ധന്യാഷ്ടകമ്

ധന്യാഷ്ടകമ്

ശ്ലോക 1

(പ്രഹര്ഷണീവൃത്തമ് -)

തജ്ജ്ഞാനം പ്രശമകരം യദിന്ദ്രിയാണാം

തജ്ജ്ഞേയം യദുപനിഷത്സു നിശ്ചിതാര്ഥമ് ।

തേ ധന്യാ ഭുവി പരമാര്ഥനിശ്ചിതേഹാഃ

ശേഷാസ്തു ഭ്രമനിലയേ പരിഭ്രമന്തഃ

ശ്ലോക 2

(വസന്തതിലകാവൃത്തമ് -)

ആദൌ വിജിത്യ വിഷയാന്മദമോഹരാഗ-

ദ്വേഷാദിശത്രുഗണമാഹൃതയോഗരാജ്യാഃ ।

ജ്ഞാത്വാ മതം സമനുഭൂയപരാത്മവിദ്യാ-

കാന്താസുഖം വനഗൃഹേ വിചരന്തി ധന്യാഃ

॥ 1॥

ശ്ലോക 3

ത്യക്ത്വാ ഗൃഹേ രതിമധോഗതിഹേതുഭൂതാമ്

ആത്മേച്ഛയോപനിഷദര്ഥരസം പിബന്തഃ ।

വീതസ്പൃഹാ വിഷയഭോഗപദേ വിരക്താ

ധന്യാശ്ചരന്തി വിജനേഷു വിരക്തസങ്ഗാഃ

॥ 2॥

ശ്ലോക 4

ത്യക്ത്വാ മമാഹമിതി ബന്ധകരേ പദേ ദ്വേ

മാനാവമാനസദൃശാഃ സമദര്ശിനശ്ച ।

കര്താരമന്യമവഗമ്യ തദര്പിതാനി

കുര്വന്തി കര്മപരിപാകഫലാനി ധന്യാഃ

॥ 3॥

ശ്ലോക 5

ത്യക്ത്വീഷണാത്രയമവേക്ഷിതമോക്ഷമര്ഗാ

ഭൈക്ഷാമൃതേന പരികല്പിതദേഹയാത്രാഃ ।

ജ്യോതിഃ പരാത്പരതരം പരമാത്മസഞ്ജ്ഞം

ധന്യാ ദ്വിജാരഹസി ഹൃദ്യവലോകയന്തി

॥ 4॥

ശ്ലോക 6

നാസന്ന സന്ന സദസന്ന മഹസന്നചാണു

ന സ്ത്രീ പുമാന്ന ച നപുംസകമേകബീജമ് ।

യൈര്ബ്രഹ്മ തത്സമമുപാസിതമേകചിത്തൈഃ

ധന്യാ വിരേജുരിത്തരേഭവപാശബദ്ധാഃ

॥ 5॥

ശ്ലോക 7

അജ്ഞാനപങ്കപരിമഗ്നമപേതസാരം

ദുഃഖാലയം മരണജന്മജരാവസക്തമ് ।

സംസാരബന്ധനമനിത്യമവേക്ഷ്യ ധന്യാ

ജ്ഞാനാസിനാ തദവശീര്യ വിനിശ്ചയന്തി

॥ 6॥

ശ്ലോക 8

ശാന്തൈരനന്യമതിഭിര്മധുരസ്വഭാവൈഃ

ഏകത്വനിശ്ചിതമനോഭിരപേതമോഹൈഃ ।

സാകം വനേഷു വിജിതാത്മപദസ്വരുപം

തദ്വസ്തു സമ്യഗനിശം വിമൃശന്തി ധന്യാഃ

॥ 7॥

ശ്ലോക 9

(മാലിനീവൃത്തമ് -)

അഹിമിവ ജനയോഗം സര്വദാ വര്ജയേദ്യഃ

കുണപമിവ സുനാരീം ത്യക്തുകാമോ വിരാഗീ ।

വിഷമിവ വിഷയാന്യോ മന്യമാനോ ദുരന്താന്

ജയതി പരമഹംസോ മുക്തിഭാവം സമേതി

॥ 8॥

ശ്ലോക 10

(ശാര്ദൂലവിക്രീഡിതവൃത്തമ് -)

സമ്പൂര്ണം ജഗദേവ നന്ദനവനം സര്വേഽപി കല്പദ്രുമാ

ഗാങ്ഗം വരി സമസ്തവാരിനിവഹഃ പുണ്യാഃ സമസ്താഃ ക്രിയാഃ ।

വാചഃ പ്രാകൃതസംസ്കൃതാഃ ശ്രുതിശിരോവാരാണസീ മേദിനീ

സര്വാവസ്ഥിതിരസ്യ വസ്തുവിഷയാ ദൃഷ്ടേ പരബ്രഹ്മണി

॥ 9॥

ശ്ലോക 11

॥ ഇതി ശ്രീമദ് ശങ്കരാചാര്യവിരചിതം ധന്യാഷ്ടകം സമാപ്തമ് ॥