યજ્ઞ્નોપવીત ધારણ

યજ્ઞ્નોપવીત ધારણ

શ્લોક 1

"ગાયન્તં ત્રાયતે ઇતિ ગાયત્રી"ૐ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ ॥ તથ્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્યં॒ ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ । ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચોદયા᳚ત્ ॥1। શરીર શુદ્ધિશ્લો॥ અપવિત્રઃ પવિત્રો વા સર્વાવસ્થાં᳚ ગતોઽપિવા ।યઃ સ્મરેત્ પુણ્ડરીકાક્ષં સ બાહ્યાભ્યન્તરશ્શુચિઃ ॥2। આચમનમ્ૐ આચમ્ય । ૐ કેશવાય સ્વાહા । ૐ નારાયણાય સ્વાહા । ૐ માધવાય સ્વાહા । ૐ ગોવિન્દાય નમઃ । ૐ વિષ્ણવે નમઃ । ૐ મધુસૂદનાય નમઃ । ૐ ત્રિવિક્રમાય નમઃ । ૐ વામનાય નમઃ । ૐ શ્રીધરાય નમઃ । ૐ હૃષીકેશાય નમઃ । ૐ પદ્મનાભાય નમઃ । ૐ દામોદરાય નમઃ । ૐ સઙ્કર્ષણાય નમઃ । ૐ વાસુદેવાય નમઃ । ૐ પ્રદ્યુમ્નાય નમઃ । ૐ અનિરુદ્ધાય નમઃ । ૐ પુરુષોત્તમાય નમઃ । ૐ અધોક્ષજાય નમઃ । ૐ નારસિંહાય નમઃ । ૐ અચ્યુતાય નમઃ । ૐ જનાર્ધનાય નમઃ । ૐ ઉપેન્દ્રાય નમઃ । ૐ હરયે નમઃ । ૐ શ્રીકૃષ્ણાય નમઃ । ૐ શ્રીકૃષ્ણ પરબ્રહ્મણે નમો નમઃ ।3। ભૂતોચ્ચાટનઉત્તિષ્ઠન્તુ । ભૂત પિશાચાઃ । યે તે ભૂમિભારકાઃ । યે તેષામવિરોધેન । બ્રહ્મકર્મ સમારભે । ૐ ભૂર્ભુવસ્સુવઃ ।4। પ્રાણાયામમ્ૐ ભૂઃ । ૐ ભુવઃ । ઓગ્ં સુવઃ । ૐ મહઃ । ૐ જનઃ । ૐ તપઃ । ઓગ્ં સ॒ત્યમ્ ।ૐ તથ્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્યં॒ ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ । ધિયો॒ યો નઃ॑ પ્રચોદયા᳚ત્ ॥ઓમાપો॒ જ્યોતી॒ રસો॒ઽમૃતં॒ બ્રહ્મ॒ ભૂ-ર્ભુવ॒-સ્સુવ॒રોમ્ ॥ (તૈ. અર. 10-27) 5। સઙ્કલ્પમ્મમોપાત્ત, દુરિતક્ષયદ્વારા, શ્રી પરમેશ્વર પ્રીત્યર્થં, શુભે, શોભનેમુહૂર્તે, મહાવિષ્ણોરાજ્ઞયા, પ્રવર્તમાનસ્ય અદ્યબ્રહ્મણઃ દ્વિતીયપરાર્થે, શ્વેતવરાહકલ્પે, વૈવશ્વતમન્વન્તરે, કલિયુગે, પ્રથમપાદે, જમ્ભૂદ્વીપે, ભરતવર્ષે, ભરતખણ્ડે, અસ્મિન્ વર્તમાન વ્યાવહારિક ચાન્દ્રમાનેન ------- સંવત્સરે ------ અયને ------- ઋતૌ ------- માસે ------- પક્ષે ------- તિધૌ ------ વાસરે -------- શુભનક્ષત્રે (ભારત દેશઃ - જમ્બૂ દ્વીપે, ભરત વર્ષે, ભરત ખણ્ડે, મેરોઃ દક્ષિણ/ઉત્તર દિગ્ભાગે; અમેરિકા - ક્રૌઞ્ચ દ્વીપે, રમણક વર્ષે, ઐન્દ્રિક ખણ્ડે, સપ્ત સમુદ્રાન્તરે, કપિલારણ્યે) શુભયોગે શુભકરણ એવઙ્ગુણ વિશેષણ વિશિષ્ઠાયાં શુભતિથૌ શ્રીમાન્ -------- ગોત્રસ્ય ------- નામધેયસ્ય (વિવાહિતાનામ્ - ધર્મપત્ની સમેતસ્ય) શ્રીમતઃ ગોત્રસ્ય મમોપાત્તદુરિતક્ષયદ્વારા શ્રીપરમેસ્વર પ્રીત્યર્ધં મમ સકલ શ્રૌતસ્માર્ત નિત્યકર્માનુષ્ઠાન યોગ્યતાફલસિધ્યર્ધં નૂતન યજ્ઞોપવીતધારણં કરિષ્યે ।6। યજ્ઞોપવીત ધારણયજ્ઞોપવીત પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાપનં કરિષ્યે।શ્લો॥ ૐ અસુનીતે પુનરસ્માસુ ચક્ષુઃ પુનઃપ્રાણમિહ નો ધેહિ ભોગમ્ । જ્યોક્પશ્યેમ સૂર્યમુચ્ચરં તમનુમતે મૃડયા નઃ સ્સ્વસ્તિ ॥ ઋ.વે. - 10.59.6 અમૃતં વૈ પ્રાણા અમૃતમાપઃ પ્રાણાનેવ યથાસ્થાનમુપહ્વયતે ।7। યજ્ઞોપવીત મન્ત્રમ્શ્લો॥ યજ્ઞોપવીતે તસ્ય મન્ત્રસ્ય પરમેષ્ટિ પરબ્રહ્મર્ષિઃ ।પરમાત્મ દેવતા, દેવી ગાયત્રીચ્છન્દઃ ।યજ્ઞોપવીત ધારણે વિનિયોગઃ ॥8। યજ્ઞોપવીત ધારણ મન્ત્રમ્શ્લો॥ યજ્ઞોપવીતં પરમં પવિત્રં પ્રજાપતેર્યત્સહજં પુરસ્તાત્ ।આયુષ્યમગ્ર્યં પ્રતિમુઞ્ચ શુભ્રં યજ્ઞોપવીતં બલમસ્તુ તેજઃ ॥9। જીર્ણ યજ્ઞોપવીત વિસર્જનશ્લો॥ ઉપવીતં છિન્નતન્તું જીર્ણં કશ્મલદૂષિતંવિસૃજામિ યશો બ્રહ્મવર્ચો દીર્ઘાયુરસ્તુ મે ॥ૐ શાન્તિ શાન્તિ શાન્તિઃચતુસ્સાગર પર્યન્તં ગો બ્રાહ્મણેભ્યઃ શુભં ભવતુ ।---------- પ્રવરાન્વિત --------- ગોત્રોત્પન્ન --------- શર્મ --------- અહં ભો અભિવાદયે ।સમર્પણયસ્ય સ્મૃત્યા ચ નામોક્ત્યા તપસ્સન્ધ્યા ક્રિયાદિષુન્યૂનં સમ્પૂર્ણતાં યાતિ સદ્યો વન્દે તમચ્યુતમ્ । મન્ત્રહીનં ક્રિયાહીનં ભક્તિહીનં રમાપતેયત્કૃતં તુ મયા દેવ પરિપૂર્ણં તદસ્તુ મે ॥અનેન યજ્ઞોપવીત ધારણેન, શ્રી લક્ષ્મીનારાયણ પ્રેરણાય, શ્રી લક્ષ્મીનારાયણ પ્રીયન્તાં વરદો ભવતુ । શ્રી કૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥કાયેન વાચા મનસેન્દ્રિયૈર્વા બુદ્ધ્યા‌உત્મના વા પ્રકૃતે સ્સ્વભાવાત્ ।કરોમિ યદ્યત્સકલં પરસ્મૈ શ્રીમન્નારાયણાયેતિ સમર્પયામિ ॥