Narayana Upanishad
Narayana Upanishad
नारायण उपनिषद्
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै ।
ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
ॐ अथ पुरुषो ह वै नारायणो-ऽकामयत प्रजा-स्सृ॑जेये॒ति ।
ना॒रा॒य॒णात्प्रा॑णो जा॒यते । मन-स्सर्वेन्द्रि॑याणि॒ च ।
खं-वाँयुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्व॑स्य धा॒रिणी ।
ना॒रा॒य॒णाद्ब्र॑ह्मा जा॒यते ।
ना॒रा॒य॒णाद्रु॑द्रो जा॒यते ।
ना॒रा॒य॒णादि॑न्द्रो जा॒यते ।
ना॒रा॒य॒णात्प्रजापतयः प्र॑जाय॒न्ते ।
ना॒रा॒य॒णाद्द्वादशादित्या रुद्रा वसवस्सर्वाणि च छ॑न्दाग्ं॒सि ।
ना॒रा॒य॒णादेव समु॑त्पद्य॒न्ते ।
ना॒रा॒य॒णे प्र॑वर्त॒न्ते ।
ना॒रा॒य॒णे प्र॑लीय॒न्ते ॥
ओम् । अथ नित्यो ना॑राय॒णः । ब्र॒ह्मा ना॑राय॒णः ।
शि॒वश्च॑ नाराय॒णः । श॒क्रश्च॑ नाराय॒णः ।
द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्यौ च॑ नाराय॒णः । का॒लश्च॑ नाराय॒णः ।
दि॒शश्च॑ नाराय॒णः । ऊ॒र्ध्वश्च॑ नाराय॒णः ।
अ॒धश्च॑ नाराय॒णः । अ॒न्त॒र्ब॒हिश्च॑ नाराय॒णः ।
नारायण एवे॑दग्ं स॒र्वम् ।
यद्भू॒तं-यँच्च॒ भव्यम्᳚ ।
निष्कलो निरञ्जनो निर्विकल्पो निराख्यात-श्शुद्धो देव
एको॑ नाराय॒णः । न द्वि॒तीयो᳚स्ति॒ कश्चि॑त् ।
य ए॑वं-वेँ॒द ।
स विष्णुरेव भवति स विष्णुरे॑व भ॒वति ॥
ओमित्य॑ग्रे व्या॒हरेत् । नम इ॑ति प॒श्चात् ।
ना॒रा॒य॒णायेत्यु॑परि॒ष्टात् ।
ओमि॑त्येका॒क्षरम् । नम इति॑ द्वे अ॒क्षरे ।
ना॒रा॒य॒णायेति पञ्चा᳚क्षरा॒णि ।
एतद्वै नारायणस्याष्टाक्ष॑र-म्प॒दम् ।
यो ह वै नारायणस्याष्टाक्षर-म्पद॑मध्ये॒ति ।
अनपब्रवस्सर्वमा॑युरे॒ति ।
विन्दते प्रा॑जाप॒त्यग्ं रायस्पोष॑-ङ्गौप॒त्यम् ।
ततो-ऽमृतत्वमश्नुते ततो-ऽमृतत्वमश्नु॑त इ॒ति ।
य ए॑वं-वेँ॒द ॥
प्रत्यगानन्द-म्ब्रह्म पुरुष-म्प्रणव॑स्वरू॒पम् ।
अकार उकार मका॑र इ॒ति ।
तानेकधा समभरत्तदेत॑दोमि॒ति ।
यमुक्त्वा॑ मुच्य॑ते यो॒गी॒ ज॒न्म॒संसा॑रब॒न्धनात् ।
ओ-न्नमो नारायणायेति म॑न्त्रोपा॒सकः ।
वैकुण्ठभुवनलोक॑-ङ्गमि॒ष्यति ।
तदिद-म्पर-म्पुण्डरीकं-विँ॑ज्ञान॒घनम् ।
तस्मात्तदिदा॑वन्मा॒त्रम् ।
ब्रह्मण्यो देव॑कीपु॒त्रो॒ ब्रह्मण्यो म॑धुसू॒दनोम् ।
सर्वभूतस्थमेक॑-न्नारा॒यणम् ।
कारणरूपमकार प॑रब्र॒ह्मोम् ।
एतदथर्व शिरो॑यो-ऽधी॒ते प्रा॒तर॑धीया॒नो॒ रात्रिकृत-म्पाप॑-न्नाश॒यति ।
सा॒यम॑धीया॒नो॒ दिवसकृत-म्पाप॑-न्नाश॒यति ।
माध्यन्दिनमादित्याभिमुखो॑-ऽधीया॒नः॒ पञ्चपातकोपपातका᳚त्प्रमु॒च्यते ।
सर्व वेद पारायण पु॑ण्यं-लँ॒भते ।
नारायणसायुज्यम॑वाप्नो॒ति॒ नारायण सायुज्यम॑वाप्नो॒ति ।
य ए॑वं-वेँ॒द । इत्यु॑प॒निष॑त् ॥
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै ।
ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
Related Scriptures
About This Stotram
Overview
The Narayana Upanishad is a minor Upanishad classified within the Krishna Yajurveda tradition that establishes Lord Narayana as the supreme Brahman, the source of all creation. The text centers on the mantra "Om Namo Narayanaya" as the primary means of spiritual realization and liberation, and describes the cosmic manifestation of the universe as proceeding from Narayana. It belongs to the Vaishnava Vedanta tradition and is used as a mantra Upanishad in daily practice.
What are the benefits of chanting Narayana Upanishad?
- Establishes the practitioner's understanding of Narayana as the ultimate reality
- Supports liberation from the cycle of birth and death through mantra recitation
- Purifies the mind through contemplation of the text's philosophical content
- Is used as a daily recitation text in Vaishnava households and temples
When is the best time to recite this?
The Narayana Upanishad is recited morning and evening. It is also recited on festivals dedicated to Lord Vishnu and Narayana, and as part of sandhyavandana practice in Vaishnava communities.
What is the historical and traditional background?
The Narayana Upanishad is one of the corpus of minor Upanishads, generally dated by scholars to between the 1st century BCE and the 3rd century CE, during a period when many deity-focused Upanishads were composed. It reflects the integration of Vedantic philosophy with Vaishnava bhakti, affirming that the personal deity Narayana and the impersonal Brahman are identical. The text is used in both the Advaita and Vaishnava Vedanta schools and is recited in Tamil Nadu and other South Indian states as part of liturgical tradition.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Narayana Suktam — the Vedic hymn from the Yajurveda that addresses the same deity and serves as a liturgical companion to this Upanishad
- Vishnu Sahasranama — the thousand-name hymn to Vishnu, recited in the same devotional context and sharing the same theological framework