દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ તૃતીયોઽધ્યાયઃ

દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ તૃતીયોઽધ્યાયઃ

શ્લોક 1

મહિષાસુરવધો નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ ॥

ધ્યાનં

ૐ ઉદ્યદ્ભાનુસહસ્રકાન્તિં અરુણક્ષૌમાં શિરોમાલિકાં

રક્તાલિપ્ત પયોધરાં જપવટીં વિદ્યામભીતિં વરમ્ ।

હસ્તાબ્જૈર્ધધતીં ત્રિનેત્રવક્ત્રારવિન્દશ્રિયં

દેવીં બદ્ધહિમાંશુરત્નમકુટાં વન્દેઽરવિન્દસ્થિતામ્ ॥

ઋષિરુવાચ

શ્લોક 2

નિહન્યમાનં તત્સૈન્યં અવલોક્ય મહાસુરઃ।

સેનાનીશ્ચિક્ષુરઃ કોપાદ્ ધ્યયૌ યોદ્ધુમથામ્બિકામ્

॥1॥

શ્લોક 3

સ દેવીં શરવર્ષેણ વવર્ષ સમરેઽસુરઃ।

યથા મેરુગિરેઃશૃઙ્ગં તોયવર્ષેણ તોયદઃ

॥2॥

શ્લોક 4

તસ્ય છિત્વા તતો દેવી લીલયૈવ શરોત્કરાન્।

જઘાન તુરગાન્બાણૈર્યન્તારં ચૈવ વાજિનામ્

॥3॥

શ્લોક 5

ચિચ્છેદ ચ ધનુઃસધ્યો ધ્વજં ચાતિસમુચ્છૃતમ્।

વિવ્યાધ ચૈવ ગાત્રેષુ ચિન્નધન્વાનમાશુગૈઃ

॥4॥

શ્લોક 6

સચ્છિન્નધન્વા વિરથો હતાશ્વો હતસારથિઃ।

અભ્યધાવત તાં દેવીં ખડ્ગચર્મધરોઽસુરઃ

॥5॥

શ્લોક 7

સિંહમાહત્ય ખડ્ગેન તીક્ષ્ણધારેણ મૂર્ધનિ।

આજઘાન ભુજે સવ્યે દેવીં અવ્યતિવેગવાન્

॥6॥

શ્લોક 8

તસ્યાઃ ખડ્ગો ભુજં પ્રાપ્ય પફાલ નૃપનન્દન।

તતો જગ્રાહ શૂલં સ કોપાદ્ અરુણલોચનઃ

॥6॥

શ્લોક 9

ચિક્ષેપ ચ તતસ્તત્તુ ભદ્રકાલ્યાં મહાસુરઃ।

જાજ્વલ્યમાનં તેજોભી રવિબિમ્બમિવામ્બરાત્

॥8॥

શ્લોક 10

દૃષ્ટ્વા તદાપતચ્છૂલં દેવી શૂલમમુઞ્ચત।

તચ્છૂલંશતધા તેન નીતં શૂલં સ ચ મહાસુરઃ

॥9॥

શ્લોક 11

હતે તસ્મિન્મહાવીર્યે મહિષસ્ય ચમૂપતૌ।

આજગામ ગજારૂડઃ શ્ચામરસ્ત્રિદશાર્દનઃ

॥10॥

શ્લોક 12

સોઽપિ શક્તિમ્મુમોચાથ દેવ્યાસ્તાં અમ્બિકા દ્રુતમ્।

હુઙ્કારાભિહતાં ભૂમૌ પાતયામાસનિષ્પ્રભામ્

॥11॥

શ્લોક 13

ભગ્નાં શક્તિં નિપતિતાં દૃષ્ટ્વા ક્રોધસમન્વિતઃ

ચિક્ષેપ ચામરઃ શૂલં બાણૈસ્તદપિ સાચ્છિનત્

॥12॥

શ્લોક 14

તતઃ સિંહઃસમુત્પત્ય ગજકુન્તરે મ્ભાન્તરેસ્થિતઃ।

બાહુયુદ્ધેન યુયુધે તેનોચ્ચૈસ્ત્રિદશારિણા

॥13॥

શ્લોક 15

યુધ્યમાનઽઉ તતસ્તઽઉ તુ તસ્માન્નાગાન્મહીં ગતઽઉ

યુયુધાતેઽતિસંરબ્ધૌ પ્રહારૈ અતિદારુણૈઃ

॥14॥

શ્લોક 16

તતો વેગાત્ ખમુત્પત્ય નિપત્ય ચ મૃગારિણા।

કરપ્રહારેણ શિરશ્ચામરસ્ય પૃથક્ કૃતમ્

॥15॥

શ્લોક 17

ઉદગ્રશ્ચ રણે દેવ્યા શિલાવૃક્ષાદિભિર્હતઃ।

દન્ત મુષ્ટિતલૈશ્ચૈવ કરાલશ્ચ નિપાતિતઃ

॥16॥

શ્લોક 18

દેવી કૃદ્ધા ગદાપાતૈઃ શ્ચૂર્ણયામાસ ચોદ્ધતમ્।

ભાષ્કલં ભિન્દિપાલેન બાણૈસ્તામ્રં તથાન્ધકમ્

॥17॥

શ્લોક 19

ઉગ્રાસ્યમુગ્રવીર્યં ચ તથૈવ ચ મહાહનુમ્

ત્રિનેત્રા ચ ત્રિશૂલેન જઘાન પરમેશ્વરી

॥18॥

શ્લોક 20

બિડાલસ્યાસિના કાયાત્ પાતયામાસ વૈ શિરઃ।

દુર્ધરં દુર્મુખં ચોભૌ શરૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્

॥19॥

શ્લોક 21

એવં સઙ્ક્ષીયમાણે તુ સ્વસૈન્યે મહિષાસુરઃ।

માહિષેણ સ્વરૂપેણ ત્રાસયામાસતાન્ ગણાન્

॥20॥

શ્લોક 22

કાંશ્ચિત્તુણ્ડપ્રહારેણ ખુરક્ષેપૈસ્તથાપરાન્।

લાઙ્ગૂલતાડિતાંશ્ચાન્યાન્ શૃઙ્ગાભ્યાં ચ વિદારિતા

॥21॥

શ્લોક 23

વેગેન કાંશ્ચિદપરાન્નાદેન ભ્રમણેન ચ।

નિઃ શ્વાસપવનેનાન્યાન્ પાતયામાસ ભૂતલે

॥22॥

શ્લોક 24

નિપાત્ય પ્રમથાનીકમભ્યધાવત સોઽસુરઃ

સિંહં હન્તું મહાદેવ્યાઃ કોપં ચક્રે તતોઽમ્ભિકા

॥23॥

શ્લોક 25

સોઽપિ કોપાન્મહાવીર્યઃ ખુરક્ષુણ્ણમહીતલઃ।

શૃઙ્ગાભ્યાં પર્વતાનુચ્ચાંશ્ચિક્ષેપ ચ નનાદ ચ

॥24॥

શ્લોક 26

વેગ ભ્રમણ વિક્ષુણ્ણા મહી તસ્ય વ્યશીર્યત।

લાઙ્ગૂલેનાહતશ્ચાબ્ધિઃ પ્લાવયામાસ સર્વતઃ

॥25॥

શ્લોક 27

ધુતશૃઙ્ગ્વિભિન્નાશ્ચ ખણ્ડં ખણ્ડં યયુર્ઘનાઃ।

શ્વાસાનિલાસ્તાઃ શતશો નિપેતુર્નભસોઽચલાઃ

॥26॥

શ્લોક 28

ઇતિક્રોધસમાધ્માતમાપતન્તં મહાસુરમ્।

દૃષ્ટ્વા સા ચણ્ડિકા કોપં તદ્વધાય તદાઽકરોત્

॥27॥

શ્લોક 29

સા ક્ષિત્પ્વા તસ્ય વૈપાશં તં બબન્ધ મહાસુરમ્।

તત્યાજમાહિષં રૂપં સોઽપિ બદ્ધો મહામૃધે

॥28॥

શ્લોક 30

તતઃ સિંહોઽભવત્સધ્યો યાવત્તસ્યામ્બિકા શિરઃ।

છિનત્તિ તાવત્ પુરુષઃ ખડ્ગપાણિ રદૃશ્યત

॥29॥

શ્લોક 31

તત એવાશુ પુરુષં દેવી ચિચ્છેદ સાયકૈઃ।

તં ખડ્ગચર્મણા સાર્ધં તતઃ સોઽ ભૂન્મહા ગજઃ

॥30॥

શ્લોક 32

કરેણ ચ મહાસિંહં તં ચકર્ષ જગર્જચ ।

કર્ષતસ્તુ કરં દેવી ખડ્ગેન નિરકૃન્તત

॥31॥

શ્લોક 33

તતો મહાસુરો ભૂયો માહિષં વપુરાસ્થિતઃ।

તથૈવ ક્ષોભયામાસ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્

॥32॥

શ્લોક 34

તતઃ ક્રુદ્ધા જગન્માતા ચણ્ડિકા પાન મુત્તમમ્।

પપૌ પુનઃ પુનશ્ચૈવ જહાસારુણલોચના

॥33॥

શ્લોક 35

નનર્દ ચાસુરઃ સોઽપિ બલવીર્યમદોદ્ધતઃ।

વિષાણાભ્યાં ચ ચિક્ષેપ ચણ્ડિકાં પ્રતિભૂધરાન્

॥34॥

શ્લોક 36

સા ચ તા ન્પ્રહિતાં સ્તેન ચૂર્ણયન્તી શરોત્કરૈઃ।

ઉવાચ તં મદોદ્ધૂતમુખરાગાકુલાક્ષરમ્

॥35॥

શ્લોક 37

દેવ્યુ​ઉવાચ॥

ગર્જ ગર્જ ક્ષણં મૂઢ મધુ યાવત્પિબામ્યહમ્।

મયાત્વયિ હતેઽત્રૈવ ગર્જિષ્યન્ત્યાશુ દેવતાઃ

॥36॥

શ્લોક 38

ઋષિરુવાચ॥

એવમુક્ત્વા સમુત્પત્ય સારૂઢા તં મહાસુરમ્।

પાદેના ક્રમ્ય કણ્ઠે ચ શૂલેનૈન મતાડયત્

॥37॥

શ્લોક 39

તતઃ સોઽપિ પદાક્રાન્તસ્તયા નિજમુખાત્તતઃ।

અર્ધ નિષ્ક્રાન્ત એવાસીદ્દેવ્યા વીર્યેણ સંવૃતઃ

॥38॥

શ્લોક 40

અર્ધ નિષ્ક્રાન્ત એવાસૌ યુધ્યમાનો મહાસુરઃ ।

તયા મહાસિના દેવ્યા શિરશ્છિત્ત્વા નિપાતિતઃ

॥40॥

શ્લોક 41

તતો હાહાકૃતં સર્વં દૈત્યસૈન્યં નનાશ તત્।

પ્રહર્ષં ચ પરં જગ્મુઃ સકલા દેવતાગણાઃ

॥41॥

શ્લોક 42

તુષ્ટુ વુસ્તાં સુરા દેવીં સહદિવ્યૈર્મહર્ષિભિઃ।

જગુર્ગુન્ધર્વપતયો નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ

॥42॥

શ્લોક 43

॥ ઇતિ શ્રી માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્નિકે મન્વન્તરે દેવિ મહત્મ્યે મહિષાસુરવધો નામ તૃતીયોઽધ્યાયં સમાપ્તમ્ ॥

આહુતિ

હ્રીં જયન્તી સાઙ્ગાયૈ સાયુધાયૈ સશક્તિકાયૈ સપરિવારાયૈ સવાહનાયૈ શ્રી મહાલક્ષ્મ્યૈ લક્ષ્મી બીજાદિષ્ટાયૈ મહાહુતિં સમર્પયામિ નમઃ સ્વાહા ॥