Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 11
દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ એકાદશોઽધ્યાયઃ
Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 11
દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ એકાદશોઽધ્યાયઃ
નારાયણીસ્તુતિર્નામ એકાદશોઽધ્યાયઃ ॥
ધ્યાનં
ૐ બાલાર્કવિદ્યુતિં ઇન્દુકિરીટાં તુઙ્ગકુચાં નયનત્રયયુક્તામ્ ।
સ્મેરમુખીં વરદાઙ્કુશપાશભીતિકરાં પ્રભજે ભુવનેશીમ્ ॥
ઋષિરુવાચ ॥1॥
દેવ્યા હતે તત્ર મહાસુરેન્દ્રે
સેન્દ્રાઃ સુરા વહ્નિપુરોગમાસ્તામ્।
કાત્યાયનીં તુષ્ટુવુરિષ્ટલાભા-
દ્વિકાસિવક્ત્રાબ્જ વિકાસિતાશાઃ ॥ 2 ॥
દેવિ પ્રપન્નાર્તિહરે પ્રસીદ
પ્રસીદ માતર્જગતોઽભિલસ્ય।
પ્રસીદવિશ્વેશ્વરિ પાહિવિશ્વં
ત્વમીશ્વરી દેવિ ચરાચરસ્ય ॥3॥
આધાર ભૂતા જગતસ્ત્વમેકા
મહીસ્વરૂપેણ યતઃ સ્થિતાસિ
અપાં સ્વરૂપ સ્થિતયા ત્વયૈત
દાપ્યાયતે કૃત્સ્નમલઙ્ઘ્ય વીર્યે ॥4॥
ત્વં વૈષ્ણવીશક્તિરનન્તવીર્યા
વિશ્વસ્ય બીજં પરમાસિ માયા।
સમ્મોહિતં દેવિસમસ્ત મેતત્-
ત્ત્વં વૈ પ્રસન્ના ભુવિ મુક્તિહેતુઃ ॥5॥
વિદ્યાઃ સમસ્તાસ્તવ દેવિ ભેદાઃ।
સ્ત્રિયઃ સમસ્તાઃ સકલા જગત્સુ।
ત્વયૈકયા પૂરિતમમ્બયૈતત્
કાતે સ્તુતિઃ સ્તવ્યપરાપરોક્તિઃ ॥6॥
સર્વ ભૂતા યદા દેવી ભુક્તિ મુક્તિપ્રદાયિની।
ત્વં સ્તુતા સ્તુતયે કા વા ભવન્તુ પરમોક્તયઃ ॥7॥
સર્વસ્ય બુદ્ધિરૂપેણ જનસ્ય હૃદિ સંસ્થિતે।
સ્વર્ગાપવર્ગદે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥8॥
કલાકાષ્ઠાદિરૂપેણ પરિણામ પ્રદાયિનિ।
વિશ્વસ્યોપરતૌ શક્તે નારાયણિ નમોસ્તુતે ॥9॥
સર્વ મઙ્ગલ માઙ્ગલ્યે શિવે સર્વાર્થ સાધિકે।
શરણ્યે ત્રયમ્બકે ગૌરી નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥10॥
સૃષ્ટિસ્થિતિવિનાશાનાં શક્તિભૂતે સનાતનિ।
ગુણાશ્રયે ગુણમયે નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥11॥
શરણાગત દીનાર્ત પરિત્રાણપરાયણે।
સર્વસ્યાર્તિહરે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥12॥
હંસયુક્ત વિમાનસ્થે બ્રહ્માણી રૂપધારિણી।
કૌશામ્ભઃ ક્ષરિકે દેવિ નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥13॥
ત્રિશૂલચન્દ્રાહિધરે મહાવૃષભવાહિનિ।
માહેશ્વરી સ્વરૂપેણ નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥14॥
મયૂર કુક્કુટવૃતે મહાશક્તિધરેઽનઘે।
કૌમારીરૂપસંસ્થાને નારાયણિ નમોસ્તુતે ॥15॥
શઙ્ખચક્રગદાશાર્ઙ્ગગૃહીતપરમાયુધે।
પ્રસીદ વૈષ્ણવીરૂપેનારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥16॥
ગૃહીતોગ્રમહાચક્રે દંષ્ત્રોદ્ધૃતવસુન્ધરે।
વરાહરૂપિણિ શિવે નારાયણિ નમોસ્તુતે ॥17॥
નૃસિંહરૂપેણોગ્રેણ હન્તું દૈત્યાન્ કૃતોદ્યમે।
ત્રૈલોક્યત્રાણસહિતે નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥18॥
કિરીટિનિ મહાવજ્રે સહસ્રનયનોજ્જ્વલે।
વૃત્રપ્રાણહારે ચૈન્દ્રિ નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥19॥
શિવદૂતીસ્વરૂપેણ હતદૈત્ય મહાબલે।
ઘોરરૂપે મહારાવે નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥20॥
દંષ્ત્રાકરાલ વદને શિરોમાલાવિભૂષણે।
ચામુણ્ડે મુણ્ડમથને નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥21॥
લક્ષ્મી લજ્જે મહાવિધ્યે શ્રદ્ધે પુષ્ટિ સ્વધે ધ્રુવે।
મહારાત્રિ મહામાયે નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥22॥
મેધે સરસ્વતિ વરે ભૂતિ બાભ્રવિ તામસિ।
નિયતે ત્વં પ્રસીદેશે નારાયણિ નમોઽસ્તુતે ॥23॥
સર્વસ્વરૂપે સર્વેશે સર્વશક્તિસમન્વિતે।
ભયેભ્યસ્ત્રાહિ નો દેવિ દુર્ગે દેવિ નમોઽસ્તુતે ॥24॥
એતત્તે વદનં સૌમ્યં લોચનત્રયભૂષિતમ્।
પાતુ નઃ સર્વભૂતેભ્યઃ કાત્યાયિનિ નમોઽસ્તુતે ॥25॥
જ્વાલાકરાલમત્યુગ્રમશેષાસુરસૂદનમ્।
ત્રિશૂલં પાતુ નો ભીતિર્ભદ્રકાલિ નમોઽસ્તુતે ॥26॥
હિનસ્તિ દૈત્યતેજાંસિ સ્વનેનાપૂર્ય યા જગત્।
સા ઘણ્ટા પાતુ નો દેવિ પાપેભ્યો નઃ સુતાનિવ ॥27॥
અસુરાસૃગ્વસાપઙ્કચર્ચિતસ્તે કરોજ્વલઃ।
શુભાય ખડ્ગો ભવતુ ચણ્ડિકે ત્વાં નતા વયમ્ ॥28॥
રોગાનશેષાનપહંસિ તુષ્ટા
રુષ્ટા તુ કામા સકલાનભીષ્ટાન્
ત્વામાશ્રિતાનાં ન વિપન્નરાણાં।
ત્વામાશ્રિતા શ્રયતાં પ્રયાન્તિ ॥29॥
એતત્કૃતં યત્કદનં ત્વયાદ્ય
દર્મદ્વિષાં દેવિ મહાસુરાણામ્।
રૂપૈરનેકૈર્ભહુધાત્મમૂર્તિં
કૃત્વામ્ભિકે તત્પ્રકરોતિ કાન્યા ॥30॥
વિદ્યાસુ શાસ્ત્રેષુ વિવેક દીપે
ષ્વાદ્યેષુ વાક્યેષુ ચ કા ત્વદન્યા
મમત્વગર્તેઽતિ મહાન્ધકારે
વિભ્રામયત્યેતદતીવ વિશ્વમ્ ॥31॥
રક્ષાંસિ યત્રો ગ્રવિષાશ્ચ નાગા
યત્રારયો દસ્યુબલાનિ યત્ર।
દાવાનલો યત્ર તથાબ્ધિમધ્યે
તત્ર સ્થિતા ત્વં પરિપાસિ વિશ્વમ્ ॥32॥
વિશ્વેશ્વરિ ત્વં પરિપાસિ વિશ્વં
વિશ્વાત્મિકા ધારયસીતિ વિશ્વમ્।
વિશ્વેશવન્ધ્યા ભવતી ભવન્તિ
વિશ્વાશ્રયા યેત્વયિ ભક્તિનમ્રાઃ ॥33॥
દેવિ પ્રસીદ પરિપાલય નોઽરિ
ભીતેર્નિત્યં યથાસુરવદાદધુનૈવ સદ્યઃ।
પાપાનિ સર્વ જગતાં પ્રશમં નયાશુ
ઉત્પાતપાકજનિતાંશ્ચ મહોપસર્ગાન્ ॥34॥
પ્રણતાનાં પ્રસીદ ત્વં દેવિ વિશ્વાર્તિ હારિણિ।
ત્રૈલોક્યવાસિનામીડ્યે લોકાનાં વરદા ભવ ॥35॥
દેવ્યુવાચ ॥36॥
વરદાહં સુરગણા પરં યન્મનસેચ્ચથ।
તં વૃણુધ્વં પ્રયચ્છામિ જગતામુપકારકમ્ ॥37॥
દેવા ઊચુઃ ॥38॥
સર્વબાધા પ્રશમનં ત્રૈલોક્યસ્યાખિલેશ્વરિ।
એવમેવ ત્વયાકાર્ય મસ્મદ્વૈરિ વિનાશનમ્ ॥39॥
દેવ્યુવાચ ॥40॥
વૈવસ્વતેઽન્તરે પ્રાપ્તે અષ્ટાવિંશતિમે યુગે।
શુમ્ભો નિશુમ્ભશ્ચૈવાન્યાવુત્પત્સ્યેતે મહાસુરૌ ॥41॥
નન્દગોપગૃહે જાતા યશોદાગર્ભ સમ્ભવા।
તતસ્તૌનાશયિષ્યામિ વિન્ધ્યાચલનિવાસિની ॥42॥
પુનરપ્યતિરૌદ્રેણ રૂપેણ પૃથિવીતલે।
અવતીર્ય હવિષ્યામિ વૈપ્રચિત્તાંસ્તુ દાનવાન્ ॥43॥
ભક્ષ્ય યન્ત્યાશ્ચ તાનુગ્રાન્ વૈપ્રચિત્તાન્ મહાસુરાન્।
રક્તદન્તા ભવિષ્યન્તિ દાડિમીકુસુમોપમાઃ ॥44॥
તતો માં દેવતાઃ સ્વર્ગે મર્ત્યલોકે ચ માનવાઃ।
સ્તુવન્તો વ્યાહરિષ્યન્તિ સતતં રક્તદન્તિકામ્ ॥45॥
ભૂયશ્ચ શતવાર્ષિક્યાં અનાવૃષ્ટ્યામનમ્ભસિ।
મુનિભિઃ સંસ્તુતા ભૂમૌ સમ્ભવિષ્યામ્યયોનિજા ॥46॥
તતઃ શતેન નેત્રાણાં નિરીક્ષિષ્યામ્યહં મુનીન્
કીર્તિયિષ્યન્તિ મનુજાઃ શતાક્ષીમિતિ માં તતઃ ॥47॥
તતોઽ હમખિલં લોકમાત્મદેહસમુદ્ભવૈઃ।
ભરિષ્યામિ સુરાઃ શાકૈરાવૃષ્ટેઃ પ્રાણ ધારકૈઃ ॥48॥
શાકમ્ભરીતિ વિખ્યાતિં તદા યાસ્યામ્યહં ભુવિ।
તત્રૈવ ચ વધિષ્યામિ દુર્ગમાખ્યં મહાસુરમ્ ॥49॥
દુર્ગાદેવીતિ વિખ્યાતં તન્મે નામ ભવિષ્યતિ।
પુનશ્ચાહં યદાભીમં રૂપં કૃત્વા હિમાચલે ॥50॥
રક્ષાંસિ ક્ષયયિષ્યામિ મુનીનાં ત્રાણ કારણાત્।
તદા માં મુનયઃ સર્વે સ્તોષ્યન્ત્યાન મ્રમૂર્તયઃ ॥51॥
ભીમાદેવીતિ વિખ્યાતં તન્મે નામ ભવિષ્યતિ।
યદારુણાખ્યસ્ત્રૈલॊક્યે મહાબાધાં કરિષ્યતિ ॥52॥
તદાહં ભ્રામરં રૂપં કૃત્વાસજ્ખ્યેયષટ્પદમ્।
ત્રૈલોક્યસ્ય હિતાર્થાય વધિષ્યામિ મહાસુરમ્ ॥53॥
ભ્રામરીતિચ માં લોકા સ્તદાસ્તોષ્યન્તિ સર્વતઃ।
ઇત્થં યદા યદા બાધા દાનવોત્થા ભવિષ્યતિ ॥54॥
તદા તદાવતીર્યાહં કરિષ્યામ્યરિસઙ્ક્ષયમ્ ॥55॥
॥ સ્વસ્તિ શ્રી માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્નિકે મન્વન્તરે દેવિ મહત્મ્યે નારાયણીસ્તુતિર્નામ એકાદશોઽધ્યાયઃ સમાપ્તમ્ ॥
આહુતિ
ૐ ક્લીં જયન્તી સાઙ્ગાયૈ સશક્તિકાયૈ સપરિવારાયૈ સવાહનાયૈ લક્ષ્મીબીજાધિષ્તાયૈ ગરુડવાહન્યૈ નારયણી દેવ્યૈ-મહાહુતિં સમર્પયામિ નમઃ સ્વાહા ॥
Related Scriptures
अर्जुन कृत श्री दुर्गा स्तोत्रम्
13 verses
दकारादि दुर्गा अष्टोत्तर शत नामावलि
108 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति प्रथमोऽध्यायः
101 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वादशोऽध्यायः
41 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वितीयोऽध्यायः
68 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति तृतीयोऽध्यायः
42 verses
About This Stotram
Overview
Durga Saptasati Chapter 11 (Narayani Stuti) is one of the most celebrated chapters of the Devi Mahatmyam, containing 55 verses of hymns sung by the gods to the goddess after her final victory over the demon armies of Shumbha and Nishumbha. It includes the Narayani Stuti, a comprehensive praise of the goddess in her many forms, and closes with her promise to appear again whenever the cosmos is threatened.
What are the benefits of chanting Durga Saptasati Chapter 11?
- The Narayani Stuti within this chapter is one of the most recited sections of the Devi Mahatmyam and is held to carry great spiritual merit.
- Recitation is associated with the goddess's promise of protection and repeated intervention on behalf of devotees.
- Chanting invokes the goddess's multiple forms as enumerated by the gods in their post-victory hymn.
- The chapter is used both within the full Chandipatha cycle and as a standalone text.
- Regular recitation is associated with courage, removal of fear, and the goddess's blessings.
When is the best time to recite this?
Navaratri is the primary occasion. This chapter is recited as part of the full Saptasati sequence. The Narayani Stuti is also commonly recited independently during morning or evening worship and at any time of need.
What is the historical and traditional background?
Chapter 11 forms part of the Uttama Charitra (third and final episode) of the Devi Mahatmyam, which belongs to the Markandeya Purana (approximately 4th-6th centuries CE). It follows the narrative of Durga's battle against Shumbha and Nishumbha in chapters 8-10, and the Narayani Stuti in this chapter is structurally parallel to the earlier Shakra Stuti in chapter 4. The authorship is attributed to the sage Markandeya in the Puranic tradition, with the text representing the theological culmination of Shakta Puranic literature.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 12 — the next and final chapter, known as the Phalashruti, which details the benefits of reciting the full text.
- Devi Mahatmyam Argala Stotram — the preparatory hymn that opens the Chandipatha sequence, invoking the same goddess praised in this chapter.
- Devi Mahatmyam Devi Suktam — the Vedic antecedent to the theology expressed in the Narayani Stuti.