Patanjali Yoga Sutras
ಪತಞ್ಜಲಿ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಾಣಿ - 1 (ಸಮಾಧಿ ಪಾದ)
Patanjali Yoga Sutras
ಪತಞ್ಜಲಿ ಯೋಗ ಸೂತ್ರಾಣಿ - 1 (ಸಮಾಧಿ ಪಾದ)
ಅಥ ಸಮಾಧಿಪಾದಃ ।
ಅಥ ಯೋಗಾನುಶಾಸನಮ್ ॥ 1 ॥
ಯೋಗಶ್ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ನಿರೋಧಃ ॥ 2 ॥
ತದಾ ದ್ರಷ್ಟುಃ ಸ್ವರೂಪೇಽವಸ್ಥಾನಮ್ ॥ 3 ॥
ವೃತ್ತಿ ಸಾರೂಪ್ಯಮಿತರತ್ರ ॥ 4 ॥
ವೃತ್ತಯಃ ಪಞ್ಚತಯ್ಯಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟಾಽಕ್ಲಿಷ್ಟಾಃ ॥ 5 ॥
ಪ್ರಮಾಣ ವಿಪರ್ಯಯ ವಿಕಲ್ಪ ನಿದ್ರಾ ಸ್ಮೃತಯಃ ॥ 6 ॥
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾನುಮಾನಾಗಮಾಃ ಪ್ರಮಾಣಾನಿ ॥ 7 ॥
ವಿಪರ್ಯಯೋ ಮಿಥ್ಯಾಜ್ಞಾನಮತದ್ರೂಪ ಪ್ರತಿಷ್ಠಮ್ ॥ 8 ॥
ಶಬ್ದಜ್ಞಾನಾನುಪಾತೀ ವಸ್ತುಶೂನ್ಯೋ ವಿಕಲ್ಪಃ ॥ 9 ॥
ಅಭಾವ ಪ್ರತ್ಯಯಾಲಮ್ಬನಾ ವೃತ್ತಿರ್ನಿದ್ರಾ ॥ 10 ॥
ಅನುಭೂತ ವಿಷಯಾಸಮ್ಪ್ರಮೋಷಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ॥ 11 ॥
ಅಭ್ಯಾಸ ವೈರಾಗ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ತನ್ನಿರೋಧಃ ॥ 12 ॥
ತತ್ರ ಸ್ಥಿತೌ ಯತ್ನೋಽಭ್ಯಾಸಃ ॥ 13 ॥
ಸ ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೈರನ್ತರ್ಯ ಸತ್ಕಾರಾಸೇವಿತೋ ದೃಢಭೂಮಿಃ ॥ 14 ॥
ದೃಷ್ಟಾನುಶ್ರವಿಕ ವಿಷಯ ವಿತೃಷ್ಣಸ್ಯ ವಶೀಕಾರಸಞ್ಜ್ಞಾ ವೈರಾಗ್ಯಮ್ ॥ 15 ॥
ತತ್ಪರಂ ಪುರುಷಖ್ಯಾತೇ-ರ್ಗುಣವೈತೃಷ್ಣ್ಯಮ್ ॥ 16 ॥
ವಿತರ್ಕ ವಿಚಾರಾನನ್ದಾಸ್ಮಿತಾರೂಪಾನುಗಮಾತ್ ಸಮ್ಪ್ರಜ್ಞಾತಃ ॥ 17 ॥
ವಿರಾಮಪ್ರತ್ಯಯಾಭ್ಯಾಸಪೂರ್ವಃ ಸಂಸ್ಕಾರಶೇಷೋಽನ್ಯಃ ॥ 18 ॥
ಭವಪ್ರತ್ಯಯೋ ವಿದೇಹಪ್ರಕೃತಿಲಯಾನಾಮ್ ॥ 19 ॥
ಶ್ರದ್ಧಾ ವೀರ್ಯ ಸ್ಮೃತಿ ಸಮಾಧಿಪ್ರಜ್ಞಾ ಪೂರ್ವಕ ಇತರೇಷಾಮ್ ॥ 20 ॥
ತೀವ್ರಸಂವೇಗಾನಾಮಾಸನ್ನಃ ॥ 21 ॥
ಮೃದುಮಧ್ಯಾಧಿಮಾತ್ರತ್ವಾತ್ತತೋಽಪಿ ವಿಶೇಷಃ ॥ 22 ॥
ಈಶ್ವರಪ್ರಣಿಧಾನಾದ್ವಾ ॥ 23 ॥
ಕ್ಲೇಶ ಕರ್ಮ ವಿಪಾಕಾಶಯೈರಪರಾಮೃಷ್ಟಃ ಪುರುಷವಿಶೇಷ ಈಶ್ವರಃ ॥ 24 ॥
ತತ್ರ ನಿರತಿಶಯಂ ಸರ್ವಜ್ಞಬೀಜಮ್ ॥ 25 ॥
ಸ ಏಷಃ ಪೂರ್ವೇಷಾಮಪಿ ಗುರುಃ ಕಾಲೇನಾನವಚ್ಛೇದಾತ್ ॥ 26 ॥
ತಸ್ಯ ವಾಚಕಃ ಪ್ರಣವಃ ॥ 27 ॥
ತಜ್ಜಪಸ್ತದರ್ಥಭಾವನಮ್ ॥ 28 ॥
ತತಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಚೇತನಾಧಿಗಮೋಽಪ್ಯನ್ತರಾಯಾಭಾವಶ್ಚ ॥ 29 ॥
ವ್ಯಾಧಿ ಸ್ತ್ಯಾನ ಸಂಶಯ ಪ್ರಮಾದಾಲಸ್ಯಾವಿರತಿ ಭ್ರಾನ್ತಿ
ದರ್ಶನಾಲಬ್ಧಭೂಮಿಕತ್ವಾನವಸ್ಥಿತತ್ವಾನಿ ಚಿತ್ತವಿಕ್ಷೇಪಾಸ್ತೇಂಽತರಾಯಾಃ ॥ 30 ॥
ದುಃಖ ದೌರ್ಮನಸ್ಯಾಙ್ಗಮೇಜಯತ್ವ ಶ್ವಾಸಪ್ರಶ್ವಾಸಾ ವಿಕ್ಷೇಪಸಹಭುವಃ ॥ 31 ॥
ತತ್ಪ್ರತಿಷೇಧಾರ್ಥಮೇಕತತ್ತ್ವಾಭ್ಯಾಸಃ ॥ 32 ॥
ಮೈತ್ರೀ ಕರುಣಾ ಮುದಿತೋಪೇಕ್ಷಾಣಾಂ ಸುಖ ದುಃಖ ಪುಣ್ಯಾಪುಣ್ಯ ವಿಷಯಾಣಾಮ್-ಭಾವನಾತಶ್ಚಿತ್ತಪ್ರಸಾದನಮ್ ॥ 33 ॥
ಪ್ರಚ್ಛರ್ದನ ವಿಧಾರಣಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ॥ 34 ॥
ವಿಷಯವತೀ ವಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿರುತ್ಪನ್ನಾ ಮನಸಃ ಸ್ಥಿತಿ ನಿಬನ್ಧಿನೀ ॥ 35 ॥
ವಿಶೋಕಾ ವಾ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ ॥ 36 ॥
ವೀತರಾಗ ವಿಷಯಂ ವಾ ಚಿತ್ತಮ್ ॥ 37 ॥
ಸ್ವಪ್ನ ನಿದ್ರಾ ಜ್ಞಾನಾಲಮ್ಬನಂ ವಾ ॥ 38 ॥
ಯಥಾಭಿಮತಧ್ಯಾನಾದ್ವಾ ॥ 39 ॥
ಪರಮಾಣು ಪರಮ ಮಹತ್ತ್ವಾನ್ತೋಽಸ್ಯ ವಶೀಕಾರಃ ॥ 40 ॥
ಕ್ಷೀಣವೃತ್ತೇರಭಿಜಾತಸ್ಯೇವ ಮಣೇರ್ಗ್ರಹೀತೃಗ್ರಹಣ ಗ್ರಾಹ್ಯೇಷು ತತ್ಸ್ಥ ತದಞ್ಜನತಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಃ ॥ 41 ॥
ತತ್ರ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನ ವಿಕಲ್ಪೈಃ ಸಙ್ಕೀರ್ಣಾ ಸವಿತರ್ಕಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಃ ॥ 42 ॥
ಸ್ಮೃತಿ ಪರಿಶುದ್ಧೌ ಸ್ವರೂಪ ಶೂನ್ಯೇವಾರ್ಥ ಮಾತ್ರನಿರ್ಭಾಸಾ ನಿರ್ವಿತರ್ಕಾ ॥ 43 ॥
ಏತಯೈವ ಸವಿಚಾರಾ ನಿರ್ವಿಚಾರಾ ಚ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿಷಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ॥ 44 ॥
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯತ್ವಂ ಚಾಲಿಙ್ಗಪರ್ಯವಸಾನಮ್ ॥ 45 ॥
ತಾ ಏವ ಸಬೀಜಃ ಸಮಾಧಿಃ ॥ 46 ॥
ನಿರ್ವಿಚಾರ ವೈಶಾರಾದ್ಯೇಽಧ್ಯಾತ್ಮಪ್ರಸಾದಃ ॥ 47 ॥
ಋತಮ್ಭರಾ ತತ್ರ ಪ್ರಜ್ಞಾ ॥ 48 ॥
ಶ್ರುತಾನುಮಾನ ಪ್ರಜ್ಞಾಭ್ಯಾಮನ್ಯವಿಷಯಾ ವಿಶೇಷಾರ್ಥತ್ವಾತ್ ॥ 49 ॥
ತಜ್ಜಃ ಸಂಸ್ಕಾರೋಽನ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಬನ್ಧೀ ॥ 50 ॥
ತಸ್ಯಾಪಿ ನಿರೋಧೇ ಸರ್ವನಿರೋಧಾನ್ನಿರ್ಬೀಜಸ್ಸಮಾಧಿಃ ॥ 51 ॥
ಇತಿ ಪಾತಞ್ಜಲಯೋಗದರ್ಶನೇ ಸಮಾಧಿಪಾದೋ ನಾಮ ಪ್ರಥಮಃ ಪಾದಃ ।
About This Stotram
Overview
Patanjali Yoga Sutras is a foundational Sanskrit philosophical text on the theory and practice of Raja Yoga, compiled by the sage Patanjali. The text is divided into four chapters (padas): Samadhi Pada, Sadhana Pada, Vibhuti Pada, and Kaivalya Pada. This edition presents the first chapter, Samadhi Pada, which defines yoga, describes the nature of the mind, and outlines the conditions necessary for meditative absorption (samadhi). It is a philosophical sutra text rather than a devotional stotram.
What are the benefits of chanting Patanjali Yoga Sutras?
- Provides a systematic framework for understanding and controlling the mind
- Guides the practitioner toward samadhi through the eight-limbed (ashtanga) path
- Develops inner stillness by identifying and addressing causes of mental disturbance
- Forms the theoretical basis for structured meditation and yogic practice
When is the best time to recite this?
The sutras are typically studied and contemplated rather than recited devotionally. They are especially valuable during periods of intensive meditation practice, study retreats, or when establishing a regular yoga sadhana.
What is the historical and traditional background?
Patanjali is believed to have compiled the Yoga Sutras by synthesizing earlier Samkhya and yogic traditions. Scholars date the text variously between the 2nd century BCE and the 4th century CE. The text is written in terse Sanskrit aphorisms (sutras) that require commentary (bhashya) for full interpretation; the major commentaries include those by Vyasa (Yoga Bhashya) and later by Vachaspati Mishra and Vijnanabhikshu. The Yoga Sutras occupy a central place in Indian philosophical literature and remain the primary reference text for classical yoga across all major traditions.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Purusha Suktam — a Vedic hymn describing the cosmic Purusha, sharing conceptual ground with Patanjali's view of the individual self (purusha) distinct from matter (prakriti)
- Pavamana Suktam — a Vedic purification hymn, representing the practical dimension of mental purification that underpins Patanjali's yogic path