శ్రీమద్భగవద్గీతా మూలమ్ - చతుర్దశోఽధ్యాయః

శ్రీమద్భగవద్గీతా మూలమ్ - చతుర్దశోఽధ్యాయః

శ్లోక 1

ఓం శ్రీ పరమాత్మనే నమః

అథ చతుర్దశోఽధ్యాయః ।

గుణత్రయవిభాగయోగః

శ్రీభగవానువాచ

పరం భూయః ప్రవక్ష్యామి జ్ఞానానాం జ్ఞానముత్తమమ్ ।

యజ్జ్ఞాత్వా మునయః సర్వే పరాం సిద్ధిమితో గతాః

శ్లోక 2

ఇదం జ్ఞానముపాశ్రిత్య మమ సాధర్మ్యమాగతాః ।

సర్గేఽపి నోపజాయన్తే ప్రలయే న వ్యథన్తి చ

॥ 1 ॥

శ్లోక 3

మమ యోనిర్మహద్బ్రహ్మ తస్మిన్గర్భం దధామ్యహమ్ ।

సమ్భవః సర్వభూతానాం తతో భవతి భారత

॥ 2 ॥

శ్లోక 4

సర్వయోనిషు కౌన్తేయ మూర్తయః సమ్భవన్తి యాః ।

తాసాం బ్రహ్మ మహద్యోనిరహం బీజప్రదః పితా

॥ 3 ॥

శ్లోక 5

సత్త్వం రజస్తమ ఇతి గుణాః ప్రకృతిసమ్భవాః ।

నిబధ్నన్తి మహాబాహో దేహే దేహినమవ్యయమ్

॥ 4 ॥

శ్లోక 6

తత్ర సత్త్వం నిర్మలత్వాత్ప్రకాశకమనామయమ్ ।

సుఖసఙ్గేన బధ్నాతి జ్ఞానసఙ్గేన చానఘ

॥ 5 ॥

శ్లోక 7

రజో రాగాత్మకం విద్ధి తృష్ణాసఙ్గసముద్భవమ్ ।

తన్నిబధ్నాతి కౌన్తేయ కర్మసఙ్గేన దేహినమ్

॥ 6 ॥

శ్లోక 8

తమస్త్వజ్ఞానజం విద్ధి మోహనం సర్వదేహినామ్ ।

ప్రమాదాలస్యనిద్రాభిస్తన్నిబధ్నాతి భారత

॥ 7 ॥

శ్లోక 9

సత్త్వం సుఖే సఞ్జయతి రజః కర్మణి భారత ।

జ్ఞానమావృత్య తు తమః ప్రమాదే సఞ్జయత్యుత

॥ 8 ॥

శ్లోక 10

రజస్తమశ్చాభిభూయ సత్త్వం భవతి భారత ।

రజః సత్త్వం తమశ్చైవ తమః సత్త్వం రజస్తథా

॥ 9 ॥

శ్లోక 11

సర్వద్వారేషు దేహేఽస్మిన్ప్రకాశ ఉపజాయతే ।

జ్ఞానం యదా తదా విద్యాద్వివృద్ధం సత్త్వమిత్యుత

॥ 10 ॥

శ్లోక 12

లోభః ప్రవృత్తిరారమ్భః కర్మణామశమః స్పృహా ।

రజస్యేతాని జాయన్తే వివృద్ధే భరతర్షభ

॥ 11 ॥

శ్లోక 13

అప్రకాశోఽప్రవృత్తిశ్చ ప్రమాదో మోహ ఏవ చ ।

తమస్యేతాని జాయన్తే వివృద్ధే కురునన్దన

॥ 12 ॥

శ్లోక 14

యదా సత్త్వే ప్రవృద్ధే తు ప్రలయం యాతి దేహభృత్ ।

తదోత్తమవిదాం లోకానమలాన్ప్రతిపద్యతే

॥ 13 ॥

శ్లోక 15

రజసి ప్రలయం గత్వా కర్మసఙ్గిషు జాయతే ।

తథా ప్రలీనస్తమసి మూఢయోనిషు జాయతే

॥ 14 ॥

శ్లోక 16

కర్మణః సుకృతస్యాహుః సాత్త్వికం నిర్మలం ఫలమ్ ।

రజసస్తు ఫలం దుఃఖమజ్ఞానం తమసః ఫలమ్

॥ 15 ॥

శ్లోక 17

సత్త్వాత్సఞ్జాయతే జ్ఞానం రజసో లోభ ఏవ చ ।

ప్రమాదమోహౌ తమసో భవతోఽజ్ఞానమేవ చ

॥ 16 ॥

శ్లోక 18

ఊర్ధ్వం గచ్ఛన్తి సత్త్వస్థా మధ్యే తిష్ఠన్తి రాజసాః ।

జఘన్యగుణవృత్తిస్థా అధో గచ్ఛన్తి తామసాః

॥ 17 ॥

శ్లోక 19

నాన్యం గుణేభ్యః కర్తారం యదా ద్రష్టానుపశ్యతి ।

గుణేభ్యశ్చ పరం వేత్తి మద్భావం సోఽధిగచ్ఛతి

॥ 18 ॥

శ్లోక 20

గుణానేతానతీత్య త్రీన్దేహీ దేహసముద్భవాన్ ।

జన్మమృత్యుజరాదుఃఖైర్విముక్తోఽమృతమశ్నుతే

॥ 19 ॥

శ్లోక 21

అర్జున ఉవాచ

కైర్లిఙ్గైస్త్రీన్గుణానేతానతీతో భవతి ప్రభో ।

కిమాచారః కథం చైతాంస్త్రీన్గుణానతివర్తతే

॥ 20 ॥

శ్లోక 22

శ్రీభగవానువాచ

ప్రకాశం చ ప్రవృత్తిం చ మోహమేవ చ పాణ్డవ ।

త ద్వేష్టి సమ్ప్రవృత్తాని న నివృత్తాని కాఙ్క్షతి

॥ 21 ॥

శ్లోక 23

ఉదాసీనవదాసీనో గుణైర్యో న విచాల్యతే ।

గుణా వర్తన్త ఇత్యేవ యోఽవతిష్ఠతి నేఙ్గతే

॥ 22 ॥

శ్లోక 24

సమదుఃఖసుఖః స్వస్థః సమలోష్టాశ్మకాఞ్చనః ।

తుల్యప్రియాప్రియో ధీరస్తుల్యనిన్దాత్మసంస్తుతిః

॥ 23 ॥

శ్లోక 25

మానాపమానయోస్తుల్యస్తుల్యో మిత్రారిపక్షయోః ।

సర్వారమ్భపరిత్యాగీ గుణాతీతః స ఉచ్యతే

॥ 24 ॥

శ్లోక 26

మాం చ యోఽవ్యభిచారేణ భక్తియోగేన సేవతే ।

స గుణాన్సమతీత్యైతాన్బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే

॥ 25 ॥

శ్లోక 27

బ్రహ్మణో హి ప్రతిష్ఠాహమమృతస్యావ్యయస్య చ ।

శాశ్వతస్య చ ధర్మస్య సుఖస్యైకాన్తికస్య చ

॥ 26 ॥

శ్లోక 28

ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే

శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే గుణత్రయవిభాగయోగో నామ చతుర్దశోఽధ్యాయః ॥14 ।