કર્ણાટક સઙ્ગીતમ્ - અલઙ્કારાઃ

કર્ણાટક સઙ્ગીતમ્ - અલઙ્કારાઃ

શ્લોક 1

રાગમ્: માયા માલવ ગૌલ (મેલકર્ત 15)

સ્વર સ્થાનાઃ: ષડ્જમ્, શુદ્ધ ઋષભમ્, અન્તર ગાન્ધારમ્, શુદ્ધ મધ્યમમ્, પઞ્ચમમ્, શુદ્ધ ધૈવતમ્, કાકલિ નિષાદમ્

આરોહણ: સ રિ1 . . ગ3 મ1 . પ દ1 . . નિ3 સ'

અવરોહણ: સ' નિ3 . . દ1 પ . મ1 ગ3 . . રિ1 સ

ચતુરસ્ર જાતિ ધ્રુવ તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (4 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) + 1 લઘુ (4 કાલ) + 1 લઘુ (4 કાલ) = 14 કાલ

સ    રિ   ગ    મ    ।    ગ    રિ   ।    સ    રિ   ગ    રિ   ।    સ    રિ   ગ    મ    ॥

રિગમપ।મગ।રિગમગ।રિગમપ॥

ગ    મ    પ    દ    ।    પ    મ    ।    ગ    મ    પ    મ    ।    ગ    મ    પ    દ    ॥

મપદનિ।દપ।મપદપ।મપદનિ॥

પ    દ    નિ   સ'   ।    નિ   દ    ।    પ    દ    નિ   દ    ।    પ    દ    નિ   સ'   ॥

સ'નિદપ।દનિ।સ'નિદનિ।સ'નિદપ॥

નિ   દ    પ    મ    ।    પ    દ    ।    નિ   દ    પ    દ    ।    નિ   દ    પ    મ    ॥

દપમગ।મપ।દપમપ।દપમગ॥

પ    મ    ગ    રિ   ।    ગ    મ    ।    પ    મ    ગ    મ    ।    પ    મ    ગ    રિ   ॥

મગરિસ।રિગ।મગરિગ।મગરિસ॥

ચતુરસ્ર જાતિ મટ્ય તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (4 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) + 1 લઘુ (4 કાલ) = 10 કાલ

સ    રિ   ગ    રિ   ।    સ    રિ   ।    સ    રિ   ગ    મ    ॥

રિગમગ।રિગ।રિગમપ॥

ગ    મ    પ    મ    ।    ગ    મ    ।    ગ    મ    પ    દ    ॥

મપદપ।મપ।મપદનિ॥

પ    દ    નિ   દ    ।    પ    દ    ।    પ    દ    નિ   સ'   ॥

સ'નિદનિ।સ'નિ।સ'નિદપ॥

નિ   દ    પ    દ    ।    નિ   દ    ।    નિ   દ    પ    મ    ॥

દપમપ।દપ।દપમગ॥

પ    મ    ગ    મ    ।    પ    મ    ।    પ    મ    ગ    રિ   ॥

મગરિગ।મગ।મગરિસ॥

ચતુરસ્ર જાતિ રૂપક તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (2 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (4 કાલ) = 6 કાલ

સ    રિ   ।    સ    રિ   ગ    મ    ॥

રિગ।રિગમપ॥

ગ    મ    ।    ગ    મ    પ    દ    ॥

મપ।મપદનિ॥

પ    દ    ।    પ    દ    નિ   સ'   ॥

સ'નિ।સ'નિદપ॥

નિ   દ    ।    નિ   દ    પ    મ    ॥

દપ।દપમગ॥

પ    મ    ।    પ    મ    ગ    રિ   ॥

મગ।મગરિસ॥

મિશ્ર જાતિ ઝમ્પ તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (7 કાલ) + 1 અનુધૃતમ્ (1 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) = 10 કાલ

સ    રિ   ગ    સ    રિ   સ    રિ   ।    ગ    ।    મ    ,    ॥

રિગમરિગરિગ।મ।પ,॥

ગ    મ    પ    ગ    મ    ગ    મ    ।    પ    ।    દ    ,    ॥

મપદમપમપ।દ।નિ,॥

પ    દ    નિ   પ    દ    પ    દ    ।    નિ   ।    સ'   ,    ॥

સ'નિદસ'નિસ'નિ।દ।પ,॥

નિ   દ    પ    નિ   દ    નિ   દ    ।    પ    ।    મ    ,    ॥

દપમદપદપ।મ।ગ,॥

પ    મ    ગ    પ    મ    પ    મ    ।    ગ    ।    રિ   ,    ॥

મગરિમગમગ।રિ।સ,॥

તિસ્ર જાતિ ત્રિપુટ તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (3 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) = 7 કાલ

સ    રિ   ગ    ।    સ    રિ   ।    ગ    મ    ॥

રિગમ।રિગ।મપ॥

ગ    મ    પ    ।    ગ    મ    ।    પ    દ    ॥

મપદ।મપ।દનિ॥

પ    દ    નિ   ।    પ    દ    ।    નિ   સ'   ॥

સ'નિદ।સ'નિ।દપ॥

નિ   દ    પ    ।    નિ   દ    ।    પ    મ    ॥

દપમ।દપ।મગ॥

પ    મ    ગ    ।    પ    મ    ।    ગ    રિ   ॥

મગરિ।મગ।રિસ॥

ખણ્ડ જાતિ અટ તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (5 કાલ) + 1 લઘુ (5 લઘુ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) + 1 ધૃતમ્ (2 કાલ) = 14 કાલ

સ    રિ   ,    ગ    ,    ।    સ    ,    રિ   ગ    ,    ।    મ    ,    ।    મ    ,    ॥

રિગ,મ,।રિ,ગમ,।પ,।પ,॥

ગ    મ    ,    પ    ,    ।    ગ    ,    મ    પ    ,    ।    દ    ,    ।    દ    ,    ॥

મપ,દ,।મ,પદ,।નિ,।નિ,॥

પ    દ    ,    નિ   ,    ।    પ    ,    દ    નિ   ,    ।    સ'   ,    ।    સ'   ,    ॥

સ'નિ,દ,।સ',નિદ,।પ,।પ,॥

નિ   દ    ,    પ    ,    ।    નિ   ,    દ    પ    ,    ।    મ    ,    ।    મ    ,    ॥

દપ,મ,।દ,પમ,।ગ,।ગ,॥

પ    મ    ,    ગ    ,    ।    પ    ,    મ    ગ    ,    ।    રિ   ,    ।    રિ   ,    ॥

મગ,રિ,।મ,ગરિ,।સ,।સ,॥

ચતુરસ્ર જાતિ એક તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (4 કાલ)

સ    રિ   ગ    મ    ॥

રિગમપ॥

ગ    મ    પ    દ    ॥

મપદનિ॥

પ    દ    નિ   સ'   ॥

સ'નિદપ॥

નિ   દ    પ    મ    ॥

દપમગ॥

પ    મ    ગ    રિ   ॥

મગરિસ॥

સન્કીર્ણ જાતિ એક તાલમ્:

અઙ્ગાઃ: 1 લઘુ (9 કાલ)

સ    ,    રિ   ,    ગ    ,    મ    પ    દ    ॥

રિ,ગ,મ,પદનિ॥

ગ    ,    મ    ,    પ    ,    દ    નિ   સ'   ॥

સ',નિ,દ,પમગ॥

નિ   ,    દ    ,    પ    ,    મ    ગ    રિ   ॥

દ,પ,મ,ગરિસ॥

વિકલ્પઃ

સ    રિ   ,    ગ    મ    ,    પ    દ    નિ   ॥

રિગ,મપ,દનિસ'॥

સ'   નિ   ,    દ    પ    ,    મ    ગ    રિ   ॥

નિદ,પમ,ગરિસ॥