Sri Rudram Laghunyasam
શ્રી રુદ્રં લઘુન્યાસમ્
Sri Rudram Laghunyasam
શ્રી રુદ્રં લઘુન્યાસમ્
ૐ અથાત્માનગ્ં શિવાત્માનં શ્રી રુદ્રરૂપ-ન્ધ્યાયેત્ ॥
શુદ્ધસ્ફટિક સઙ્કાશ-ન્ત્રિનેત્ર-મ્પઞ્ચ વક્ત્રકમ્ ।
ગઙ્ગાધર-ન્દશભુજં સર્વાભરણ ભૂષિતમ્ ॥
નીલગ્રીવં શશાઙ્કાઙ્ક-ન્નાગ યજ્ઞોપ વીતિનમ્ ।
વ્યાઘ્ર ચર્મોત્તરીય-ઞ્ચ વરેણ્યમભય પ્રદમ્ ॥
કમણ્ડલ્-વક્ષ સૂત્રાણા-ન્ધારિણં શૂલપાણિનમ્ ।
જ્વલન્ત-મ્પિઙ્ગલજટા શિખા મુદ્દ્યોત ધારિણમ્ ॥
વૃષ સ્કન્ધ સમારૂઢં ઉમા દેહાર્થ ધારિણમ્ ।
અમૃતેનાપ્લુતં શાન્ત-ન્દિવ્યભોગ સમન્વિતમ્ ॥
દિગ્દેવતા સમાયુક્તં સુરાસુર નમસ્કૃતમ્ ।
નિત્ય-ઞ્ચ શાશ્વતં શુદ્ધ-ન્ધ્રુવ-મક્ષર-મવ્યયમ્ ।
સર્વ વ્યાપિન-મીશાનં રુદ્રં-વૈઁ વિશ્વરૂપિણમ્ ।
એવ-ન્ધ્યાત્વા દ્વિજ-સ્સમ્ય-ક્તતો યજનમારભેત્ ॥
અથાતો રુદ્ર સ્નાનાર્ચનાભિષેક વિધિં-વ્યાઁ᳚ક્ષ્યાસ્યામઃ ।
આદિત એવ તીર્થે સ્નાત્વા,
ઉદેત્ય શુચિઃ પ્રયતો બ્રહ્મચારી શુક્લવાસા દેવાભિમુખ-સ્સ્થિત્વા,
આત્મનિ દેવતા-સ્સ્થાપયેત્ ॥
પ્રજનને બ્રહ્મા તિષ્ઠતુ ।
પાદયોર્વિષ્ણુસ્તિષ્ઠતુ ।
હસ્તયોર્હરસ્તિષ્ઠતુ ।
બાહ્વોરિન્દ્રસ્તિષ્ટતુ ।
જઠરે-ઽઅગ્નિસ્તિષ્ઠતુ ।
હૃદ॑યે શિવસ્તિષ્ઠતુ ।
કણ્ઠે વસવસ્તિષ્ઠન્તુ ।
વક્ત્રે સરસ્વતી તિષ્ઠતુ ।
નાસિકયો-ર્વાયુસ્તિષ્ઠતુ ।
નયનયો-શ્ચન્દ્રાદિત્યૌ તિષ્ટેતામ્ ।
કર્ણયોરશ્વિનૌ તિષ્ટેતામ્ ।
લલાટે રુદ્રાસ્તિષ્ઠન્તુ ।
મૂર્થ્ન્યાદિત્યાસ્તિષ્ઠન્તુ ।
શિરસિ મહાદેવસ્તિષ્ઠતુ ।
શિખાયાં-વાઁમદેવાસ્તિષ્ઠતુ ।
પૃષ્ઠે પિનાકી તિષ્ઠતુ ।
પુરત-શ્શૂલી તિષ્ઠતુ ।
પાર્શ્વયો-શ્શિવાશઙ્કરૌ તિષ્ઠેતામ્ ।
સર્વતો વાયુસ્તિષ્ઠતુ ।
તતો બહિ-સ્સર્વતો-ઽગ્નિર્જ્વાલામાલા-પરિવૃતસ્તિષ્ઠતુ ।
સર્વેષ્વઙ્ગેષુ સર્વા દેવતા યથાસ્થાન-ન્તિષ્ઠન્તુ ।
માગ્ં રક્ષન્તુ ।
અ॒ગ્નિર્મે॑ વા॒ચિ શ્રિ॒તઃ । વાઘૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
વા॒યુર્મે᳚ પ્રા॒ણે શ્રિ॒તઃ । પ્રા॒ણો હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
સૂર્યો॑ મે॒ ચક્ષુષિ શ્રિ॒તઃ । ચક્ષુ॒ર્હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
ચ॒ન્દ્રમા॑ મે॒ મન॑સિ શ્રિ॒તઃ । મનો॒ હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
દિશો॑ મે॒ શ્રોત્રે᳚ શ્રિ॒તાઃ । શ્રોત્ર॒ગ્ં॒ હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
આપોમે॒ રેતસિ શ્રિ॒તાઃ । રેતો હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
પૃ॒થિ॒વી મે॒ શરી॑રે શ્રિ॒તા । શરી॑ર॒ગ્ં॒ હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
ઓ॒ષ॒ધિ॒ વ॒ન॒સ્પતયો॑ મે॒ લોમ॑સુ શ્રિ॒તાઃ । લોમા॑નિ॒ હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
ઇન્દ્રો॑ મે॒ બલે᳚ શ્રિ॒તઃ । બલ॒ગ્ં॒ હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
પ॒ર્જન્યો॑ મે॒ મૂ॒ર્દ્નિ શ્રિ॒તઃ । મૂ॒ર્ધા હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
ઈશા॑નો મે॒ મ॒ન્યૌ શ્રિ॒તઃ । મ॒ન્યુર્હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
આ॒ત્મા મ॑ આ॒ત્મનિ॑ શ્રિ॒તઃ । આ॒ત્મા હૃદ॑યે । હૃદ॑ય॒-મ્મયિ॑ । અ॒હમ॒મૃતે᳚ । અ॒મૃત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણિ ।
પુન॑ર્મ આ॒ત્મા પુન॒રાયુ॒ રાગા᳚ત્ । પુનઃ॑ પ્રા॒ણઃ પુન॒રાકૂ॑ત॒માગા᳚ત્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રો ર॒શ્મિભિ॑ર્વાવૃધા॒નઃ । અ॒ન્તસ્તિ॑ષ્ઠ॒ત્વમૃત॑સ્ય ગો॒પાઃ ॥
અસ્ય શ્રી રુદ્રાધ્યાય પ્રશ્ન મહામન્ત્રસ્ય,
અઘોર ઋષિઃ,
અનુષ્ટુ-પ્છન્દઃ,
સઙ્કર્ષણ મૂર્તિ સ્વરૂપો યો-ઽસાવાદિત્યઃ પરમપુરુષ-સ્સ એષ રુદ્રો દેવતા ।
નમ-શ્શિવાયેતિ બીજમ્ ।
શિવતરાયેતિ શક્તિઃ ।
મહાદેવાયેતિ કીલકમ્ ।
શ્રી સામ્બ સદાશિવ પ્રસાદ સિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ॥
ૐ અગ્નિહોત્રાત્મને અઙ્ગુષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ।
દર્શપૂર્ણ માસાત્મને તર્જનીભ્યા-ન્નમઃ ।
ચાતુર્માસ્યાત્મને મધ્યમાભ્યા-ન્નમઃ ।
નિરૂઢ પશુબન્ધાત્મને અનામિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
જ્યોતિષ્ટોમાત્મને કનિષ્ઠિકાભ્યા-ન્નમઃ ।
સર્વક્રત્વાત્મને કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યા-ન્નમઃ ॥
અગ્નિહોત્રાત્મને હૃદયાય નમઃ ।
દર્શપૂર્ણ માસાત્મને શિરસે સ્વાહા ।
ચાતુર્માસ્યાત્મને શિખાયૈ વષટ્ ।
નિરૂઢ પશુબન્ધાત્મને કવચાય હુમ્ ।
જ્યોતિષ્ટોમાત્મને નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
સર્વક્રત્વાત્મને અસ્ત્રાયફટ્ । ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્બન્ધઃ ॥
ધ્યાનં
આપાતાલ-નભસ્સ્થલાન્ત-ભુવન-બ્રહ્માણ્ડ-માવિસ્ફુરત્-
જ્યોતિ-સ્સ્ફાટિક-લિઙ્ગ-મૌલિ-વિલસત્-પૂર્ણેન્દુ-વાન્તામૃતૈઃ ।
અસ્તોકાપ્લુત-મેક-મીશ-મનિશં રુદ્રાનુ-વાકાઞ્જપન્
ધ્યાયે-દીપ્સિત-સિદ્ધયે ધ્રુવપદં-વિઁપ્રો-ઽભિષિઞ્ચે-ચ્ચિવમ્ ॥
બ્રહ્માણ્ડ વ્યાપ્તદેહા ભસિત હિમરુચા ભાસમાના ભુજઙ્ગૈઃ
કણ્ઠે કાલાઃ કપર્દાઃ કલિત-શશિકલા-શ્ચણ્ડ કોદણ્ડ હસ્તાઃ ।
ત્ર્યક્ષા રુદ્રાક્ષમાલાઃ પ્રકટિતવિભવા-શ્શામ્ભવા મૂર્તિભેદાઃ
રુદ્રા-શ્શ્રીરુદ્રસૂક્ત-પ્રકટિતવિભવા નઃ પ્રયચ્ચન્તુ સૌખ્યમ્ ॥
ઓ-ઙ્ગ॒ણાના᳚-ન્ત્વા ગ॒ણપ॑તિગ્ં હવામહે ક॒વિ-ઙ્ક॑વી॒નામુ॑પ॒મશ્ર॑વસ્તમમ્ ।
જ્યે॒ષ્ઠ॒રાજ॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા-મ્બ્રહ્મણસ્પત॒ આ નઃ॑ શૃ॒ણ્વન્નૂ॒તિભિ॑સ્સીદ॒ સાદ॑નમ્ ॥
મહાગણપતયે॒ નમઃ ॥
શ-ઞ્ચ॑ મે॒ મય॑શ્ચ મે પ્રિ॒ય-ઞ્ચ॑ મે-ઽનુકા॒મશ્ચ॑ મે॒ કામ॑શ્ચ મે સૌમનસ॒શ્ચ॑ મે ભ॒દ્ર-ઞ્ચ॑ મે॒ શ્રેય॑શ્ચ મે॒ વસ્ય॑શ્ચ મે॒ યશ॑શ્ચ મે॒ ભગ॑શ્ચ મે॒ દ્રવિ॑ણ-ઞ્ચ મે ય॒ન્તા ચ॑ મે ધ॒ર્તા ચ॑ મે॒ ક્ષેમ॑શ્ચ મે॒ ધૃતિ॑શ્ચ મે॒ વિશ્વ॑-ઞ્ચ મે॒ મહ॑શ્ચ મે સં॒વિઁચ્ચ॑ મે॒ જ્ઞાત્ર॑-ઞ્ચ મે॒ સૂશ્ચ॑ મે પ્ર॒સૂશ્ચ॑ મે॒ સીર॑-ઞ્ચ મે લ॒યશ્ચ॑ મ ઋ॒ત-ઞ્ચ॑ મે॒-ઽમૃત॑-ઞ્ચ મે-ઽય॒ક્ષ્મ-ઞ્ચ॒ મે-ઽના॑મયચ્ચ મે જી॒વાતુ॑શ્ચ મે દીર્ઘાયુ॒ત્વ-ઞ્ચ॑ મે-ઽનમિ॒ત્ર-ઞ્ચ॒ મે-ઽભ॑ય-ઞ્ચ મે સુ॒ગ-ઞ્ચ॑ મે॒ શય॑ન-ઞ્ચ મે સૂ॒ષા ચ॑ મે॒ સુ॒દિન॑-ઞ્ચ મે ॥
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
About This Stotram
Overview
Sri Rudram Laghunyasam is a preparatory nyasa (ritual consecration) recited before chanting the Sri Rudram. Nyasa involves mentally placing divine energies on different parts of the body through mantras. Laghu means "brief" or "light," indicating this is an abridged form of the full nyasa procedure. It is used in Shaiva worship and belongs to the Krishna Yajurveda tradition.
What are the benefits of chanting Sri Rudram Laghunyasam?
- Recitation purifies the body and ritual space before Rudram chanting.
- It helps focus the mind and prepare for Vedic recitation.
- Devotees use it to establish ritual purity before Shiva puja.
- It is associated with earning spiritual merit through correct Vedic procedure.
When is the best time to recite this?
Sri Rudram Laghunyasam is recited immediately before the Sri Rudram in morning or evening rituals. It is particularly used during Rudra Abhishekam, Rudra Homam, and on Maha Shivaratri and throughout the Shravana month.
Historical and traditional background
Nyasa procedures are an integral part of Vedic ritual and have been practiced since the Vedic period. The Laghunyasam is an abbreviated form of the more extensive nyasa procedures found in the Taittiriya recension of the Yajurveda. It belongs to the ritual framework surrounding the Sri Rudram and is transmitted through Vedic gurukula lineages that specialize in Krishna Yajurveda recitation. The specific compiler of this abridged form is not recorded.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: Devanagari, Tamil, Telugu, Kannada, Malayalam, Gujarati, Bengali, IAST, Gurmukhi, Oriya, Assamese, Sinhala, ITRANS, HK. Use the script selector to read it in your preferred script.
Related Texts
- Sri Rudram Namakam — the Vedic hymn this nyasam is designed to precede.
- Sri Rudram Chamakam — recited after the Namakam as part of the complete Sri Rudram.