Sumati Satakam
സുമതീ ശതകമ്
Sumati Satakam
സുമതീ ശതകമ്
ശ്രീ രാമുനി ദയചേതനു
നാരൂഢിഗ സകല ജനുലു നൌരാ യനഗാ
ധാരാലമൈന നീതുലു
നോരൂരഗ ജവുലു പുട്ട നുഡിവെദ സുമതീ ॥ 1 ॥
അക്കരകു രാനി ചുട്ടമു,
മ്രൊക്കിന വരമീനി വേല്പു, മൊഹരമുന ദാ
നെക്കിന ബാരനി ഗുര്രമു
ഗ്രക്കുന വിഡവങ്ഗവലയു ഗദരാ സുമതീ ॥ 2 ॥
അഡിഗിന ജീതമ്ബിയ്യനി
മിഡിമേലപു ദൊരനു ഗൊല്ചി മിഡുകുട കണ്ടെന്
വഡിഗല യെദ്ദുല ഗട്ടുക
മഡി ദുന്നുകു ബ്രതുക വച്ചു മഹിലോ സുമതീ ॥ 3 ॥
അഡിയാസ കൊലുവു ഗൊലുവകു,
ഗുഡി മണിയമു സേയബോകു, കുജനുല തോഡന്
വിഡുവക കൂരിമി സേയകു,
മഡവിനി ദോഡരകൊണ്ടി നരുഗകു സുമതീ ॥ 4 ॥
അധരമു ഗദലിയു, ഗദലക
മധുരമുലഗു ഭാഷ ലുഡുഗി മൌന വ്രതുഡൌ
അധികാര രോഗ പൂരിത
ബധിരാന്ധക ശവമു ജൂഡ ബാപമു സുമതീ ॥ 5 ॥
അപ്പു കൊനി ചേയു വിഭവമു,
മുപ്പുന ബൃആയമ്പുടാലു, മൂര്ഖുനി തപമുന്,
ദപ്പരയനി നൃപു രാജ്യമു
ദെപ്പരമൈ മീദ ഗീഡു ദെച്ചുര സുമതീ ॥ 6 ॥
അപ്പിച്ചുവാഡു, വൈദ്യുഡു
നെപ്പുഡു നെഡതെഗക പാരു നേരുനു, ദ്വിജുഡുന്
ജൊപ്പഡിന യൂര നുണ്ഡുമു
ചൊപ്പഡകുന്നട്ടി യൂരു ചൊരകുമു സുമതീ ॥ 7 ॥
അല്ലുനി മഞ്ചിതനമ്ബു,
ഗൊല്ലനി സാഹിത്യ വിദ്യ, കോമലി നിജമുന്,
ബൊല്ലുന ദഞ്ചിന ബിയ്യമു,
ദെല്ലനി കാകുലുനു ലേവു തെലിയുമു സുമതീ ॥ 8 ॥
ആകൊന്ന കൂഡെ യമൃതമു,
താകൊഞ്ചക നിച്ചുവാങ്ഡെ ദാത ധരിത്രിന്,
സോകോര്ചുവാഡെ മനുജുഡു,
തേകുവ ഗലവാഡെ വംശ തിലകുഡു സുമതീ ॥ 9 ॥
ആകലി യുഡുഗനി കഡുപുനു,
വേകടിയഗു ലഞ്ജ പഡുപു വിഡുവനി ബ്രതുകുന്,
ബ്രാകൊന്ന നൂതി യുദകമു,
മേകല പാഡിയുനു രോത മേദിനി സുമതീ ॥ 10 ॥
ഇച്ചുനദേ വിദ്യ, രണമുന
ജൊച്ചുനദേ മഗതനമ്ബു, സുകവീശ്വരുലുന്
മെച്ചുനദേ നേര്ചു, വദുകു
വച്ചുനദേ കീഡു സുമ്മു വസുധനു സുമതീ ॥ 11 ॥
ഇമ്മുഗ ജദുവനി നോരുനു,
നമ്മാ യനി ബിലിചി യന്ന മഡുഗനി നോരുന്,
ദമ്മുല ബിലുവനി നോരുനു
ഗുമ്മരി മനു ദ്രവ്വിനട്ടി ഗുണ്ടര സുമതീ ॥ 12 ॥
ഉഡുമുണ്ഡദെ നൂരേണ്ഡ്ലുനു,
ബഡിയുണ്ഡദെ പേര്മി ബാമു പദിനൂരേണ്ഡ്ലുന്,
മഡുവുന ഗൊക്കെര യുണ്ഡദെ,
കഡു നില ബുരുഷാര്ഥ പരുഡു ഗാവലെ സുമതീ ॥ 13 ॥
ഉത്തമഗുണമുലു നീചുന
കെത്തെറഗുന ഗലുഗ നേര്ചു; നെയ്യെഡലം ദാ
നെത്തിച്ചി കരഗി പോസിന
നിത്തഡി ബങ്ഗാരമഗുനെ യിലലോ സുമതീ? ॥ 14 ॥
ഉദകമു ദ്രാവെഡു ഹയമുനു,
മദമുന നുപ്പൊങ്ഗുചുണ്ഡു മത്തേഭമ്ബുന്,
മൊദവു കഡ നുന്ന വൃഷഭമു,
ജദുവനി യാനീചു ഗഡകു ജനകുര സുമതീ ॥ 15 ॥
ഉപകാരികി നുപകാരമു
വിപരീതമു ഗാദു സേയ വിവരിമ്പങ്ഗാ;
നപകാരികി നുപകാരമു
നെപമെന്നക സേയുവാഡു നേര്പരി സുമതീ ॥ 16 ॥
ഉപമിമ്പ മൊദലു തിയ്യന
കപടം ബെഡനെഡനു ജെറകു കൈ വഡിനേ പോ
നെപമുലു വെദകുനു ഗഡപട
ഗപടപു ദുര്ജാതി പൊന്ദു ഗദരാ സുമതീ ॥ 17 ॥
എപ്പടി കെയ്യദി പ്രസ്തുത
മപ്പടികാ മാടലാഡി, യന്യുല മനമുല്
നൊപ്പിഞ്ചക, താ നൊവ്വക,
തപ്പിഞ്ചുക തിരുഗുവാഡു ധന്യുഡു സുമതീ ॥ 18 ॥
എപ്പുഡു ദപ്പുലു വെദകെഡു
നപ്പുരുഷുനി ഗൊല്വഗൂഡ ദദി യെട്ലന്നന്
സര്പമ്ബു പഡഗ നീഡനു
ഗപ്പ വസിഞ്ചിന വിധമ്ബു ഗദരാ സുമതീ ॥ 19 ॥
എപ്പുഡു സമ്പദ കലിഗിന
നപ്പുഡു ബന്ധുവുലു വത്തു രദി യെട്ലന്നന്
തെപ്പലുഗ ജെറുവു നിണ്ഡിന
ഗപ്പലു പദിവേലു ചേരു ഗദരാ സുമതീ ॥ 20 ॥
ഏറകുമീ കസുഗായലു,
ദൂറകുമീ ബന്ധുജനുല ദോഷമു സുമ്മീ,
പാറകുമീ രണമന്ദുന,
മീറകുമീ ഗുരുവു നാജ്ഞ മേദിനി സുമതീ ॥ 21 ॥
ഒക യൂരികി നൊക കരണമു,
നൊക തീര്പരിയൈന ഗാക, നൊഗി ദറുചൈനന്,
ഗകവികലു ഗാക യുണ്ഡുനെ
സകലമ്ബുനു ഗൊട്ടുവഡക സഹജമു സുമതീ ॥ 22 ॥
ഒരു നാത്മ ദലചു സതി വിഡു,
മറുമാടലു പലുകു സതുല മന്നിമ്പകുമീ,
വെറ പെറുഗനി ഭടുനേലകു,
തറചുഗ സതി ഗവയ ബോകു, തഗദുര സുമതീ ॥ 23 ॥
ഒല്ലനി സതി നൊല്ലനി പതി,
നൊല്ലനി ചെലികാനി വിഡുവ നൊല്ലനി വാഡേ
ഗൊല്ലണ്ഡു, കാക ധരലോ
ഗൊല്ലണ്ഡുനു ഗൊല്ലഡൌനെ ഗുണമുന സുമതീ ॥ 24 ॥
ഓഡല ബണ്ഡ്ലുനു വച്ചുനു,
ഓഡലു നാബണ്ഡ്ലമീദ നൊപ്പുഗ വച്ചുന്,
ഓഡലു ബണ്ഡ്ലുനു വലനേ
വാഡമ്ബഡു ഗലിമി ലേമി വസുധനു സുമതീ ॥ 25 ॥
കഡു ബലവന്തുഡൈനനു
ബുഡമിനി ബ്രായമ്പുടാലി ബുട്ടിന യിണ്ടന്
ദഡവുണ്ഡ നിച്ചെനേനിയു
ബഡുപുഗ നങ്ഗഡികി ദാനെ ബമ്പുട സുമതീ ॥ 26 ॥
കനകപു സിംഹാസനമുന
ശുനകമു ഗൂര്ചുണ്ഡബെട്ടി ശുഭ ലഗ്നമുനം
ദൊനരഗ ബട്ടമു ഗട്ടിന
വെനുകടി ഗുണമേല മാനു വിനരാ സുമതീ ॥ 27 ॥
കപ്പകു നൊരഗാലൈനനു,
സര്പമുനകു രോഗമൈന, സതി തുലുവൈനന്,
മുപ്പുന ദരിദ്രുഡൈനനു,
തപ്പദു മറി ദുഃഖ മഗുട തഥ്യമു സുമതീ ॥ 28 ॥
കമലമുലു നീട ബാസിന
കമലാപ്തുനി രശ്മി സോകി കമലിന ഭങ്ഗിന്
തമ തമ നെലവുലു ദപ്പിന
തമ മിത്രുലു ശത്രുലൌട തഥ്യമു സുമതീ ॥ 29 ॥
കരണമു ഗരണമു നമ്മിന
മരണാന്തക മൌനു ഗാനി മനലേഡു സുമീ,
കരണമു ദന സരി കരണമു
മറി നമ്മക മര്മ മീക മനവലെ സുമതീ ॥ 30 ॥
കരണമുല നനുസരിമ്പക
വിരസമ്ബുന ദിന്ന തിണ്ഡി വികടിഞ്ചു ജുമീ
യിരുസുന കന്ദെന ബെട്ടക
പരമേശ്വരു ബണ്ഡി യൈന ബാരദു സുമതീ ॥ 31 ॥
കരണമു സാദൈയുന്നനു,
ഗരി മദ മുഡിഗിനനു, ബാമു ഗറവക യുന്നന്,
ധര ദേലു മീടകുന്നനു,
ഗര മരുദുഗ ലെക്ക ഗൊനരു ഗദരാ സുമതീ ॥ 32 ॥
കസുഗായ ഗറചി ചൂചിന
മസലക പസ യൊഗരു രാക മധുരമ്ബഗുനാ,
പസ ഗലുഗു യുവതുലുണ്ഡഗ
പസി ബാലല ബൊന്ദുവാഡു പശുവുര സുമതീ ॥ 33 ॥
കവി കാനി വാനി വ്രാതയു,
നവരസ ഭാവമുലു ലേനി നാതുല വലപുന്,
ദവിലി ചനു പന്ദി നേയനി
വിവിധായുധ കൌശലമ്ബു വൃധരാ സുമതീ ॥ 34 ॥
കാദു സുമീ ദുസ്സങ്ഗതി,
പോദുസുമീ "കീര്തി" കാന്ത പൊന്ദിന പിദപന്,
വാദു സുമീ യപ്പിച്ചുട,
ലേദു സുമീ സതുല വലപു ലേശമു സുമതീ ॥ 35 ॥
കാമുകുഡു ദനിസി വിഡിചിന
കോമലി ബരവിടുഡു ഗവയ ഗോരുട യെല്ലന്
ബ്രേമമുന ജെറകു പിപ്പികി
ചീമലു വെസ മൂഗിനട്ലു സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 36 ॥
കാരണമു ലേനി നഗവുനു,
ബേരണമു ലേനി ലേമ, പൃഥിവീ സ്ഥലിലോ
ബൂരണമു ലേനി ബൂരെയു,
വീരണമു ലേനി പെണ്ഡ്ലി വൃധരാ സുമതീ ॥ 37 ॥
കുലകാന്ത തോഡ നെപ്പുഡു
ഗലഹിമ്പകു, വട്ടി തപ്പു ഘടിയിമ്പകുമീ,
കലകണ്ഠി കണ്ട കന്നീ
രൊലികിന സിരി യിണ്ട നുണ്ഡ നൊല്ലദു സുമതീ ॥ 38 ॥
കൂരിമി ഗല ദിനമുലലോ
നേരമു ലെന്നഡുനു ഗലുഗ നേരവു മറി യാ
കൂരിമി വിരസമ്ബൈനനു
നേരമുലേ തോചു ചുണ്ഡു നിക്കമു സുമതീ ॥ 39 ॥
കൊഞ്ചെപു നരു സങ്ഗതിചേ
നഞ്ചിതമുഗ ഗീഡു വച്ചു നദി യെട്ലന്നന്
ഗിഞ്ചിത്തു നല്ലി കുട്ടിന
മഞ്ചമുനകു ജേടു വച്ചു മഹിലോ സുമതീ ॥ 40 ॥
കൊക്കോകമെല്ല ജദിവിന,
ചക്കനിവാഡൈന, രാജ ചന്ദ്രുണ്ഡൈനന്,
മിക്കിലി രൊക്കമു ലിയ്യക,
ചിക്കദുരാ വാരകാന്ത സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 41 ॥
കൊറ ഗാനി കൊഡുകു ബുട്ടിന
കൊറ ഗാമിയെ കാദു, തണ്ഡ്രി ഗുണമുല ജെറചുന്
ചെറകു തുദ വെന്നു ബുട്ടിന
ജെറകുന തീപെല്ല ജെറചു സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 42 ॥
കോമലി വിശ്വാസമ്ബുനു,
ബാമുലതോ ജെലിമി, യന്യ ഭാമല വലപുന്,
വേമുല തിയ്യദനമ്ബുനു,
ഭൂമീശുല നമ്മികലുനു ബൊങ്കുര സുമതീ ॥ 43 ॥
ഗഡന ഗല മഗനി ജൂചിന
നഡുഗഡുഗുന മഡുഗു ലിഡുദു രതിവലു ദമലോ,
ഗഡ നുഡുഗു മഗനി ജൂചിന
നഡ പീനുഗു വച്ചെ നഞ്ചു നഗുദുരു സുമതീ ॥ 44 ॥
ചിന്തിമ്പകു കഡചിന പനി,
കിന്തുലു വലതുരനി നമ്മ കെന്തയു മദിലോ,
നന്തഃപുര കാന്തലതോ
മന്തനമുല മാനു മിദിയെ മതമുര സുമതീ ॥ 45 ॥
ചീമലു പെട്ടിന പുട്ടലു
പാമുല കിരവൈനയട്ലു പാമരുഡു ദഗന്
ഹേമമ്ബു ഗൂഡ ബെട്ടിന
ഭൂമീശുല പാല ജേരു ഭുവിലോ സുമതീ ॥ 46 ॥
ചുട്ടമുലു ഗാനി വാരലു
ചുട്ടമുലമു നീകടഞ്ചു സൊമ്പു ദലിര്പന്
നെട്ടുകൊനി യാശ്രയിന്തുരു
ഗട്ടിഗ ദ്രവ്യമ്ബു ഗലുഗ ഗദരാ സുമതീ ॥ 47 ॥
ചേതുലകു ദൊഡവു ദാനമു,
ഭൂതലനാഥുലകു ദൊഡവു ബൊങ്കമി ധരലോ,
നീതിയെ തൊഡവെവ്വാരികി,
നാതികി മാനമ്ബു തൊഡവു നയമുഗ സുമതീ ॥ 48 ॥
തഡ വോര്വക, യൊഡ ലോര്വക,
കഡു വേഗം ബഡിചി പഡിന ഗാര്യം ബഗുനേ,
തഡ വോര്ചിന, നൊഡ ലോര്ചിന,
ജെഡിപോയിന കാര്യമെല്ല ജേകുറു സുമതീ ॥ 49 ॥
തന കോപമെ തന ശത്രുവു,
തന ശാന്തമെ തനകു രക്ഷ, ദയ ചുട്ടമ്ബൌ
തന സന്തോഷമെ സ്വര്ഗമു,
തന ദുഃഖമെ നരക മണ്ഡ്രു തഥ്യമു സുമതീ ॥ 50 ॥
തന യൂരി തപസി തപമുനു,
തന പുത്രുനി വിദ്യ പെമ്പു, ദന സതി രൂപുന്,
ദന പെരടി ചെട്ടു മന്ദുനു,
മനസുന വര്ണിമ്പരെട്ടി മനുജുലു സുമതീ ॥ 51 ॥
തന കലിമി യിന്ദ്ര ഭോഗമു,
തന ലേമിയെ സ്വര്ഗലോക ദാരിദ്ര്യമ്ബുന്,
ദന ചാവു ജല പ്രലയമു,
തനു വലചിന യദിയെ രമ്ഭ തഥ്യമു സുമതീ ॥ 52 ॥
തന വാരു ലേനി ചോടനു,
ജനമിഞ്ചുക ലേനി ചോട, ജഗഡമു ചോടന്,
അനുമാനമൈന ചോടനു,
മനുജുനകുനു നിലുവ ദഗദു മഹിലോ സുമതീ ॥ 53 ॥
തമലമു വേയനി നോരുനു,
വിമതുലതോ ചെലിമി ചേസി വെതബഡു തെലിവിന്,
ഗമലമുലു ലേനി കൊലകുനു,
ഹിമധാമുഡു ലേനി രാത്രി ഹീനമു സുമതീ ॥ 54 ॥
തലനുണ്ഡു വിഷമു ഫണികിനി,
വെലയങ്ഗാ ദോക നുണ്ഡു വൃശ്ചികമുനകുന്,
തല തോക യനക യുണ്ഡുനു
ഖലുനകു നിലുവെല്ല വിഷമു ഗദരാ സുമതീ ॥ 55 ॥
തലപൊഡുഗു ധനമു പോസിന
വെലയാലികി നിജമു ലേദു വിവരിമ്പങ്ഗാ
ദല ദഡിവി ബാസ ജേസിന
വെലയാലിനി നമ്മരാദു വിനരാ സുമതീ ॥ 56 ॥
തല മാസിന, നൊലു മാസിന,
വലുവലു മാസിനനു ബ്രാണ വല്ലഭുനൈനന്
ഗുലകാന്തലൈന രോതുരു
തിലകിമ്പഗ ഭൂമിലോന ദിരമുഗ സുമതീ ॥ 57 ॥
താനു ഭുജിമ്പനി യര്ഥമു
മാനവ പതി ജേരു ഗൊന്ത മറി ഭൂഗതമൌ
ഗാനല നീഗലു ഗൂര്ചിന
തേനിയ യൊരു ജേരുനട്ലു തിരമുഗ സുമതീ ॥ 58 ॥
ദഗ്ഗറ കൊണ്ഡെമു സെപ്പെഡു
പ്രെഗ്ഗഡ പലുകുലകു രാജു പ്രിയുഡൈ മറി ദാ
നെഗ്ഗു ബ്രജ കാചരിഞ്ചുട
ബൊഗ്ഗുലകൈ കല്പതരുവു ബൊഡുചുട സുമതീ ॥ 59 ॥
ധനപതി സഖുഡൈ യുണ്ഡിന
നെനയങ്ഗാ ശിവുഡു ഭിക്ഷമെത്തഗ വലസെന്,
ദന വാരി കെന്ത ഗലിഗിന
ദന ഭാഗ്യമെ തനകു ഗാക തഥ്യമു സുമതീ ॥ 60 ॥
ധീരുലകു ജേയു മേലദി
സാരമ്ബഗു നാരികേല സലിലമു ഭങ്ഗിന്
ഗൌരവമുനു മറി മീദട
ഭൂരി സുഖാവഹമു നഗുനു ഭുവിലോ സുമതീ ॥ 61 ॥
നഡുവകുമീ തെരുവൊക്കട,
ഗുഡുവകുമീ ശത്രു നിണ്ട ഗൂരിമി തോഡന്,
മുഡുവകുമീ പരധനമുല,
നുഡുവകുമീ യൊരുല മനസു നൊവ്വഗ സുമതീ ॥ 62 ॥
നമ്മകു സുങ്കരി, ജൂദരി,
നമ്മകു മൊഗസാല വാനി, നടു വെലയാലിന്,
നമ്മകു മങ്ഗഡി വാനിനി,
നമ്മകു മീ വാമ ഹസ്തു നവനിനി സുമതീ ॥ 63 ॥
നയമുന ബാലും ദ്രാവരു,
ഭയമുനനു വിഷമ്മുനൈന ഭക്ഷിന്തുരുഗാ,
നയമെന്ത ദോഷകാരിയൊ,
ഭയമേ ജൂപങ്ഗ വലയു ബാഗുഗ സുമതീ ॥ 64 ॥
നരപതുലു മേറ ദപ്പിന,
ദിരമൊപ്പഗ വിധവ യിണ്ട ദീര്പരി യൈനന്,
ഗരണമു വൈദികുഡൈനനു,
മരണാന്തക മൌനുഗാനി മാനദു സുമതീ ॥ 65 ॥
നവരസ ഭാവാലങ്കൃത
കവിതാ ഗോഷ്ടിയുനു, മധുര ഗാനമ്ബുനു ദാ
നവിവേകി കെന്ത ജെപ്പിന
ജെവിടികി ശങ്ഖൂദിനട്ലു സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 66 ॥
നവ്വകുമീ സഭ ലോപല,
നവ്വകുമീ തല്ലി, ദണ്ഡ്രി, നാഥുല തോഡന്,
നവ്വകുമീ പരസതിതോ,
നവ്വകുമീ വിപ്രവരുല നയമിദി സുമതീ ॥ 67 ॥
നീരേ പ്രാണാധാരമു
നോരേ രസഭരിതമൈന നുഡുവുല കെല്ലന്
നാരിയെ നരുലകു രത്നമു
ചീരയെ ശൃങ്ഗാരമണ്ഡ്രു സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 68 ॥
പഗവല ദെവ്വരി തോഡനു,
വഗവങ്ഗാ വലദു ലേമി വച്ചിന പിദപന്,
ദെഗ നാഡ വലദു സഭലനു
മഗുവകു മനസിയ്യ വലദു മഹിലോ സുമതീ ॥ 69 ॥
പതികഡകു, ദന്നു ഗൂരിന
സതികഡകുനു, വേല്പു കഡകു, സദ്ഗുരു കഡകുന്,
സുതുകഡകു രിത്തചേതുല
മതിമന്തുലു ചനരു നീതി മാര്ഗമു സുമതീ ॥ 70 ॥
പനിചേയുനെഡല ദാസിയു,
നനുഭവമുന രമ്ഭ, മന്ത്രി യാലോചനലന്,
ദനഭുക്തി യെഡല ദല്ലിയു,
നന് ദന കുലകാന്ത യുണ്ഡു നഗുരാ സുമതീ ॥ 71 ॥
പരനാരീ സോദരുഡൈ,
പരധനമുല കാസപഡക, പരുലകു ഹിതുഡൈ,
പരുലു ദനു ബൊഗഡ നെഗഡക,
പരു ലലിഗിന നലുഗ നതഡു പരമുഡു സുമതീ ॥ 72 ॥
പരസതി കൂടമി ഗോരകു,
പരധനമുല കാസപഡകു, ബരുനെഞ്ചകുമീ,
സരിഗാനി ഗോഷ്ടി സേയകു,
സിരിചെഡി ചുട്ടമ്ബു കഡകു ജേരകു സുമതീ ॥ 73 ॥
പരസതുല ഗോഷ്ഠി നുണ്ഡിന
പുരുഷുഡു ഗാങ്ഗേയുഡൈന ഭുവി നിന്ദ പഡുന്,
ബരസതി സുശീലയൈനനു
ബരുസങ്ഗതി നുന്ന നിന്ദ പാലഗു സുമതീ ॥ 74 ॥
പരുലകു നിഷ്ടമു സെപ്പകു,
പൊരുഗിണ്ഡ്ലകു ബനുലു ലേക പോവകു മെപുഡുന്,
ബരു ഗദിസിന സതി ഗവയകു,
മെറിഗിയു ബിരുസൈന ഹയമു ലെക്കകു സുമതീ ॥ 75 ॥
പര്വമുല സതുല ഗവയകു,
മുര്വീശ്വരു കരുണ നമ്മി യുബ്ബകു മദിലോ,
ഗര്വിമ്പ നാലി ബെമ്പകു,
നിര്വഹണമു ലേനി ചോട നിലുവകു സുമതീ ॥ 76 ॥
പലു ദോമി സേയു വിഡിയമു,
തലഗഡിഗിന നാടി നിദ്ര, തരുണുലയെഡലന്
ബൊല യലുക നാടി കൂടമി
വെല യിന്തനി ചെപ്പരാദു വിനരാ സുമതീ ॥ 77 ॥
പാടെറുഗനി പതി കൊലുവുനു,
ഗൂടമ്ബുന കെറുകപഡനി കോമലി രതിയുന്,
ബേടെത്ത ജേയു ചെലിമിയു,
നേടികി നെദുരീദിനട്ടു ലെന്നഗ സുമതീ ॥ 78 ॥
പാലനു ഗലസിന ജലമുനു
പാല വിധമ്ബുനനെ യുണ്ഡു ബരികിമ്പങ്ഗാ
പാല ചവി ജെറചു ഗാവുന
പാലസുഡഗു വാനി പൊന്ദു വലദുര സുമതീ ॥ 79 ॥
പാലസുനകൈന യാപദ
ജാലിമ്ബഡി തീര്പ ദഗദു സര്വജ്ഞുനകുന്
തേലഗ്നി ബഡഗ ബട്ടിന
മേലെറുഗുനെ മീടു ഗാക മേദിനി സുമതീ ॥ 80 ॥
പിലുവനി പനുലകു ബോവുട,
ഗലയനി സതി ഗതിയു, രാജു ഗാനനി കൊലുവും,
ബിലുവനി പേരണ്ടമ്ബുനു,
വലുവനി ചെലിമിയുനു ജേയ വലദുര സുമതീ ॥ 81 ॥
പുത്രോത്സാഹമു തണ്ഡ്രികി
പുത്രുഡു ജന്മിഞ്ചിനപുഡെ പുട്ടദു, ജനുലാ
പുത്രുനി കനുഗൊനി ബൊഗഡഗ
പുത്രോത്സാഹമ്ബു നാഡു പൊന്ദുര സുമതീ ॥ 82 ॥
പുരികിനി പ്രാണമു ഗോമടി,
വരികിനി പ്രാണമ്ബു നീരു വസുമതി ലോനന്,
ഗരികിനി പ്രാണമു തൊണ്ഡമു,
സിരികിനി പ്രാണമ്ബു മഗുവ സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 83 ॥
പുലി പാലു ദെച്ചി യിച്ചിന,
നലവഡഗാ ഗുണ്ഡെ ഗോസി യറചേ നിഡിനന്,
ദലപൊഡുഗു ധനമു ബോസിന,
വെലയാലികി ഗൂര്മി ലേദു വിനരാ സുമതീ ॥ 84 ॥
പെട്ടിന ദിനമുല ലോപല
നട്ടഡവുലനൈന വച്ചു നാനാര്ഥമുലുന്,
ബെട്ടനി ദിനമുല ഗനകപു
ഗട്ടെക്കിന നേമി ലേദു ഗദരാ സുമതീ ॥ 85 ॥
പൊരുഗുന ബഗവാഡുണ്ഡിന,
നിരവൊന്ദക വ്രാതകാഡെ യേലിക യൈനന്,
ധര ഗാപു കൊണ്ഡെമാഡിന,
ഗരണാലകു ബ്രദുകു ലേദു ഗദരാ സുമതീ ॥ 86 ॥
ബങ്ഗാരു കുദുവ ബെട്ടകു,
സങ്ഗരമുന ബാറിപോകു സരസുഡവൈതേ,
നങ്ഗഡി വെച്ചമു വാഡകു,
വെങ്ഗലിതോ ജെലിമി വലദു വിനരാ സുമതീ ॥ 87 ॥
ബലവന്തുഡ നാകേമനി
പലുവുരതോ നിഗ്രഹിഞ്ചി പലുകുട മേലാ,
ബലവന്ത മൈന സര്പമു
ചലി ചീമല ചേത ജിക്കി ചാവദെ സുമതീ ॥ 88 ॥
മദിനൊകനി വലചി യുണ്ഡഗ
മദിചെഡി യൊക ക്രൂര വിടുഡു മാനക തിരുഗുന്
ബദി ചിലുക പില്ലി പട്ടിന
ജദുവുനെ യാപഞ്ജരമുന ജഗതിനി സുമതീ ॥ 89 ॥
മണ്ഡല പതി സമുഖമ്ബുന
മെണ്ഡൈന പ്രധാനി ലേക മെലഗുട യെല്ലന്
ഗൊണ്ഡന്ത മദപു ടേനുഗു
തൊണ്ഡമു ലേകുണ്ഡിനട്ലു ദോചുര സുമതീ ॥ 90 ॥
മന്ത്രിഗലവാനി രാജ്യമു
തന്ത്രമു സെഡകുണ്ഡ നിലുചു ദറചുഗ ധരലോ
മന്ത്രി വിഹീനുനി രാജ്യമു
ജന്ത്രപു ഗീലൂഡിനട്ലു ജരുഗദു സുമതീ ॥ 91 ॥
മാടകു ബ്രാണമു സത്യമു,
കോടകു ബ്രാണമ്ബു സുഭട കോടി, ധരിത്രിന്
ബോടികി ബ്രാണമു മാനമു,
ചീടികി ബ്രാണമ്ബു വ്രാലു സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 92 ॥
മാനധനു ഡാത്മധൃതി ചെഡി
ഹീനുണ്ഡഗു വാനി നാശ്രയിഞ്ചുട യെല്ലന്
മാനെഡു ജലമുല ലോപല
നേനുഗു മെയി ദാചിനട്ടു ലെറുഗുമു സുമതീ ॥ 93 ॥
മേലെഞ്ചനി മാലിന്യുനി,
മാലനു, മൊഗസാലെവാനി, മങ്ഗലി ഹിതുഗാ
നേലിന നരപതി രാജ്യമു
നേല ഗലസി പോവുഗാനി നെഗഡദു സുമതീ ॥ 94 ॥
രാപൊമ്മനി പിലുവനി യാ
ഭൂപാലുനി ഗൊല്വ ഭുക്തി മുക്തുലു ഗലവേ
ദീപമ്ബു ലേനി യിണ്ടനു
ജേപുന കീല്ലാഡിനട്ലു സിദ്ധമു സുമതീ ॥ 95 ॥
രൂപിഞ്ചി പലികി ബൊങ്കകു,
പ്രാപഗു ചുട്ടമ്ബു നെഗ്ഗു പലുകകു മദിലോ,
ഗോപിഞ്ചു രാജു ഗൊല്വകു,
പാപപു ദേശമ്ബു സൊറകു പദിലമു സുമതീ ॥ 96 ॥
ലാവിഗലവാനി കണ്ടെനു
ഭാവിമ്പഗ നീതിപരുഡു ബലവന്തുണ്ഡൌ
ഗ്രാനമ്ബന്ത ഗജമ്ബുനു
മാവടിവാഡെക്കിനട്ലു മഹിലോ സുമതീ ॥ 97 ॥
വറദൈന ചേനു ദുന്നകു,
കറവൈനനു ബന്ധുജനുല കഡ കേഗകുമീ,
പരുലകു മര്മമു ചെപ്പകു,
പിരികികി ദലവായി തനമു പെട്ടകു സുമതീ ॥ 98 ॥
വരിപണ്ട ലേനി യൂരുനു,
ദൊര യുണ്ഡനി യൂരു, തോഡു ദൊരകനി തെരുവുന്,
ധരനു പതി ലേനി ഗൃഹമുനു
നരയങ്ഗാ രുദ്രഭൂമി യനദഗു സുമതീ ॥ 99 ॥
വിനദഗു നെവ്വരു ജെപ്പിന
വിനിനന്തനെ വേഗ പഡക വിവരിമ്പ ദഗുന്
കനി കല്ല നിജമു ദെലിസിന
മനുജുഡെ പോ നീതി പരുഡു മഹിലോ സുമതീ ॥ 100 ॥
വീഡെമു സേയനി നോരുനു,
ജേഡെല യധരാമൃതമ്ബു സേയനി നോരുന്,
പാഡങ്ഗരാനി നോരുനു
ബൂഡിദ കിരവൈന പാഡു ബൊന്ദര സുമതീ ॥ 101 ॥
വെലയാലി വലന ഗൂരിമി
ഗലഗദു, മറി ഗലിഗെനേനി കഡതേറദുഗാ,
ബലുവുരു നഡചെഡു തെരുവുന
മൊലവദു പുവു, മൊലിചെനേനി പൊദലദു സുമതീ ॥ 102 ॥
വെലയാലു ചേയു ബാസലു,
വെലയഗ മൊഗസാല ബൊന്ദു വെലമല ചെലിമിന്,
ഗലലോന ഗന്ന കലിമിയു
വിലസിതമുഗ നമ്മരാദു വിനരാ സുമതീ ॥ 103 ॥
വേസരപു ജാതി ഗാനീ,
വീസമു ദാ ജേയനട്ടി വീരിഡി ഗാനീ,
ദാസി കൊഡുകൈന ഗാനീ,
കാസുലു ഗല വാഡെ രാജു ഗദരാ സുമതീ ॥ 104 ॥
ശുഭമുല പൊന്ദനി ചദുവുനു,
നഭിനയമുഗ രാഗരസമു നന്ദനി പാടല്,
ഗുഭ ഗുഭലു ലേനി കൂടമി,
സഭ മെച്ചനി മാടലെല്ല ജപ്പന സുമതീ ॥ 105 ॥
സരസമു വിരസമു കൊറകേ,
പരിപൂര്ണ സുഖമ്ബു ലധിക ബാധല കൊറകേ,
പെരുഗുട വിരുഗുട കൊറകേ,
ധര തഗ്ഗുട ഹെച്ചു കൊറകെ തഥ്യമു സുമതീ ॥ 106 ॥
സിരി താ വച്ചിന വച്ചുനു
സലലിതമുഗ നാരികേല സലിലമു ഭങ്ഗിന്,
സിരി താ ബോയിന ബോവുനു
കരി മ്രിങ്ഗിന വെലഗ പണ്ഡു കരണിനി സുമതീ ॥ 107 ॥
സ്ത്രീല യെഡ വാദുലാഡകു,
ബാലുരതോ ജെലിമിചേസി ഭാഷിമ്പകുമീ,
മേലൈന ഗുണമു വിഡുവകു,
മേലിന പതി നിന്ദ സേയ കെന്നഡു സുമതീ ॥ 108 ॥
About This Stotram
Sumati Satakam
Sanskrit Title: सुमती शतकम्
IAST Transliteration:
Overview
The Sumati Satakam, as suggested by its title ('Sumati' meaning good intellect or wisdom, and 'Satakam' meaning a hundred verses), is likely a didactic poem intended to guide individuals towards righteous living and sound judgment. The verses provided, particularly the second and third, offer practical advice on discerning true friends, recognizing the futility of serving unworthy individuals, and understanding the importance of wise associations. Such compositions are significant in Hindu tradition for their role in moral education and spiritual development, providing timeless wisdom applicable to daily life. The repeated invocation of 'Sumati' at the end of each verse serves as a constant reminder to cultivate and maintain good intellect and virtuous qualities.
Details
| Attribute | Information |
|---|---|
| Deity | Unknown |
| Author | Unknown |
| Type | Satakam |
| Category | Stotram |
| Number of Verses | 108 |
| Origin | The provided text indicates that 'Sumati Satakam' is a collection of spiritual and devotional literature. The verses themselves, particularly the use of 'Sumati' at the end of each verse, suggest it is a didactic or ethical poem. The first verse mentions 'Sri Ramuni dayachetanu', hinting at a connection to Lord Rama, but the deity is not explicitly named as the object of worship throughout the provided excerpt. The term 'Satakam' signifies a collection of a hundred verses. The origin of this specific composition is not clearly established from the provided information, but it appears to be a standalone work rather than an excerpt from a larger scripture like the Puranas or Vedas. |
Benefits of Recitation
- Imparts wisdom and good conduct
- Promotes ethical living
- Cultivates discernment in relationships
- Encourages detachment from harmful associations
- Leads to spiritual growth
Best Time to Recite
Morning, Evening, Daily practice, Auspicious occasions
Historical Context
The 'Sumati Satakam' is a collection of 108 verses. The provided excerpt suggests a Telugu language origin, given the script and vocabulary ('Ramu', 'dayachetanu', 'janulu', 'neetulu', 'javulu', 'akkaraku rani', 'chuttamu', 'velpu', 'gurramu', 'vidavangavalayu'). The style of the verses, particularly the use of 'Sumati' as a vocative at the end, is characteristic of didactic poetry found in various Indian languages, often composed during medieval periods when such moral and ethical instruction was widely disseminated through vernacular literature. Without further information on the author or specific composition date, it is difficult to place it within a precise historical period. However, its nature as a 'Satakam' points to a tradition of composing works in sets of one hundred verses, a popular format for didactic and devotional poetry.
Alternate Names
- Sumati Shatakam
Related Stotrams
- Bhagavad Gita
- Vemana Satakam
- Subhashita Ratnakara
Last Updated: 2025-12-01