ദേവീ മാഹാത്മ്യം ദുര്ഗാ സപ്തശതി ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ

ദേവീ മാഹാത്മ്യം ദുര്ഗാ സപ്തശതി ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ

ശ്ലോക 1

മഹിഷാസുര സൈന്യവധോ നാമ ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ ॥

അസ്യ സപ്ത സതീമധ്യമ ചരിത്രസ്യ വിഷ്ണുര് ഋഷിഃ । ഉഷ്ണിക് ഛന്ദഃ । ശ്രീമഹാലക്ഷ്മീദേവതാ। ശാകമ്ഭരീ ശക്തിഃ । ദുര്ഗാ ബീജമ് । വായുസ്തത്ത്വമ് । യജുര്വേദഃ സ്വരൂപമ് । ശ്രീ മഹാലക്ഷ്മീപ്രീത്യര്ഥേ മധ്യമ ചരിത്ര ജപേ വിനിയോഗഃ ॥

ധ്യാനം

ഓം അക്ഷസ്രക്പരശും ഗദേഷുകുലിശം പദ്മം ധനുഃ കുണ്ഡികാം

ദണ്ഡം ശക്തിമസിം ച ചര്മ ജലജം ഘണ്ടാം സുരാഭാജനമ് ।

ശൂലം പാശസുദര്ശനേ ച ദധതീം ഹസ്തൈഃ പ്രവാല പ്രഭാം

സേവേ സൈരിഭമര്ദിനീമിഹ മഹലക്ഷ്മീം സരോജസ്ഥിതാമ് ॥

ഋഷിരുവാച

ശ്ലോക 2

ദേവാസുരമഭൂദ്യുദ്ധം പൂര്ണമബ്ദശതം പുരാ।

മഹിഷേഽസുരാണാം അധിപേ ദേവാനാഞ്ച പുരന്ദരേ

തത്രാസുരൈര്മഹാവീര്യിര്ദേവസൈന്യം പരാജിതം।

ജിത്വാ ച സകലാന് ദേവാന് ഇന്ദ്രോഽഭൂന്മഹിഷാസുരഃ

॥1॥

ശ്ലോക 3

തതഃ പരാജിതാ ദേവാഃ പദ്മയോനിം പ്രജാപതിമ്।

പുരസ്കൃത്യഗതാസ്തത്ര യത്രേശ ഗരുഡധ്വജൌ

॥3॥

ശ്ലോക 4

യഥാവൃത്തം തയോസ്തദ്വന് മഹിഷാസുരചേഷ്ടിതമ്।

ത്രിദശാഃ കഥയാമാസുര്ദേവാഭിഭവവിസ്തരമ്

॥4॥

ശ്ലോക 5

സൂര്യേന്ദ്രാഗ്ന്യനിലേന്ദൂനാം യമസ്യ വരുണസ്യ ച

അന്യേഷാം ചാധികാരാന്സ സ്വയമേവാധിതിഷ്ടതി

॥5॥

ശ്ലോക 6

സ്വര്ഗാന്നിരാകൃതാഃ സര്വേ തേന ദേവ ഗണാ ഭുവിഃ।

വിചരന്തി യഥാ മര്ത്യാ മഹിഷേണ ദുരാത്മനാ

॥6॥

ശ്ലോക 7

ഏതദ്വഃ കഥിതം സര്വം അമരാരിവിചേഷ്ടിതമ്।

ശരണം വഃ പ്രപന്നാഃ സ്മോ വധസ്തസ്യ വിചിന്ത്യതാമ്

॥6॥

ശ്ലോക 8

ഇത്ഥം നിശമ്യ ദേവാനാം വചാംസി മധുസൂധനഃ

ചകാര കോപം ശമ്ഭുശ്ച ഭ്രുകുടീകുടിലാനനൌ

॥8॥

ശ്ലോക 9

തതോഽതികോപപൂര്ണസ്യ ചക്രിണോ വദനാത്തതഃ।

നിശ്ചക്രാമ മഹത്തേജോ ബ്രഹ്മണഃ ശങ്കരസ്യ ച

॥9॥

ശ്ലോക 10

അന്യേഷാം ചൈവ ദേവാനാം ശക്രാദീനാം ശരീരതഃ।

നിര്ഗതം സുമഹത്തേജഃ സ്തച്ചൈക്യം സമഗച്ഛത

॥10॥

ശ്ലോക 11

അതീവ തേജസഃ കൂടം ജ്വലന്തമിവ പര്വതമ്।

ദദൃശുസ്തേ സുരാസ്തത്ര ജ്വാലാവ്യാപ്തദിഗന്തരമ്

॥11॥

ശ്ലോക 12

അതുലം തത്ര തത്തേജഃ സര്വദേവ ശരീരജമ്।

ഏകസ്ഥം തദഭൂന്നാരീ വ്യാപ്തലോകത്രയം ത്വിഷാ

॥12॥

ശ്ലോക 13

യദഭൂച്ഛാമ്ഭവം തേജഃ സ്തേനാജായത തന്മുഖമ്।

യാമ്യേന ചാഭവന് കേശാ ബാഹവോ വിഷ്ണുതേജസാ

॥13॥

ശ്ലോക 14

സൌമ്യേന സ്തനയോര്യുഗ്മം മധ്യം ചൈന്ദ്രേണ ചാഭവത്।

വാരുണേന ച ജങ്ഘോരൂ നിതമ്ബസ്തേജസാ ഭുവഃ

॥14॥

ശ്ലോക 15

ബ്രഹ്മണസ്തേജസാ പാദൌ തദങ്ഗുല്യോഽര്ക തേജസാ।

വസൂനാം ച കരാങ്ഗുല്യഃ കൌബേരേണ ച നാസികാ

॥15॥

ശ്ലോക 16

തസ്യാസ്തു ദന്താഃ സമ്ഭൂതാ പ്രാജാപത്യേന തേജസാ

നയനത്രിതയം ജജ്ഞേ തഥാ പാവകതേജസാ

॥16॥

ശ്ലോക 17

ഭ്രുവൌ ച സന്ധ്യയോസ്തേജഃ ശ്രവണാവനിലസ്യ ച

അന്യേഷാം ചൈവ ദേവാനാം സമ്ഭവസ്തേജസാം ശിവ

॥17॥

ശ്ലോക 18

തതഃ സമസ്ത ദേവാനാം തേജോരാശിസമുദ്ഭവാമ്।

താം വിലോക്യ മുദം പ്രാപുഃ അമരാ മഹിഷാര്ദിതാഃ

॥18॥

ശ്ലോക 19

ശൂലം ശൂലാദ്വിനിഷ്കൃഷ്യ ദദൌ തസ്യൈ പിനാകധൃക്।

ചക്രം ച ദത്തവാന് കൃഷ്ണഃ സമുത്പാട്യ സ്വചക്രതഃ

॥19॥

ശ്ലോക 20

ശങ്ഖം ച വരുണഃ ശക്തിം ദദൌ തസ്യൈ ഹുതാശനഃ

മാരുതോ ദത്തവാംശ്ചാപം ബാണപൂര്ണേ തഥേഷുധീ

॥20॥

ശ്ലോക 21

വജ്രമിന്ദ്രഃ സമുത്പാട്യ കുലിശാദമരാധിപഃ।

ദദൌ തസ്യൈ സഹസ്രാക്ഷോ ഘണ്ടാമൈരാവതാദ്ഗജാത്

॥21॥

ശ്ലോക 22

കാലദണ്ഡാദ്യമോ ദണ്ഡം പാശം ചാമ്ബുപതിര്ദദൌ।

പ്രജാപതിശ്ചാക്ഷമാലാം ദദൌ ബ്രഹ്മാ കമണ്ഡലം

॥22॥

ശ്ലോക 23

സമസ്തരോമകൂപേഷു നിജ രശ്മീന് ദിവാകരഃ

കാലശ്ച ദത്തവാന് ഖഡ്ഗം തസ്യാഃ ശ്ചര്മ ച നിര്മലമ്

॥23॥

ശ്ലോക 24

ക്ഷീരോദശ്ചാമലം ഹാരം അജരേ ച തഥാമ്ബരേ

ചൂഡാമണിം തഥാദിവ്യം കുണ്ഡലേ കടകാനിച

॥24॥

ശ്ലോക 25

അര്ധചന്ദ്രം തധാ ശുഭ്രം കേയൂരാന് സര്വ ബാഹുഷു

നൂപുരൌ വിമലൌ തദ്വ ദ്ഗ്രൈവേയകമനുത്തമമ്

॥25॥

ശ്ലോക 26

അങ്ഗുലീയകരത്നാനി സമസ്താസ്വങ്ഗുലീഷു ച

വിശ്വ കര്മാ ദദൌ തസ്യൈ പരശും ചാതി നിര്മലം

॥26॥

ശ്ലോക 27

അസ്ത്രാണ്യനേകരൂപാണി തഥാഽഭേദ്യം ച ദംശനമ്।

അമ്ലാന പങ്കജാം മാലാം ശിരസ്യു രസി ചാപരാമ്

॥27॥

ശ്ലോക 28

അദദജ്ജലധിസ്തസ്യൈ പങ്കജം ചാതിശോഭനമ്।

ഹിമവാന് വാഹനം സിംഹം രത്നാനി വിവിധാനിച

॥28॥

ശ്ലോക 29

ദദാവശൂന്യം സുരയാ പാനപാത്രം ദനാധിപഃ।

ശേഷശ്ച സര്വ നാഗേശോ മഹാമണി വിഭൂഷിതമ്

॥29॥

ശ്ലോക 30

നാഗഹാരം ദദഽഉ തസ്യൈ ധത്തേ യഃ പൃഥിവീമിമാമ്।

അന്യൈരപി സുരൈര്ദേവീ ഭൂഷണൈഃ ആയുധൈസ്തഥാഃ

॥30॥

ശ്ലോക 31

സമ്മാനിതാ നനാദോച്ചൈഃ സാട്ടഹാസം മുഹുര്മുഹു।

തസ്യാനാദേന ഘോരേണ കൃത്സ്ന മാപൂരിതം നഭഃ

॥31॥

ശ്ലോക 32

അമായതാതിമഹതാ പ്രതിശബ്ദോ മഹാനഭൂത്।

ചുക്ഷുഭുഃ സകലാലോകാഃ സമുദ്രാശ്ച ചകമ്പിരേ

॥32॥

ശ്ലോക 33

ചചാല വസുധാ ചേലുഃ സകലാശ്ച മഹീധരാഃ।

ജയേതി ദേവാശ്ച മുദാ താമൂചുഃ സിംഹവാഹിനീമ്

॥33॥

ശ്ലോക 34

തുഷ്ടുവുര്മുനയശ്ചൈനാം ഭക്തിനമ്രാത്മമൂര്തയഃ।

ദൃഷ്ട്വാ സമസ്തം സങ്ക്ഷുബ്ധം ത്രൈലോക്യം അമരാരയഃ

॥34॥

ശ്ലോക 35

സന്നദ്ധാഖിലസൈന്യാസ്തേ സമുത്തസ്ഥുരുദായുദാഃ।

ആഃ കിമേതദിതി ക്രോധാദാഭാഷ്യ മഹിഷാസുരഃ

॥35॥

ശ്ലോക 36

അഭ്യധാവത തം ശബ്ദം അശേഷൈരസുരൈര്വൃതഃ।

സ ദദര്ഷ തതോ ദേവീം വ്യാപ്തലോകത്രയാം ത്വിഷാ

॥36॥

ശ്ലോക 37

പാദാക്രാന്ത്യാ നതഭുവം കിരീടോല്ലിഖിതാമ്ബരാമ്।

ക്ഷോഭിതാശേഷപാതാലാം ധനുര്ജ്യാനിഃസ്വനേന താമ്

॥37॥

ശ്ലോക 38

ദിശോ ഭുജസഹസ്രേണ സമന്താദ്വ്യാപ്യ സംസ്ഥിതാമ്।

തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം തയാ ദേവ്യാ സുരദ്വിഷാം

॥38॥

ശ്ലോക 39

ശസ്ത്രാസ്ത്രൈര്ഭഹുധാ മുക്തൈരാദീപിതദിഗന്തരമ്।

മഹിഷാസുരസേനാനീശ്ചിക്ഷുരാഖ്യോ മഹാസുരഃ

॥39॥

ശ്ലോക 40

യുയുധേ ചമരശ്ചാന്യൈശ്ചതുരങ്ഗബലാന്വിതഃ।

രഥാനാമയുതൈഃ ഷഡ്ഭിഃ രുദഗ്രാഖ്യോ മഹാസുരഃ

॥40॥

ശ്ലോക 41

അയുധ്യതായുതാനാം ച സഹസ്രേണ മഹാഹനുഃ।

പഞ്ചാശദ്ഭിശ്ച നിയുതൈരസിലോമാ മഹാസുരഃ

॥41॥

ശ്ലോക 42

അയുതാനാം ശതൈഃ ഷഡ്ഭിഃര്ഭാഷ്കലോ യുയുധേ രണേ।

ഗജവാജി സഹസ്രൌഘൈ രനേകൈഃ പരിവാരിതഃ

॥42॥

ശ്ലോക 43

വൃതോ രഥാനാം കോട്യാ ച യുദ്ധേ തസ്മിന്നയുധ്യത।

ബിഡാലാഖ്യോഽയുതാനാം ച പഞ്ചാശദ്ഭിരഥായുതൈഃ

॥43॥

ശ്ലോക 44

യുയുധേ സംയുഗേ തത്ര രഥാനാം പരിവാരിതഃ।

അന്യേ ച തത്രായുതശോ രഥനാഗഹയൈര്വൃതാഃ

॥44॥

ശ്ലോക 45

യുയുധുഃ സംയുഗേ ദേവ്യാ സഹ തത്ര മഹാസുരാഃ।

കോടികോടിസഹസ്ത്രൈസ്തു രഥാനാം ദന്തിനാം തഥാ

॥45॥

ശ്ലോക 46

ഹയാനാം ച വൃതോ യുദ്ധേ തത്രാഭൂന്മഹിഷാസുരഃ।

തോമരൈര്ഭിന്ധിപാലൈശ്ച ശക്തിഭിര്മുസലൈസ്തഥാ

॥46॥

ശ്ലോക 47

യുയുധുഃ സംയുഗേ ദേവ്യാ ഖഡ്ഗൈഃ പരസുപട്ടിസൈഃ।

കേചിച്ഛ ചിക്ഷിപുഃ ശക്തീഃ കേചിത് പാശാംസ്തഥാപരേ

॥47॥

ശ്ലോക 48

ദേവീം ഖഡ്ഗപ്രഹാരൈസ്തു തേ താം ഹന്തും പ്രചക്രമുഃ।

സാപി ദേവീ തതസ്താനി ശസ്ത്രാണ്യസ്ത്രാണി ചണ്ഡികാ

॥48॥

ശ്ലോക 49

ലീല യൈവ പ്രചിച്ഛേദ നിജശസ്ത്രാസ്ത്രവര്ഷിണീ।

അനായസ്താനനാ ദേവീ സ്തൂയമാനാ സുരര്ഷിഭിഃ

॥49॥

ശ്ലോക 50

മുമോചാസുരദേഹേഷു ശസ്ത്രാണ്യസ്ത്രാണി ചേശ്വരീ।

സോഽപി ക്രുദ്ധോ ധുതസടോ ദേവ്യാ വാഹനകേസരീ

॥50॥

ശ്ലോക 51

ചചാരാസുര സൈന്യേഷു വനേഷ്വിവ ഹുതാശനഃ।

നിഃശ്വാസാന് മുമുചേയാംശ്ച യുധ്യമാനാരണേഽമ്ബികാ

॥51॥

ശ്ലോക 52

ത ഏവ സധ്യസമ്ഭൂതാ ഗണാഃ ശതസഹസ്രശഃ।

യുയുധുസ്തേ പരശുഭിര്ഭിന്ദിപാലാസിപട്ടിശൈഃ

॥52॥

ശ്ലോക 53

നാശയന്തോഽഅസുരഗണാന് ദേവീശക്ത്യുപബൃംഹിതാഃ।

അവാദയന്താ പടഹാന് ഗണാഃ ശങാം സ്തഥാപരേ

॥53॥

ശ്ലോക 54

മൃദങ്ഗാംശ്ച തഥൈവാന്യേ തസ്മിന്യുദ്ധ മഹോത്സവേ।

തതോദേവീ ത്രിശൂലേന ഗദയാ ശക്തിവൃഷ്ടിഭിഃ

॥54॥

ശ്ലോക 55

ഖഡ്ഗാദിഭിശ്ച ശതശോ നിജഘാന മഹാസുരാന്।

പാതയാമാസ ചൈവാന്യാന് ഘണ്ടാസ്വനവിമോഹിതാന്

॥55॥

ശ്ലോക 56

അസുരാന് ഭുവിപാശേന ബധ്വാചാന്യാനകര്ഷയത്।

കേചിദ് ദ്വിധാകൃതാ സ്തീക്ഷ്ണൈഃ ഖഡ്ഗപാതൈസ്തഥാപരേ

॥56॥

ശ്ലോക 57

വിപോഥിതാ നിപാതേന ഗദയാ ഭുവി ശേരതേ।

വേമുശ്ച കേചിദ്രുധിരം മുസലേന ഭൃശം ഹതാഃ

॥57॥

ശ്ലോക 58

കേചിന്നിപതിതാ ഭൂമൌ ഭിന്നാഃ ശൂലേന വക്ഷസി।

നിരന്തരാഃ ശരൌഘേന കൃതാഃ കേചിദ്രണാജിരേ

॥58॥

ശ്ലോക 59

ശല്യാനുകാരിണഃ പ്രാണാന് മമുചുസ്ത്രിദശാര്ദനാഃ।

കേഷാഞ്ചിദ്ബാഹവശ്ചിന്നാശ്ചിന്നഗ്രീവാസ്തഥാപരേ

॥59॥

ശ്ലോക 60

ശിരാംസി പേതുരന്യേഷാം അന്യേ മധ്യേ വിദാരിതാഃ।

വിച്ഛിന്നജജ്ഘാസ്വപരേ പേതുരുര്വ്യാം മഹാസുരാഃ

॥60॥

ശ്ലോക 61

ഏകബാഹ്വക്ഷിചരണാഃ കേചിദ്ദേവ്യാ ദ്വിധാകൃതാഃ।

ഛിന്നേപി ചാന്യേ ശിരസി പതിതാഃ പുനരുത്ഥിതാഃ

॥61॥

ശ്ലോക 62

കബന്ധാ യുയുധുര്ദേവ്യാ ഗൃഹീതപരമായുധാഃ।

നനൃതുശ്ചാപരേ തത്ര യുദ്ദേ തൂര്യലയാശ്രിതാഃ

॥62॥

ശ്ലോക 63

കബന്ധാശ്ചിന്നശിരസഃ ഖഡ്ഗശക്യ്തൃഷ്ടിപാണയഃ।

തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ഭാഷന്തോ ദേവീ മന്യേ മഹാസുരാഃ

॥63॥

ശ്ലോക 64

പാതിതൈ രഥനാഗാശ്വൈഃ ആസുരൈശ്ച വസുന്ധരാ।

അഗമ്യാ സാഭവത്തത്ര യത്രാഭൂത് സ മഹാരണഃ

॥64॥

ശ്ലോക 65

ശോണിതൌഘാ മഹാനദ്യസ്സദ്യസ്തത്ര വിസുസ്രുവുഃ।

മധ്യേ ചാസുരസൈന്യസ്യ വാരണാസുരവാജിനാമ്

॥65॥

ശ്ലോക 66

ക്ഷണേന തന്മഹാസൈന്യമസുരാണാം തഥാഽമ്ബികാ।

നിന്യേ ക്ഷയം യഥാ വഹ്നിസ്തൃണദാരു മഹാചയമ്

॥66॥

ശ്ലോക 67

സച സിംഹോ മഹാനാദമുത്സൃജന് ധുതകേസരഃ।

ശരീരേഭ്യോഽമരാരീണാമസൂനിവ വിചിന്വതി

॥67॥

ശ്ലോക 68

ദേവ്യാ ഗണൈശ്ച തൈസ്തത്ര കൃതം യുദ്ധം തഥാസുരൈഃ।

യഥൈഷാം തുഷ്ടുവുര്ദേവാഃ പുഷ്പവൃഷ്ടിമുചോ ദിവി

॥68॥

ശ്ലോക 69

ജയ ജയ ശ്രീ മാര്കണ്ഡേയ പുരാണേ സാവര്നികേ മന്വന്തരേ ദേവി മഹത്മ്യേ മഹിഷാസുരസൈന്യവധോ നാമ ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ॥

ആഹുതി

ഓം ഹ്രീം സാങ്ഗായൈ സായുധായൈ സശക്തികായൈ സപരിവാരായൈ സവാഹനായൈ അഷ്ടാവിംശതി വര്ണാത്മികായൈ ലക്ശ്മീ ബീജാദിഷ്ടായൈ മഹാഹുതിം സമര്പയാമി നമഃ സ്വാഹാ ।