Sumati Satakam
સુમતી શતકમ્
Sumati Satakam
સુમતી શતકમ્
શ્રી રામુનિ દયચેતનુ
નારૂઢિગ સકલ જનુલુ નૌરા યનગા
ધારાલમૈન નીતુલુ
નોરૂરગ જવુલુ પુટ્ટ નુડિવॆદ સુમતી ॥ 1 ॥
અક્કરકુ રાનિ ચુટ્ટમુ,
મ્રॊક્કિન વરમીનિ વેલ્પુ, મॊહરમુન દા
નॆક્કિન બારનિ ગુર્રમુ
ગ્રક્કુન વિડવઙ્ગવલયુ ગદરા સુમતી ॥ 2 ॥
અડિગિન જીતમ્બિય્યનિ
મિડિમેલપુ દॊરનુ ગॊલ્ચિ મિડુકુટ કણ્ટॆન્
વડિગલ યॆદ્દુલ ગટ્ટુક
મડિ દુન્નુકુ બ્રતુક વચ્ચુ મહિલો સુમતી ॥ 3 ॥
અડિયાસ કॊલુવુ ગॊલુવકુ,
ગુડિ મણિયમુ સેયબોકુ, કુજનુલ તોડન્
વિડુવક કૂરિમિ સેયકુ,
મડવિનિ દોડરકॊણ્ટિ નરુગકુ સુમતી ॥ 4 ॥
અધરમુ ગદલિયુ, ગદલક
મધુરમુલગુ ભાષ લુડુગિ મૌન વ્રતુડૌ
અધિકાર રોગ પૂરિત
બધિરાન્ધક શવમુ જૂડ બાપમુ સુમતી ॥ 5 ॥
અપ્પુ કॊનિ ચેયુ વિભવમુ,
મુપ્પુન બૃઆયમ્પુટાલુ, મૂર્ખુનિ તપમુન્,
દપ્પરયનિ નૃપુ રાજ્યમુ
દॆપ્પરમૈ મીદ ગીડુ દॆચ્ચુર સુમતી ॥ 6 ॥
અપ્પિચ્ચુવાડુ, વૈદ્યુડુ
નॆપ્પુડુ નॆડતॆગક પારુ નેરુનુ, દ્વિજુડુન્
જॊપ્પડિન યૂર નુણ્ડુમુ
ચॊપ્પડકુન્નટ્ટિ યૂરુ ચॊરકુમુ સુમતી ॥ 7 ॥
અલ્લુનિ મઞ્ચિતનમ્બુ,
ગॊલ્લનિ સાહિત્ય વિદ્ય, કોમલિ નિજમુન્,
બॊલ્લુન દઞ્ચિન બિય્યમુ,
દॆલ્લનિ કાકુલુનુ લેવુ તॆલિયુમુ સુમતી ॥ 8 ॥
આકॊન્ન કૂડॆ યમૃતમુ,
તાકॊઞ્ચક નિચ્ચુવાઙ્ડॆ દાત ધરિત્રિન્,
સોકોર્ચુવાડॆ મનુજુડુ,
તેકુવ ગલવાડॆ વંશ તિલકુડુ સુમતી ॥ 9 ॥
આકલિ યુડુગનિ કડુપુનુ,
વેકટિયગુ લઞ્જ પડુપુ વિડુવનિ બ્રતુકુન્,
બ્રાકॊન્ન નૂતિ યુદકમુ,
મેકલ પાડિયુનુ રોત મેદિનિ સુમતી ॥ 10 ॥
ઇચ્ચુનદે વિદ્ય, રણમુન
જॊચ્ચુનદે મગતનમ્બુ, સુકવીશ્વરુલુન્
મॆચ્ચુનદે નેર્ચુ, વદુકુ
વચ્ચુનદે કીડુ સુમ્મુ વસુધનુ સુમતી ॥ 11 ॥
ઇમ્મુગ જદુવનિ નોરુનુ,
નમ્મા યનિ બિલિચિ યન્ન મડુગનિ નોરુન્,
દમ્મુલ બિલુવનિ નોરુનુ
ગુમ્મરિ મનુ દ્રવ્વિનટ્ટિ ગુણ્ટર સુમતી ॥ 12 ॥
ઉડુમુણ્ડદॆ નૂરેણ્ડ્લુનુ,
બડિયુણ્ડદॆ પેર્મિ બામુ પદિનૂરેણ્ડ્લુન્,
મડુવુન ગॊક્કॆર યુણ્ડદॆ,
કડુ નિલ બુરુષાર્થ પરુડુ ગાવલॆ સુમતી ॥ 13 ॥
ઉત્તમગુણમુલુ નીચુન
કॆત્તॆર઼ગુન ગલુગ નેર્ચુ; નॆય્યॆડલં દા
નॆત્તિચ્ચિ કરગિ પોસિન
નિત્તડિ બઙ્ગારમગુનॆ યિલલો સુમતી? ॥ 14 ॥
ઉદકમુ દ્રાવॆડુ હયમુનુ,
મદમુન નુપ્પॊઙ્ગુચુણ્ડુ મત્તેભમ્બુન્,
મॊદવુ કડ નુન્ન વૃષભમુ,
જદુવનિ યાનીચુ ગડકુ જનકુર સુમતી ॥ 15 ॥
ઉપકારિકિ નુપકારમુ
વિપરીતમુ ગાદુ સેય વિવરિમ્પઙ્ગા;
નપકારિકિ નુપકારમુ
નॆપમॆન્નક સેયુવાડુ નેર્પરિ સુમતી ॥ 16 ॥
ઉપમિમ્પ મॊદલુ તિય્યન
કપટં બॆડનॆડનુ જॆર઼કુ કૈ વડિને પો
નॆપમુલુ વॆદકુનુ ગડપટ
ગપટપુ દુર્જાતિ પॊન્દુ ગદરા સુમતી ॥ 17 ॥
ऎપ્પટિ કॆય્યદિ પ્રસ્તુત
મપ્પટિકા માટલાડિ, યન્યુલ મનમુલ્
નॊપ્પિઞ્ચક, તા નॊવ્વક,
તપ્પિઞ્ચુક તિરુગુવાડુ ધન્યુડુ સુમતી ॥ 18 ॥
ऎપ્પુડુ દપ્પુલુ વॆદકॆડુ
નપ્પુરુષુનિ ગॊલ્વગૂડ દદિ યॆટ્લન્નન્
સર્પમ્બુ પડગ નીડનુ
ગપ્પ વસિઞ્ચિન વિધમ્બુ ગદરા સુમતી ॥ 19 ॥
ऎપ્પુડુ સમ્પદ કલિગિન
નપ્પુડુ બન્ધુવુલુ વત્તુ રદિ યॆટ્લન્નન્
તॆપ્પલુગ જॆર઼ુવુ નિણ્ડિન
ગપ્પલુ પદિવેલુ ચેરુ ગદરા સુમતી ॥ 20 ॥
એર઼કુમી કસુગાયલુ,
દૂર઼કુમી બન્ધુજનુલ દોષમુ સુમ્મી,
પાર઼કુમી રણમન્દુન,
મીર઼કુમી ગુરુવુ નાજ્ઞ મેદિનિ સુમતી ॥ 21 ॥
ऒક યૂરિકિ નॊક કરણમુ,
નॊક તીર્પરિયૈન ગાક, નॊગિ દર઼ુચૈનન્,
ગકવિકલુ ગાક યુણ્ડુનॆ
સકલમ્બુનુ ગॊટ્ટુવડક સહજમુ સુમતી ॥ 22 ॥
ऒરુ નાત્મ દલચુ સતિ વિડુ,
મર઼ુમાટલુ પલુકુ સતુલ મન્નિમ્પકુમી,
વॆર઼ પॆર઼ુગનિ ભટુનેલકુ,
તર઼ચુગ સતિ ગવય બોકુ, તગદુર સુમતી ॥ 23 ॥
ऒલ્લનિ સતિ નॊલ્લનિ પતિ,
નॊલ્લનિ ચॆલિકાનિ વિડુવ નॊલ્લનિ વાડે
ગॊલ્લણ્ડુ, કાક ધરલો
ગॊલ્લણ્ડુનુ ગॊલ્લડૌનॆ ગુણમુન સુમતી ॥ 24 ॥
ઓડલ બણ્ડ્લુનુ વચ્ચુનુ,
ઓડલુ નાબણ્ડ્લમીદ નॊપ્પુગ વચ્ચુન્,
ઓડલુ બણ્ડ્લુનુ વલને
વાડમ્બડુ ગલિમિ લેમિ વસુધનુ સુમતી ॥ 25 ॥
કડુ બલવન્તુડૈનનુ
બુડમિનિ બ્રાયમ્પુટાલિ બુટ્ટિન યિણ્ટન્
દડવુણ્ડ નિચ્ચॆનેનિયુ
બડુપુગ નઙ્ગડિકિ દાનॆ બમ્પુટ સુમતી ॥ 26 ॥
કનકપુ સિંહાસનમુન
શુનકમુ ગૂર્ચુણ્ડબॆટ્ટિ શુભ લગ્નમુનં
દॊનરગ બટ્ટમુ ગટ્ટિન
વॆનુકટિ ગુણમેલ માનુ વિનરા સુમતી ॥ 27 ॥
કપ્પકુ નॊરગાલૈનનુ,
સર્પમુનકુ રોગમૈન, સતિ તુલુવૈનન્,
મુપ્પુન દરિદ્રુડૈનનુ,
તપ્પદુ મર઼િ દુઃખ મગુટ તથ્યમુ સુમતી ॥ 28 ॥
કમલમુલુ નીટ બાસિન
કમલાપ્તુનિ રશ્મિ સોકિ કમલિન ભઙ્ગિન્
તમ તમ નॆલવુલુ દપ્પિન
તમ મિત્રુલુ શત્રુલૌટ તથ્યમુ સુમતી ॥ 29 ॥
કરણમુ ગરણમુ નમ્મિન
મરણાન્તક મૌનુ ગાનિ મનલેડુ સુમી,
કરણમુ દન સરિ કરણમુ
મર઼િ નમ્મક મર્મ મીક મનવલॆ સુમતી ॥ 30 ॥
કરણમુલ નનુસરિમ્પક
વિરસમ્બુન દિન્ન તિણ્ડિ વિકટિઞ્ચુ જુમી
યિરુસુન કન્દॆન બॆટ્ટક
પરમેશ્વરુ બણ્ડિ યૈન બારદુ સુમતી ॥ 31 ॥
કરણમુ સાદૈયુન્નનુ,
ગરિ મદ મુડિગિનનુ, બામુ ગર઼વક યુન્નન્,
ધર દેલુ મીટકુન્નનુ,
ગર મરુદુગ લॆક્ક ગॊનરુ ગદરા સુમતી ॥ 32 ॥
કસુગાય ગર઼ચિ ચૂચિન
મસલક પસ યॊગરુ રાક મધુરમ્બગુના,
પસ ગલુગુ યુવતુલુણ્ડગ
પસિ બાલલ બॊન્દુવાડુ પશુવુર સુમતી ॥ 33 ॥
કવિ કાનિ વાનિ વ્રાતયુ,
નવરસ ભાવમુલુ લેનિ નાતુલ વલપુન્,
દવિલિ ચનુ પન્દિ નેયનિ
વિવિધાયુધ કૌશલમ્બુ વૃધરા સુમતી ॥ 34 ॥
કાદુ સુમી દુસ્સઙ્ગતિ,
પોદુસુમી "કીર્તિ" કાન્ત પॊન્દિન પિદપન્,
વાદુ સુમી યપ્પિચ્ચુટ,
લેદુ સુમી સતુલ વલપુ લેશમુ સુમતી ॥ 35 ॥
કામુકુડુ દનિસિ વિડિચિન
કોમલિ બરવિટુડુ ગવય ગોરુટ યॆલ્લન્
બ્રેમમુન જॆર઼કુ પિપ્પિકિ
ચીમલુ વॆસ મૂગિનટ્લુ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 36 ॥
કારણમુ લેનિ નગવુનુ,
બેરણમુ લેનિ લેમ, પૃથિવી સ્થલિલો
બૂરણમુ લેનિ બૂરॆયુ,
વીરણમુ લેનિ પॆણ્ડ્લિ વૃધરા સુમતી ॥ 37 ॥
કુલકાન્ત તોડ નॆપ્પુડુ
ગલહિમ્પકુ, વટ્ટિ તપ્પુ ઘટિયિમ્પકુમી,
કલકણ્ઠિ કણ્ટ કન્ની
રॊલિકિન સિરિ યિણ્ટ નુણ્ડ નॊલ્લદુ સુમતી ॥ 38 ॥
કૂરિમિ ગલ દિનમુલલો
નેરમુ લॆન્નડુનુ ગલુગ નેરવુ મર઼િ યા
કૂરિમિ વિરસમ્બૈનનુ
નેરમુલે તોચુ ચુણ્ડુ નિક્કમુ સુમતી ॥ 39 ॥
કॊઞ્ચॆપુ નરુ સઙ્ગતિચે
નઞ્ચિતમુગ ગીડુ વચ્ચુ નદિ યॆટ્લન્નન્
ગિઞ્ચિત્તુ નલ્લિ કુટ્ટિન
મઞ્ચમુનકુ જેટુ વચ્ચુ મહિલો સુમતી ॥ 40 ॥
કॊક્કોકમॆલ્લ જદિવિન,
ચક્કનિવાડૈન, રાજ ચન્દ્રુણ્ડૈનન્,
મિક્કિલિ રॊક્કમુ લિય્યક,
ચિક્કદુરા વારકાન્ત સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 41 ॥
કॊર઼ ગાનિ કॊડુકુ બુટ્ટિન
કॊર઼ ગામિયॆ કાદુ, તણ્ડ્રિ ગુણમુલ જॆર઼ચુન્
ચॆર઼કુ તુદ વॆન્નુ બુટ્ટિન
જॆર઼કુન તીપॆલ્લ જॆર઼ચુ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 42 ॥
કોમલિ વિશ્વાસમ્બુનુ,
બામુલતો જॆલિમિ, યન્ય ભામલ વલપુન્,
વેમુલ તિય્યદનમ્બુનુ,
ભૂમીશુલ નમ્મિકલુનુ બॊઙ્કુર સુમતી ॥ 43 ॥
ગડન ગલ મગનિ જૂચિન
નડુગડુગુન મડુગુ લિડુદુ રતિવલુ દમલો,
ગડ નુડુગુ મગનિ જૂચિન
નડ પીનુગુ વચ્ચॆ નઞ્ચુ નગુદુરુ સુમતી ॥ 44 ॥
ચિન્તિમ્પકુ કડચિન પનિ,
કિન્તુલુ વલતુરનિ નમ્મ કॆન્તયુ મદિલો,
નન્તઃપુર કાન્તલતો
મન્તનમુલ માનુ મિદિયॆ મતમુર સુમતી ॥ 45 ॥
ચીમલુ પॆટ્ટિન પુટ્ટલુ
પામુલ કિરવૈનયટ્લુ પામરુડુ દગન્
હેમમ્બુ ગૂડ બॆટ્ટિન
ભૂમીશુલ પાલ જેરુ ભુવિલો સુમતી ॥ 46 ॥
ચુટ્ટમુલુ ગાનિ વારલુ
ચુટ્ટમુલમુ નીકટઞ્ચુ સॊમ્પુ દલિર્પન્
નॆટ્ટુકॊનિ યાશ્રયિન્તુરુ
ગટ્ટિગ દ્રવ્યમ્બુ ગલુગ ગદરા સુમતી ॥ 47 ॥
ચેતુલકુ દॊડવુ દાનમુ,
ભૂતલનાથુલકુ દॊડવુ બॊઙ્કમિ ધરલો,
નીતિયॆ તॊડવॆવ્વારિકિ,
નાતિકિ માનમ્બુ તॊડવુ નયમુગ સુમતી ॥ 48 ॥
તડ વોર્વક, યॊડ લોર્વક,
કડુ વેગં બડિચિ પડિન ગાર્યં બગુને,
તડ વોર્ચિન, નॊડ લોર્ચિન,
જॆડિપોયિન કાર્યમॆલ્લ જેકુર઼ુ સુમતી ॥ 49 ॥
તન કોપમॆ તન શત્રુવુ,
તન શાન્તમॆ તનકુ રક્ષ, દય ચુટ્ટમ્બૌ
તન સન્તોષમॆ સ્વર્ગમુ,
તન દુઃખમॆ નરક મણ્ડ્રુ તથ્યમુ સુમતી ॥ 50 ॥
તન યૂરિ તપસિ તપમુનુ,
તન પુત્રુનિ વિદ્ય પॆમ્પુ, દન સતિ રૂપુન્,
દન પॆરટિ ચॆટ્ટુ મન્દુનુ,
મનસુન વર્ણિમ્પરॆટ્ટિ મનુજુલુ સુમતી ॥ 51 ॥
તન કલિમિ યિન્દ્ર ભોગમુ,
તન લેમિયॆ સ્વર્ગલોક દારિદ્ર્યમ્બુન્,
દન ચાવુ જલ પ્રલયમુ,
તનુ વલચિન યદિયॆ રમ્ભ તથ્યમુ સુમતી ॥ 52 ॥
તન વારુ લેનિ ચોટનુ,
જનમિઞ્ચુક લેનિ ચોટ, જગડમુ ચોટન્,
અનુમાનમૈન ચોટનુ,
મનુજુનકુનુ નિલુવ દગદુ મહિલો સુમતી ॥ 53 ॥
તમલમુ વેયનિ નોરુનુ,
વિમતુલતો ચॆલિમિ ચેસિ વॆતબડુ તॆલિવિન્,
ગમલમુલુ લેનિ કॊલકુનુ,
હિમધામુડુ લેનિ રાત્રિ હીનમુ સુમતી ॥ 54 ॥
તલનુણ્ડુ વિષમુ ફણિકિનિ,
વॆલયઙ્ગા દોક નુણ્ડુ વૃશ્ચિકમુનકુન્,
તલ તોક યનક યુણ્ડુનુ
ખલુનકુ નિલુવॆલ્લ વિષમુ ગદરા સુમતી ॥ 55 ॥
તલપॊડુગુ ધનમુ પોસિન
વॆલયાલિકિ નિજમુ લેદુ વિવરિમ્પઙ્ગા
દલ દડિવિ બાસ જેસિન
વॆલયાલિનિ નમ્મરાદુ વિનરા સુમતી ॥ 56 ॥
તલ માસિન, નॊલુ માસિન,
વલુવલુ માસિનનુ બ્રાણ વલ્લભુનૈનન્
ગુલકાન્તલૈન રોતુરુ
તિલકિમ્પગ ભૂમિલોન દિરમુગ સુમતી ॥ 57 ॥
તાનુ ભુજિમ્પનિ યર્થમુ
માનવ પતિ જેરુ ગॊન્ત મર઼િ ભૂગતમૌ
ગાનલ નીગલુ ગૂર્ચિન
તેનિય યॊરુ જેરુનટ્લુ તિરમુગ સુમતી ॥ 58 ॥
દગ્ગર઼ કॊણ્ડॆમુ સॆપ્પॆડુ
પ્રॆગ્ગડ પલુકુલકુ રાજુ પ્રિયુડૈ મર઼િ દા
નॆગ્ગુ બ્રજ કાચરિઞ્ચુટ
બॊગ્ગુલકૈ કલ્પતરુવુ બॊડુચુટ સુમતી ॥ 59 ॥
ધનપતિ સખુડૈ યુણ્ડિન
નॆનયઙ્ગા શિવુડુ ભિક્ષમॆત્તગ વલસॆન્,
દન વારિ કॆન્ત ગલિગિન
દન ભાગ્યમॆ તનકુ ગાક તથ્યમુ સુમતી ॥ 60 ॥
ધીરુલકુ જેયુ મેલદિ
સારમ્બગુ નારિકેલ સલિલમુ ભઙ્ગિન્
ગૌરવમુનુ મર઼િ મીદટ
ભૂરિ સુખાવહમુ નગુનુ ભુવિલો સુમતી ॥ 61 ॥
નડુવકુમી તॆરુવॊક્કટ,
ગુડુવકુમી શત્રુ નિણ્ટ ગૂરિમિ તોડન્,
મુડુવકુમી પરધનમુલ,
નુડુવકુમી યॊરુલ મનસુ નॊવ્વગ સુમતી ॥ 62 ॥
નમ્મકુ સુઙ્કરિ, જૂદરિ,
નમ્મકુ મॊગસાલ વાનિ, નટુ વॆલયાલિન્,
નમ્મકુ મઙ્ગડિ વાનિનિ,
નમ્મકુ મી વામ હસ્તુ નવનિનિ સુમતી ॥ 63 ॥
નયમુન બાલું દ્રાવરુ,
ભયમુનનુ વિષમ્મુનૈન ભક્ષિન્તુરુગા,
નયમॆન્ત દોષકારિયॊ,
ભયમે જૂપઙ્ગ વલયુ બાગુગ સુમતી ॥ 64 ॥
નરપતુલુ મેર઼ દપ્પિન,
દિરમॊપ્પગ વિધવ યિણ્ટ દીર્પરિ યૈનન્,
ગરણમુ વૈદિકુડૈનનુ,
મરણાન્તક મૌનુગાનિ માનદુ સુમતી ॥ 65 ॥
નવરસ ભાવાલઙ્કૃત
કવિતા ગોષ્ટિયુનુ, મધુર ગાનમ્બુનુ દા
નવિવેકિ કॆન્ત જॆપ્પિન
જॆવિટિકિ શઙ્ખૂદિનટ્લુ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 66 ॥
નવ્વકુમી સભ લોપલ,
નવ્વકુમી તલ્લિ, દણ્ડ્રિ, નાથુલ તોડન્,
નવ્વકુમી પરસતિતો,
નવ્વકુમી વિપ્રવરુલ નયમિદિ સુમતી ॥ 67 ॥
નીરે પ્રાણાધારમુ
નોરે રસભરિતમૈન નુડુવુલ કॆલ્લન્
નારિયॆ નરુલકુ રત્નમુ
ચીરયॆ શૃઙ્ગારમણ્ડ્રુ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 68 ॥
પગવલ દॆવ્વરિ તોડનુ,
વગવઙ્ગા વલદુ લેમિ વચ્ચિન પિદપન્,
દॆગ નાડ વલદુ સભલનુ
મગુવકુ મનસિય્ય વલદુ મહિલો સુમતી ॥ 69 ॥
પતિકડકુ, દન્નુ ગૂરિન
સતિકડકુનુ, વેલ્પુ કડકુ, સદ્ગુરુ કડકુન્,
સુતુકડકુ રિત્તચેતુલ
મતિમન્તુલુ ચનરુ નીતિ માર્ગમુ સુમતી ॥ 70 ॥
પનિચેયુનॆડલ દાસિયુ,
નનુભવમુન રમ્ભ, મન્ત્રિ યાલોચનલન્,
દનભુક્તિ યॆડલ દલ્લિયુ,
નન્ દન કુલકાન્ત યુણ્ડુ નગુરા સુમતી ॥ 71 ॥
પરનારી સોદરુડૈ,
પરધનમુલ કાસપડક, પરુલકુ હિતુડૈ,
પરુલુ દનુ બॊગડ નॆગડક,
પરુ લલિગિન નલુગ નતડુ પરમુડુ સુમતી ॥ 72 ॥
પરસતિ કૂટમિ ગોરકુ,
પરધનમુલ કાસપડકુ, બરુનॆઞ્ચકુમી,
સરિગાનિ ગોષ્ટિ સેયકુ,
સિરિચॆડિ ચુટ્ટમ્બુ કડકુ જેરકુ સુમતી ॥ 73 ॥
પરસતુલ ગોષ્ઠિ નુણ્ડિન
પુરુષુડુ ગાઙ્ગેયુડૈન ભુવિ નિન્દ પડુન્,
બરસતિ સુશીલયૈનનુ
બરુસઙ્ગતિ નુન્ન નિન્દ પાલગુ સુમતી ॥ 74 ॥
પરુલકુ નિષ્ટમુ સॆપ્પકુ,
પॊરુગિણ્ડ્લકુ બનુલુ લેક પોવકુ મॆપુડુન્,
બરુ ગદિસિન સતિ ગવયકુ,
મॆર઼િગિયુ બિરુસૈન હયમુ લॆક્કકુ સુમતી ॥ 75 ॥
પર્વમુલ સતુલ ગવયકુ,
મુર્વીશ્વરુ કરુણ નમ્મિ યુબ્બકુ મદિલો,
ગર્વિમ્પ નાલિ બॆમ્પકુ,
નિર્વહણમુ લેનિ ચોટ નિલુવકુ સુમતી ॥ 76 ॥
પલુ દોમિ સેયુ વિડિયમુ,
તલગડિગિન નાટિ નિદ્ર, તરુણુલયॆડલન્
બॊલ યલુક નાટિ કૂટમિ
વॆલ યિન્તનિ ચॆપ્પરાદુ વિનરા સુમતી ॥ 77 ॥
પાટॆર઼ુગનિ પતિ કॊલુવુનુ,
ગૂટમ્બુન કॆર઼ુકપડનિ કોમલિ રતિયુન્,
બેટॆત્ત જેયુ ચॆલિમિયુ,
નેટિકિ નॆદુરીદિનટ્ટુ લॆન્નગ સુમતી ॥ 78 ॥
પાલનુ ગલસિન જલમુનુ
પાલ વિધમ્બુનનॆ યુણ્ડુ બરિકિમ્પઙ્ગા
પાલ ચવિ જॆર઼ચુ ગાવુન
પાલસુડગુ વાનિ પॊન્દુ વલદુર સુમતી ॥ 79 ॥
પાલસુનકૈન યાપદ
જાલિમ્બડિ તીર્પ દગદુ સર્વજ્ઞુનકુન્
તેલગ્નિ બડગ બટ્ટિન
મેલॆર઼ુગુનॆ મીટુ ગાક મેદિનિ સુમતી ॥ 80 ॥
પિલુવનિ પનુલકુ બોવુટ,
ગલયનિ સતિ ગતિયુ, રાજુ ગાનનિ કॊલુવું,
બિલુવનિ પેરણ્ટમ્બુનુ,
વલુવનિ ચॆલિમિયુનુ જેય વલદુર સુમતી ॥ 81 ॥
પુત્રોત્સાહમુ તણ્ડ્રિકિ
પુત્રુડુ જન્મિઞ્ચિનપુડॆ પુટ્ટદુ, જનુલા
પુત્રુનિ કનુગॊનિ બॊગડગ
પુત્રોત્સાહમ્બુ નાડુ પॊન્દુર સુમતી ॥ 82 ॥
પુરિકિનિ પ્રાણમુ ગોમટિ,
વરિકિનિ પ્રાણમ્બુ નીરુ વસુમતિ લોનન્,
ગરિકિનિ પ્રાણમુ તॊણ્ડમુ,
સિરિકિનિ પ્રાણમ્બુ મગુવ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 83 ॥
પુલિ પાલુ દॆચ્ચિ યિચ્ચિન,
નલવડગા ગુણ્ડॆ ગોસિ યર઼ચે નિડિનન્,
દલપॊડુગુ ધનમુ બોસિન,
વॆલયાલિકિ ગૂર્મિ લેદુ વિનરા સુમતી ॥ 84 ॥
પॆટ્ટિન દિનમુલ લોપલ
નટ્ટડવુલનૈન વચ્ચુ નાનાર્થમુલુન્,
બॆટ્ટનિ દિનમુલ ગનકપુ
ગટ્ટॆક્કિન નેમિ લેદુ ગદરા સુમતી ॥ 85 ॥
પॊરુગુન બગવાડુણ્ડિન,
નિરવॊન્દક વ્રાતકાડॆ યેલિક યૈનન્,
ધર ગાપુ કॊણ્ડॆમાડિન,
ગરણાલકુ બ્રદુકુ લેદુ ગદરા સુમતી ॥ 86 ॥
બઙ્ગારુ કુદુવ બॆટ્ટકુ,
સઙ્ગરમુન બાર઼િપોકુ સરસુડવૈતે,
નઙ્ગડિ વॆચ્ચમુ વાડકુ,
વॆઙ્ગલિતો જॆલિમિ વલદુ વિનરા સુમતી ॥ 87 ॥
બલવન્તુડ નાકેમનિ
પલુવુરતો નિગ્રહિઞ્ચિ પલુકુટ મેલા,
બલવન્ત મૈન સર્પમુ
ચલિ ચીમલ ચેત જિક્કિ ચાવદॆ સુમતી ॥ 88 ॥
મદિનॊકનિ વલચિ યુણ્ડગ
મદિચॆડિ યॊક ક્રૂર વિટુડુ માનક તિરુગુન્
બદિ ચિલુક પિલ્લિ પટ્ટિન
જદુવુનॆ યાપઞ્જરમુન જગતિનિ સુમતી ॥ 89 ॥
મણ્ડલ પતિ સમુખમ્બુન
મॆણ્ડૈન પ્રધાનિ લેક મॆલગુટ યॆલ્લન્
ગॊણ્ડન્ત મદપુ ટેનુગુ
તॊણ્ડમુ લેકુણ્ડિનટ્લુ દોચુર સુમતી ॥ 90 ॥
મન્ત્રિગલવાનિ રાજ્યમુ
તન્ત્રમુ સॆડકુણ્ડ નિલુચુ દર઼ચુગ ધરલો
મન્ત્રિ વિહીનુનિ રાજ્યમુ
જન્ત્રપુ ગીલૂડિનટ્લુ જરુગદુ સુમતી ॥ 91 ॥
માટકુ બ્રાણમુ સત્યમુ,
કોટકુ બ્રાણમ્બુ સુભટ કોટિ, ધરિત્રિન્
બોટિકિ બ્રાણમુ માનમુ,
ચીટિકિ બ્રાણમ્બુ વ્રાલુ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 92 ॥
માનધનુ ડાત્મધૃતિ ચॆડિ
હીનુણ્ડગુ વાનિ નાશ્રયિઞ્ચુટ યॆલ્લન્
માનॆડુ જલમુલ લોપલ
નેનુગુ મॆયિ દાચિનટ્ટુ લॆર઼ુગુમુ સુમતી ॥ 93 ॥
મેલॆઞ્ચનિ માલિન્યુનિ,
માલનુ, મॊગસાલॆવાનિ, મઙ્ગલિ હિતુગા
નેલિન નરપતિ રાજ્યમુ
નેલ ગલસિ પોવુગાનિ નॆગડદુ સુમતી ॥ 94 ॥
રાપॊમ્મનિ પિલુવનિ યા
ભૂપાલુનિ ગॊલ્વ ભુક્તિ મુક્તુલુ ગલવે
દીપમ્બુ લેનિ યિણ્ટનુ
જેપુન કીલ્લાડિનટ્લુ સિદ્ધમુ સુમતી ॥ 95 ॥
રૂપિઞ્ચિ પલિકિ બॊઙ્કકુ,
પ્રાપગુ ચુટ્ટમ્બુ નॆગ્ગુ પલુકકુ મદિલો,
ગોપિઞ્ચુ રાજુ ગॊલ્વકુ,
પાપપુ દેશમ્બુ સॊર઼કુ પદિલમુ સુમતી ॥ 96 ॥
લાવિગલવાનિ કણ્ટॆનુ
ભાવિમ્પગ નીતિપરુડુ બલવન્તુણ્ડૌ
ગ્રાનમ્બન્ત ગજમ્બુનુ
માવટિવાડॆક્કિનટ્લુ મહિલો સુમતી ॥ 97 ॥
વર઼દૈન ચેનુ દુન્નકુ,
કર઼વૈનનુ બન્ધુજનુલ કડ કેગકુમી,
પરુલકુ મર્મમુ ચॆપ્પકુ,
પિરિકિકિ દલવાયિ તનમુ પॆટ્ટકુ સુમતી ॥ 98 ॥
વરિપણ્ટ લેનિ યૂરુનુ,
દॊર યુણ્ડનિ યૂરુ, તોડુ દॊરકનિ તॆરુવુન્,
ધરનુ પતિ લેનિ ગૃહમુનુ
નરયઙ્ગા રુદ્રભૂમિ યનદગુ સુમતી ॥ 99 ॥
વિનદગુ નॆવ્વરુ જॆપ્પિન
વિનિનન્તનॆ વેગ પડક વિવરિમ્પ દગુન્
કનિ કલ્લ નિજમુ દॆલિસિન
મનુજુડॆ પો નીતિ પરુડુ મહિલો સુમતી ॥ 100 ॥
વીડॆમુ સેયનિ નોરુનુ,
જેડॆલ યધરામૃતમ્બુ સેયનિ નોરુન્,
પાડઙ્ગરાનિ નોરુનુ
બૂડિદ કિરવૈન પાડુ બॊન્દર સુમતી ॥ 101 ॥
વॆલયાલિ વલન ગૂરિમિ
ગલગદુ, મર઼િ ગલિગॆનેનિ કડતેર઼દુગા,
બલુવુરુ નડચॆડુ તॆરુવુન
મॊલવદુ પુવુ, મॊલિચॆનેનિ પॊદલદુ સુમતી ॥ 102 ॥
વॆલયાલુ ચેયુ બાસલુ,
વॆલયગ મॊગસાલ બॊન્દુ વॆલમલ ચॆલિમિન્,
ગલલોન ગન્ન કલિમિયુ
વિલસિતમુગ નમ્મરાદુ વિનરા સુમતી ॥ 103 ॥
વેસરપુ જાતિ ગાની,
વીસમુ દા જેયનટ્ટિ વીરિડિ ગાની,
દાસિ કॊડુકૈન ગાની,
કાસુલુ ગલ વાડॆ રાજુ ગદરા સુમતી ॥ 104 ॥
શુભમુલ પॊન્દનિ ચદુવુનુ,
નભિનયમુગ રાગરસમુ નન્દનિ પાટલ્,
ગુભ ગુભલુ લેનિ કૂટમિ,
સભ મॆચ્ચનિ માટલॆલ્લ જપ્પન સુમતી ॥ 105 ॥
સરસમુ વિરસમુ કॊર઼કે,
પરિપૂર્ણ સુખમ્બુ લધિક બાધલ કॊર઼કે,
પॆરુગુટ વિરુગુટ કॊર઼કે,
ધર તગ્ગુટ હॆચ્ચુ કॊર઼કॆ તથ્યમુ સુમતી ॥ 106 ॥
સિરિ તા વચ્ચિન વચ્ચુનુ
સલલિતમુગ નારિકેલ સલિલમુ ભઙ્ગિન્,
સિરિ તા બોયિન બોવુનુ
કરિ મ્રિઙ્ગિન વॆલગ પણ્ડુ કરણિનિ સુમતી ॥ 107 ॥
સ્ત્રીલ યॆડ વાદુલાડકુ,
બાલુરતો જॆલિમિચેસિ ભાષિમ્પકુમી,
મેલૈન ગુણમુ વિડુવકુ,
મેલિન પતિ નિન્દ સેય કॆન્નડુ સુમતી ॥ 108 ॥
About This Stotram
Sumati Satakam
Sanskrit Title: सुमती शतकम्
IAST Transliteration:
Overview
The Sumati Satakam, as suggested by its title ('Sumati' meaning good intellect or wisdom, and 'Satakam' meaning a hundred verses), is likely a didactic poem intended to guide individuals towards righteous living and sound judgment. The verses provided, particularly the second and third, offer practical advice on discerning true friends, recognizing the futility of serving unworthy individuals, and understanding the importance of wise associations. Such compositions are significant in Hindu tradition for their role in moral education and spiritual development, providing timeless wisdom applicable to daily life. The repeated invocation of 'Sumati' at the end of each verse serves as a constant reminder to cultivate and maintain good intellect and virtuous qualities.
Details
| Attribute | Information |
|---|---|
| Deity | Unknown |
| Author | Unknown |
| Type | Satakam |
| Category | Stotram |
| Number of Verses | 108 |
| Origin | The provided text indicates that 'Sumati Satakam' is a collection of spiritual and devotional literature. The verses themselves, particularly the use of 'Sumati' at the end of each verse, suggest it is a didactic or ethical poem. The first verse mentions 'Sri Ramuni dayachetanu', hinting at a connection to Lord Rama, but the deity is not explicitly named as the object of worship throughout the provided excerpt. The term 'Satakam' signifies a collection of a hundred verses. The origin of this specific composition is not clearly established from the provided information, but it appears to be a standalone work rather than an excerpt from a larger scripture like the Puranas or Vedas. |
Benefits of Recitation
- Imparts wisdom and good conduct
- Promotes ethical living
- Cultivates discernment in relationships
- Encourages detachment from harmful associations
- Leads to spiritual growth
Best Time to Recite
Morning, Evening, Daily practice, Auspicious occasions
Historical Context
The 'Sumati Satakam' is a collection of 108 verses. The provided excerpt suggests a Telugu language origin, given the script and vocabulary ('Ramu', 'dayachetanu', 'janulu', 'neetulu', 'javulu', 'akkaraku rani', 'chuttamu', 'velpu', 'gurramu', 'vidavangavalayu'). The style of the verses, particularly the use of 'Sumati' as a vocative at the end, is characteristic of didactic poetry found in various Indian languages, often composed during medieval periods when such moral and ethical instruction was widely disseminated through vernacular literature. Without further information on the author or specific composition date, it is difficult to place it within a precise historical period. However, its nature as a 'Satakam' points to a tradition of composing works in sets of one hundred verses, a popular format for didactic and devotional poetry.
Alternate Names
- Sumati Shatakam
Related Stotrams
- Bhagavad Gita
- Vemana Satakam
- Subhashita Ratnakara
Last Updated: 2025-12-01