యజ్ఞ్నోపవీత ధారణ

"గాయన్తం త్రాయతే ఇతి గాయత్రీ"ఓం భూర్భువ॒స్సువః॑ ॥ తథ్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యో నః॑ ప్రచోదయా᳚త్ ॥1। శరీర శుద్ధిశ్లో॥ అపవిత్రః పవిత్రో వా సర్వావస్థాం᳚ గతోఽపివా ।యః స్మరేత్ పుణ్డరీకాక్షం స బాహ్యాభ్యన్తరశ్శుచిః ॥2। ఆచమనమ్ఓం ఆచమ్య । ఓం కేశవాయ స్వాహా । ఓం నారాయణాయ స్వాహా । ఓం మాధవాయ స్వాహా । ఓం గోవిన్దాయ నమః । ఓం విష్ణవే నమః । ఓం మధుసూదనాయ నమః । ఓం త్రివిక్రమాయ నమః । ఓం వామనాయ నమః । ఓం శ్రీధరాయ నమః । ఓం హృషీకేశాయ నమః । ఓం పద్మనాభాయ నమః । ఓం దామోదరాయ నమః । ఓం సఙ్కర్షణాయ నమః । ఓం వాసుదేవాయ నమః । ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః । ఓం అనిరుద్ధాయ నమః । ఓం పురుషోత్తమాయ నమః । ఓం అధోక్షజాయ నమః । ఓం నారసింహాయ నమః । ఓం అచ్యుతాయ నమః । ఓం జనార్ధనాయ నమః । ఓం ఉపేన్ద్రాయ నమః । ఓం హరయే నమః । ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః । ఓం శ్రీకృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమో నమః ।3। భూతోచ్చాటనఉత్తిష్ఠన్తు । భూత పిశాచాః । యే తే భూమిభారకాః । యే తేషామవిరోధేన । బ్రహ్మకర్మ సమారభే । ఓం భూర్భువస్సువః ।4। ప్రాణాయామమ్ఓం భూః । ఓం భువః । ఓగ్ం సువః । ఓం మహః । ఓం జనః । ఓం తపః । ఓగ్ం స॒త్యమ్ ।ఓం తథ్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యో నః॑ ప్రచోదయా᳚త్ ॥ఓమాపో॒ జ్యోతీ॒ రసో॒ఽమృతం॒ బ్రహ్మ॒ భూ-ర్భువ॒-స్సువ॒రోమ్ ॥ (తై. అర. 10-27) 5। సఙ్కల్పమ్మమోపాత్త, దురితక్షయద్వారా, శ్రీ పరమేశ్వర ప్రీత్యర్థం, శుభే, శోభనేముహూర్తే, మహావిష్ణోరాజ్ఞయా, ప్రవర్తమానస్య అద్యబ్రహ్మణః ద్వితీయపరార్థే, శ్వేతవరాహకల్పే, వైవశ్వతమన్వన్తరే, కలియుగే, ప్రథమపాదే, జమ్భూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖణ్డే, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాన్ద్రమానేన ------- సంవత్సరే ------ అయనే ------- ఋతౌ ------- మాసే ------- పక్షే ------- తిధౌ ------ వాసరే -------- శుభనక్షత్రే (భారత దేశః - జమ్బూ ద్వీపే, భరత వర్షే, భరత ఖణ్డే, మేరోః దక్షిణ/ఉత్తర దిగ్భాగే; అమేరికా - క్రౌఞ్చ ద్వీపే, రమణక వర్షే, ఐన్ద్రిక ఖణ్డే, సప్త సముద్రాన్తరే, కపిలారణ్యే) శుభయోగే శుభకరణ ఏవఙ్గుణ విశేషణ విశిష్ఠాయాం శుభతిథౌ శ్రీమాన్ -------- గోత్రస్య ------- నామధేయస్య (వివాహితానామ్ - ధర్మపత్నీ సమేతస్య) శ్రీమతః గోత్రస్య మమోపాత్తదురితక్షయద్వారా శ్రీపరమేస్వర ప్రీత్యర్ధం మమ సకల శ్రౌతస్మార్త నిత్యకర్మానుష్ఠాన యోగ్యతాఫలసిధ్యర్ధం నూతన యజ్ఞోపవీతధారణం కరిష్యే ।6। యజ్ఞోపవీత ధారణయజ్ఞోపవీత ప్రాణ ప్రతిష్ఠాపనం కరిష్యే।శ్లో॥ ఓం అసునీతే పునరస్మాసు చక్షుః పునఃప్రాణమిహ నో ధేహి భోగమ్ । జ్యోక్పశ్యేమ సూర్యముచ్చరం తమనుమతే మృడయా నః స్స్వస్తి ॥ ఋ.వే. - 10.59.6 అమృతం వై ప్రాణా అమృతమాపః ప్రాణానేవ యథాస్థానముపహ్వయతే ।7। యజ్ఞోపవీత మన్త్రమ్శ్లో॥ యజ్ఞోపవీతే తస్య మన్త్రస్య పరమేష్టి పరబ్రహ్మర్షిః ।పరమాత్మ దేవతా, దేవీ గాయత్రీచ్ఛన్దః ।యజ్ఞోపవీత ధారణే వినియోగః ॥8। యజ్ఞోపవీత ధారణ మన్త్రమ్శ్లో॥ యజ్ఞోపవీతం పరమం పవిత్రం ప్రజాపతేర్యత్సహజం పురస్తాత్ ।ఆయుష్యమగ్ర్యం ప్రతిముఞ్చ శుభ్రం యజ్ఞోపవీతం బలమస్తు తేజః ॥9। జీర్ణ యజ్ఞోపవీత విసర్జనశ్లో॥ ఉపవీతం ఛిన్నతన్తుం జీర్ణం కశ్మలదూషితంవిసృజామి యశో బ్రహ్మవర్చో దీర్ఘాయురస్తు మే ॥ఓం శాన్తి శాన్తి శాన్తిఃచతుస్సాగర పర్యన్తం గో బ్రాహ్మణేభ్యః శుభం భవతు ।---------- ప్రవరాన్విత --------- గోత్రోత్పన్న --------- శర్మ --------- అహం భో అభివాదయే ।సమర్పణయస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపస్సన్ధ్యా క్రియాదిషున్యూనం సమ్పూర్ణతాం యాతి సద్యో వన్దే తమచ్యుతమ్ । మన్త్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం రమాపతేయత్కృతం తు మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు మే ॥అనేన యజ్ఞోపవీత ధారణేన, శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ ప్రేరణాయ, శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ ప్రీయన్తాం వరదో భవతు । శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥కాయేన వాచా మనసేన్ద్రియైర్వా బుద్ధ్యా‌உత్మనా వా ప్రకృతే స్స్వభావాత్ ।కరోమి యద్యత్సకలం పరస్మై శ్రీమన్నారాయణాయేతి సమర్పయామి ॥