Manidweepa Varnana
ಮಣಿದ್ವೀಪ ವರ್ಣನ - 1 (ದೇವೀ ಭಾಗವತಮ್)
Manidweepa Varnana
ಮಣಿದ್ವೀಪ ವರ್ಣನ - 1 (ದೇವೀ ಭಾಗವತಮ್)
(ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತಂ, ದ್ವಾದಶ ಸ್ಕನ್ಧಂ, ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ, , ಮಣಿದ್ವೀಪ ವರ್ಣನ - 1)
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ –
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾದೂರ್ಧ್ವಭಾಗೇ ಸರ್ವಲೋಕೋಽಸ್ತಿ ಯಃ ಶ್ರುತಃ ।
ಮಣಿದ್ವೀಪಃ ಸ ಏವಾಸ್ತಿ ಯತ್ರ ದೇವೀ ವಿರಾಜತೇ ॥ 1 ॥
ಸರ್ವಸ್ಮಾದಧಿಕೋ ಯಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಲೋಕಸ್ತತಃ ಸ್ಮೃತಃ ।
ಪುರಾ ಪರಾಮ್ಬಯೈವಾಯಂ ಕಲ್ಪಿತೋ ಮನಸೇಚ್ಛಯಾ ॥ 2 ॥
ಸರ್ವಾದೌ ನಿಜವಾಸಾರ್ಥಂ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಮೂಲಭೂತಯಾ ।
ಕೈಲಾಸಾದಧಿಕೋ ಲೋಕೋ ವೈಕುಣ್ಠಾದಪಿ ಚೋತ್ತಮಃ ॥ 3 ॥
ಗೋಲೋಕಾದಪಿ ಸರ್ವಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಲೋಕೋಽಧಿಕಃ ಸ್ಮೃತಃ ।
ನೈತತ್ಸಮಂ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಂ ತು ಸುನ್ದರಂ ವಿದ್ಯತೇ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 4 ॥
ಛತ್ರೀಭೂತಂ ತ್ರಿಜಗತೋ ಭವಸನ್ತಾಪನಾಶಕಮ್ ।
ಛಾಯಾಭೂತಂ ತದೇವಾಸ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಾನಾಂ ತು ಸತ್ತಮ ॥ 5 ॥
ಬಹುಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ಗಮ್ಭೀರಸ್ತಾವದೇವ ಹಿ ।
ಮಣಿದ್ವೀಪಸ್ಯ ಪರಿತೋ ವರ್ತತೇ ತು ಸುಧೋದಧಿಃ ॥ 6 ॥
ಮರುತ್ಸಙ್ಘಟ್ಟನೋತ್ಕೀರ್ಣತರಙ್ಗ ಶತಸಙ್ಕುಲಃ ।
ರತ್ನಾಚ್ಛವಾಲುಕಾಯುಕ್ತೋ ಝಷಶಙ್ಖಸಮಾಕುಲಃ ॥ 7 ॥
ವೀಚಿಸಙ್ಘರ್ಷಸಞ್ಜಾತಲಹರೀಕಣಶೀತಲಃ ।
ನಾನಾಧ್ವಜಸಮಾಯುಕ್ತಾ ನಾನಾಪೋತಗತಾಗತೈಃ ॥ 8 ॥
ವಿರಾಜಮಾನಃ ಪರಿತಸ್ತೀರರತ್ನದ್ರುಮೋ ಮಹಾನ್ ।
ತದುತ್ತರಮಯೋಧಾತುನಿರ್ಮಿತೋ ಗಗನೇ ತತಃ ॥ 9 ॥
ಸಪ್ತಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಃ ಪ್ರಾಕಾರೋ ವರ್ತತೇ ಮಹಾನ್ ।
ನಾನಾಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹರಣಾ ನಾನಾಯುದ್ಧವಿಶಾರದಾಃ ॥ 10 ॥
ರಕ್ಷಕಾ ನಿವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಮೋದಮಾನಾಃ ಸಮನ್ತತಃ ।
ಚತುರ್ದ್ವಾರಸಮಾಯುಕ್ತೋ ದ್ವಾರಪಾಲಶತಾನ್ವಿತಃ ॥ 11 ॥
ನಾನಾಗಣೈಃ ಪರಿವೃತೋ ದೇವೀಭಕ್ತಿಯುತೈರ್ನೃಪ ।
ದರ್ಶನಾರ್ಥಂ ಸಮಾಯಾನ್ತಿ ಯೇ ದೇವಾ ಜಗದೀಶಿತುಃ ॥ 12 ॥
ತೇಷಾಂ ಗಣಾ ವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ವಾಹನಾನಿ ಚ ತತ್ರ ಹಿ ।
ವಿಮಾನಶತಸಙ್ಘರ್ಷಘಣ್ಟಾಸ್ವನಸಮಾಕುಲಃ ॥ 13 ॥
ಹಯಹೇಷಾಖುರಾಘಾತಬಧಿರೀಕೃತದಿಮ್ಮುಖಃ ।
ಗಣೈಃ ಕಿಲಕಿಲಾರಾವೈರ್ವೇತ್ರಹಸ್ತೈಶ್ಚ ತಾಡಿತಾಃ ॥ 14 ॥
ಸೇವಕಾ ದೇವಸಙ್ಗಾನಾಂ ಭ್ರಾಜನ್ತೇ ತತ್ರ ಭೂಮಿಪ ।
ತಸ್ಮಿಙ್ಕೋಲಾಹಲೇ ರಾಜನ್ನಶಬ್ದಃ ಕೇನಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 15 ॥
ಕಸ್ಯಚಿಚ್ಛ್ರೂಯತೇಽತ್ಯನ್ತಂ ನಾನಾಧ್ವನಿಸಮಾಕುಲೇ ।
ಪದೇ ಪದೇ ಮಿಷ್ಟವಾರಿಪರಿಪೂರ್ಣಸರಾನ್ಸಿ ಚ ॥ 16 ॥
ವಾಟಿಕಾ ವಿವಿಧಾ ರಾಜನ್ ರತ್ನದ್ರುಮವಿರಾಜಿತಾಃ ।
ತದುತ್ತರಂ ಮಹಾಸಾರಧಾತುನಿರ್ಮಿತಮಣ್ಡಲಃ ॥ 17 ॥
ಸಾಲೋಽಪರೋ ಮಹಾನಸ್ತಿ ಗಗನಸ್ಪರ್ಶಿ ಯಚ್ಛಿರಃ ।
ತೇಜಸಾ ಸ್ಯಾಚ್ಛತಗುಣಃ ಪೂರ್ವಸಾಲಾದಯಂ ಪರಃ ॥ 18 ॥
ಗೋಪುರದ್ವಾರಸಹಿತೋ ಬಹುವೃಕ್ಷಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಯಾ ವೃಕ್ಷಜಾತಯಃ ಸನ್ತಿ ಸರ್ವಾಸ್ತಾಸ್ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಚ ॥ 19 ॥
ನಿರನ್ತರಂ ಪುಷ್ಪಯುತಾಃ ಸದಾ ಫಲಸಮನ್ವಿತಾಃ ।
ನವಪಲ್ಲವಸಂಯುಕ್ತಾಃ ಪರಸೌರಭಸಙ್ಕುಲಾಃ ॥ 20 ॥
ಪನಸಾ ಬಕುಲಾ ಲೋಧ್ರಾಃ ಕರ್ಣಿಕಾರಾಶ್ಚ ಶಿಂಶಪಾಃ ।
ದೇವದಾರುಕಾಞ್ಚನಾರಾ ಆಮ್ರಾಶ್ಚೈವ ಸುಮೇರವಃ ॥ 21 ॥
ಲಿಕುಚಾ ಹಿಙ್ಗುಲಾಶ್ಚೈಲಾ ಲವಙ್ಗಾಃ ಕಟ್ಫಲಾಸ್ತಥಾ ।
ಪಾಟಲಾ ಮುಚುಕುನ್ದಾಶ್ಚ ಫಲಿನ್ಯೋ ಜಘನೇಫಲಾಃ ॥ 22 ॥
ತಾಲಾಸ್ತಮಾಲಾಃ ಸಾಲಾಶ್ಚ ಕಙ್ಕೋಲಾ ನಾಗಭದ್ರಕಾಃ ।
ಪುನ್ನಾಗಾಃ ಪೀಲವಃ ಸಾಲ್ವಕಾ ವೈ ಕರ್ಪೂರಶಾಖಿನಃ ॥ 23 ॥
ಅಶ್ವಕರ್ಣಾ ಹಸ್ತಿಕರ್ಣಾಸ್ತಾಲಪರ್ಣಾಶ್ಚ ದಾಡಿಮಾಃ ।
ಗಣಿಕಾ ಬನ್ಧುಜೀವಾಶ್ಚ ಜಮ್ಬೀರಾಶ್ಚ ಕುರಣ್ಡಕಾಃ ॥ 24 ॥
ಚಾಮ್ಪೇಯಾ ಬನ್ಧುಜೀವಾಶ್ಚ ತಥಾ ವೈ ಕನಕದ್ರುಮಾಃ ।
ಕಾಲಾಗುರುದ್ರುಮಾಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಚನ್ದನಪಾದಪಾಃ ॥ 25 ॥
ಖರ್ಜೂರಾ ಯೂಥಿಕಾಸ್ತಾಲಪರ್ಣ್ಯಶ್ಚೈವ ತಥೇಕ್ಷವಃ ।
ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಾಶ್ಚ ಖದಿರಾಶ್ಚಿಞ್ಚಾಭಲ್ಲಾತಕಾಸ್ತಥಾ ॥ 26 ॥
ರುಚಕಾಃ ಕುಟಜಾ ವೃಕ್ಷಾ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷಾಸ್ತಥೈವ ಚ ।
ತುಲಸೀನಾಂ ವನಾನ್ಯೇವಂ ಮಲ್ಲಿಕಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ ॥ 27 ॥
ಇತ್ಯಾದಿತರುಜಾತೀನಾಂ ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ ।
ನಾನಾವಾಪೀಶತೈರ್ಯುಕ್ತಾನ್ಯೇವಂ ಸನ್ತಿ ಧರಾಧಿಪ ॥ 28 ॥
ಕೋಕಿಲಾರಾವಸಂಯುಕ್ತಾ ಗುನ್ಜದ್ಭ್ರಮರಭೂಷಿತಾಃ ।
ನಿರ್ಯಾಸಸ್ರಾವಿಣಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಚ್ಛಾಯಾಸ್ತರೂತ್ತಮಾಃ ॥ 29 ॥
ನಾನಾಋತುಭವಾ ವೃಕ್ಷಾ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಸಮಾಕುಲಾಃ ।
ನಾನಾರಸಸ್ರಾವಿಣೀಭಿರ್ನದೀಭಿರತಿಶೋಭಿತಾಃ ॥ 30 ॥
ಪಾರಾವತಶುಕವ್ರಾತಸಾರಿಕಾಪಕ್ಷಮಾರುತೈಃ ।
ಹಂಸಪಕ್ಷಸಮುದ್ಭೂತ ವಾತವ್ರಾತೈಶ್ಚಲದ್ದ್ರುಮಮ್ ॥ 31 ॥
ಸುಗನ್ಧಗ್ರಾಹಿಪವನಪೂರಿತಂ ತದ್ವನೋತ್ತಮಮ್ ।
ಸಹಿತಂ ಹರಿಣೀಯೂಥೈರ್ಧಾವಮಾನೈರಿತಸ್ತತಃ ॥ 32 ॥
ನೃತ್ಯದ್ಬರ್ಹಿಕದಮ್ಬಸ್ಯ ಕೇಕಾರಾವೈಃ ಸುಖಪ್ರದೈಃ ।
ನಾದಿತಂ ತದ್ವನಂ ದಿವ್ಯಂ ಮಧುಸ್ರಾವಿ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 33 ॥
ಕಾಂಸ್ಯಸಾಲಾದುತ್ತರೇ ತು ತಾಮ್ರಸಾಲಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।
ಚತುರಸ್ರಸಮಾಕಾರ ಉನ್ನತ್ಯಾ ಸಪ್ತಯೋಜನಃ ॥ 34 ॥
ದ್ವಯೋಸ್ತು ಸಾಲಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಕಲ್ಪವಾಟಿಕಾ ।
ಯೇಷಾಂ ತರೂಣಾಂ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಕಾಞ್ಚನಾಭಾನಿ ಭೂಮಿಪ ॥ 35 ॥
ಪತ್ರಾಣಿ ಕಾಞ್ಚನಾಭಾನಿ ರತ್ನಬೀಜಫಲಾನಿ ಚ ।
ದಶಯೋಜನಗನ್ಧೋ ಹಿ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 36 ॥
ತದ್ವನಂ ರಕ್ಷಿತಂ ರಾಜನ್ವಸನ್ತೇನರ್ತುನಾನಿಶಮ್ ।
ಪುಷ್ಪಸಿಂಹಾಸನಾಸೀನಃ ಪುಷ್ಪಚ್ಛತ್ರವಿರಾಜಿತಃ ॥ 37 ॥
ಪುಷ್ಪಭೂಷಾಭೂಷಿತಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಾಸವವಿಘೂರ್ಣಿತಃ ।
ಮಧುಶ್ರೀರ್ಮಾಧವಶ್ರೀಶ್ಚ ದ್ವೇ ಭಾರ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಮತೇ ॥ 38 ॥
ಕ್ರೀಡತಃ ಸ್ಮೇರವದನೇ ಸುಮಸ್ತಬಕಕನ್ದುಕೈಃ ।
ಅತೀವ ರಮ್ಯಂ ವಿಪಿನಂ ಮಧುಸ್ರಾವಿ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 39 ॥
ದಶಯೋಜನಪರ್ಯನ್ತಂ ಕುಸುಮಾಮೋದವಾಯುನಾ ।
ಪೂರಿತಂ ದಿವ್ಯಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಸಾಙ್ಗನೈರ್ಗಾನಲೋಲುಪೈಃ ॥ 40 ॥
ಶೋಭಿತಂ ತದ್ವನಂ ದಿವ್ಯಂ ಮತ್ತಕೋಕಿಲನಾದಿತಮ್ ।
ವಸನ್ತಲಕ್ಷ್ಮೀಸಂಯುಕ್ತಂ ಕಾಮಿಕಾಮಪ್ರವರ್ಧನಮ್ ॥ 41 ॥
ತಾಮ್ರಸಾಲಾದುತ್ತರತ್ರ ಸೀಸಸಾಲಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ।
ಸಮುಚ್ಛ್ರಾಯಃ ಸ್ಮೃತೋಽಪ್ಯಸ್ಯ ಸಪ್ತಯೋಜನಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ॥ 42 ॥
ಸನ್ತಾನವಾಟಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಸಾಲಯೋಸ್ತು ದ್ವಯೋರ್ನೃಪ ।
ದಶಯೋಜನಗನ್ಧಸ್ತು ಪ್ರಸೂನಾನಾಂ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 43 ॥
ಹಿರಣ್ಯಾಭಾನಿ ಕುಸುಮಾನ್ಯುತ್ಫುಲ್ಲಾನಿ ನಿರನ್ತರಮ್ ।
ಅಮೃತದ್ರವಸಂಯುಕ್ತಫಲಾನಿ ಮಧುರಾಣಿ ಚ ॥ 44 ॥
ಗ್ರೀಷ್ಮರ್ತುರ್ನಾಯಕಸ್ತಸ್ಯಾ ವಾಟಿಕಾಯಾ ನೃಪೋತ್ತಮ ।
ಶುಕ್ರಶ್ರೀಶ್ಚ ಶುಚಿಶ್ರೀಶ್ಚ ದ್ವೇ ಭಾರ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಮತೇ ॥ 45 ॥
ಸನ್ತಾಪತ್ರಸ್ತಲೋಕಾಸ್ತು ವೃಕ್ಷಮೂಲೇಷು ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।
ನಾನಾಸಿದ್ಧೈಃ ಪರಿವೃತೋ ನಾನಾದೇವೈಃ ಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 46 ॥
ವಿಲಾಸಿನೀನಾಂ ಬೃನ್ದೈಸ್ತು ಚನ್ದನದ್ರವಪಙ್ಕಿಲೈಃ ।
ಪುಷ್ಪಮಾಲಾಭೂಷಿತೈಸ್ತು ತಾಲವೃನ್ತಕರಾಮ್ಬುಜೈಃ ॥ 47 ॥
ಪ್ರಕಾರಃ ಶೋಭಿತೋ ಏಜಚ್ಛೀತಲಾಮ್ಬುನಿಷೇವಿಭಿಃ ।
ಸೀಸಸಾಲಾದುತ್ತರತ್ರಾಪ್ಯಾರಕೂಟಮಯಃ ಶುಭಃ ॥ 48 ॥
ಪ್ರಾಕಾರೋ ವರ್ತತೇ ರಾಜನ್ಮುನಿಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।
ಹರಿಚನ್ದನವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ವಾಟೀ ಮಧ್ಯೇ ತಯೋಃ ಸ್ಮೃತಾ ॥ 49 ॥
ಸಾಲಯೋರಧಿನಾಥಸ್ತು ವರ್ಷರ್ತುರ್ಮೇಘವಾಹನಃ ।
ವಿದ್ಯುತ್ಪಿಙ್ಗಲನೇತ್ರಶ್ಚ ಜೀಮೂತಕವಚಃ ಸ್ಮೃತಃ ॥ 50 ॥
ವಜ್ರನಿರ್ಘೋಷಮುಖರಶ್ಚೇನ್ದ್ರಧನ್ವಾ ಸಮನ್ತತಃ ।
ಸಹಸ್ರಶೋ ವಾರಿಧಾರಾ ಮುಞ್ಚನ್ನಾಸ್ತೇ ಗಣಾವೃತಃ ॥ 51 ॥
ನಭಃ ಶ್ರೀಶ್ಚ ನಭಸ್ಯಶ್ರೀಃ ಸ್ವರಸ್ಯಾ ರಸ್ಯಮಾಲಿನೀ ।
ಅಮ್ಬಾ ದುಲಾ ನಿರತ್ನಿಶ್ಚಾಭ್ರಮನ್ತೀ ಮೇಘಯನ್ತಿಕಾ ॥ 52 ॥
ವರ್ಷಯನ್ತೀ ಚಿಬುಣಿಕಾ ವಾರಿಧಾರಾ ಚ ಸಮ್ಮತಾಃ ।
ವರ್ಷರ್ತೋರ್ದ್ವಾದಶ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಶಕ್ತಯೋ ಮದವಿಹ್ವಲಾಃ ॥ 53 ॥
ನವಪಲ್ಲವವೃಕ್ಷಾಶ್ಚ ನವೀನಲತಿಕಾನ್ವಿತಾಃ ।
ಹರಿತಾನಿ ತೃಣಾನ್ಯೇವ ವೇಷ್ಟಿತಾ ಯೈರ್ಧರಾಽಖಿಲಾ ॥ 54 ॥
ನದೀನದಪ್ರವಾಹಾಶ್ಚ ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಚ ವೇಗತಃ ।
ಸರಾಂಸಿ ಕಲುಷಾಮ್ಬೂನಿ ರಾಗಿಚಿತ್ತಸಮಾನಿ ಚ ॥ 55 ॥
ವಸನ್ತಿ ದೇವಾಃ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಯೇ ದೇವೀಕರ್ಮಕಾರಿಣಃ ।
ವಾಪೀಕೂಪತಡಾಗಾಶ್ಚ ಯೇ ದೇವ್ಯರ್ಥಂ ಸಮರ್ಪಿತಾಃ ॥ 56 ॥
ತೇ ಗಣಾ ನಿವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಸವಿಲಾಸಾಶ್ಚ ಸಾಙ್ಗನಾಃ ।
ಆರಕೂಟಮಯಾದಗ್ರೇ ಸಪ್ತಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ॥ 57 ॥
ಪಞ್ಚಲೋಹಾತ್ಮಕಃ ಸಾಲೋ ಮಧ್ಯೇ ಮನ್ದಾರವಾಟಿಕಾ ।
ನಾನಾಪುಷ್ಪಲತಾಕೀರ್ಣಾ ನಾನಾಪಲ್ಲವಶೋಭಿತಾ ॥ 58 ॥
ಅಧಿಷ್ಠಾತಾಽತ್ರ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಶರದೃತುರನಾಮಯಃ ।
ಇಷಲಕ್ಷ್ಮೀರೂರ್ಜಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ದ್ವೇ ಭಾರ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಮತೇ ॥ 59 ॥
ನಾನಾಸಿದ್ಧಾ ವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಸಾಙ್ಗನಾಃ ಸಪರಿಚ್ಛದಾಃ ।
ಪಞ್ಚಲೋಹಮಯಾದಗ್ರೇ ಸಪ್ತಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ॥ 60 ॥
ದೀಪ್ಯಮಾನೋ ಮಹಾಶೃಙ್ಗೈರ್ವರ್ತತೇ ರೌಪ್ಯಸಾಲಕಃ ।
ಪಾರಿಜಾತಾಟವೀಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಸೂನಸ್ತಬಕಾನ್ವಿತಾ ॥ 61 ॥
ದಶಯೋಜನಗನ್ಧೀನಿ ಕುಸುಮಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ ।
ಮೋದಯನ್ತಿ ಗಣಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಯೇ ದೇವೀಕರ್ಮಕಾರಿಣಃ ॥ 62 ॥
ತತ್ರಾಧಿನಾಥಃ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಹೇಮನ್ತರ್ತುರ್ಮಹೋಜ್ಜ್ವಲಃ ।
ಸಗಣಃ ಸಾಯುಧಃ ಸರ್ವಾನ್ ರಾಗಿಣೋ ರಞ್ಜಯನ್ನಪಃ ॥ 63 ॥
ಸಹಶ್ರೀಶ್ಚ ಸಹಸ್ಯಶ್ರೀರ್ದ್ವೇ ಭಾರ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಮತೇ ।
ವಸನ್ತಿ ತತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಯೇ ದೇವೀವ್ರತಕಾರಿಣಃ ॥ 64 ॥
ರೌಪ್ಯಸಾಲಮಯಾದಗ್ರೇ ಸಪ್ತಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।
ಸೌವರ್ಣಸಾಲಃ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಸ್ತಪ್ತಹಾಟಕಕಲ್ಪಿತಃ ॥ 65 ॥
ಮಧ್ಯೇ ಕದಮ್ಬವಾಟೀ ತು ಪುಷ್ಪಪಲ್ಲವಶೋಭಿತಾ ।
ಕದಮ್ಬಮದಿರಾಧಾರಾಃ ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 66 ॥
ಯಾಭಿರ್ನಿಪೀತಪೀತಾಭಿರ್ನಿಜಾನನ್ದೋಽನುಭೂಯತೇ ।
ತತ್ರಾಧಿನಾಥಃ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಶೈಶಿರರ್ತುರ್ಮಹೋದಯಃ ॥ 67 ॥
ತಪಃಶ್ರೀಶ್ಚ ತಪಸ್ಯಶ್ರೀರ್ದ್ವೇ ಭಾರ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಸಮ್ಮತೇ ।
ಮೋದಮಾನಃ ಸಹೈತಾಭ್ಯಾಂ ವರ್ತತೇ ಶಿಶಿರಾಕೃತಿಃ ॥ 68 ॥
ನಾನಾವಿಲಾಸಸಂಯುಕ್ತೋ ನಾನಾಗಣಸಮಾವೃತಃ ।
ನಿವಸನ್ತಿ ಮಹಾಸಿದ್ಧಾ ಯೇ ದೇವೀದಾನಕಾರಿಣಃ ॥ 69 ॥
ನಾನಾಭೋಗಸಮುತ್ಪನ್ನಮಹಾನನ್ದಸಮನ್ವಿತಾಃ ।
ಸಾಙ್ಗನಾಃ ಪರಿವಾರೈಸ್ತು ಸಙ್ಘಶಃ ಪರಿವಾರಿತಾಃ ॥ 70 ॥
ಸ್ವರ್ಣಸಾಲಮಯಾದಗ್ರೇ ಮುನಿಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।
ಪುಷ್ಪರಾಗಮಯಃ ಸಾಲಃ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಃ ॥ 71 ॥
ಪುಷ್ಪರಾಗಮಯೀ ಭೂಮಿರ್ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ ।
ರತ್ನವೃಕ್ಷಾಲವಾಲಾಶ್ಚ ಪುಷ್ಪರಾಗಮಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 72 ॥
ಪ್ರಾಕಾರೋ ಯಸ್ಯ ರತ್ನಸ್ಯ ತದ್ರತ್ನರಚಿತಾ ದ್ರುಮಾಃ ।
ವನಭೂಃ ಪಕ್ಷಿನಶ್ಚೈವ ರತ್ನವರ್ಣಜಲಾನಿ ಚ ॥ 73 ॥
ಮಣ್ಡಪಾ ಮಣ್ಡಪಸ್ತಮ್ಭಾಃ ಸರಾನ್ಸಿ ಕಮಲಾನಿ ಚ ।
ಪ್ರಾಕಾರೇ ತತ್ರ ಯದ್ಯತ್ಸ್ಯಾತ್ತತ್ಸರ್ವಂ ತತ್ಸಮಂ ಭವೇತ್ ॥ 74 ॥
ಪರಿಭಾಷೇಯಮುದ್ದಿಷ್ಟಾ ರತ್ನಸಾಲಾದಿಷು ಪ್ರಭೋ ।
ತೇಜಸಾ ಸ್ಯಾಲ್ಲಕ್ಷಗುಣಃ ಪೂರ್ವಸಾಲಾತ್ಪರೋ ನೃಪ ॥ 75 ॥
ದಿಕ್ಪಾಲಾ ನಿವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾನ್ಡವರ್ತಿನಾಮ್ ।
ದಿಕ್ಪಾಲಾನಾಂ ಸಮಷ್ಟ್ಯಾತ್ಮರೂಪಾಃ ಸ್ಫೂರ್ಜದ್ವರಾಯುಧಾಃ ॥ 76 ॥
ಪೂರ್ವಾಶಾಯಾಂ ಸಮುತ್ತುಙ್ಗಶೃಙ್ಗಾ ಪೂರಮರಾವತೀ ।
ನಾನೋಪವನಸಂಯುಕ್ತಾ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ತತ್ರ ರಾಜತೇ ॥ 77 ॥
ಸ್ವರ್ಗಶೋಭಾ ಚ ಯಾ ಸ್ವರ್ಗೇ ಯಾವತೀ ಸ್ಯಾತ್ತತೋಽಧಿಕಾ ।
ಸಮಷ್ಟಿಶತನೇತ್ರಸ್ಯ ಸಹಸ್ರಗುಣತಃ ಸ್ಮೃತಾ ॥ 78 ॥
ಐರಾವತಸಮಾರೂಢೋ ವಜ್ರಹಸ್ತಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।
ದೇವಸೇನಾಪರಿವೃತೋ ರಾಜತೇಽತ್ರ ಶತಕ್ರತುಃ ॥ 79 ॥
ದೇವಾಙ್ಗನಾಗಣಯುತಾ ಶಚೀ ತತ್ರ ವಿರಾಜತೇ ।
ವಹ್ನಿಕೋಣೇ ವಹ್ನಿಪುರೀ ವಹ್ನಿಪೂಃ ಸದೃಶೀ ನೃಪ ॥ 80 ॥
ಸ್ವಾಹಾಸ್ವಧಾಸಮಾಯುಕ್ತೋ ವಹ್ನಿಸ್ತತ್ರ ವಿರಾಜತೇ ।
ನಿಜವಾಹನಭೂಷಾಢ್ಯೋ ನಿಜದೇವಗಣೈರ್ವೃತಃ ॥ 81 ॥
ಯಾಮ್ಯಾಶಾಯಾಂ ಯಮಪುರೀ ತತ್ರ ದಣ್ಡಧರೋ ಮಹಾನ್ ।
ಸ್ವಭಟೈರ್ವೇಷ್ಟಿತೋ ರಾಜನ್ ಚಿತ್ರಗುಪ್ತಪುರೋಗಮೈಃ ॥ 82 ॥
ನಿಜಶಕ್ತಿಯುತೋ ಭಾಸ್ವತ್ತನಯೋಽಸ್ತಿ ಯಮೋ ಮಹಾನ್ ।
ನೈರೃತ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾಂ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಪರಿವಾರಿತಃ ॥ 83 ॥
ಖಡ್ಗಧಾರೀ ಸ್ಫುರನ್ನಾಸ್ತೇ ನಿರೃತಿರ್ನಿಜಶಕ್ತಿಯುಕ್ ।
ವಾರುಣ್ಯಾಂ ವರುಣೋ ರಾಜಾ ಪಾಶಧಾರೀ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ॥ 84 ॥
ಮಹಾಝಶಸಮಾರೂಢೋ ವಾರುಣೀಮಧುವಿಹ್ವಲಃ ।
ನಿಜಶಕ್ತಿಸಮಾಯುಕ್ತೋ ನಿಜಯಾದೋಗಣಾನ್ವಿತಃ ॥ 85 ॥
ಸಮಾಸ್ತೇ ವಾರುಣೇ ಲೋಕೇ ವರುಣಾನೀರತಾಕುಲಃ ।
ವಾಯುಕೋಣೇ ವಾಯುಲೋಕೋ ವಾಯುಸ್ತತ್ರಾಧಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 86 ॥
ವಾಯುಸಾಧನಸಂಸಿದ್ಧಯೋಗಿಭಿಃ ಪರಿವಾರಿತಃ ।
ಧ್ವಜಹಸ್ತೋ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೋ ಮೃಗವಾಹನಸಂಸ್ಥಿತಃ ॥ 87 ॥
ಮರುದ್ಗಣೈಃ ಪರಿವೃತೋ ನಿಜಶಕ್ತಿಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಉತ್ತರಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಮಹಾನ್ಯಕ್ಷಲೋಕೋಽಸ್ತಿ ಭೂಮಿಪ ॥ 88 ॥
ಯಕ್ಷಾಧಿರಾಜಸ್ತತ್ರಾಽಽಸ್ತೇ ವೃದ್ಧಿಋದ್ಧ್ಯಾದಿಶಕ್ತಿಭಿಃ ।
ನವಭಿರ್ನಿಧಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಸ್ತುನ್ದಿಲೋ ಧನನಾಯಕಃ ॥ 89 ॥
ಮಣಿಭದ್ರಃ ಪೂರ್ಣಭದ್ರೋ ಮಣಿಮಾನ್ಮಣಿಕನ್ಧರಃ ।
ಮಣಿಭೂಷೋ ಮಣಿಸ್ರಗ್ವೀ ಮಣಿಕಾರ್ಮುಕಧಾರಕಃ ॥ 90 ॥
ಇತ್ಯಾದಿಯಕ್ಷಸೇನಾನೀಸಹಿತೋ ನಿಜಶಕ್ತಿಯುಕ್ ।
ಈಶಾನಕೋಣೇ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತೋ ರುದ್ರಲೋಕೋ ಮಹತ್ತರಃ ॥ 91 ॥
ಅನರ್ಘ್ಯರತ್ನಖಚಿತೋ ಯತ್ರ ರುದ್ರೋಽಧಿದೈವತಮ್ ।
ಮನ್ಯುಮಾನ್ದೀಪ್ತನಯನೋ ಬದ್ಧಪೃಷ್ಠಮಹೇಷುಧಿಃ ॥ 92 ॥
ಸ್ಫೂರ್ಜದ್ಧನುರ್ವಾಮಹಸ್ತೋಽಧಿಜ್ಯಧನ್ವಭಿರಾವೃತಃ ।
ಸ್ವಸಮಾನೈರಸಙ್ಖ್ಯಾತರುದ್ರೈಃ ಶೂಲವರಾಯುಧೈಃ ॥ 93 ॥
ವಿಕೃತಾಸ್ಯೈಃ ಕರಾಲಾಸ್ಯೈರ್ವಮದ್ವಹ್ನಿಭಿರಾಸ್ಯತಃ ।
ದಶಹಸ್ತೈಃ ಶತಕರೈಃ ಸಹಸ್ರಭುಜಸಂಯುತೈಃ ॥ 94 ॥
ದಶಪಾದೈರ್ದಶಗ್ರೀವೈಸ್ತ್ರಿನೇತ್ರೈರುಗ್ರಮೂರ್ತಿಭಿಃ ।
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಚರಾ ಯೇ ಚ ಯೇ ಚ ಭೂಮಿಚರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 95 ॥
ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯೇ ಸ್ಮೃತಾ ರುದ್ರಾಸ್ತೈಃ ಸರ್ವೈಶ್ಚ ಸಮಾವೃತಃ ।
ರುದ್ರಾಣೀಕೋಟಿಸಹಿತೋ ಭದ್ರಕಾಲ್ಯಾದಿಮಾತೃಭಿಃ ॥ 96 ॥
ನಾನಾಶಕ್ತಿಸಮಾವಿಷ್ಟಡಾಮರ್ಯಾದಿಗಣಾವೃತಃ ।
ವೀರಭದ್ರಾದಿಸಹಿತೋ ರುದ್ರೋ ರಾಜನ್ವಿರಾಜತೇ ॥ 97 ॥
ಮುಣ್ಡಮಾಲಾಧರೋ ನಾಗವಲಯೋ ನಾಗಕನ್ಧರಃ ।
ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಪರೀಧಾನೋ ಗಜಚರ್ಮೋತ್ತರೀಯಕಃ ॥ 98 ॥
ಚಿತಾಭಸ್ಮಾಙ್ಗಲಿಪ್ತಾಙ್ಗಃ ಪ್ರಮಥಾದಿಗಣಾವೃತಃ ।
ನಿನದಡ್ಡಮರುಧ್ವಾನೈರ್ಬಧಿರೀಕೃತದಿಮ್ಮುಖಃ ॥ 99 ॥
ಅಟ್ಟಹಾಸಾಸ್ಫೋಟಶಬ್ದೈಃ ಸನ್ತ್ರಾಸಿತನಭಸ್ತಲಃ ।
ಭೂತಸಙ್ಘಸಮಾವಿಷ್ಟೋ ಭೂತಾವಾಸೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ॥ 100 ॥
ಈಶಾನದಿಕ್ಪತಿಃ ಸೋಽಯಂ ನಾಮ್ನಾ ಚೇಶಾನ ಏವ ಚ ॥ 101 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ದ್ವಾದಶಸ್ಕನ್ಧೇ ಮಣಿದ್ವೀಪವರ್ಣನಂ ನಾಮ ದಶಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥
About This Stotram
Overview
Manidweepa Varnana is a 101-verse Sanskrit text describing the celestial abode of the Supreme Goddess, Manidweepa — a transcendent realm beyond material and celestial existence. It is drawn from the Devi Bhagavatam, Twelfth Skandha, Tenth Adhyaya, a Mahapurana dedicated to the Divine Mother (Devi). The text is narrated by Vyasa and belongs to the Shakta devotional tradition.
What are the benefits of chanting Manidweepa Varnana?
- Deepens understanding of Devi's cosmic supremacy in Shaktism
- Supports meditative visualization of the divine abode
- Purification through contemplation of the Goddess's transcendent nature
- Cultivation of devotion to the Divine Mother
When is the best time to recite this?
Recitation is appropriate during morning and evening prayers. Navaratri and Durga Puja are the most auspicious occasions for engaging with this text.
What is the historical and traditional background?
The Devi Bhagavatam is a Mahapurana attributed to Vyasa and is considered a foundational scripture of Shaktism. Scholars generally date its composition to between the 9th and 14th centuries CE, though the tradition regards it as much older. The Manidweepa Varnana section serves as the text's ultimate theological statement, depicting the Goddess as the supreme reality from whom all existence arises. It occupies a position in Shaktism analogous to the description of Vaikuntha in Vaishnava texts.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Lalita Sahasranama Stotram — the thousand names of Lalita Tripura Sundari, the primary deity of Manidweepa, from the same Shakta tradition
- Devi Mahatmyam — the core scripture of Shaktism from the Markandeya Purana, honoring the same Supreme Goddess