Carnatic Music
Carnatic Music
कर्णाटक सङ्गीतम् - अलङ्काराः
श्लोक 1
रागम्: माया मालव गौल (मेलकर्त 15)
स्वर स्थानाः: षड्जम्, शुद्ध ऋषभम्, अन्तर गान्धारम्, शुद्ध मध्यमम्, पञ्चमम्, शुद्ध धैवतम्, काकलि निषादम्
आरोहण: स रि1 . . ग3 म1 . प द1 . . नि3 स'
अवरोहण: स' नि3 . . द1 प . म1 ग3 . . रि1 स
चतुरस्र जाति ध्रुव तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (4 काल) + 1 धृतम् (2 काल) + 1 लघु (4 काल) + 1 लघु (4 काल) = 14 काल
स रि ग म । ग रि । स रि ग रि । स रि ग म ॥
रिगमप।मग।रिगमग।रिगमप॥
ग म प द । प म । ग म प म । ग म प द ॥
मपदनि।दप।मपदप।मपदनि॥
प द नि स' । नि द । प द नि द । प द नि स' ॥
स'निदप।दनि।स'निदनि।स'निदप॥
नि द प म । प द । नि द प द । नि द प म ॥
दपमग।मप।दपमप।दपमग॥
प म ग रि । ग म । प म ग म । प म ग रि ॥
मगरिस।रिग।मगरिग।मगरिस॥
चतुरस्र जाति मट्य तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (4 काल) + 1 धृतम् (2 काल) + 1 लघु (4 काल) = 10 काल
स रि ग रि । स रि । स रि ग म ॥
रिगमग।रिग।रिगमप॥
ग म प म । ग म । ग म प द ॥
मपदप।मप।मपदनि॥
प द नि द । प द । प द नि स' ॥
स'निदनि।स'नि।स'निदप॥
नि द प द । नि द । नि द प म ॥
दपमप।दप।दपमग॥
प म ग म । प म । प म ग रि ॥
मगरिग।मग।मगरिस॥
चतुरस्र जाति रूपक तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (2 काल) + 1 धृतम् (4 काल) = 6 काल
स रि । स रि ग म ॥
रिग।रिगमप॥
ग म । ग म प द ॥
मप।मपदनि॥
प द । प द नि स' ॥
स'नि।स'निदप॥
नि द । नि द प म ॥
दप।दपमग॥
प म । प म ग रि ॥
मग।मगरिस॥
मिश्र जाति झम्प तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (7 काल) + 1 अनुधृतम् (1 काल) + 1 धृतम् (2 काल) = 10 काल
स रि ग स रि स रि । ग । म , ॥
रिगमरिगरिग।म।प,॥
ग म प ग म ग म । प । द , ॥
मपदमपमप।द।नि,॥
प द नि प द प द । नि । स' , ॥
स'निदस'निस'नि।द।प,॥
नि द प नि द नि द । प । म , ॥
दपमदपदप।म।ग,॥
प म ग प म प म । ग । रि , ॥
मगरिमगमग।रि।स,॥
तिस्र जाति त्रिपुट तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (3 काल) + 1 धृतम् (2 काल) + 1 धृतम् (2 काल) = 7 काल
स रि ग । स रि । ग म ॥
रिगम।रिग।मप॥
ग म प । ग म । प द ॥
मपद।मप।दनि॥
प द नि । प द । नि स' ॥
स'निद।स'नि।दप॥
नि द प । नि द । प म ॥
दपम।दप।मग॥
प म ग । प म । ग रि ॥
मगरि।मग।रिस॥
खण्ड जाति अट तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (5 काल) + 1 लघु (5 लघु) + 1 धृतम् (2 काल) + 1 धृतम् (2 काल) = 14 काल
स रि , ग , । स , रि ग , । म , । म , ॥
रिग,म,।रि,गम,।प,।प,॥
ग म , प , । ग , म प , । द , । द , ॥
मप,द,।म,पद,।नि,।नि,॥
प द , नि , । प , द नि , । स' , । स' , ॥
स'नि,द,।स',निद,।प,।प,॥
नि द , प , । नि , द प , । म , । म , ॥
दप,म,।द,पम,।ग,।ग,॥
प म , ग , । प , म ग , । रि , । रि , ॥
मग,रि,।म,गरि,।स,।स,॥
चतुरस्र जाति एक तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (4 काल)
स रि ग म ॥
रिगमप॥
ग म प द ॥
मपदनि॥
प द नि स' ॥
स'निदप॥
नि द प म ॥
दपमग॥
प म ग रि ॥
मगरिस॥
सन्कीर्ण जाति एक तालम्:
अङ्गाः: 1 लघु (9 काल)
स , रि , ग , म प द ॥
रि,ग,म,पदनि॥
ग , म , प , द नि स' ॥
स',नि,द,पमग॥
नि , द , प , म ग रि ॥
द,प,म,गरिस॥
विकल्पः
स रि , ग म , प द नि ॥
रिग,मप,दनिस'॥
स' नि , द प , म ग रि ॥
निद,पम,गरिस॥
