక చేసిన పుణ్యపాపముల్

వీసరబోవ నీవు పదివేలకు జాలు భవమ్బునొల్ల నీ

దాసునిగాగ నేలుకొను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 67 ॥

సూరిజనుల్ దయాపరులు సూనృతవాదు లలుబ్ధమానవుల్

వేరపతిప్రతాఙ్గనలు విప్రులు గోవులు వేదముల్ మహా

భారముదాల్పగా జనులు పావనమైన పరోపకార స

త్కార మెఱుఙ్గులే రకట దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 68 ॥

వారిచరావతారము వారిధిలో జొఱబాఱి క్రోధ వి

స్తారగుడైన యా నిగమతస్కరవీర నిశాచరేన్ద్రునిం

జేరి వధిఞ్చి వేదముల చిక్కెడలిఞ్చి విరిఞ్చికి మహో

దారతనిచ్చితీవెగద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 69 ॥

కరమనుర క్తిమన్దరము గవ్వముగా నహిరాజుద్రాడుగా

దొరకొన దేవదానవులు దుగ్ధపయోధిమథిఞ్చుచున్నచో

ధరణిచలిమ్పలోకములు తల్లడమన్దగ గూర్మమై ధరా

ధరము ధరిఞ్చితీవెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 70 ॥

ధారుణి జాపజుట్టిన విధమ్బునగైకొని హేమనేత్రుడ

వ్వారిధిలోనదాగినను వానివధిఞ్చి వరాహమూర్తివై

ధారుణిదొణ్టికై వడిని దక్షిణశృఙ్గమున ధరిఞ్చి వి

స్తార మొనర్చితీవే కద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 71 ॥

పెటపెటనుక్కు కమ్బమున భీకరదన్త నఖాన్తర ప్రభా

పటలము గప్ప నుప్పతిలి భణ్డనవీధి నృసింహభీకర

స్ఫుటపటుశక్తి హేమకశిపు విదలిఞ్చి సురారిపట్టి నం

తటగృపజూచితీవెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 72 ॥

పదయుగలమ్బు భూగగన భాగముల వెసనూని విక్రమా

స్పదమగునబ్బలీన్ద్రునొక పాదమునన్దల క్రిన్దనొత్తిమే

లొదవజగత్త్రయమ్బు బురు హూతునికియ్యవటుణ్డవైనచి

త్సదమలమూర్తి వీవెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 73 ॥

ఇరువదియొక్కమాఱు ధరణీశుల నెల్లవధిఞ్చి తత్కలే

బర రుధిర ప్రవాహమున బైతృకతర్పణ మొప్పజేసి భూ

సురవరకోటికి ముదము సొప్పడ భార్గవరామమూర్తివై

ధరణినొసఙ్గితీ వెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 74 ॥

దురమున దాటకన్దునిమి ధూర్జటివిల్ దునుమాడిసీతనుం

బరిణయమన్ది తణ్డ్రిపనుప ఘన కాననభూమి కేగి దు

స్తరపటుచణ్డ కాణ్డకులిశాహతి రావణకుమ్భకర్ణ భూ

ధరముల గూల్చితీ వెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 75 ॥

అనుపమయాదవాన్వయసు ధాబ్ధిసుధానిధి కృష్ణమూర్తినీ

కనుజుడుగాజనిఞ్చి కుజనావలినెల్ల నడఞ్చి రోహిణీ

తనయుడనఙ్గ బాహుబల దర్పమున బలరామ మూర్తివై

తనరిన వేల్పవీవెకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 76 ॥

సురలునుతిమ్పగా ద్రిపుర సున్దరుల వరియిమ్పబుద్ధరూ

పరయగ దాల్చితీవు త్రిపురాసురకోటి దహిఞ్చునప్పుడా

హరునకుదోడుగా వరశ రాసన బాణముఖో గ్రసాధనో

త్కర మొనరిఞ్చితీవుకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 77 ॥

సఙ్కరదుర్గమై దురిత సఙ్కులమైన జగమ్బుజూచి స

ర్వఙ్కషలీల ను త్తమ తురఙ్గమునెక్కి కరాసిబూని వీ

రాఙ్కవిలాస మొప్ప గలి కాకృత సజ్జనకోటికి నిరా

తఙ్క మొనర్చితీవుకద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 78 ॥

మనముననూహపోషణలు మర్వకమున్నె కఫాదిరోగముల్

దనువుననణ్టి మేనిబిగి దప్పకమున్నెనరుణ్డు మోక్ష సా

ధన మొనరిమ్పఁగావలయుఁ దత్త్వవిచారము మానియుణ్డుట

ల్తనువునకు విరోధమిది దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 79 ॥

ముదమున కాటపట్టుభవ మోహమద్వ దిరదాఙ్కుశమ్బు సం

పదల కొటారు కోరికల పణ్ట పరమ్బున కాది వైరుల

న్నదన జయిఞ్చుత్రోవ విపదబ్ధికినావగదా సదాభవ

త్సదమలనామసంస్మరణ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 80 ॥

దురిత లతానుసార భయ దుఃఖ కదమ్బము రామనామభీ

కరతల హేతిచేఁ దెగి వకావకలై చనకుణ్డ నేర్చునే

దరికొని మణ్డుచుణ్డు శిఖ దార్కొనిన శలబాదికీటకో

త్కరము విలీనమైచనవె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 81 ॥

హరిపదభక్తినిన్ద్రియజ యాన్వితుడుత్తముఁడిన్ద్రిమమ్బులన్

మరుగక నిల్పనూదినను మధ్యముఁడిన్ద్రియపారశ్యుడై

పరగినచో నికృష్టుడని పల్కగ దుర్మతినైన నన్ను నా

దరమున నెట్లుకాచెదవొ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 82 ॥

వనకరిచిక్కు మైనసకు పాచవికిం జెడిపోయె మీనుతా

వినికికిఁజిక్కెఁజిల్వగను వేఁదుఱుఁ జెన్దెను లేల్లు తావిలో

మనికినశిఞ్చె దేటితర మాయిరుమూఁటిని గెల్వనై దుసా

ధనములనీ వె కావనగు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 83 ॥

కరములుమీకుమ్రొక్కులిడ కన్నులు మిమ్మునె చూడ జిహ్వ మీ

స్మరణదనర్పవీనులుభ వత్కథలన్ వినుచుణ్డనాస మీ

యఱుతును బెట్టుపూసరుల కాసగొనం బరమార్థ సాధనో

త్కరమిది చేయవేకృపను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 84 ॥

చిరతరభక్తి నొక్కతులసీదల మర్పణ చేయువాడు ఖే

చరగరు డోరగ ప్రముఖ సఙ్ఘములో వెలుగన్ సధా భవత్

సురుచిర ధీన్ద పాదముల బూజలొనర్చిన వారికెల్లద

త్పర మరచేతిధాత్రిగద దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 85 ॥

భానుడు తూర్పునన్దుగను పుట్టినఁ బావక చన్ద్ర తేజముల్

హీనత జెన్దినట్లు జగదేక విరాజితమైన నీ పద

ధ్యానము చేయుచున్నఁ బర దైవమరీచులడఙ్గకుణ్డు నే

దానవ గర్వ నిర్దలన దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 86 ॥

నీమహనీయతత్త్వ రస నిర్ణ యబోధ కథామృతాబ్ధిలో

దామునుగ్రుఙ్కులాడకవృ థాతనుకష్టముజెన్ది మానవుం

డీ మహిలోకతీర్థముల నెల్ల మునిఙ్గిన దుర్వికార హృ

తామసపఙ్కముల్ విదునె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 87 ॥

నీమహనీయతత్త్వ రస నిర్ణ యబోధ కథామృతాబ్ధిలో

దామునుగ్రుఙ్కులాడకవృ థాతనుకష్టముజెన్ది మానవుం

డీ మహిలోకతీర్థముల నెల్ల మునిఙ్గిన దుర్వికార హృ

తామసపఙ్కముల్ విదునె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 88 ॥

కాఞ్చన వస్తుసఙ్కలిత కల్మష మగ్ని పుటమ్బు బెట్టెవా

రిఞ్చినరీతి నాత్మనిగిడిఞ్చిన దుష్కర దుర్మలత్రయం

బఞ్చిత భ క్తియోగ దహ నార్చిఁదగుల్పక పాయునే కన

త్కాఞ్చనకుణ్డలాభరణ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 89 ॥

నీసతి పెక్కు గల్ములిడనేర్పిరి, లోక మకల్మషమ్బుగా

నీసుత సేయు పావనము నిర్మిత కార్యధురీణ దక్షుడై

నీసుతుడిచ్చు నాయువులు నిన్న భుజిఞ్చినఁ గల్గకుణ్డునే

దాసులకీప్సి తార్థముల దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 90 ॥

వారిజపత్రమన్దిడిన వారివిధమ్బున వర్తనీయమం

దారయ రొమ్పిలోన దను వణ్టని కుమ్మరపుర్వురీతి సం

సారమున మెలఙ్గుచు విచారడైపరమొన్దుగాదెస

త్కార మెఱిఙ్గి మానవుడు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 91 ॥

ఎక్కడి తల్లిదణ్డ్రి సుతులెక్కడి వారు కలత్ర బాన్ధవం

బెక్కడ జీవుఁడెట్టి తను వెత్తిన బుట్టును బోవుచున్న వా

డొక్కడెపాప పుణయ ఫల మొన్దిన నొక్కడె కానరాడువే

ఱొక్కడు వెణ్టనణ్టిభవ మొల్లనయాకృప జూడువయ్యనీ

టక్కరి మాయలన్దిడక దాశరథీ కరుణా పయోనిధీ. ॥ 92 ॥

దొరసినకాయముల్ముదిమి తోచినఁజూచిప్రభుత్వముల్సిరు

ల్మెఱపులుగాగజూచిమఱి మేదినిలోఁదమతోడివారుముం

దరుగుటజూచిచూచి తెగు నాయువెఱుఙ్గక మోహపాశము

లరుగనివారికేమిగతి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 93 ॥

సిరిగలనాఁడు మైమఱచి చిక్కిననాఁడుదలఞ్చి పుణ్యముల్

పొరిఁబొరి సేయనైతినని పొక్కినఁ గల్గు నెగాలిచిచ్చుపైఁ

గెరలిన వేలఁదప్పికొని కీడ్పడు వేల జలమ్బు గోరి త

త్తరమునఁ ద్రవ్వినం గలదె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 94 ॥

జీవనమిఙ్కఁ బఙ్కమున జిక్కిన మీను చలిమ్పకెన్తయు

దావుననిల్చి జీవనమె దద్దయుఁ గోరువిధమ్బు చొప్పడం

దావలమైనఁగాని గుఱి తప్పనివాఁడు తరిఞ్చువాఁడయా

తావకభక్తియో గమున దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 95 ॥

సరసునిమానసమ్బు సర సజ్ఞుడెరుఙ్గును ముష్కరాధముం

డెఱిఁగిగ్రహిఞ్చువాడె కొల నేకనిసముఁ గాగదుర్దురం

బరయఁగ నేర్చునెట్లు విక చాబ్దమరన్ద రసైక సౌరభో

త్కరముమిలిన్ద మొన్దుక్రియ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 96 ॥

నోఁచినతల్లిదణ్డ్రికిఁ దనూభవుఁడొక్కడెచాలు మేటిచే

చాఁచనివాడు వేఱొకఁడు చాచిన లేదన కిచ్చువాఁడునో

రాఁచినిజమ్బకాని పలు కాడనివాఁడు రణమ్బులోన మేన్

దాచనివాఁడు భద్రగిరి దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 97 ॥

శ్రీయుతజానకీరమణ చిన్నయరూప రమేశరామ నా

రాయణ పాహిపాహియని బ్రస్తుతిఁ జేసితి నామనమ్బునం

బాయక కిల్బిషవ్రజ వి పాటనమన్దఁగ జేసి సత్కలా

దాయి ఫలమ్బునాకియవె దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 98 ॥

ఎన్తటిపుణ్యమో శబరి యెఙ్గిలిగొణ్టివి విన్తగాదె నీ

మన్తన మెట్టిదో యుడుత మైనిక రాగ్ర నఖాఙ్కురమ్బులన్

సన్తసమన్దఁ జేసితివి సత్కులజన్మము లేమి లెక్క వే

దాన్తముగాదె నీ మహిమ దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 99 ॥

బొఙ్కనివాఁడెయోగ్యుడరి బృన్దము లెత్తిన చోటజివ్వకుం

జఙ్కనివాఁడెజోదు రభసమ్బున నర్థి కరమ్బుసాఁచినం

గొఙ్కనివాఁడెదాత మిముఁ గొల్చిభజిఞ్చిన వాఁడె పోనిరా

తఙ్క మనస్కుఁ డెన్న గను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 100 ॥

భ్రమరముగీటకమ్బుఁ గొని పాల్పడి ఝాఙ్కరణో కారియై

భ్రమరముగానొనర్చునని పల్కుటఁ జేసి భవాది దుఃఖసం

తమసమెడల్చి భక్తిసహి తమ్బుగ జీవుని విశ్వరూప త

త్త్వమునధరిఞ్చు టేమరుదు దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 101 ॥

తరువులు పూచికాయలగు దక్కుసుమమ్బులు పూజగాభవ

చ్చరణము సోకిదాసులకు సారములో ధనధాన్యరాశులై

కరిభట ఘోటకామ్బర నకాయములై విరజా సము

త్తరణ మొనర్చుజిత్రమిది దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 102 ॥

పట్టితిభట్టరార్యగురు పాదములిమ్మెయినూర్ధ్వ పుణ్డ్రముల్

వెట్టితిమన్త్రరాజ మొడి బెట్టితి నయ్యమకిఙ్క రాలికిం

గట్టితిబొమ్మమీచరణ కఞ్జలన్దుఁ దలమ్పుపెట్టి బో

దట్టితిఁ బాపపుఞ్జముల దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 103 ॥

అల్లన లిఙ్గమన్త్రి సుతుడత్రిజ గోత్రజుడాదిశాఖ కం

చెర్ల కులోద్బవుం దమ్బ్రసిద్ధిడనై భవదఙ్కితమ్బుగా

నెల్లకవుల్ నుతిమ్ప రచియిఞ్చితి గోపకవీన్ద్రుడన్ జగ

ద్వల్లభ నీకు దాసుడను దాశరథీ కరుణాపయోనిధీ. ॥ 104 ॥