Medha Suktam
મેધા સૂક્તમ્
Medha Suktam
મેધા સૂક્તમ્
તૈત્તિરીયારણ્યકમ્ - 4, પ્રપાઠકઃ - 10, અનુવાકઃ - 41-44
ૐ-યઁશ્છન્દ॑સામૃષ॒ભો વિ॒શ્વરૂ॑પઃ ।
છન્દો॒ભ્યો-ઽધ્ય॒મૃતા᳚થ્સમ્બ॒ભૂવ॑ ।
સ મેન્દ્રો॑ મે॒ધયા᳚ સ્પૃણોતુ ।
અ॒મૃત॑સ્ય દેવ॒ધાર॑ણો ભૂયાસમ્ ।
શરી॑ર-મ્મે॒ વિચ॑ર્ષણમ્ ।
જિ॒હ્વા મે॒ મધુ॑મત્તમા ।
કર્ણા᳚ભ્યાં॒ ભૂરિ॒વિશ્રુ॑વમ્ ।
બ્રહ્મ॑ણઃ કો॒શો॑-ઽસિ મે॒ધયા પિ॑હિતઃ ।
શ્રુ॒ત-મ્મે॑ ગોપાય ॥
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
ઓ-મ્મે॒ધાદે॒વી જુ॒ષમા॑ણા ન॒ આગા᳚-દ્વિ॒શ્વાચી॑ ભ॒દ્રા સુ॑મન॒સ્ય મા॑ના ।
ત્વયા॒ જુષ્ટા॑ નુ॒દમા॑ના દુ॒રુક્તા᳚-ન્બૃ॒હદ્વ॑દેમ વિ॒દથે॑ સુ॒વીરાઃ᳚ ।
ત્વયા॒ જુષ્ટ॑ ઋ॒ષિર્ભ॑વતિ દેવિ॒ ત્વયા॒ બ્રહ્મા॑-ઽઽગ॒તશ્રી॑રુ॒ત ત્વયા᳚ ।
ત્વયા॒ જુષ્ટ॑શ્ચિ॒ત્રં-વિઁ॑ન્દતે વસુ॒ સા નો॑ જુષસ્વ॒ દ્રવિ॑ણો ન મેધે ॥
મે॒ધા-મ્મ॒ ઇન્દ્રો॑ દદાતુ મે॒ધા-ન્દે॒વી સર॑સ્વતી ।
મે॒ધા-મ્મે॑ અ॒શ્વિના॑વુ॒ભા-વાધ॑ત્તા॒-મ્પુષ્ક॑રસ્રજા ।
અ॒પ્સ॒રાસુ॑ ચ॒ યા મે॒ધા ગ॑ન્ધ॒ર્વેષુ॑ ચ॒ યન્મનઃ॑ ।
દૈવી᳚-મ્મે॒ધા સર॑સ્વતી॒ સા મા᳚-મ્મે॒ધા સુ॒રભિ॑-ર્જુષતા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ॥
આમા᳚-મ્મે॒ધા સુ॒રભિ॑-ર્વિ॒શ્વરૂ॑પા॒ હિર॑ણ્યવર્ણા॒ જગ॑તી જગ॒મ્યા ।
ઊર્જ॑સ્વતી॒ પય॑સા॒ પિન્વ॑માના॒ સા મા᳚-મ્મે॒ધા સુ॒પ્રતી॑કા જુષન્તામ્ ॥
મયિ॑ મે॒ધા-મ્મયિ॑ પ્ર॒જા-મ્મય્ય॒ગ્નિ-સ્તેજો॑ દધાતુ॒,
મયિ॑ મે॒ધા-મ્મયિ॑ પ્ર॒જા-મ્મયીન્દ્ર॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ધાતુ॒,
મયિ॑ મે॒ધા-મ્મયિ॑ પ્ર॒જા-મ્મયિ॒ સૂર્યો॒ ભ્રાજો॑ દધાતુ ॥
[ૐ હં॒સ॒ હં॒સાય॑ વિ॒દ્મહે॑ પરમહં॒સાય॑ ધીમહિ ।
તન્નો॑ હંસઃ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ॥ (હંસગાયત્રી)]
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
About This Stotram
Overview
The Medha Suktam is a Sanskrit Vedic hymn from the Taittiriya Aranyaka (10th Prapathaka, Anuvakas 41–44) of the Krishna Yajurveda, composed to invoke and strengthen medha — the faculty of intellect, comprehension, and memory. The principal deity invoked is Indra, who in the Vedic framework is associated with both power and the bestowal of intelligence. The text belongs to the Krishna Yajurveda's Taittiriya tradition and holds an established place in Vedic educational practice.
What are the benefits of chanting Medha Suktam?
- Enhances memory, comprehension, and intellectual clarity
- Supports students and scholars in their studies
- Invokes divine assistance for the acquisition of knowledge
- Strengthens the ability to grasp philosophical and scriptural teachings
When is the best time to recite this?
Morning recitation, especially before beginning study or intellectual work, is the standard practice. Vasant Panchami (Saraswati Puja) is a particularly auspicious occasion for this suktam.
What is the historical and traditional background?
The Medha Suktam is part of the Taittiriya Aranyaka, a text appended to the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda. Aranyakas represent the transitional literature between the ritual Samhitas and the philosophical Upanishads, and they were composed during the later Vedic period. The composition is attributed to the ancient Vedic Rishis in the tradition of Shruti (revealed scripture), and no individual author is identified. The suktam has been used in the context of Vedic education and the initiation of students (upanayana) for centuries.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Saraswati Stotram — a devotional hymn to the goddess of knowledge, sharing the thematic focus on learning and intellectual capacity
- Mantra Pushpam — another text from the Taittiriya Aranyaka tradition within the same Krishna Yajurveda corpus