Srimad Bhagawad Gita Chapter 12
Srimad Bhagawad Gita Chapter 12
श्रीमद्भगवद्गीता मूलम् - द्वादशोऽध्यायः
ॐ श्री परमात्मने नमः
अथ द्वादशोऽध्यायः ।
भक्तियोगः
अर्जुन उवाच
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ 1 ॥
श्रीभगवानुवाच
मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।
श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः ॥ 2 ॥
ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते ।
सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ 3 ॥
सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः ।
ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥ 4 ॥
क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् ।
अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ॥ 5 ॥
ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि सन्न्यस्य मत्पराः ।
अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ 6 ॥
तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।
भवामि न चिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ 7 ॥
मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय ।
निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ 8 ॥
अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।
अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥ 9 ॥
अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव ।
मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ 10 ॥
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।
सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ 11 ॥
श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते ।
ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ 12 ॥
अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥ 13 ॥
सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ 14 ॥
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः ।
हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ 15 ॥
अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।
सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ 16 ॥
यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति ।
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥ 17 ॥
समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥ 18 ॥
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् ।
अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ 19 ॥
ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।
श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥ 20 ॥
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे भक्तियोगो नाम द्वादशोऽध्यायः ॥12 ॥
About This Stotram
Srimad Bhagawad Gita Chapter 12
Sanskrit Title: श्रीमद्भगवद्गीता मूलम् - द्वादशोऽध्यायः
IAST Transliteration:
Overview
Chapter 12 of the Bhagawad Gita is highly significant as it elaborates on Bhakti Yoga, the path of devotion, which is considered by Lord Krishna to be the most accessible and potent means for spiritual realization for many. It contrasts the worship of the impersonal, unmanifest Brahman with the worship of the personal God (Krishna) with form and attributes. The chapter emphasizes that sincere devotion, unwavering faith, and dedicating all actions to the Divine are the hallmarks of a true devotee. It provides a clear framework for cultivating a loving relationship with God, leading to inner peace and ultimate liberation. This chapter is often considered the 'heart' of the Bhagawad Gita due to its emphasis on love and surrender.
Details
| Attribute | Information |
|---|---|
| Deity | Krishna |
| Author | Vyasa |
| Type | Chapter |
| Category | Stotram |
| Number of Verses | 21 |
| Origin | This stotram is the twelfth chapter of the Srimad Bhagawad Gita, a foundational scripture in Hinduism. The Bhagawad Gita is presented as a dialogue between Lord Krishna and the warrior prince Arjuna on the battlefield of Kurukshetra, as recorded in the Bhishma Parva of the epic Mahabharata. Its composition is traditionally attributed to the Vedic period, though the exact dating is a subject of scholarly debate, with estimates ranging from the 5th to 2nd century BCE. Chapter 12, titled 'Bhakti Yoga' (The Yoga of Devotion), focuses on the nature of devotion to the Supreme Being and the different paths to attaining Him. |
Benefits of Recitation
- Attainment of supreme devotion to the Divine.
- Understanding the nature of the Personal God (Saguna Brahman).
- Development of unwavering faith and love for God.
- Guidance on the path of selfless devotion.
- Peace and liberation through surrender to the Divine.
Best Time to Recite
Morning, evening, or during periods of prayer and meditation. Particularly beneficial during times of spiritual contemplation or when seeking solace and guidance.
Historical Context
The Srimad Bhagawad Gita, including Chapter 12, is an integral part of the Mahabharata, an ancient Indian epic attributed to the Srimant Ved Vyas. The dialogue takes place just before the commencement of the Kurukshetra War. While the exact historical period of its composition is debated among scholars, it is generally considered to be an ancient text, likely compiled over centuries. Chapter 12 specifically addresses Arjuna's query about the superiority of those who worship the impersonal Absolute (Akshara Avyakta) versus those who worship the personal God (Krishna). Lord Krishna's response elucidates the efficacy and accessibility of devotional service (Bhakti Yoga).
Alternate Names
- Bhakti Yoga
- Dwadaso Adhyayah
Related Stotrams
- Srimad Bhagawad Gita Chapter 11
- Srimad Bhagawad Gita Chapter 13
- Vishnu Sahasranama
Last Updated: 2025-12-01