Mooka Pancha Sathi 3
મૂક પઞ્ચ શતિ 3 - સ્તુતિ શતકમ્
Mooka Pancha Sathi 3
મૂક પઞ્ચ શતિ 3 - સ્તુતિ શતકમ્
પાણ્ડિત્યં પરમેશ્વરિ સ્તુતિવિધૌ નૈવાશ્રયન્તે ગિરાં
વૈરિઞ્ચાન્યપિ ગુમ્ફનાનિ વિગલદ્ગર્વાણિ શર્વાણિ તે ।
સ્તોતું ત્વાં પરિફુલ્લનીલનલિનશ્યામાક્ષિ કામાક્ષિ માં
વાચાલીકુરુતે તથાપિ નિતરાં ત્વત્પાદસેવાદરઃ ॥1॥
તાપિઞ્છસ્તબકત્વિષે તનુભૃતાં દારિદ્ર્યમુદ્રાદ્વિષે
સંસારાખ્યતમોમુષે પુરરિપોર્વામાઙ્કસીમાજુષે ।
કમ્પાતીરમુપેયુષે કવયતાં જિહ્વાકુટીં જગ્મુષે
વિશ્વત્રાણપુષે નમોઽસ્તુ સતતં તસ્મૈ પરઞ્જ્યોતિષે ॥2॥
યે સન્ધ્યારુણયન્તિ શઙ્કરજટાકાન્તારચન્રાર્ભકં
સિન્દૂરન્તિ ચ યે પુરન્દરવધૂસીમન્તસીમાન્તરે ।
પુણ્ય.ં યે પરિપક્કયન્તિ ભજતાં કાઞ્ચીપુરે મામમી
પાયાસુઃ પરમેશ્વરપ્રણયિનીપાદોદ્ભવાઃ પાંસવઃ ॥3॥
કામાડમ્બરપૂરયા શશિરુચા કમ્રસ્મિતાનાં ત્વિષા
કામારેરનુરાગસિન્ધુમધિકં કલ્લોલિતં તન્વતી ।
કામાક્ષીતિ સમસ્તસજ્જનનુતા કલ્યાણદાત્રી નૃણાં
કારુણ્યાકુલમાનસા ભગવતી કમ્પાતટે જૃમ્ભતે ॥4॥
કામાક્ષીણપરાક્રમપ્રકટનં સમ્ભાવયન્તી દૃશા
શ્યામા ક્ષીરસહોદરસ્મિતરુચિપ્રક્ષાલિતાશાન્તરા ।
કામાક્ષીજનમૌલિભૂષણમણિર્વાચાં પરા દેવતા
કામાક્ષીતિ વિભાતિ કાપિ કરુણા કમ્પાતટિન્યાસ્તટે ॥5॥
શ્યામા કાચન ચન્દ્રિકા ત્રિભુવને પુણ્યાત્મનામાનને
સીમાશૂન્યકવિત્વવર્ષજનની યા કાપિ કાદમ્બિની ।
મારારાતિમનોવિમોહનવિધૌ કાચિતત્તમઃકન્દલી
કામાક્ષ્યાઃ કરુણાકટાક્ષલહરી કામાય મે કલ્પતામ્ ॥6॥
પ્રૌઢધ્વાન્તકદમ્બકે કુમુદિનીપુણ્યાઙ્કુરં દર્શયન્
જ્યોત્સ્નાસઙ્ગમનેઽપિ કોકમિથુનં મિશ્રં સમુદ્ભાવયન્ ।
કાલિન્દીલહરીદશાં પ્રકટયન્કમ્રાં નભસ્યદ્ભુતાં
કશ્ચિન્નેત્રમહોત્સવો વિજયતે કાઞ્ચીપુરે શૂલિનઃ ॥7॥
તન્દ્રાહીનતમાલનીલસુષમૈસ્તારુણ્યલીલાગૃહૈઃ
તારાનાથકિશોરલાઞ્છિતકચૈસ્તામ્રારવિન્દેક્ષણૈઃ ।
માતઃ સંશ્રયતાં મનો મનસિજપ્રાગલ્ભ્યનાડિન્ધમૈઃ
કમ્પાતીરચરૈર્ઘનસ્તનભરૈઃ પુણ્યાઙ્કરૈઃ શાઙ્કરૈઃ ॥8॥
નિત્યં નિશ્ચલતામુપેત્ય મરુતાં રક્ષાવિધિં પુષ્ણતી
તેજસ્સઞ્ચયપાટવેન કિરણાનુષ્ણદ્યુતેર્મુષ્ણતી ।
કાઞ્ચીમધ્યગતાપિ દીપ્તિજનની વિશ્વાન્તરે જૃમ્ભતે
કાચિચ્ચિત્રમહો સ્મૃતાપિ તમસાં નિર્વાપિકા દીપિકા ॥9॥
કાન્તૈઃ કેશરુચાં ચયૈર્ભ્રમરિતં મન્દસ્મિતૈઃ પુષ્પિતં
કાન્ત્યા પલ્લવિતં પદામ્બુરુહયોર્નેત્રત્વિષા પત્રિતમ્ ।
કમ્પાતીરવનાન્તરં વિદધતી કલ્યાણજન્મસ્થલી
કાઞ્ચીમધ્યમહામણિર્વિજયતે કાચિત્કૃપાકન્દલી ॥10॥
રાકાચન્દ્રસમાનકાન્તિવદના નાકાધિરાજસ્તુતા
મૂકાનામપિ કુર્વતી સુરધનીનીકાશવાગ્વૈભવમ્ ।
શ્રીકાઞ્ચીનગરીવિહારરસિકા શોકાપહન્ત્રી સતામ્
એકા પુણ્યપરમ્પરા પશુપતેરાકારિણી રાજતે ॥11॥
જાતા શીતલશૈલતઃ સુકૃતિનાં દૃશ્યા પરં દેહિનાં
લોકાનાં ક્ષણમાત્રસંસ્મરણતઃ સન્તાપવિચ્છેદિની ।
આશ્ચર્યં બહુ ખેલનં વિતનુતે નૈશ્ચલ્યમાબિભ્રતી
કમ્પાયાસ્તટસીમ્નિ કાપિ તટિની કારુણ્યપાથોમયી ॥12॥
ઐક્યં યેન વિરચ્યતે હરતનૌ દમ્ભાવપુમ્ભાવુકે
રેખા યત્કચસીમ્નિ શેખરદશાં નૈશાકરી ગાહતે ।
ઔન્નત્યં મુહુરેતિ યેન સ મહાન્મેનાસખઃ સાનુમાન્
કમ્પાતીરવિહારિણા સશરણાસ્તેનૈવ ધામ્ના વયમ્ ॥13॥
અક્ષ્ણોશ્ચ સ્તનયોઃ શ્રિયા શ્રવણયોર્બાહ્વોશ્ચ મૂલં સ્પૃશન્
ઉત્તંસેન મુખેન ચ પ્રતિદિનં દ્રુહ્યન્પયોજન્મને ।
માધુર્યેણ ગિરાં ગતેન મૃદુના હંસાઙ્ગનાં હ્રેપયન્
કાઞ્ચીસીમ્નિ ચકાસ્તિ કોઽપિ કવિતાસન્તાનબીજાઙ્કુરઃ ॥14॥
ખણ્ડં ચાન્દ્રમસં વતંસમનિશં કાઞ્ચીપુરે ખેલનં
કાલાયશ્છવિતસ્કરીં તનુરુચિં કર્ણજપે લોચને ।
તારુણ્યોષ્મનખમ્પચં સ્તનભરં જઙ્ઘાસ્પૃશં કુન્તલં
ભાગ્યં દેશિકસઞ્ચિતં મમ કદા સમ્પાદયેદમ્બિકે ॥15॥
તન્વાનં નિજકેલિસૌધસરણિં નૈસર્ગિકીણાં ગિરાં
કેદારં કવિમલ્લસૂક્તિલહરીસસ્યશ્રિયાં શાશ્વતમ્ ।
અંહોવઞ્ચનચુઞ્ચુ કિઞ્ચન ભજે કાઞ્ચીપુરીમણ્ડનં
પર્યાયચ્છવિ પાકશાસનમણેઃ પૌષ્પેષવં પૌરુષમ્ ॥16॥
આલોકે મુખપઙ્કજે ચ દધતી સૌધાકરીં ચાતુરીં
ચૂડાલઙ્ક્રિયમાણપઙ્કજવનીવૈરાગમપ્રક્રિયા ।
મુગ્ધસ્મેરમુખી ઘન્સતનતટીમૂર્ચ્છાલમધ્યાઞ્ચિતા
કાઞ્ચીસીમનિ કામિની વિજયતે કાચિજ્જગન્મોહિની ॥17॥
યસ્મિન્નમ્બ ભવત્કટાક્ષરજની મન્દેઽપિ મન્દસ્મિત-
જ્યોત્સ્નાસંસ્નપિતા ભવત્યભિમુખી તં પ્રત્યહો દેહિનમ્ ।
દ્રક્ષામાક્ષિકમાધુરીમદભરવ્રીડાકરી વૈખરી
કામાક્ષિ સ્વયમાતનોત્યભિસૃતિં વામેક્ષણેવ ક્ષણમ્ ॥18॥
કાલિન્દીજલકાન્તયઃ સ્મિતરુચિસ્વર્વાહિનીપાથસિ
પ્રૌઢધ્વાન્તરુચઃ સ્ફુટાધરમહોલૌહિત્યસન્ધ્યોદયે ।
મણિક્યોપલકુણ્ડલાંશુશિખિનિ વ્યામિશ્રધૂમશ્રિયઃ
કલ્યાણૈકભુવઃ કટાક્ષસુષમાઃ કામાક્ષિ રાજન્તિ તે ॥19॥
કલકલરણત્કાઞ્ચી કાઞ્ચીવિભૂષણમાલિકા
કચભરલસચ્ચન્દ્રા ચન્દ્રાવતંસસધર્મિણી ।
કવિકુલગિરઃ શ્રાવંશ્રાવં મિલત્પુલકાઙ્કુરા
વિરચિતશિરઃકમ્પા કમ્પાતટે પરિશોભતે ॥20॥
સરસવચસાં વીચી નીચીભવન્મધુમાધુરી
ભરિતભુવના કીર્તિર્મૂર્તિર્મનોભવજિત્વરી ।
જનનિ મનસો યોગ્યં ભોગ્યં નૃણાં તવ જાયતે
કથમિવ વિના કાઞ્ચીભૂષે કટાક્ષતરઙ્ગિતમ્ ॥21॥
ભ્રમરિતસરિત્કૂલો નીલોત્પલપ્રભયાઽઽભયા
નતજનતમઃખણ્ડી તુણ્ડીરસીમ્નિ વિજૃમ્ભતે ।
અચલતપસામેકઃ પાકઃ પ્રસૂનશરાસન-
પ્રતિભટમનોહારી નારીકુલૈકશિખામણિઃ ॥22॥
મધુરવચસો મન્દસ્મેરા મતઙ્ગજગામિનઃ
તરુણિમજુષસ્તાપિચ્છાભાસ્તમઃપરિપન્થિનઃ ।
કુચભરનતાઃ કુર્યુર્ભદ્રં કુરઙ્ગવિલોચનાઃ
કલિતકરુણાઃ કાઞ્ચીભાજઃ કપાલિમહોત્સવાઃ ॥23॥
કમલસુષમાક્ષ્યારોહે વિચક્ષણવીક્ષણાઃ
કુમુદસુકૃતક્રીડાચૂડાલકુન્તલબન્ધુરાઃ ।
રુચિરરુચિભિસ્તાપિચ્છશ્રીપ્રપઞ્ચનચુઞ્ચવઃ
પુરવિજયિનઃ કમ્પાતીરે સ્ફુરન્તિ મનોરથાઃ ॥24॥
કલિતરતયઃ કાઞ્ચીલીલાવિધૌ કવિમણ્ડલી-
વચનલહરીવાસન્તીનાં વસન્તવિભૂતયઃ ।
કુશલવિધયે ભૂયાસુર્મે કુરઙ્ગવિલોચનાઃ
કુસુમવિશિખારાતેરક્ષ્ણાં કુતૂહલવિભ્રમાઃ ॥25॥
કબલિતતમસ્કાણ્ડાસ્તુણ્ડીરમણ્ડલમણ્ડનાઃ
સરસિજવનીસન્તાનાનામરુન્તુદશેખરાઃ ।
નયનસરણેર્નેદીયંસઃ કદા નુ ભવન્તિ મે
તરુણજલદશ્યામાઃ શમ્ભોસ્તપઃફલવિભ્રમાઃ ॥26॥
અચરમમિષું દીનં મીનધ્વજસ્ય મુખશ્રિયા
સરસિજભુવો યાનં મ્લાનં ગતેન ચ મઞ્જુના ।
ત્રિદશસદસામન્નં ખિન્નં ગિરા ચ વિતન્વતી
તિલકયતિ સા કમ્પાતીરં ત્રિલોચનસુન્દરી ॥27॥
જનનિ ભુવને ચઙ્ક્રમ્યેઽહં કિયન્તમનેહસં
કુપુરુષકરભ્રષ્ટૈર્દુષ્ટૈર્ધનૈરુદરમ્ભરિઃ ।
તરુણકરુણે તન્દ્રાશૂન્યે તરઙ્ગય લોચને
નમતિ મયિ તે કિઞ્ચિત્કાઞ્ચીપુરીમણિદીપિકે ॥28॥
મુનિજનમનઃપેટીરત્નં સ્ફુરત્કરુણાનટી-
વિહરણકલાગેહં કાઞ્ચીપુરીમણિભૂષણમ્ ।
જગતિ મહતો મોહવ્યાધેર્નૃણાં પરમૌષધં
પુરહરદૃશાં સાફલ્યં મે પુરઃ પરિજૃમ્ભતામ્ ॥29॥
મુનિજનમોધામ્ને ધામ્ને વચોમયજાહ્નવી-
હિમગિરિતટપ્રાગ્ભારાયાક્ષરાય પરાત્મને ।
વિહરણજુષે કાઞ્ચીદેશે મહેશ્વરલોચન-
ત્રિતયસરસક્રીડાસૌધાઙ્ગણાય નમો નમઃ ॥30॥
મરકતરુચાં પ્રત્યાદેશં મહેશ્વરચક્ષુષામ્
અમૃતલહરીપૂરં પારં ભવાખ્યપયોનિધેઃ ।
સુચરિતફલં કાઞ્ચીભાજો જનસ્ય પચેલિમં
હિમશિખરિણો વંશસ્યૈકં વતંસમુપાસ્મહે ॥31॥
પ્રણમનદિનારમ્ભે કમ્પાનદીસખિ તાવકે
સરસકવિતોન્મેષઃ પૂષા સતાં સમુદઞ્ચિતઃ ।
પ્રતિભટમહાપ્રૌઢપ્રોદ્યત્કવિત્વકુમુદ્વતીં
નયતિ તરસા નિદ્રામુદ્રાં નગેશ્વરકન્યકે ॥32॥
શમિતજડિમારમ્ભા કમ્પાતટીનિકટેચરી
નિહતદુરિતસ્તોમા સોમાર્ધમુદ્રિતકુન્તલા ।
ફલિતસુમનોવાઞ્છા પાઞ્ચાયુધી પરદેવતા
સફલયતુ મે નેત્રે ગોત્રેશ્વરપ્રિયનન્દિની ॥33॥
મમ તુ ધિષણા પીડ્યા જાડ્યાતિરેક કથં ત્વયા
કુમુદસુષમામૈત્રીપાત્રીવતંસિતકુન્તલામ્ ।
જગતિ શમિતસ્તમ્ભાં કમ્પાનદીનિલયામસૌ
શ્રિયતિ હિ ગલત્તન્દ્રા ચન્દ્રાવતંસસધર્મિણીમ્ ॥34॥
પરિમલપરીપાકોદ્રેકં પયોમુચિ કાઞ્ચને
શિખરિણિ પુનર્દ્બૈધીભાવં શશિન્યરુણાતપમ્ ।
અપિ ચ જનયન્કમ્બોર્લક્ષ્મીમનમ્બુનિ કોઽપ્યસૌ
કુસુમધનુષઃ કાઞ્ચીદેશે ચકાસ્તિ પરાક્રમઃ ॥35॥
પુરદમયિતુર્વામોત્સઙ્ગસ્થલેન રસજ્ઞયા
સરસકવિતાભાજા કાઞ્ચીપુરોદરસીમયા ।
તટપરિસરૈર્નીહારાદ્રેર્વચોભિરકૃત્રિમૈઃ
કિમિવ ન તુલામસ્મચ્ચેતો મહેશ્વરિ ગાહતે ॥36॥
નયનયુગલીમાસ્માકીનાં કદા નુ ફલેગ્રહીં
વિદધતિ ગતૌ વ્યાકુર્વાણા ગજેન્દ્રચમત્ક્રિયામ્ ।
મરતકરુચો માહેશાના ઘનસ્તનનમ્રિતાઃ
સુકૃતવિભવાઃ પ્રાઞ્ચઃ કાઞ્ચીવતંસધુરન્ધરાઃ ॥37॥
મનસિજયશઃપારમ્પર્યં મરન્દઝરીસુવાં
કવિકુલગિરાં કન્દં કમ્પાનદીતટમણ્ડનમ્ ।
મધુરલલિતં મત્કં ચક્ષુર્મનીષિમનોહરં
પુરવિજયિનઃ સર્વસ્વં તત્પુરસ્કુરુતે કદા ॥38॥
શિથિલિતતમોલીલાં નીલારવિન્દવિલોચનાં
દહનવિલસત્ફાલાં શ્રીકામકોટિમુપાસ્મહે ।
કરધૃતસચ્છૂલાં કાલારિચિત્તહરાં પરાં
મનસિજકૃપાલીલાં લોલાલકામલિકેક્ષણામ્ ॥39॥
કલાલીલાશાલા કવિકુલવચઃકૈરવવની-
શરજ્જ્યોત્સ્નાધારા શશધરશિશુશ્લાઘ્યમુકુટી ।
પુનીતે નઃ કમ્પાપુલિનતટસૌહાર્દતરલા
કદા ચક્ષુર્માર્ગં કનકગિરિધાનુષ્કમહિષી ॥40॥
નમઃ સ્તાન્નમ્રેભ્યઃ સ્તનગરિમગર્વેણ ગુરુણા
દધાનેભ્યશ્ચૂડાભરણમમૃતસ્યન્દિ શિશિરમ્ ।
સદા વાસ્તવેભ્યઃ સુવિધભુવિ કમ્પાખ્યસરિતે
યશોવ્યાપારેભ્યઃ સુકૃતવિભવેભ્યો રતિપતેઃ ॥41॥
અસૂયન્તી કાચિન્મરકતરુચો નાકિમુકુટી-
કદમ્બં ચુમ્બન્તી ચરણનખચન્દ્રાંશુપટલૈઃ ।
તમોમુદ્રાં વિદ્રાવયતુ મમ કાઞ્ચીર્નિલયના
હરોત્સઙ્ગશ્રીમન્મણિગૃહમહાદીપકલિકા ॥42॥
અનાદ્યન્તા કાચિત્સુજનનયનાનન્દજનની
નિરુન્ધાના કાન્તિં નિજરુચિવિલાસૈર્જલમુચામ્ ।
સ્મરારેસ્તારલ્યં મનસિ જનયન્તી સ્વયમહો
ગલત્કમ્પા શમ્પા પરિલસતિ કમ્પાપરિસરે ॥43॥
સુધાડિણ્ડીરશ્રીઃ સ્મિતરુચિષુ તુણ્ડીરવિષયં
પરિષ્કુર્વાણાસૌ પરિહસિતનીલોત્પલરુચિઃ ।
સ્તનાભ્યામાનમ્રા સ્તબકયતુ મે કાઙ્ક્ષિતતરું
દૃશામૈશાનીનાં સુકૃતફલપાણ્ડિત્યગરિમા ॥44॥
કૃપાધારાદ્રોણી કૃપણધિષણાનાં પ્રણમતાં
નિહન્ત્રી સન્તાપં નિગમમુકુટોત્તંસકલિકા ।
પરા કાઞ્ચીલીલાપરિચયવતી પર્વતસુતા
ગિરાં નીવી દેવી ગિરિશપરતન્ત્રા વિજયતે ॥45॥
કવિત્વશ્રીકન્દઃ સુકૃતપરિપાટી હિમગિરેઃ
વિધાત્રી વિશ્વેષાં વિષમશરવીરધ્વજપટી ।
સખી કમ્પાનદ્યાઃ પદહસિતપાથોજયુગલી
પુરાણો પાયાન્નઃ પુરમથનસામ્રાજ્યપદવી ॥46॥
દરિદ્રાણા મધ્યે દરદલિતતાપિચ્છસુષમાઃ
સ્તનાભોગક્કાન્તાસ્તરુણહરિણાઙ્કાઙ્કિતકચાઃ ।
હરાધીના નાનાવિબુધમુકુટીચુમ્બિતપદાઃ
કદા કમ્પાતીરે કથય વિહરામો ગિરિસુતે ॥47॥
વરીવર્તુ સ્થેમા ત્વયિ મમ ગિરાં દેવિ મનસો
નરીનર્તુ પ્રૌઢા વદનકમલે વાક્યલહરી ।
ચરીચર્તુ પ્રજ્ઞાજનનિ જડિમાનઃ પરજને
સરીસર્તુ સ્વૈરં જનનિ મયિ કામાક્ષિ કરુણા ॥48॥
ક્ષણાત્તે કામાક્ષિ ભ્રમરસુષમાશિક્ષણગુરુઃ
કટાક્ષવ્યાક્ષેપો મમ ભવતુ મોક્ષાય વિપદામ્ ।
નરીનર્તુ સ્વૈરં વચનલહરી નિર્જરપુરી-
સરિદ્વીચીનીચીકરણપટુરાસ્યે મમ સદા ॥49॥
પુરસ્તાન્મે ભૂયઃપ્રશમનપરઃ સ્તાન્મમ રુજાં
પ્રચારસ્તે કમ્પાતટવિહૃતિસમ્પાદિનિ દૃશોઃ ।
ઇમાં યાચ્ઞામૂરીકુરુ સપદિ દૂરીકુરુ તમઃ-
પરીપાકં મત્કં સપદિ બુધલોકં ચ નય મામ્ ॥50॥
ઉદઞ્ચન્તી કાઞ્ચીનગરનિલયે ત્વત્કરુણયા
સમૃદ્ધા વાગ્ધાટી પરિહસિતમાધ્વી કવયતામ્ ।
ઉપાદત્તે મારપ્રતિભટજટાજૂટમુકુટી-
કુટીરોલ્લાસિન્યાઃ શતમખતટિન્યા જયપટીમ્ ॥51॥
શ્રિયં વિદ્યાં દદ્યાજ્જનનિ નમતાં કીર્તિમમિતાં
સુપુત્રાન્ પ્રાદત્તે તવ ઝટિતિ કામાક્ષિ કરુણા ।
ત્રિલોક્યામાધિક્યં ત્રિપુરપરિપન્થિપ્રણયિનિ
પ્રણામસ્ત્વત્પાદે શમિતદુરિતે કિં ન કુરુતે ॥52॥
મનઃસ્તમ્ભં સ્તમ્ભં ગમયદુપકમ્પં પ્રણમતાં
સદા લોલં નીલં ચિકુરજિતલોલમ્બનિકરમ્ ।
ગિરાં દૂરં સ્મેરં ધૃતશશિકિશોરં પશુપતેઃ
દૃશાં યોગ્યં ભોગ્યં તુહિનગિરિભાગ્યં વિજયતે ॥53॥
ઘનશ્યામાન્કામાન્તકમહિષિ કામાક્ષિ મધુરાન્
દૃશાં પાતાનેતાનમૃતજલશીતાનનુપમાન્ ।
ભવોત્પાતે ભીતે મયિ વિતર નાથે દૃઢભવ-
ન્મનશ્શોકે મૂકે હિમગિરિપતાકે કરુણયા ॥54॥
નતાનાં મન્દાનાં ભવનિગલબન્ધાકુલધિયાં
મહાન્ધ્યાં રુન્ધાનામભિલષિતસન્તાનલતિકામ્ ।
ચરન્તીં કમ્પાયાસ્તટભુવિ સવિત્રીં ત્રિજગતાં
સ્મરામસ્તાં નિત્યં સ્મરમથનજીવાતુકલિકામ્ ॥55॥
પરા વિદ્યા હૃદ્યાશ્રિતમદનવિદ્યા મરકત-
પ્રભાનીલા લીલાપરવશિતશૂલાયુધમનાઃ ।
તમઃપૂરં દૂરં ચરણનતપૌરન્દરપુરી-
મૃગાક્ષી કામાક્ષી કમલતરલાક્ષી નયતુ મે ॥56॥
અહન્તાખ્યા મત્કં કબલયતિ હા હન્ત હરિણી
હઠાત્સંવિદ્રૂપં હરમહિષિ સસ્યાઙ્કુરમસૌ ।
કટાક્ષવ્યાક્ષેપપ્રકટહરિપાષાણપટલૈઃ
ઇમામુચ્ચૈરુચ્ચાટય ઝટિતિ કામાક્ષિ કૃપયા ॥57॥
બુધે વા મૂકે વા તવ પતતિ યસ્મિન્ક્ષણમસૌ
કટાક્ષઃ કામાક્ષિ પ્રકટજડિમક્ષોદપટિમા ।
કથઙ્કારં નાસ્મૈ કરમુકુલચૂડાલમુકુટા
નમોવાકં બ્રૂયુર્નમુચિપરિપન્થિપ્રભૃતયઃ ॥58॥
પ્રતીચીં પશ્યામઃ પ્રકટરુચિનીવારકમણિ-
પ્રભાસધ્રીચીનાં પ્રદલિતષડાધારકમલામ્ ।
ચરન્તીં સૌષુમ્ને પથિ પરપદેન્દુપ્રવિગલ-
ત્સુધાર્દ્રાં કામાક્ષીં પરિણતપરઞ્જ્યોતિરુદયામ્ ॥59॥
જમ્ભારાતિપ્રભૃતિમુકુટીઃ પાદયોઃ પીઠયન્તી
ગુમ્ફાન્વાચાં કવિજનકૃતાન્સ્વૈરમારામયન્તી ।
શમ્પાલક્ષ્મીં મણિગણરુચાપાટલૈઃ પ્રાપયન્તી
કમ્પાતીરે કવિપરિષદાં જૃમ્ભતે ભાગ્યસીમા ॥60॥
ચન્દ્રાપીડાં ચતુરવદનાં ચઞ્ચલાપાઙ્ગલીલાં
કુન્દસ્મેરાં કુચભરનતાં કુન્તલોદ્ધૂતભૃઙ્ગામ્ ।
મારારાતેર્મદનશિખિનં માંસલં દીપયન્તીં
કામાક્ષીં તાં કવિકુલગિરાં કલ્પવલ્લીમુપાસે ॥61॥
કાલામ્ભોદપ્રકરસુષમાં કાન્તિભિસ્તિર્જયન્તી
કલ્યાણાનામુદયસરણિઃ કલ્પવલ્લી કવીનામ્ ।
કન્દર્પારેઃ પ્રિયસહચરી કલ્મષાણાં નિહન્ત્રી
કાઞ્ચીદેશં તિલકયતિ સા કાપિ કારુણ્યસીમા ॥62॥
ઊરીકુર્વન્નુરસિજતટે ચાતુરીં ભૂધરાણાં
પાથોજાનાં નયનયુગલે પરિપન્થ્યં વિતન્વન્ ।
કમ્પાતીરે વિહરતિ રુચા મોઘયન્મેઘશૈલીં
કોકદ્વેષં શિરસિ કલયન્કોઽપિ વિદ્યાવિશેષઃ ॥63॥
કાઞ્ચીલીલાપરિચયવતી કાપિ તાપિચ્છલક્ષ્મીઃ
જાડ્યારણ્યે હુતવહશિખા જન્મભૂમિઃ કૃપાયાઃ ।
માકન્દશ્રીર્મધુરકવિતાચાતુરી કોકિલાનાં
માર્ગે ભૂયાન્મમ નયનયોર્માન્મથી કાપિ વિદ્યા ॥64॥
સેતુર્માતર્મરતકમયો ભક્તિભાજાં ભવાબ્ધૌ
લીલાલોલા કુવલયમયી માન્મથી વૈજયન્તી ।
કાઞ્ચીભૂષા પશુપતિદૃશાં કાપિ કાલાઞ્જનાલી
મત્કં દુઃખં શિથિલયતુ તે મઞ્જુલાપાઙ્ગમાલા ॥65॥
વ્યાવૃણ્વાનાઃ કુવલયદલપ્રક્રિયાવૈરમુદ્રાં
વ્યાકુર્વાણા મનસિજમહારાજસામ્રાજ્યલક્ષ્મીમ્ ।
કાઞ્ચીલીલાવિહૃતિરસિકે કાઙ્ક્ષિતં નઃ ક્રિયાસુઃ
બન્ધચ્છેદે તવ નિયમિનાં બદ્ધદીક્ષાઃ કટાક્ષાઃ ॥66॥
કાલામ્ભોદે શશિરુચિ દલં કૈતકં દર્શયન્તી
મધ્યેસૌદામિનિ મધુલિહાં માલિકાં રાજયન્તી ।
હંસારાવં વિકચકમલે મઞ્જુમુલ્લાસયન્તી
કમ્પાતીરે વિલસતિ નવા કાપિ કારુણ્યલક્ષ્મીઃ ॥67॥
ચિત્રં ચિત્રં નિજમૃદુતયા ભર્ત્સયન્પલ્લવાલીં
પુંસાં કામાન્ભુવિ ચ નિયતં પૂરયન્પુણ્યભાજામ્ ।
જાતઃ શૈલાન્ન તુ જલનિધેઃ સ્વૈરસઞ્ચારશીલઃ
કાઞ્ચીભૂષા કલયતુ શિવં કોઽપિ ચિન્તામણિર્મે ॥68॥
તામ્રામ્ભોજં જલદનિકટે તત્ર બન્ધૂકપુષ્પં
તસ્મિન્મલ્લીકુસુમસુષમાં તત્ર વીણાનિનાદમ્ ।
વ્યાવૃન્વાના સુકૃતલહરી કાપિ કાઞ્ચિનગર્યામ્
ઐશાની સા કલયતિતરામૈન્દ્રજાલં વિલાસમ્ ॥69॥
આહારાંશં ત્રિદશસદસામાશ્રયે ચાતકાનામ્
આકાશોપર્યપિ ચ કલયન્નાલયં તુઙ્ગમેષામ્ ।
કમ્પાતીરે વિહરતિતરાં કામધેનુઃ કવીનાં
મન્દસ્મેરો મદનનિગમપ્રક્રિયાસમ્પ્રદાયઃ ॥70॥
આર્દ્રીભૂતૈરવિરલકૃપૈરાત્તલીલાવિલાસૈઃ
આસ્થાપૂર્ણૈરધિકચપલૈરઞ્ચિતામ્ભોજશિલ્પૈઃ ।
કાન્તૈર્લક્ષ્મીલલિતભવનૈઃ કાન્તિકૈવલ્યસારૈઃ
કાશ્મલ્યં નઃ કબલયતુ સા કામકોટી કટાક્ષૈઃ ॥71॥
આધૂન્વન્ત્યૈ તરલનયનૈરાઙ્ગજીં વૈજયન્તીમ્
આનન્દિન્યૈ નિજપદજુષામાત્તકાઞ્ચીપુરાયૈ ।
આસ્માકીનં હૃદયમખિલૈરાગમાનાં પ્રપઞ્ચૈઃ
આરાધ્યાયૈ સ્પૃહયતિતરામદિમાયૈ જનન્યૈ ॥72॥
દૂરં વાચાં ત્રિદશસદસાં દુઃખસિન્ધોસ્તરિત્રં
મોહક્ષ્વેલક્ષિતિરુહવને ક્રૂરધારં કુઠારમ્ ।
કમ્પાતીરપ્રણયિ કવિભિર્વર્ણિતોદ્યચ્ચરિત્રં
શાન્ત્યૈ સેવે સકલવિપદાં શાઙ્કરં તત્કલત્રમ્ ॥73॥
ખણ્ડીકૃત્ય પ્રકૃતિકુટિલં કલ્મષં પ્રાતિભશ્રી-
શુણ્ડીરત્વં નિજપદજુષાં શૂન્યતન્દ્રં દિશન્તી ।
તુણ્ડીરાખ્યૈ મહતિ વિષયે સ્વર્ણવૃષ્ટિપ્રદાત્રી
ચણ્ડી દેવી કલયતિ રતિં ચન્દ્રચૂડાલચૂડે ॥74॥
યેન ખ્યાતો ભવતિ સ ગૃહી પૂરુષો મેરુધન્વા
યદ્દૃક્કોણે મદનનિગમપ્રાભવં બોભવીતિ ।
યત્પ્રીત્યૈવ ત્રિજગદધિપો જૃમ્ભતે કિમ્પચાનઃ
કમ્પાતીરે સ જયતિ મહાન્કશ્ચિદોજોવિશેષઃ ॥75॥
ધન્યા ધન્યા ગતિરિહ ગિરાં દેવિ કામાક્ષિ યન્મે
નિન્દ્યાં ભિન્દ્યાત્સપદિ જડતાં કલ્મષાદુન્મિષન્તીમ્ ।
સાધ્વી માધ્વીરસમધુરતાભઞ્જિની મઞ્જુરીતિઃ
વાણીવેણી ઝટિતિ વૃણુતાત્સ્વર્ધુનીસ્પર્ધિની મામ્ ॥76॥
યસ્યા વાટી હૃદયકમલં કૌસુમી યોગભાજાં
યસ્યાઃ પીઠી સતતશિશિરા શીકરૈર્માકરન્દૈઃ ।
યસ્યાઃ પેટી શ્રુતિપરિચલન્મૌલિરત્નસ્ય કાઞ્ચી
સા મે સોમાભરણમહિષી સાધયેત્કાઙ્ક્ષિતાનિ ॥77॥
એકા માતા સકલજગતામીયુષી ધ્યાનમુદ્રામ્
એકામ્રાધીશ્વરચરણયોરેકતાનાં સમિન્ધે ।
તાટઙ્કોદ્યન્મણિગણરુચા તામ્રકર્ણપ્રદેશા
તારુણ્યશ્રીસ્તબકિતતનુસ્તાપસી કાપિ બાલા ॥78॥
દન્તાદન્તિપ્રકટનકરી દન્તિભિર્મન્દયાનૈઃ
મન્દારાણાં મદપરિણતિં મથ્નતી મન્દહાસૈઃ ।
અઙ્કૂરાભ્યાં મનસિજતરોરઙ્કિતોરાઃ કુચાભ્યા-
મન્તઃકાઞ્ચિ સ્ફુરતિ જગતામાદિમા કાપિ માતા ॥79॥
ત્રિયમ્બકકુટુમ્બિનીં ત્રિપુરસુન્દરીમિન્દિરાં
પુલિન્દપતિસુન્દરીં ત્રિપુરભૈરવીં ભારતીમ્ ।
મતઙ્ગકુલનાયિકાં મહિષમર્દનીં માતૃકાં
ભણન્તિ વિબુધોત્તમા વિહૃતિમેવ કામાક્ષિ તે ॥80॥
મહામુનિમનોનટી મહિતરમ્યકમ્પાતટી-
કુટીરકવિહારિણી કુટિલબોધસંહારિણી ।
સદા ભવતુ કામિની સકલદેહિનાં સ્વામિની
કૃપાતિશયકિઙ્કરી મમ વિભૂતયે શાઙ્કરી ॥81॥
જડાઃ પ્રકૃતિનિર્ધના જનવિલોચનારુન્તુદા
નરા જનનિ વીક્ષણં ક્ષણમવાપ્ય કામાક્ષિ તે ।
વચસ્સુ મધુમાધુરીં પ્રકટયન્તિ પૌરન્દરી-
વિભૂતિષુ વિડમ્બનાં વપુષિ માન્મથીં પ્રક્રિયામ્ ॥82॥
ઘન્સતનતટસ્ફુટસ્ફુરિતકઞ્ચુલીચઞ્ચલી-
કૃતત્રિપુરશાસના સુજનશીલિતોપાસના ।
દૃશોઃ સરણિમશ્નુતે મમ કદા નુ કાઞ્ચીપુરે
પરા પરમયોગિનાં મનસિ ચિત્કુલા પુષ્કલા ॥83॥
કવીન્દ્રહૃદયેચરી પરિગૃહીતકાઞ્ચીપુરી
નિરૂઢકરુણાઝરી નિખિલલોકરક્ષાકરી ।
મનઃપથદવીયસી મદનશાસનપ્રેયસી
મહાગુણગરીયસી મમ દૃશોઽસ્તુ નેદીયસી ॥84॥
ધનેન ન રમામહે ખલજનાન્ન સેવામહે
ન ચાપલમયામહે ભવભયાન્ન દૂયામહે ।
સ્થિરાં તનુમહેતરાં મનસિ કિં ચ કાઞ્ચીરત-
સ્મરાન્તકકુટુમ્બિનીચરણપલ્લવોપાસનામ્ ॥85॥
સુરાઃ પરિજના વપુર્મનસિજાય વૈરાયતે
ત્રિવિષ્ટપનિતમ્બિનીકુચતટી ચ કેલીગિરિઃ ।
ગિરઃ સુરભયો વયસ્તરુણિમા દરિદ્રસ્ય વા
કટાક્ષસરણૌ ક્ષણં નિપતિતસ્ય કામાક્ષિ તે ॥86॥
પવિત્રય જગત્ત્રયીવિબુધબોધજીવાતુભિઃ
પુરત્રયવિમર્દિનઃ પુલકકઞ્ચુલીદાયિભિઃ ।
ભવક્ષયવિચક્ષણૈર્વ્યસનમોક્ષણૈર્વીક્ષણૈઃ
નિરક્ષરશિરોમણિં કરુણયૈવ કામાક્ષિ મામ્ ॥87॥
કદા કલિતખેલનાઃ કરુણયૈવ કાઞ્ચીપુરે
કલાયમુકુલત્વિષઃ શુભકદમ્બપૂર્ણાઙ્કુરાઃ ।
પયોધરભરાલસાઃ કવિજનેષુ તે બન્ધુરાઃ
પચેલિમકૃપારસા પરિપતન્તિ માર્ગે દૃશોઃ ॥88॥
અશોધ્યમચલોદ્ભવં હૃદયનન્દનં દેહિનામ્
અનર્ઘમધિકાઞ્ચિ તત્કિમપિ રત્નમુદ્દ્યોતતે ।
અનેન સમલઙ્કૃતા જયતિ શઙ્કરાઙ્કસ્થલી
કદાસ્ય મમ માનસં વ્રજતિ પેટિકાવિભ્રમમ્ ॥89॥
પરામૃતઝરીપ્લુતા જયતિ નિત્યમન્તશ્ચરી
ભુવામપિ બહિશ્ચરી પરમસંવિદેકાત્મિકા ।
મહદ્ભિરપરોક્ષિતા સતતમેવ કાઞ્ચીપુરે
મમાન્વહમહમ્મતિર્મનસિ ભાતુ માહેશ્વરી ॥90॥
તમોવિપિનધાવિનં સતતમેવ કાઞ્ચીપુરે
વિહારરસિકા પરા પરમસંવિદુર્વીરુહે ।
કટાક્ષનિગલૈર્દૃઢં હૃદયદુષ્ટદન્તાવલં
ચિરં નયતુ મામકં ત્રિપુરવૈરિસીમન્તિની ॥91॥
ત્વમેવ સતિ ચણ્ડિકા ત્વમસિ દેવિ ચામુણ્ડિકા
ત્વમેવ પરમાતૃકા ત્વમપિ યોગિનીરૂપિણી ।
ત્વમેવ કિલ શામ્ભવી ત્વમસિ કામકોટી જયા
ત્વમેવ વિજયા ત્વયિ ત્રિજગદમ્બ કિં બ્રૂમહે ॥92॥
પરે જનનિ પાર્વતિ પ્રણતપાલિનિ પ્રાતિભ-
પ્રદાત્રિ પરમેશ્વરિ ત્રિજગદાશ્રિતે શાશ્વતે ।
ત્રિયમ્બકકુટુમ્બિનિ ત્રિપદસઙ્ગિનિ ત્રીક્ષણે
ત્રિશક્તિમયિ વીક્ષણં મયિ નિધેહિ કામાક્ષિ તે ॥93॥
મનોમધુકરોત્સવં વિદધતી મનીષાજુષાં
સ્વયમ્પ્રભવવૈખરીવિપિનવીથિકાલમ્બિની ।
અહો શિશિરિતા કૃપામધુરસેન કમ્પાતટે
ચરાચરવિધાયિની ચલતિ કાપિ ચિન્મઞ્જરી ॥94॥
કલાવતિ કલાભૃતો મુકુટસીમ્નિ લીલાવતિ
સ્પૃહાવતિ મહેશ્વરે ભુવનમોહને ભાસ્વતિ ।
પ્રભાવતિ રમે સદા મહિતરૂપશોભાવતિ
ત્વરાવતિ પરે સતાં ગુરુકૃપામ્બુધારાવતિ ॥95॥
ત્વયૈવ જગદમ્બયા ભુવનમણ્ડલં સૂયતે
ત્વયૈવ કરુણાર્દ્રયા તદપિ રક્ષણં નીયતે ।
ત્વયૈવ ખરકોપયા નયનપાવકે હૂયતે
ત્વયૈવ કિલ નિત્યયા જગતિ સન્તતં સ્થીયતે ॥96॥
ચરાચરજગન્મયીં સકલહૃન્મયીં ચિન્મયીં
ગુણત્રયમયીં જગત્ત્રયમયીં ત્રિધામામયીમ્ ।
પરાપરમયીં સદા દશદિશાં નિશાહર્મયીં
પરાં સતતસન્મયીં મનસિ ચિન્મયીં શીલયે ॥97॥
જય જગદમ્બિકે હરકુટુમ્બિનિ વક્ત્રરુચા
જિતશરદમ્બુજે ઘનવિડમ્બિનિ કેશરુચા ।
પરમવલમ્બનં કુરુ સદા પરરૂપધરે
મમ ગતસંવિદો જડિમડમ્બરતાણ્ડવિનઃ ॥98॥
ભુવનજનનિ ભૂષાભૂતચન્દ્રે નમસ્તે
કલુષશમનિ કમ્પાતીરગેહે નમસ્તે ।
નિખિલનિગમવેદ્યે નિત્યરૂપે નમસ્તે
પરશિવમયિ પાશચ્છેદહસ્તે નમસ્તે ॥99॥
ક્વણત્કાઞ્ચી કાઞ્ચીપુરમણિવિપઞ્ચીલયઝરી-
શિરઃકમ્પા કમ્પાવસતિરનુકમ્પાજલનિધિઃ ।
ઘનશ્યામા શ્યામા કઠિનકુચસીમા મનસિ મે
મૃગાક્ષી કામાક્ષી હરનટનસાક્ષી વિહરતાત્ ॥100॥
સમરવિજયકોટી સાધકાનન્દધાટી
મૃદુગુણપરિપેટી મુખ્યકાદમ્બવાટી ।
મુનિનુતપરિપાટી મોહિતાજાણ્ડકોટી
પરમશિવવધૂટી પાતુ માં કામકોટી ॥101॥
ઇમં પરવરપ્રદં પ્રકૃતિપેશલં પાવનં
પરાપરચિદાકૃતિપ્રકટનપ્રદીપાયિતમ્ ।
સ્તવં પઠતિ નિત્યદા મનસિ ભાવયન્નમ્બિકાં
જપૈરલમલં મખૈરધિકદેહસંશોષણૈઃ ॥102॥
॥ ઇતિ સ્તુતિશતકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
About This Stotram
Overview
Mooka Pancha Sathi 3 — Stuti Satakam is the third section of the Mooka Pancha Sathi, a collection of five hundred Sanskrit verses dedicated to Goddess Tripura Sundari (Kamakshi). This section contains 102 verses of praise (stuti) describing the Goddess's attributes, cosmic forms, and powers in verse. The collection is attributed to Adi Shankaracharya and integrates Tantric and Advaita Vedantic perspectives on the Divine Feminine.
What are the benefits of chanting Mooka Pancha Sathi 3?
- Deepens philosophical understanding of the Goddess as ultimate reality in Shaktism
- Invokes Tripura Sundari's grace for devotional and spiritual development
- Supports practice within the Shakta Advaita tradition
- Cultivates poetic and meditative engagement with the deity's cosmic attributes
When is the best time to recite this?
Morning and evening recitation are standard. Navaratri and Lalita Panchami are especially appropriate occasions. Days dedicated to Goddess Lalita within the Shakta calendar are also suitable.
What is the historical and traditional background?
The Mooka Pancha Sathi is traditionally attributed to Adi Shankaracharya (approximately 8th century CE), the philosopher-saint who established the Advaita Vedanta school and also composed or promoted Shakta devotional works as part of his mission. The collection as a whole represents the intersection of Advaita non-dualism with the Tantric worship of the Supreme Goddess. The name "Mooka Pancha Sathi" means "five hundred verses of the mute," referring to the legend of a mute devotee who was granted speech through the Goddess's grace. The text is part of the living devotional tradition of South India, particularly in the Kamakshi temple tradition at Kanchipuram.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Lalita Sahasranama — the thousand names of Lalita Tripura Sundari, the same deity praised in this section
- Mooka Pancha Sathi 1 — Arya Satakam — the opening section of the same five-hundred-verse collection