ਪਤਞ੍ਜਲਿ ਯੋਗ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ - 1 (ਸਮਾਧਿ ਪਾਦ)

ਪਤਞ੍ਜਲਿ ਯੋਗ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ - 1 (ਸਮਾਧਿ ਪਾਦ)

ਸ਼੍ਲੋਕ 1

ਅਥ ਸਮਾਧਿਪਾਦਃ ।

ਅਥ ਯੋਗਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍

ਸ਼੍ਲੋਕ 2

ਯੋਗਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਃ

॥ 1 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 3

ਤਦਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਃ ਸ੍ਵਰੂਪੇऽਵਸ੍ਥਾਨਮ੍

॥ 2 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 4

ਵृਤ੍ਤਿ ਸਾਰੂਪ੍ਯਮਿਤਰਤ੍ਰ

॥ 3 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 5

ਵृਤ੍ਤਯਃ ਪਞ੍ਚਤਯ੍ਯਃ ਕ੍ਲਿष੍ਟਾऽਕ੍ਲਿष੍ਟਾਃ

॥ 4 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 6

ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਿਪਰ੍ਯਯ ਵਿਕਲ੍ਪ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸ੍ਮृਤਯਃ

॥ 5 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 7

ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਾਨੁਮਾਨਾਗਮਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ

॥ 6 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 8

ਵਿਪਰ੍ਯਯੋ ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਮਤਦ੍ਰੂਪ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਮ੍

॥ 7 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 9

ਸ਼ਬ੍ਦਜ੍ਞਾਨਾਨੁਪਾਤੀ ਵਸ੍ਤੁਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਵਿਕਲ੍ਪਃ

॥ 8 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 10

ਅਭਾਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਲਮ੍ਬਨਾ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਨਿਦ੍ਰਾ

॥ 9 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 11

ਅਨੁਭੂਤ ਵਿषਯਾਸਮ੍ਪ੍ਰਮੋषਃ ਸ੍ਮृਤਿਃ

॥ 10 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 12

ਅਭ੍ਯਾਸ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਤਨ੍ਨਿਰੋਧਃ

॥ 11 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 13

ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੌ ਯਤ੍ਨੋऽਭ੍ਯਾਸਃ

॥ 12 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 14

ਸ ਤੁ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲ ਨੈਰਨ੍ਤਰ੍ਯ ਸਤ੍ਕਾਰਾਸੇਵਿਤੋ ਦृਢਭੂਮਿਃ

॥ 13 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 15

ਦृष੍ਟਾਨੁਸ਼੍ਰਵਿਕ ਵਿषਯ ਵਿਤृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਸ਼ੀਕਾਰਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮ੍

॥ 14 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 16

ਤਤ੍ਪਰਂ ਪੁਰੁषਖ੍ਯਾਤੇ-ਰ੍ਗੁਣਵੈਤृष੍ਣ੍ਯਮ੍

॥ 15 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 17

ਵਿਤਰ੍ਕ ਵਿਚਾਰਾਨਨ੍ਦਾਸ੍ਮਿਤਾਰੂਪਾਨੁਗਮਾਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤਃ

॥ 16 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 18

ਵਿਰਾਮਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਭ੍ਯਾਸਪੂਰ੍ਵਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਸ਼ੇषੋऽਨ੍ਯਃ

॥ 17 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 19

ਭਵਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋ ਵਿਦੇਹਪ੍ਰਕृਤਿਲਯਾਨਾਮ੍

॥ 18 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 20

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਵੀਰ੍ਯ ਸ੍ਮृਤਿ ਸਮਾਧਿਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪੂਰ੍ਵਕ ਇਤਰੇषਾਮ੍

॥ 19 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 21

ਤੀਵ੍ਰਸਂਵੇਗਾਨਾਮਾਸਨ੍ਨਃ

॥ 20 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 22

ਮृਦੁਮਧ੍ਯਾਧਿਮਾਤ੍ਰਤ੍ਵਾਤ੍ਤਤੋऽਪਿ ਵਿਸ਼ੇषਃ

॥ 21 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 23

ਈਸ਼੍ਵਰਪ੍ਰਣਿਧਾਨਾਦ੍ਵਾ

॥ 22 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 24

ਕ੍ਲੇਸ਼ ਕਰ੍ਮ ਵਿਪਾਕਾਸ਼ਯੈਰਪਰਾਮृष੍ਟਃ ਪੁਰੁषਵਿਸ਼ੇष ਈਸ਼੍ਵਰਃ

॥ 23 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 25

ਤਤ੍ਰ ਨਿਰਤਿਸ਼ਯਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਬੀਜਮ੍

॥ 24 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 26

ਸ ਏषਃ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਗੁਰੁਃ ਕਾਲੇਨਾਨਵਚ੍ਛੇਦਾਤ੍

॥ 25 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 27

ਤਸ੍ਯ ਵਾਚਕਃ ਪ੍ਰਣਵਃ

॥ 26 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 28

ਤਜ੍ਜਪਸ੍ਤਦਰ੍ਥਭਾਵਨਮ੍

॥ 27 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 29

ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਚੇਤਨਾਧਿਗਮੋऽਪ੍ਯਨ੍ਤਰਾਯਾਭਾਵਸ਼੍ਚ

॥ 28 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 30

ਵ੍ਯਾਧਿ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨ ਸਂਸ਼ਯ ਪ੍ਰਮਾਦਾਲਸ੍ਯਾਵਿਰਤਿ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿ

ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਲਬ੍ਧਭੂਮਿਕਤ੍ਵਾਨਵਸ੍ਥਿਤਤ੍ਵਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍षੇਪਾਸ੍ਤੇਂऽਤਰਾਯਾਃ

॥ 29 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 31

ਦੁਃਖ ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਾਙ੍ਗਮੇਜਯਤ੍ਵ ਸ਼੍ਵਾਸਪ੍ਰਸ਼੍ਵਾਸਾ ਵਿਕ੍षੇਪਸਹਭੁਵਃ

॥ 30 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 32

ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿषੇਧਾਰ੍ਥਮੇਕਤਤ੍ਤ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸਃ

॥ 31 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 33

ਮੈਤ੍ਰੀ ਕਰੁਣਾ ਮੁਦਿਤੋਪੇਕ੍षਾਣਾਂ ਸੁਖ ਦੁਃਖ ਪੁਣ੍ਯਾਪੁਣ੍ਯ ਵਿषਯਾਣਾਮ੍-ਭਾਵਨਾਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍

॥ 32 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 34

ਪ੍ਰਚ੍ਛਰ੍ਦਨ ਵਿਧਾਰਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ

॥ 33 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 35

ਵਿषਯਵਤੀ ਵਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਨਸਃ ਸ੍ਥਿਤਿ ਨਿਬਨ੍ਧਿਨੀ

॥ 34 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 36

ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਵਾ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਤੀ

॥ 35 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 37

ਵੀਤਰਾਗ ਵਿषਯਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਮ੍

॥ 36 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 38

ਸ੍ਵਪ੍ਨ ਨਿਦ੍ਰਾ ਜ੍ਞਾਨਾਲਮ੍ਬਨਂ ਵਾ

॥ 37 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 39

ਯਥਾਭਿਮਤਧ੍ਯਾਨਾਦ੍ਵਾ

॥ 38 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 40

ਪਰਮਾਣੁ ਪਰਮ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤੋऽਸ੍ਯ ਵਸ਼ੀਕਾਰਃ

॥ 39 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 41

ਕ੍षੀਣਵृਤ੍ਤੇਰਭਿਜਾਤਸ੍ਯੇਵ ਮਣੇਰ੍ਗ੍ਰਹੀਤृਗ੍ਰਹਣ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੇषੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥ ਤਦਞ੍ਜਨਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਃ

॥ 40 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 42

ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥ ਜ੍ਞਾਨ ਵਿਕਲ੍ਪੈਃ ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਸਵਿਤਰ੍ਕਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਃ

॥ 41 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 43

ਸ੍ਮृਤਿ ਪਰਿਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਸ੍ਵਰੂਪ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇਵਾਰ੍ਥ ਮਾਤ੍ਰਨਿਰ੍ਭਾਸਾ ਨਿਰ੍ਵਿਤਰ੍ਕਾ

॥ 42 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 44

ਏਤਯੈਵ ਸਵਿਚਾਰਾ ਨਿਰ੍ਵਿਚਾਰਾ ਚ ਸੂਕ੍ष੍ਮਵਿषਯਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ

॥ 43 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 45

ਸੂਕ੍ष੍ਮ ਵਿषਯਤ੍ਵਂ ਚਾਲਿਙ੍ਗਪਰ੍ਯਵਸਾਨਮ੍

॥ 44 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 46

ਤਾ ਏਵ ਸਬੀਜਃ ਸਮਾਧਿਃ

॥ 45 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 47

ਨਿਰ੍ਵਿਚਾਰ ਵੈਸ਼ਾਰਾਦ੍ਯੇऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਪ੍ਰਸਾਦਃ

॥ 46 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 48

ऋਤਮ੍ਭਰਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ

॥ 47 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 49

ਸ਼੍ਰੁਤਾਨੁਮਾਨ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯਵਿषਯਾ ਵਿਸ਼ੇषਾਰ੍ਥਤ੍ਵਾਤ੍

॥ 48 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 50

ਤਜ੍ਜਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰੋऽਨ੍ਯਸਂਸ੍ਕਾਰ ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧੀ

॥ 49 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 51

ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਰੋਧੇ ਸਰ੍ਵਨਿਰੋਧਾਨ੍ਨਿਰ੍ਬੀਜਸ੍ਸਮਾਧਿਃ

॥ 50 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 52

ਇਤਿ ਪਾਤਞ੍ਜਲਯੋਗਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਸਮਾਧਿਪਾਦੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪਾਦਃ ।