Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 4
દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ
Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 4
દેવી માહાત્મ્યં દુર્ગા સપ્તશતિ ચતુર્થોઽધ્યાયઃ
શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્ધોઽધ્યાયઃ ॥
ધ્યાનં
કાલાભ્રાભાં કટાક્ષૈર્ અરિ કુલ ભયદાં મૌલિ બદ્ધેન્દુ રેખાં
શઙ્ખ-ચક્રં કૃપાણં ત્રિશિખમપિ કરૈ-રુદ્વહન્તીં ત્રિનેર઼્ત્રમ્ ।
સિંહ સ્કન્દાધિરૂઢાં ત્રિભુવન-મખિલં તેજસા પૂરયન્તીં
ધ્યાયે-દ્દુર્ગાં જયાખ્યાં ત્રિદશ-પરિવૃતાં સેવિતાં સિદ્ધિ કામૈઃ ॥
ઋષિરુવાચ ॥1॥
શક્રાદયઃ સુરગણા નિહતેઽતિવીર્યે
તસ્મિન્દુરાત્મનિ સુરારિબલે ચ દેવ્યા ।
તાં તુષ્ટુવુઃ પ્રણતિનમ્રશિરોધરાંસા
વાગ્ભિઃ પ્રહર્ષપુલકોદ્ગમચારુદેહાઃ ॥ 2 ॥
દેવ્યા યયા તતમિદં જગદાત્મશક્ત્યા
નિઃશેષદેવગણશક્તિસમૂહમૂર્ત્યા ।
તામમ્બિકામખિલદેવમહર્ષિપૂજ્યાં
ભક્ત્યા નતાઃ સ્મ વિદધાતુશુભાનિ સા નઃ ॥3॥
યસ્યાઃ પ્રભાવમતુલં ભગવાનનન્તો
બ્રહ્મા હરશ્ચ નહિ વક્તુમલં બલં ચ ।
સા ચણ્ડિકાઽખિલ જગત્પરિપાલનાય
નાશાય ચાશુભભયસ્ય મતિં કરોતુ ॥4॥
યા શ્રીઃ સ્વયં સુકૃતિનાં ભવનેષ્વલક્ષ્મીઃ
પાપાત્મનાં કૃતધિયાં હૃદયેષુ બુદ્ધિઃ ।
શ્રદ્થા સતાં કુલજનપ્રભવસ્ય લજ્જા
તાં ત્વાં નતાઃ સ્મ પરિપાલય દેવિ વિશ્વમ્ ॥5॥
કિં વર્ણયામ તવરૂપ મચિન્ત્યમેતત્
કિઞ્ચાતિવીર્યમસુરક્ષયકારિ ભૂરિ ।
કિં ચાહવેષુ ચરિતાનિ તવાત્ભુતાનિ
સર્વેષુ દેવ્યસુરદેવગણાદિકેષુ । ॥6॥
હેતુઃ સમસ્તજગતાં ત્રિગુણાપિ દોષૈઃ
ન જ્ઞાયસે હરિહરાદિભિરવ્યપારા ।
સર્વાશ્રયાખિલમિદં જગદંશભૂતં
અવ્યાકૃતા હિ પરમા પ્રકૃતિસ્ત્વમાદ્યા ॥6॥
યસ્યાઃ સમસ્તસુરતા સમુદીરણેન
તૃપ્તિં પ્રયાતિ સકલેષુ મખેષુ દેવિ ।
સ્વાહાસિ વૈ પિતૃ ગણસ્ય ચ તૃપ્તિ હેતુ
રુચ્ચાર્યસે ત્વમત એવ જનૈઃ સ્વધાચ ॥8॥
યા મુક્તિહેતુરવિચિન્ત્ય મહાવ્રતા ત્વં
અભ્યસ્યસે સુનિયતેન્દ્રિયતત્વસારૈઃ ।
મોક્ષાર્થિભિર્મુનિભિરસ્તસમસ્તદોષૈ
ર્વિદ્યાઽસિ સા ભગવતી પરમા હિ દેવિ ॥9॥
શબ્દાત્મિકા સુવિમલર્ગ્યજુષાં નિધાનં
મુદ્ગીથરમ્યપદપાઠવતાં ચ સામ્નામ્ ।
દેવી ત્રયી ભગવતી ભવભાવનાય
વાર્તાસિ સર્વ જગતાં પરમાર્તિહન્ત્રી ॥10॥
મેધાસિ દેવિ વિદિતાખિલશાસ્ત્રસારા
દુર્ગાઽસિ દુર્ગભવસાગરસનૌરસઙ્ગા ।
શ્રીઃ કૈટ ભારિહૃદયૈકકૃતાધિવાસા
ગૌરી ત્વમેવ શશિમૌલિકૃત પ્રતિષ્ઠા ॥11॥
ઈષત્સહાસમમલં પરિપૂર્ણ ચન્દ્ર
બિમ્બાનુકારિ કનકોત્તમકાન્તિકાન્તમ્ ।
અત્યદ્ભુતં પ્રહૃતમાત્તરુષા તથાપિ
વક્ત્રં વિલોક્ય સહસા મહિષાસુરેણ ॥12॥
દૃષ્ટ્વાતુ દેવિ કુપિતં ભ્રુકુટીકરાલ
મુદ્યચ્છશાઙ્કસદૃશચ્છવિ યન્ન સદ્યઃ ।
પ્રાણાન્ મુમોચ મહિષસ્તદતીવ ચિત્રં
કૈર્જીવ્યતે હિ કુપિતાન્તકદર્શનેન । ॥13॥
દેવિપ્રસીદ પરમા ભવતી ભવાય
સદ્યો વિનાશયસિ કોપવતી કુલાનિ ।
વિજ્ઞાતમેતદધુનૈવ યદસ્તમેતત્
ન્નીતં બલં સુવિપુલં મહિષાસુરસ્ય ॥14॥
તે સમ્મતા જનપદેષુ ધનાનિ તેષાં
તેષાં યશાંસિ ન ચ સીદતિ ધર્મવર્ગઃ ।
ધન્યાસ્તએવ નિભૃતાત્મજભૃત્યદારા
યેષાં સદાભ્યુદયદા ભવતી પ્રસન્ના ॥15॥
ધર્મ્યાણિ દેવિ સકલાનિ સદૈવ કર્માનિ
ણ્યત્યાદૃતઃ પ્રતિદિનં સુકૃતી કરોતિ ।
સ્વર્ગં પ્રયાતિ ચ તતો ભવતી પ્રસાદા
લ્લોકત્રયેઽપિ ફલદા નનુ દેવિ તેન ॥16॥
દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિ મશેશ જન્તોઃ
સ્વસ્થૈઃ સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ ।
દારિદ્ર્યદુઃખભયહારિણિ કા ત્વદન્યા
સર્વોપકારકરણાય સદાર્દ્રચિત્તા ॥17॥
એભિર્હતૈર્જગદુપૈતિ સુખં તથૈતે
કુર્વન્તુ નામ નરકાય ચિરાય પાપમ્ ।
સઙ્ગ્રામમૃત્યુમધિગમ્ય દિવમ્પ્રયાન્તુ
મત્વેતિ નૂનમહિતાન્વિનિહંસિ દેવિ ॥18॥
દૃષ્ટ્વૈવ કિં ન ભવતી પ્રકરોતિ ભસ્મ
સર્વાસુરાનરિષુ યત્પ્રહિણોષિ શસ્ત્રમ્ ।
લોકાન્પ્રયાન્તુ રિપવોઽપિ હિ શસ્ત્રપૂતા
ઇત્થં મતિર્ભવતિ તેષ્વહિ તેઽષુસાધ્વી ॥19॥
ખડ્ગ પ્રભાનિકરવિસ્ફુરણૈસ્તધોગ્રૈઃ
શૂલાગ્રકાન્તિનિવહેન દૃશોઽસુરાણામ્ ।
યન્નાગતા વિલયમંશુમદિન્દુખણ્ડ
યોગ્યાનનં તવ વિલોક યતાં તદેતત્ ॥20॥
દુર્વૃત્ત વૃત્ત શમનં તવ દેવિ શીલં
રૂપં તથૈતદવિચિન્ત્યમતુલ્યમન્યૈઃ ।
વીર્યં ચ હન્તૃ હૃતદેવપરાક્રમાણાં
વૈરિષ્વપિ પ્રકટિતૈવ દયા ત્વયેત્થમ્ ॥21॥
કેનોપમા ભવતુ તેઽસ્ય પરાક્રમસ્ય
રૂપં ચ શતૃભય કાર્યતિહારિ કુત્ર ।
ચિત્તેકૃપા સમરનિષ્ટુરતા ચ દૃષ્ટા
ત્વય્યેવ દેવિ વરદે ભુવનત્રયેઽપિ ॥22॥
ત્રૈલોક્યમેતદખિલં રિપુનાશનેન
ત્રાતં ત્વયા સમરમૂર્ધનિ તેઽપિ હત્વા ।
નીતા દિવં રિપુગણા ભયમપ્યપાસ્તં
અસ્માકમુન્મદસુરારિભવં નમસ્તે ॥23॥
શૂલેન પાહિ નો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્ભિકે ।
ઘણ્ટાસ્વનેન નઃ પાહિ ચાપજ્યાનિસ્વનેન ચ ॥24॥
પ્રાચ્યાં રક્ષ પ્રતીચ્યાં ચ ચણ્ડિકે રક્ષ દક્ષિણે ।
ભ્રામણેનાત્મશૂલસ્ય ઉત્તરસ્યાં તથેશ્વરી ॥25॥
સૌમ્યાનિ યાનિ રૂપાણિ ત્રૈલોક્યે વિચરન્તિતે ।
યાનિ ચાત્યન્ત ઘોરાણિ તૈરક્ષાસ્માંસ્તથાભુવમ્ ॥26॥
ખડ્ગશૂલગદાદીનિ યાનિ ચાસ્ત્રાણિ તેઽમ્બિકે ।
કરપલ્લવસઙ્ગીનિ તૈરસ્માન્રક્ષ સર્વતઃ ॥27॥
ઋષિરુવાચ ॥28॥
એવં સ્તુતા સુરૈર્દિવ્યૈઃ કુસુમૈર્નન્દનોદ્ભવૈઃ ।
અર્ચિતા જગતાં ધાત્રી તથા ગન્ધાનુ લેપનૈઃ ॥29॥
ભક્ત્યા સમસ્તૈસ્રિ શૈર્દિવ્યૈર્ધૂપૈઃ સુધૂપિતા ।
પ્રાહ પ્રસાદસુમુખી સમસ્તાન્ પ્રણતાન્ સુરાન્। ॥30॥
દેવ્યુવાચ ॥31॥
વ્રિયતાં ત્રિદશાઃ સર્વે યદસ્મત્તોઽભિવાઞ્છિતમ્ ॥32॥
દેવા ઊચુ ॥33॥
ભગવત્યા કૃતં સર્વં ન કિઞ્ચિદવશિષ્યતે ।
યદયં નિહતઃ શત્રુ રસ્માકં મહિષાસુરઃ ॥34॥
યદિચાપિ વરો દેય સ્ત્વયાઽસ્માકં મહેશ્વરિ ।
સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા ત્વં નો હિં સેથાઃપરમાપદઃ ॥35॥
યશ્ચ મર્ત્યઃ સ્તવૈરેભિસ્ત્વાં સ્તોષ્યત્યમલાનને ।
તસ્ય વિત્તર્દ્ધિવિભવૈર્ધનદારાદિ સમ્પદામ્ ॥36॥
વૃદ્દયેઽ સ્મત્પ્રસન્ના ત્વં ભવેથાઃ સર્વદામ્ભિકે ॥37॥
ઋષિરુવાચ ॥38॥
ઇતિ પ્રસાદિતા દેવૈર્જગતોઽર્થે તથાત્મનઃ ।
તથેત્યુક્ત્વા ભદ્રકાલી બભૂવાન્તર્હિતા નૃપ ॥39॥
ઇત્યેતત્કથિતં ભૂપ સમ્ભૂતા સા યથાપુરા ।
દેવી દેવશરીરેભ્યો જગત્પ્રયહિતૈષિણી ॥40॥
પુનશ્ચ ગૌરી દેહાત્સા સમુદ્ભૂતા યથાભવત્ ।
વધાય દુષ્ટ દૈત્યાનાં તથા શુમ્ભનિશુમ્ભયોઃ ॥41॥
રક્ષણાય ચ લોકાનાં દેવાનામુપકારિણી ।
તચ્છૃ ણુષ્વ મયાખ્યાતં યથાવત્કથયામિતે
હ્રીં ૐ ॥42॥
॥ જય જય શ્રી માર્કણ્ડેય પુરાણે સાવર્નિકે મન્વન્તરે દેવિ મહત્મ્યે શક્રાદિસ્તુતિર્નામ ચતુર્ધોઽધ્યાયઃ સમાપ્તમ્ ॥
આહુતિ
હ્રીં જયન્તી સાઙ્ગાયૈ સાયુધાયૈ સશક્તિકાયૈ સપરિવારાયૈ સવાહનાયૈ શ્રી મહાલક્ષ્મ્યૈ લક્ષ્મી બીજાદિષ્ટાયૈ મહાહુતિં સમર્પયામિ નમઃ સ્વાહા ॥
Related Scriptures
अर्जुन कृत श्री दुर्गा स्तोत्रम्
13 verses
दकारादि दुर्गा अष्टोत्तर शत नामावलि
108 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति प्रथमोऽध्यायः
101 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति एकादशोऽध्यायः
55 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वादशोऽध्यायः
41 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वितीयोऽध्यायः
68 verses
About This Stotram
Overview
Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 4, known as the Shakradi Stuti, is the fourth chapter of the Devi Mahatmyam, a section of the Markandeya Purana central to the Shakta tradition. It contains the hymns sung by Indra and other celestial beings to Goddess Durga after her victory over the demon Mahishasura. The chapter consists of 42 verses in Sanskrit and is one of thirteen chapters that make up the Devi Mahatmyam.
What are the benefits of chanting Shakradi Stuti?
- Protection from enemies and negative forces
- Attainment of victory and success in difficult situations
- Removal of obstacles and fears
- Spiritual purification and inner strength
When is the best time to recite this?
This chapter is recited during Navaratri and Durga Puja as part of the complete Saptasati cycle. Morning and evening recitations are also common, particularly when one seeks courage or protection.
What is the historical and traditional background?
The Devi Mahatmyam is a foundational text within Shaktism, the tradition that venerates the Divine Feminine as the supreme being. It forms part of the Markandeya Purana, generally dated between the 4th and 6th centuries CE. Chapter 4 holds a specific place in the text's structure: it concludes the first episode (charitra) dealing with the defeat of Mahishasura and transitions into the middle section of the larger narrative. The author of the Devi Mahatmyam is unknown; the text is attributed to the sage Markandeya by tradition.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Devi Mahatmyam Keelaka Stotram — a preparatory hymn recited before the Devi Mahatmyam to unlock its full recitation benefits
- Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 5 — the following chapter, continuing the narrative of the battle against Shumbha and Nishumbha