Mukunda Mala Stotram
મુકુન્દમાલા સ્તોત્રમ્
Mukunda Mala Stotram
મુકુન્દમાલા સ્તોત્રમ્
ઘુષ્યતે યસ્ય નગરે રઙ્ગયાત્રા દિને દિને ।
તમહં શિરસા વન્દે રાજાનં કુલશેખરમ્ ॥
શ્રીવલ્લભેતિ વરદેતિ દયાપરેતિ
ભક્તપ્રિયેતિ ભવલુણ્ઠનકોવિદેતિ ।
નાથેતિ નાગશયનેતિ જગન્નિવાસે-
-ત્યાલાપનં પ્રતિપદં કુરુ મે મુકુન્દ ॥ 1 ॥
જયતુ જયતુ દેવો દેવકીનન્દનોઽયં
જયતુ જયતુ કૃષ્ણો વૃષ્ણિવંશપ્રદીપઃ ।
જયતુ જયતુ મેઘશ્યામલઃ કોમલાઙ્ગો
જયતુ જયતુ પૃથ્વીભારનાશો મુકુન્દઃ ॥ 2 ॥
મુકુન્દ મૂર્ધ્ના પ્રણિપત્ય યાચે
ભવન્તમેકાન્તમિયન્તમર્થમ્ ।
અવિસ્મૃતિસ્ત્વચ્ચરણારવિન્દે
ભવે ભવે મેઽસ્તુ ભવત્પ્રસાદાત્ ॥ 3 ॥
નાહં વન્દે તવ ચરણયોર્દ્વન્દ્વમદ્વન્દ્વહેતોઃ
કુમ્ભીપાકં ગુરુમપિ હરે નારકં નાપનેતુમ્ ।
રમ્યારામામૃદુતનુલતા નન્દને નાપિ રન્તું
ભાવે ભાવે હૃદયભવને ભાવયેયં ભવન્તમ્ ॥ 4 ॥
નાસ્થા ધર્મે ન વસુનિચયે નૈવ કામોપભોગે
યદ્યદ્ભવ્યં ભવતુ ભગવન્ પૂર્વકર્માનુરૂપમ્ ।
એતત્પ્રાર્થ્યં મમ બહુમતં જન્મજન્માન્તરેઽપિ
ત્વત્પાદામ્ભોરુહયુગગતા નિશ્ચલા ભક્તિરસ્તુ ॥ 5 ॥
દિવિ વા ભુવિ વા મમાસ્તુ વાસો
નરકે વા નરકાન્તક પ્રકામમ્ ।
અવધીરિત શારદારવિન્દૌ
ચરણૌ તે મરણેઽપિ ચિન્તયામિ ॥ 6 ॥
કૃષ્ણ ત્વદીય પદપઙ્કજપઞ્જરાન્ત-
-મદ્યૈવ મે વિશતુ માનસરાજહંસઃ ।
પ્રાણપ્રયાણસમયે કફવાતપિત્તૈઃ
કણ્ઠાવરોધનવિધૌ સ્મરણં કુતસ્તે ॥ 7 ॥
ચિન્તયામિ હરિમેવ સન્તતં
મન્દમન્દ હસિતાનનામ્બુજં
નન્દગોપતનયં પરાત્પરં
નારદાદિમુનિબૃન્દવન્દિતમ્ ॥ 8 ॥
કરચરણસરોજે કાન્તિમન્નેત્રમીને
શ્રમમુષિ ભુજવીચિવ્યાકુલેઽગાધમાર્ગે ।
હરિસરસિ વિગાહ્યાપીય તેજોજલૌઘં
ભવમરુપરિખિન્નઃ ખેદમદ્ય ત્યજામિ ॥ 9 ॥
સરસિજનયને સશઙ્ખચક્રે
મુરભિદિ મા વિરમ સ્વચિત્ત રન્તુમ્ ।
સુખતરમપરં ન જાતુ જાને
હરિચરણસ્મરણામૃતેન તુલ્યમ્ ॥ 10 ॥
મા ભીર્મન્દમનો વિચિન્ત્ય બહુધા યામીશ્ચિરં યાતનાઃ
નામી નઃ પ્રભવન્તિ પાપરિપવઃ સ્વામી નનુ શ્રીધરઃ ।
આલસ્યં વ્યપનીય ભક્તિસુલભં ધ્યાયસ્વ નારાયણં
લોકસ્ય વ્યસનાપનોદનકરો દાસસ્ય કિં ન ક્ષમઃ ॥ 11 ॥
ભવજલધિગતાનાં દ્વન્દ્વવાતાહતાનાં
સુતદુહિતૃકલત્રત્રાણભારાર્દિતાનામ્ ।
વિષમવિષયતોયે મજ્જતામપ્લવાનાં
ભવતુ શરણમેકો વિષ્ણુપોતો નરાણામ્ ॥ 12 ॥
ભવજલધિમગાધં દુસ્તરં નિસ્તરેયં
કથમહમિતિ ચેતો મા સ્મ ગાઃ કાતરત્વમ્ ।
સરસિજદૃશિ દેવે તાવકી ભક્તિરેકા
નરકભિદિ નિષણ્ણા તારયિષ્યત્યવશ્યમ્ ॥ 13 ॥
તૃષ્ણાતોયે મદનપવનોદ્ધૂત મોહોર્મિમાલે
દારાવર્તે તનયસહજગ્રાહસઙ્ઘાકુલે ચ ।
સંસારાખ્યે મહતિ જલધૌ મજ્જતાં નસ્ત્રિધામન્
પાદામ્ભોજે વરદ ભવતો ભક્તિનાવં પ્રયચ્છ ॥ 14 ॥
માદ્રાક્ષં ક્ષીણપુણ્યાન્ ક્ષણમપિ ભવતો ભક્તિહીનાન્પદાબ્જે
માશ્રૌષં શ્રાવ્યબન્ધં તવ ચરિતમપાસ્યાન્યદાખ્યાનજાતમ્ ।
માસ્માર્ષં માધવ ત્વામપિ ભુવનપતે ચેતસાપહ્નુવાના-
-ન્માભૂવં ત્વત્સપર્યાવ્યતિકરરહિતો જન્મજન્માન્તરેઽપિ ॥ 15 ॥
જિહ્વે કીર્તય કેશવં મુરરિપું ચેતો ભજ શ્રીધરં
પાણિદ્વન્દ્વ સમર્ચયાચ્યુતકથાઃ શ્રોત્રદ્વય ત્વં શૃણુ ।
કૃષ્ણં લોકય લોચનદ્વય હરેર્ગચ્છાઙ્ઘ્રિયુગ્માલયં
જિઘ્ર ઘ્રાણ મુકુન્દપાદતુલસીં મૂર્ધન્નમાધોક્ષજમ્ ॥ 16 ॥
હે લોકાઃ શૃણુત પ્રસૂતિમરણવ્યાધેશ્ચિકિત્સામિમાં
યોગજ્ઞાઃ સમુદાહરન્તિ મુનયો યાં યાજ્ઞવલ્ક્યાદયઃ ।
અન્તર્જ્યોતિરમેયમેકમમૃતં કૃષ્ણાખ્યમાપીયતાં
તત્પીતં પરમૌષધં વિતનુતે નિર્વાણમાત્યન્તિકમ્ ॥ 17 ।
હે મર્ત્યાઃ પરમં હિતં શૃણુત વો વક્ષ્યામિ સઙ્ક્ષેપતઃ
સંસારાર્ણવમાપદૂર્મિબહુલં સમ્યક્પ્રવિશ્ય સ્થિતાઃ ।
નાનાજ્ઞાનમપાસ્ય ચેતસિ નમો નારાયણાયેત્યમું
મન્ત્રં સપ્રણવં પ્રણામસહિતં પ્રાવર્તયધ્વં મુહુઃ ॥ 18 ॥
પૃથ્વીરેણુરણુઃ પયાંસિ કણિકાઃ ફલ્ગુઃ સ્ફુલિઙ્ગોઽલઘુ-
-સ્તેજો નિઃશ્વસનં મરુત્તનુતરં રન્ધ્રં સુસૂક્ષ્મં નભઃ ।
ક્ષુદ્રા રુદ્રપિતામહપ્રભૃતયઃ કીટાઃ સમસ્તાઃ સુરાઃ
દૃષ્ટે યત્ર સ તાવકો વિજયતે ભૂમાવધૂતાવધિઃ ॥ 19 ॥
બદ્ધેનાઞ્જલિના નતેન શિરસા ગાત્રૈઃ સરોમોદ્ગમૈઃ
કણ્ઠેન સ્વરગદ્ગદેન નયનેનોદ્ગીર્ણબાષ્પામ્બુના ।
નિત્યં ત્વચ્ચરણારવિન્દયુગલ ધ્યાનામૃતાસ્વાદિના-
-મસ્માકં સરસીરુહાક્ષ સતતં સમ્પદ્યતાં જીવિતમ્ ॥ 20 ॥
હે ગોપાલક હે કૃપાજલનિધે હે સિન્ધુકન્યાપતે
હે કંસાન્તક હે ગજેન્દ્રકરુણાપારીણ હે માધવ ।
હે રામાનુજ હે જગત્ત્રયગુરો હે પુણ્ડરીકાક્ષ માં
હે ગોપીજનનાથ પાલય પરં જાનામિ ન ત્વાં વિના ॥ 21 ॥
ભક્તાપાયભુજઙ્ગગારુડમણિસ્ત્રૈલોક્યરક્ષામણિઃ
ગોપીલોચનચાતકામ્બુદમણિઃ સૌન્દર્યમુદ્રામણિઃ ।
યઃ કાન્તામણિ રુક્મિણી ઘનકુચદ્વન્દ્વૈકભૂષામણિઃ
શ્રેયો દેવશિખામણિર્દિશતુ નો ગોપાલચૂડામણિઃ ॥ 22 ॥
શત્રુચ્છેદૈકમન્ત્રં સકલમુપનિષદ્વાક્યસમ્પૂજ્યમન્ત્રં
સંસારોત્તારમન્ત્રં સમુપચિતતમઃ સઙ્ઘનિર્યાણમન્ત્રમ્ ।
સર્વૈશ્વર્યૈકમન્ત્રં વ્યસનભુજગસન્દષ્ટસન્ત્રાણમન્ત્રં
જિહ્વે શ્રીકૃષ્ણમન્ત્રં જપ જપ સતતં જન્મસાફલ્યમન્ત્રમ્ ॥ 23 ॥
વ્યામોહ પ્રશમૌષધં મુનિમનોવૃત્તિ પ્રવૃત્ત્યૌષધં
દૈત્યેન્દ્રાર્તિકરૌષધં ત્રિભુવની સઞ્જીવનૈકૌષધમ્ ।
ભક્તાત્યન્તહિતૌષધં ભવભયપ્રધ્વંસનૈકૌષધં
શ્રેયઃપ્રાપ્તિકરૌષધં પિબ મનઃ શ્રીકૃષ્ણદિવ્યૌષધમ્ ॥ 24 ॥
આમ્નાયાભ્યસનાન્યરણ્યરુદિતં વેદવ્રતાન્યન્વહં
મેદશ્છેદફલાનિ પૂર્તવિધયઃ સર્વે હુતં ભસ્મનિ ।
તીર્થાનામવગાહનાનિ ચ ગજસ્નાનં વિના યત્પદ-
-દ્વન્દ્વામ્ભોરુહસંસ્મૃતિર્વિજયતે દેવઃ સ નારાયણઃ ॥ 25 ॥
શ્રીમન્નામ પ્રોચ્ય નારાયણાખ્યં
કે ન પ્રાપુર્વાઞ્છિતં પાપિનોઽપિ ।
હા નઃ પૂર્વં વાક્પ્રવૃત્તા ન તસ્મિન્
તેન પ્રાપ્તં ગર્ભવાસાદિદુઃખમ્ ॥ 26 ॥
મજ્જન્મનઃ ફલમિદં મધુકૈટભારે
મત્પ્રાર્થનીય મદનુગ્રહ એષ એવ ।
ત્વદ્ભૃત્યભૃત્ય પરિચારક ભૃત્યભૃત્ય
ભૃત્યસ્ય ભૃત્ય ઇતિ માં સ્મર લોકનાથ ॥ 27 ॥
નાથે નઃ પુરુષોત્તમે ત્રિજગતામેકાધિપે ચેતસા
સેવ્યે સ્વસ્ય પદસ્ય દાતરિ સુરે નારાયણે તિષ્ઠતિ ।
યં કઞ્ચિત્પુરુષાધમં કતિપયગ્રામેશમલ્પાર્થદં
સેવાયૈ મૃગયામહે નરમહો મૂકા વરાકા વયમ્ ॥ 28 ॥
મદન પરિહર સ્થિતિં મદીયે
મનસિ મુકુન્દપદારવિન્દધામ્નિ ।
હરનયનકૃશાનુના કૃશોઽસિ
સ્મરસિ ન ચક્રપરાક્રમં મુરારેઃ ॥ 29 ॥
તત્ત્વં બ્રુવાણાનિ પરં પરસ્મા-
-ન્મધુ ક્ષરન્તીવ સતાં ફલાનિ ।
પ્રાવર્તય પ્રાઞ્જલિરસ્મિ જિહ્વે
નામાનિ નારાયણ ગોચરાણિ ॥ 30 ॥
ઇદં શરીરં પરિણામપેશલં
પતત્યવશ્યં શ્લથસન્ધિજર્જરમ્ ।
કિમૌષધૈઃ ક્લિશ્યસિ મૂઢ દુર્મતે
નિરામયં કૃષ્ણરસાયનં પિબ ॥ 31 ॥
દારા વારાકરવરસુતા તે તનૂજો વિરિઞ્ચિઃ
સ્તોતા વેદસ્તવ સુરગણો ભૃત્યવર્ગઃ પ્રસાદઃ ।
મુક્તિર્માયા જગદવિકલં તાવકી દેવકી તે
માતા મિત્રં બલરિપુસુતસ્ત્વય્યતોઽન્યન્ન જાને ॥ 32 ॥
કૃષ્ણો રક્ષતુ નો જગત્ત્રયગુરુઃ કૃષ્ણં નમસ્યામ્યહં
કૃષ્ણેનામરશત્રવો વિનિહતાઃ કૃષ્ણાય તસ્મૈ નમઃ ।
કૃષ્ણાદેવ સમુત્થિતં જગદિદં કૃષ્ણસ્ય દાસોઽસ્મ્યહં
કૃષ્ણે તિષ્ઠતિ સર્વમેતદખિલં હે કૃષ્ણ રક્ષસ્વ મામ્ ॥ 33 ॥
તત્ત્વં પ્રસીદ ભગવન્ કુરુ મય્યનાથે
વિષ્ણો કૃપાં પરમકારુણિકઃ કિલ ત્વમ્ ।
સંસારસાગરનિમગ્નમનન્તદીન-
-મુદ્ધર્તુમર્હસિ હરે પુરુષોત્તમોઽસિ ॥ 34 ॥
નમામિ નારાયણપાદપઙ્કજં
કરોમિ નારાયણપૂજનં સદા ।
વદામિ નારાયણનામ નિર્મલં
સ્મરામિ નારાયણતત્ત્વમવ્યયમ્ ॥ 35 ॥
શ્રીનાથ નારાયણ વાસુદેવ
શ્રીકૃષ્ણ ભક્તપ્રિય ચક્રપાણે ।
શ્રીપદ્મનાભાચ્યુત કૈટભારે
શ્રીરામ પદ્માક્ષ હરે મુરારે ॥ 36 ॥
અનન્ત વૈકુણ્ઠ મુકુન્દ કૃષ્ણ
ગોવિન્દ દામોદર માધવેતિ ।
વક્તું સમર્થોઽપિ ન વક્તિ કશ્ચિ-
-દહો જનાનાં વ્યસનાભિમુખ્યમ્ ॥ 37 ॥
ધ્યાયન્તિ યે વિષ્ણુમનન્તમવ્યયં
હૃત્પદ્મમધ્યે સતતં વ્યવસ્થિતમ્ ।
સમાહિતાનાં સતતાભયપ્રદં
તે યાન્તિ સિદ્ધિં પરમાં ચ વૈષ્ણવીમ્ ॥ 38 ॥
ક્ષીરસાગરતરઙ્ગશીકરા-
-ઽઽસારતારકિતચારુમૂર્તયે ।
ભોગિભોગશયનીયશાયિને
માધવાય મધુવિદ્વિષે નમઃ ॥ 39 ॥
યસ્ય પ્રિયૌ શ્રુતિધરૌ કવિલોકવીરૌ
મિત્રે દ્વિજન્મવરપદ્મશરાવભૂતામ્ ।
તેનામ્બુજાક્ષચરણામ્બુજષટ્પદેન
રાજ્ઞા કૃતા કૃતિરિયં કુલશેખરેણ ॥ 40 ॥
ઇતિ કુલશેખર પ્રણીતં મુકુન્દમાલા ।
About This Stotram
Overview
The Mukunda Mala Stotram is a 39-verse Sanskrit devotional hymn honoring Lord Vishnu in his form as Mukunda, the bestower of liberation. It is attributed to Kulasekhara Alwar, one of the twelve Alwar poet-saints of the Vaishnava tradition and a king of the Chera dynasty. The stotram emphasizes selfless surrender to Vishnu's lotus feet and the impermanence of worldly pleasures, and it holds an established place in Vaishnava bhakti literature.
What are the benefits of chanting Mukunda Mala Stotram?
- Fosters intense devotion (bhakti) to Lord Vishnu
- Purification from sin and worldly attachments
- Attainment of liberation (moksha) through surrender
- Provides consolation and peace of mind
When is the best time to recite this?
Daily morning and evening recitation is the standard practice. Vaikuntha Ekadashi, Rama Navami, and Krishna Janmashtami are especially auspicious occasions for this stotram.
What is the historical and traditional background?
Kulasekhara Alwar was one of the twelve Alvars — Tamil Vaishnava poet-saints active between roughly the 6th and 9th centuries CE — and is traditionally identified as a king of the Chera (Kerala) region. The Alwars were foundational figures in the Bhakti movement who composed devotional hymns in Tamil (collectively the Nalayira Divya Prabandham) as well as Sanskrit. The Mukunda Mala Stotram is Kulasekhara's principal Sanskrit composition, and its philosophical content reflects the Vaishnava synthesis of Puranic narrative with Vedantic themes. The text has been continuously recited across Vaishnava communities throughout South and North India.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Vishnu Sahasranama — the thousand names of Vishnu from the Mahabharata, the primary Vaishnava namavali tradition with which this stotram is closely associated
- Narayana Suktam — a Vedic hymn to Narayana, the same deity as Mukunda, from the Krishna Yajurveda tradition