દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ

દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ

શ્લોક 1

શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્ધોઽધ્યાયઃ ॥

ધ્યાનં

કાલાભ્રાભાં કટાક્ષૈર્ અરિ કુલ ભયદાં મૌલિ બદ્ધેન્દુ રેખાં

શઙ્ખ-ચક્રં કૃપાણં ત્રિશિખમપિ કરૈ-રુદ્વહન્તીં ત્રિનેર઼્ત્રમ્ ।

સિંહ સ્કન્દાધિરૂઢાં ત્રિભુવન-મખિલં તેજસા પૂરયન્તીં

ધ્યાયે-દ્દુર્ગાં જયાખ્યાં ત્રિદશ-પરિવૃતાં સેવિતાં સિદ્ધિ કામૈઃ ॥

ઋષિરુવાચ

શ્લોક 2

શક્રાદયઃ સુરગણા નિહતેઽતિવીર્યે

તસ્મિન્દુરાત્મનિ સુરારિબલે ચ દેવ્યા ।

તાં તુષ્ટુવુઃ પ્રણતિનમ્રશિરોધરાંસા

વાગ્ભિઃ પ્રહર્ષપુલકોદ્ગમચારુદેહાઃ

॥1॥

શ્લોક 3

દેવ્યા યયા તતમિદં જગદાત્મશક્ત્યા

નિઃશેષદેવગણશક્તિસમૂહમૂર્ત્યા ।

તામમ્બિકામખિલદેવમહર્ષિપૂજ્યાં

ભક્ત્યા નતાઃ સ્મ વિદધાતુશુભાનિ સા નઃ

॥ 2 ॥

શ્લોક 4

યસ્યાઃ પ્રભાવમતુલં ભગવાનનન્તો

બ્રહ્મા હરશ્ચ નહિ વક્તુમલં બલં ચ ।

સા ચણ્ડિકાઽખિલ જગત્પરિપાલનાય

નાશાય ચાશુભભયસ્ય મતિં કરોતુ

॥3॥

શ્લોક 5

યા શ્રીઃ સ્વયં સુકૃતિનાં ભવનેષ્વલક્ષ્મીઃ

પાપાત્મનાં કૃતધિયાં હૃદયેષુ બુદ્ધિઃ ।

શ્રદ્થા સતાં કુલજનપ્રભવસ્ય લજ્જા

તાં ત્વાં નતાઃ સ્મ પરિપાલય દેવિ વિશ્વમ્

॥4॥

શ્લોક 6

કિં વર્ણયામ તવરૂપ મચિન્ત્યમેતત્

કિઞ્ચાતિવીર્યમસુરક્ષયકારિ ભૂરિ ।

કિં ચાહવેષુ ચરિતાનિ તવાત્ભુતાનિ

સર્વેષુ દેવ્યસુરદેવગણાદિકેષુ ।

॥5॥

શ્લોક 7

હેતુઃ સમસ્તજગતાં ત્રિગુણાપિ દોષૈઃ

ન જ્ઞાયસે હરિહરાદિભિરવ્યપારા ।

સર્વાશ્રયાખિલમિદં જગદંશભૂતં

અવ્યાકૃતા હિ પરમા પ્રકૃતિસ્ત્વમાદ્યા

॥6॥

શ્લોક 8

યસ્યાઃ સમસ્તસુરતા સમુદીરણેન

તૃપ્તિં પ્રયાતિ સકલેષુ મખેષુ દેવિ ।

સ્વાહાસિ વૈ પિતૃ ગણસ્ય ચ તૃપ્તિ હેતુ

રુચ્ચાર્યસે ત્વમત એવ જનૈઃ સ્વધાચ

॥6॥

શ્લોક 9

યા મુક્તિહેતુરવિચિન્ત્ય મહાવ્રતા ત્વં

અભ્યસ્યસે સુનિયતેન્દ્રિયતત્વસારૈઃ ।

મોક્ષાર્થિભિર્મુનિભિરસ્તસમસ્તદોષૈ

ર્વિદ્યાઽસિ સા ભગવતી પરમા હિ દેવિ

॥8॥

શ્લોક 10

શબ્દાત્મિકા સુવિમલર્ગ્યજુષાં નિધાનં

મુદ્ગીથરમ્યપદપાઠવતાં ચ સામ્નામ્ ।

દેવી ત્રયી ભગવતી ભવભાવનાય

વાર્તાસિ સર્વ જગતાં પરમાર્તિહન્ત્રી

॥9॥

શ્લોક 11

મેધાસિ દેવિ વિદિતાખિલશાસ્ત્રસારા

દુર્ગાઽસિ દુર્ગભવસાગરસનૌરસઙ્ગા ।

શ્રીઃ કૈટ ભારિહૃદયૈકકૃતાધિવાસા

ગૌરી ત્વમેવ શશિમૌલિકૃત પ્રતિષ્ઠા

॥10॥

શ્લોક 12

ઈષત્સહાસમમલં પરિપૂર્ણ ચન્દ્ર

બિમ્બાનુકારિ કનકોત્તમકાન્તિકાન્તમ્ ।

અત્યદ્ભુતં પ્રહૃતમાત્તરુષા તથાપિ

વક્ત્રં વિલોક્ય સહસા મહિષાસુરેણ

॥11॥

શ્લોક 13

દૃષ્ટ્વાતુ દેવિ કુપિતં ભ્રુકુટીકરાલ

મુદ્યચ્છશાઙ્કસદૃશચ્છવિ યન્ન સદ્યઃ ।

પ્રાણાન્ મુમોચ મહિષસ્તદતીવ ચિત્રં

કૈર્જીવ્યતે હિ કુપિતાન્તકદર્શનેન ।

॥12॥

શ્લોક 14

દેવિપ્રસીદ પરમા ભવતી ભવાય

સદ્યો વિનાશયસિ કોપવતી કુલાનિ ।

વિજ્ઞાતમેતદધુનૈવ યદસ્તમેતત્

ન્નીતં બલં સુવિપુલં મહિષાસુરસ્ય

॥13॥

શ્લોક 15

તે સમ્મતા જનપદેષુ ધનાનિ તેષાં

તેષાં યશાંસિ ન ચ સીદતિ ધર્મવર્ગઃ ।

ધન્યાસ્ત​એવ નિભૃતાત્મજભૃત્યદારા

યેષાં સદાભ્યુદયદા ભવતી પ્રસન્ના

॥14॥

શ્લોક 16

ધર્મ્યાણિ દેવિ સકલાનિ સદૈવ કર્માનિ

ણ્યત્યાદૃતઃ પ્રતિદિનં સુકૃતી કરોતિ ।

સ્વર્ગં પ્રયાતિ ચ તતો ભવતી પ્રસાદા

લ્લોકત્રયેઽપિ ફલદા નનુ દેવિ તેન

॥15॥

શ્લોક 17

દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિ મશેશ જન્તોઃ

સ્વસ્થૈઃ સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ ।

દારિદ્ર્યદુઃખભયહારિણિ કા ત્વદન્યા

સર્વોપકારકરણાય સદાર્દ્રચિત્તા

॥16॥

શ્લોક 18

એભિર્હતૈર્જગદુપૈતિ સુખં તથૈતે

કુર્વન્તુ નામ નરકાય ચિરાય પાપમ્ ।

સઙ્ગ્રામમૃત્યુમધિગમ્ય દિવમ્પ્રયાન્તુ

મત્વેતિ નૂનમહિતાન્વિનિહંસિ દેવિ

॥17॥

શ્લોક 19

દૃષ્ટ્વૈવ કિં ન ભવતી પ્રકરોતિ ભસ્મ

સર્વાસુરાનરિષુ યત્પ્રહિણોષિ શસ્ત્રમ્ ।

લોકાન્પ્રયાન્તુ રિપવોઽપિ હિ શસ્ત્રપૂતા

ઇત્થં મતિર્ભવતિ તેષ્વહિ તેઽષુસાધ્વી

॥18॥

શ્લોક 20

ખડ્ગ પ્રભાનિકરવિસ્ફુરણૈસ્તધોગ્રૈઃ

શૂલાગ્રકાન્તિનિવહેન દૃશોઽસુરાણામ્ ।

યન્નાગતા વિલયમંશુમદિન્દુખણ્ડ

યોગ્યાનનં તવ વિલોક યતાં તદેતત્

॥19॥

શ્લોક 21

દુર્વૃત્ત વૃત્ત શમનં તવ દેવિ શીલં

રૂપં તથૈતદવિચિન્ત્યમતુલ્યમન્યૈઃ ।

વીર્યં ચ હન્તૃ હૃતદેવપરાક્રમાણાં

વૈરિષ્વપિ પ્રકટિતૈવ દયા ત્વયેત્થમ્

॥20॥

શ્લોક 22

કેનોપમા ભવતુ તેઽસ્ય પરાક્રમસ્ય

રૂપં ચ શતૃભય કાર્યતિહારિ કુત્ર ।

ચિત્તેકૃપા સમરનિષ્ટુરતા ચ દૃષ્ટા

ત્વય્યેવ દેવિ વરદે ભુવનત્રયેઽપિ

॥21॥

શ્લોક 23

ત્રૈલોક્યમેતદખિલં રિપુનાશનેન

ત્રાતં ત્વયા સમરમૂર્ધનિ તેઽપિ હત્વા ।

નીતા દિવં રિપુગણા ભયમપ્યપાસ્તં

અસ્માકમુન્મદસુરારિભવં નમસ્તે

॥22॥

શ્લોક 24

શૂલેન પાહિ નો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્ભિકે ।

ઘણ્ટાસ્વનેન નઃ પાહિ ચાપજ્યાનિસ્વનેન ચ

॥23॥

શ્લોક 25

પ્રાચ્યાં રક્ષ પ્રતીચ્યાં ચ ચણ્ડિકે રક્ષ દક્ષિણે ।

ભ્રામણેનાત્મશૂલસ્ય ઉત્તરસ્યાં તથેશ્વરી

॥24॥

શ્લોક 26

સૌમ્યાનિ યાનિ રૂપાણિ ત્રૈલોક્યે વિચરન્તિતે ।

યાનિ ચાત્યન્ત ઘોરાણિ તૈરક્ષાસ્માંસ્તથાભુવમ્

॥25॥

શ્લોક 27

ખડ્ગશૂલગદાદીનિ યાનિ ચાસ્ત્રાણિ તેઽમ્બિકે ।

કરપલ્લવસઙ્ગીનિ તૈરસ્માન્રક્ષ સર્વતઃ

॥26॥

શ્લોક 28

ઋષિરુવાચ

॥27॥

શ્લોક 29

એવં સ્તુતા સુરૈર્દિવ્યૈઃ કુસુમૈર્નન્દનોદ્ભવૈઃ ।

અર્ચિતા જગતાં ધાત્રી તથા ગન્ધાનુ લેપનૈઃ

॥28॥

શ્લોક 30

ભક્ત્યા સમસ્તૈસ્રિ શૈર્દિવ્યૈર્ધૂપૈઃ સુધૂપિતા ।

પ્રાહ પ્રસાદસુમુખી સમસ્તાન્ પ્રણતાન્ સુરાન્।

॥29॥

શ્લોક 31

દેવ્યુવાચ

॥30॥

શ્લોક 32

વ્રિયતાં ત્રિદશાઃ સર્વે યદસ્મત્તોઽભિવાઞ્છિતમ્

॥31॥

શ્લોક 33

દેવા ઊચુ

॥32॥

શ્લોક 34

ભગવત્યા કૃતં સર્વં ન કિઞ્ચિદવશિષ્યતે ।

યદયં નિહતઃ શત્રુ રસ્માકં મહિષાસુરઃ

॥33॥

શ્લોક 35

યદિચાપિ વરો દેય સ્ત્વયાઽસ્માકં મહેશ્વરિ ।

સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા ત્વં નો હિં સેથાઃપરમાપદઃ

॥34॥

શ્લોક 36

યશ્ચ મર્ત્યઃ સ્તવૈરેભિસ્ત્વાં સ્તોષ્યત્યમલાનને ।

તસ્ય વિત્તર્દ્ધિવિભવૈર્ધનદારાદિ સમ્પદામ્

॥35॥

શ્લોક 37

વૃદ્દયેઽ સ્મત્પ્રસન્ના ત્વં ભવેથાઃ સર્વદામ્ભિકે

॥36॥

શ્લોક 38

ઋષિરુવાચ

॥37॥

શ્લોક 39

ઇતિ પ્રસાદિતા દેવૈર્જગતોઽર્થે તથાત્મનઃ ।

તથેત્યુક્ત્વા ભદ્રકાલી બભૂવાન્તર્હિતા નૃપ

॥38॥

શ્લોક 40

ઇત્યેતત્કથિતં ભૂપ સમ્ભૂતા સા યથાપુરા ।

દેવી દેવશરીરેભ્યો જગત્પ્રયહિતૈષિણી

॥39॥

શ્લોક 41

પુનશ્ચ ગૌરી દેહાત્સા સમુદ્ભૂતા યથાભવત્ ।

વધાય દુષ્ટ દૈત્યાનાં તથા શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ

॥40॥

શ્લોક 42

રક્ષણાય ચ લોકાનાં દેવાનામુપકારિણી ।

તચ્છૃ ણુષ્વ મયાખ્યાતં યથાવત્કથયામિતે

હ્રીં ૐ

॥41॥

શ્લોક 43

॥ જય જય શ્રી માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્નિકે મન્વન્તરે દેવિ મહત્મ્યે શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્ધોઽધ્યાયઃ સમાપ્તમ્ ॥

આહુતિ

હ્રીં જયન્તી સાઙ્ગાયૈ સાયુધાયૈ સશક્તિકાયૈ સપરિવારાયૈ સવાહનાયૈ શ્રી મહાલક્ષ્મ્યૈ લક્ષ્મી બીજાદિષ્ટાયૈ મહાહુતિં સમર્પયામિ નમઃ સ્વાહા ॥