દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ અષ્ટમોઽધ્યાયઃ

દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ અષ્ટમોઽધ્યાયઃ

રક્તબીજવધો નામ અષ્ટમોધ્યાય ॥

ધ્યાનં

અરુણાં કરુણા તરઙ્ગિતાક્ષીં ધૃતપાશાઙ્કુશ પુષ્પબાણચાપામ્ ।

અણિમાધિભિરાવૃતાં મયૂખૈ રહમિત્યેવ વિભાવયે ભવાનીમ્ ॥

ઋષિરુવાચ ॥1॥

ચણ્ડે ચ નિહતે દૈત્યે મુણ્ડે ચ વિનિપાતિતે ।

બહુલેષુ ચ સૈન્યેષુ ક્ષયિતેષ્વસુરેશ્વરઃ ॥ 2 ॥

તતઃ કોપપરાધીનચેતાઃ શુમ્ભઃ પ્રતાપવાન્ ।

ઉદ્યોગં સર્વ સૈન્યાનાં દૈત્યાનામાદિદેશ હ ॥3॥

અદ્ય સર્વ બલૈર્દૈત્યાઃ ષડશીતિરુદાયુધાઃ ।

કમ્બૂનાં ચતુરશીતિર્નિર્યાન્તુ સ્વબલૈર્વૃતાઃ ॥4॥

કોટિવીર્યાણિ પઞ્ચાશદસુરાણાં કુલાનિ વૈ ।

શતં કુલાનિ ધૌમ્રાણાં નિર્ગચ્છન્તુ મમાજ્ઞયા ॥5॥

કાલકા દૌર્હૃદા મૌર્વાઃ કાલિકેયાસ્તથાસુરાઃ ।

યુદ્ધાય સજ્જા નિર્યાન્તુ આજ્ઞયા ત્વરિતા મમ ॥6॥

ઇત્યાજ્ઞાપ્યાસુરાપતિઃ શુમ્ભો ભૈરવશાસનઃ ।

નિર્જગામ મહાસૈન્યસહસ્ત્રૈર્ભહુભિર્વૃતઃ ॥7॥

આયાન્તં ચણ્ડિકા દૃષ્ટ્વા તત્સૈન્યમતિભીષણમ્ ।

જ્યાસ્વનૈઃ પૂરયામાસ ધરણીગગનાન્તરમ્ ॥8॥

તતઃસિંહॊ મહાનાદમતીવ કૃતવાન્નૃપ ।

ઘણ્ટાસ્વનેન તાન્નાદાનમ્બિકા ચોપબૃંહયત્ ॥9॥

ધનુર્જ્યાસિંહઘણ્ટાનાં નાદાપૂરિતદિઙ્મુખા ।

નિનાદૈર્ભીષણૈઃ કાલી જિગ્યે વિસ્તારિતાનના ॥10॥

તં નિનાદમુપશ્રુત્ય દૈત્ય સૈન્યૈશ્ચતુર્દિશમ્ ।

દેવી સિંહસ્તથા કાલી સરોષૈઃ પરિવારિતાઃ ॥11॥

એતસ્મિન્નન્તરે ભૂપ વિનાશાય સુરદ્વિષામ્ ।

ભવાયામરસિંહનામતિવીર્યબલાન્વિતાઃ ॥12॥

બ્રહ્મેશગુહવિષ્ણૂનાં તથેન્દ્રસ્ય ચ શક્તયઃ ।

શરીરેભ્યોવિનિષ્ક્રમ્ય તદ્રૂપૈશ્ચણ્ડિકાં યયુઃ ॥13॥

યસ્ય દેવસ્ય યદ્રૂપં યથા ભૂષણવાહનમ્ ।

તદ્વદેવ હિ તચ્ચક્તિરસુરાન્યોદ્ધુમાયમૌ ॥14॥

હંસયુક્તવિમાનાગ્રે સાક્ષસૂત્રક મણ્ડલુઃ ।

આયાતા બ્રહ્મણઃ શક્તિબ્રહ્માણી ત્યભિધીયતે ॥15॥

મહેશ્વરી વૃષારૂઢા ત્રિશૂલવરધારિણી ।

મહાહિવલયા પ્રાપ્તાચન્દ્રરેખાવિભૂષણા ॥16॥

કૌમારી શક્તિહસ્તા ચ મયૂરવરવાહના ।

યોદ્ધુમભ્યાયયૌ દૈત્યાનમ્બિકા ગુહરૂપિણી ॥17॥

તથૈવ વૈષ્ણવી શક્તિર્ગરુડોપરિ સંસ્થિતા ।

શઙ્ખચક્રગધાશાઙ્ખર્ ખડ્ગહસ્તાભ્યુપાયયૌ ॥18॥

યજ્ઞવારાહમતુલં રૂપં યા ભિભ્રતો હરેઃ ।

શક્તિઃ સાપ્યાયયૌ તત્ર વારાહીં બિભ્રતી તનુમ્ ॥19॥

નારસિંહી નૃસિંહસ્ય બિભ્રતી સદૃશં વપુઃ ।

પ્રાપ્તા તત્ર સટાક્ષેપક્ષિપ્તનક્ષત્ર સંહતિઃ ॥20॥

વજ્ર હસ્તા તથૈવૈન્દ્રી ગજરાજો પરિસ્થિતા ।

પ્રાપ્તા સહસ્ર નયના યથા શક્રસ્તથૈવ સા ॥21॥

તતઃ પરિવૃત્તસ્તાભિરીશાનો દેવ શક્તિભિઃ ।

હન્યન્તામસુરાઃ શીઘ્રં મમ પ્રીત્યાહ ચણ્ડિકાં ॥22॥

તતો દેવી શરીરાત્તુ વિનિષ્ક્રાન્તાતિભીષણા ।

ચણ્ડિકા શક્તિરત્યુગ્રા શિવાશતનિનાદિની ॥23॥

સા ચાહ ધૂમ્રજટિલં ઈશાનમપરાજિતા ।

દૂતત્વં ગચ્છ ભગવન્ પાર્શ્વં શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ ॥24॥

બ્રૂહિ શુમ્ભં નિશુમ્ભં ચ દાનવાવતિગર્વિતૌ ।

યે ચાન્યે દાનવાસ્તત્ર યુદ્ધાય સમુપસ્થિતાઃ ॥25॥

ત્રૈલોક્યમિન્દ્રો લભતાં દેવાઃ સન્તુ હવિર્ભુજઃ ।

યૂયં પ્રયાત પાતાલં યદિ જીવિતુમિચ્છથ ॥26॥

બલાવલેપાદથ ચેદ્ભવન્તો યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણઃ ।

તદા ગચ્છત તૃપ્યન્તુ મચ્છિવાઃ પિશિતેન વઃ ॥27॥

યતો નિયુક્તો દૌત્યેન તયા દેવ્યા શિવઃ સ્વયમ્ ।

શિવદૂતીતિ લોકેઽસ્મિંસ્તતઃ સા ખ્યાતિ માગતા ॥28॥

તેઽપિ શ્રુત્વા વચો દેવ્યાઃ શર્વાખ્યાતં મહાસુરાઃ ।

અમર્ષાપૂરિતા જગ્મુર્યત્ર કાત્યાયની સ્થિતા ॥29॥

તતઃ પ્રથમમેવાગ્રે શરશક્ત્યૃષ્ટિવૃષ્ટિભિઃ ।

વવર્ષુરુદ્ધતામર્ષાઃ સ્તાં દેવીમમરારયઃ ॥30॥

સા ચ તાન્ પ્રહિતાન્ બાણાન્ ઞ્છૂલશક્તિપરશ્વધાન્ ।

ચિચ્છેદ લીલયાધ્માતધનુર્મુક્તૈર્મહેષુભિઃ ॥31॥

તસ્યાગ્રતસ્તથા કાલી શૂલપાતવિદારિતાન્ ।

ખટ્વાઙ્ગપોથિતાંશ્ચારીન્કુર્વન્તી વ્યચરત્તદા ॥32॥

કમણ્ડલુજલાક્ષેપહતવીર્યાન્ હતૌજસઃ ।

બ્રહ્માણી ચાકરોચ્છત્રૂન્યેન યેન સ્મ ધાવતિ ॥33॥

માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન તથા ચક્રેણ વૈષ્ણવી ।

દૈત્યાઙ્જઘાન કૌમારી તથા શત્યાતિ કોપના ॥34॥

ઐન્દ્રી કુલિશપાતેન શતશો દૈત્યદાનવાઃ ।

પેતુર્વિદારિતાઃ પૃથ્વ્યાં રુધિરૌઘપ્રવર્ષિણઃ ॥35॥

તુણ્ડપ્રહારવિધ્વસ્તા દંષ્ટ્રા ગ્રક્ષત વક્ષસઃ ।

વારાહમૂર્ત્યા ન્યપતંશ્ચક્રેણ ચ વિદારિતાઃ ॥36॥

નખૈર્વિદારિતાંશ્ચાન્યાન્ ભક્ષયન્તી મહાસુરાન્ ।

નારસિંહી ચચારાજૌ નાદા પૂર્ણદિગમ્બરા ॥37॥

ચણ્ડાટ્ટહાસૈરસુરાઃ શિવદૂત્યભિદૂષિતાઃ ।

પેતુઃ પૃથિવ્યાં પતિતાંસ્તાંશ્ચખાદાથ સા તદા ॥38॥

ઇતિ માતૃ ગણં ક્રુદ્ધં મર્દ યન્તં મહાસુરાન્ ।

દૃષ્ટ્વાભ્યુપાયૈર્વિવિધૈર્નેશુર્દેવારિસૈનિકાઃ ॥39॥

પલાયનપરાન્દૃષ્ટ્વા દૈત્યાન્માતૃગણાર્દિતાન્ ।

યોદ્ધુમભ્યાયયૌ ક્રુદ્ધો રક્તબીજો મહાસુરઃ ॥40॥

રક્તબિન્દુર્યદા ભૂમૌ પતત્યસ્ય શરીરતઃ ।

સમુત્પતતિ મેદિન્યાં તત્પ્રમાણો મહાસુરઃ ॥41॥

યુયુધે સ ગદાપાણિરિન્દ્રશક્ત્યા મહાસુરઃ ।

તતશ્ચૈન્દ્રી સ્વવજ્રેણ રક્તબીજમતાડયત્ ॥42॥

કુલિશેનાહતસ્યાશુ બહુ સુસ્રાવ શોણિતમ્ ।

સમુત્તસ્થુસ્તતો યોધાસ્તદ્રપાસ્તત્પરાક્રમાઃ ॥43॥

યાવન્તઃ પતિતાસ્તસ્ય શરીરાદ્રક્તબિન્દવઃ ।

તાવન્તઃ પુરુષા જાતાઃ સ્તદ્વીર્યબલવિક્રમાઃ ॥44॥

તે ચાપિ યુયુધુસ્તત્ર પુરુષા રક્ત સમ્ભવાઃ ।

સમં માતૃભિરત્યુગ્રશસ્ત્રપાતાતિભીષણં ॥45॥

પુનશ્ચ વજ્ર પાતેન ક્ષત મશ્ય શિરો યદા ।

વવાહ રક્તં પુરુષાસ્તતો જાતાઃ સહસ્રશઃ ॥46॥

વૈષ્ણવી સમરે ચૈનં ચક્રેણાભિજઘાન હ ।

ગદયા તાડયામાસ ઐન્દ્રી તમસુરેશ્વરમ્ ॥47॥

વૈષ્ણવી ચક્રભિન્નસ્ય રુધિરસ્રાવ સમ્ભવૈઃ ।

સહસ્રશો જગદ્વ્યાપ્તં તત્પ્રમાણૈર્મહાસુરૈઃ ॥48॥

શક્ત્યા જઘાન કૌમારી વારાહી ચ તથાસિના ।

માહેશ્વરી ત્રિશૂલેન રક્તબીજં મહાસુરમ્ ॥49॥

સ ચાપિ ગદયા દૈત્યઃ સર્વા એવાહનત્ પૃથક્ ।

માતૄઃ કોપસમાવિષ્ટો રક્તબીજો મહાસુરઃ ॥50॥

તસ્યાહતસ્ય બહુધા શક્તિશૂલાદિ ભિર્ભુવિઃ ।

પપાત યો વૈ રક્તૌઘસ્તેનાસઞ્ચતશોઽસુરાઃ ॥51॥

તૈશ્ચાસુરાસૃક્સમ્ભૂતૈરસુરૈઃ સકલં જગત્ ।

વ્યાપ્તમાસીત્તતો દેવા ભયમાજગ્મુરુત્તમમ્ ॥52॥

તાન્ વિષણ્ણા ન્ સુરાન્ દૃષ્ટ્વા ચણ્ડિકા પ્રાહસત્વરમ્ ।

ઉવાચ કાલીં ચામુણ્ડે વિસ્તીર્ણં વદનં કુરુ ॥53॥

મચ્છસ્ત્રપાતસમ્ભૂતાન્ રક્તબિન્દૂન્ મહાસુરાન્ ।

રક્તબિન્દોઃ પ્રતીચ્છ ત્વં વક્ત્રેણાનેન વેગિના ॥54॥

ભક્ષયન્તી ચર રણો તદુત્પન્નાન્મહાસુરાન્ ।

એવમેષ ક્ષયં દૈત્યઃ ક્ષેણ રક્તો ગમિષ્યતિ ॥55॥

ભક્ષ્ય માણા સ્ત્વયા ચોગ્રા ન ચોત્પત્સ્યન્તિ ચાપરે ।

ઇત્યુક્ત્વા તાં તતો દેવી શૂલેનાભિજઘાન તમ્ ॥56॥

મુખેન કાલી જગૃહે રક્તબીજસ્ય શોણિતમ્ ।

તતોઽસાવાજઘાનાથ ગદયા તત્ર ચણ્ડિકાં ॥57॥

ન ચાસ્યા વેદનાં ચક્રે ગદાપાતોઽલ્પિકામપિ ।

તસ્યાહતસ્ય દેહાત્તુ બહુ સુસ્રાવ શોણિતમ્ ॥58॥

યતસ્તતસ્તદ્વક્ત્રેણ ચામુણ્ડા સમ્પ્રતીચ્છતિ ।

મુખે સમુદ્ગતા યેઽસ્યા રક્તપાતાન્મહાસુરાઃ ॥59॥

તાંશ્ચખાદાથ ચામુણ્ડા પપૌ તસ્ય ચ શોણિતમ્ ॥60॥

દેવી શૂલેન વજ્રેણ બાણૈરસિભિર્ ઋષ્ટિભિઃ ।

જઘાન રક્તબીજં તં ચામુણ્ડા પીત શોણિતમ્ ॥61॥

સ પપાત મહીપૃષ્ઠે શસ્ત્રસઙ્ઘસમાહતઃ ।

નીરક્તશ્ચ મહીપાલ રક્તબીજો મહાસુરઃ ॥62॥

તતસ્તે હર્ષ મતુલં અવાપુસ્ત્રિદશા નૃપ ।

તેષાં માતૃગણો જાતો નનર્તાસૃંઙ્ગમદોદ્ધતઃ ॥63॥

॥ સ્વસ્તિ શ્રી માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્નિકે મન્વન્તરે દેવિ મહત્મ્યે રક્તબીજવધોનામ અષ્ટમોધ્યાય સમાપ્તમ્ ॥

આહુતિ

ૐ જયન્તી સાઙ્ગાયૈ સશક્તિકાયૈ સપરિવારાયૈ સવાહનાયૈ રક્તાક્ષ્યૈ અષ્ટમાતૃ સહિતાયૈ મહાહુતિં સમર્પયામિ નમઃ સ્વાહા ॥