Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 2
ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 2
ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਮਹਿषਾਸੁਰ ਸੈਨ੍ਯਵਧੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
ਅਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤ ਸਤੀਮਧ੍ਯਮ ਚਰਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ऋषਿਃ । ਉष੍ਣਿਕ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਲਕ੍ष੍ਮੀਦੇਵਤਾ। ਸ਼ਾਕਮ੍ਭਰੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਦੁਰ੍ਗਾ ਬੀਜਮ੍ । ਵਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ । ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਃ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਲਕ੍ष੍ਮੀਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਮਧ੍ਯਮ ਚਰਿਤ੍ਰ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥
ਧ੍ਯਾਨਂ
ੴ ਅਕ੍षਸ੍ਰਕ੍ਪਰਸ਼ੁਂ ਗਦੇषੁਕੁਲਿਸ਼ਂ ਪਦ੍ਮਂ ਧਨੁਃ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਂ
ਦਣ੍ਡਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਸਿਂ ਚ ਚਰ੍ਮ ਜਲਜਂ ਘਣ੍ਟਾਂ ਸੁਰਾਭਾਜਨਮ੍ ।
ਸ਼ੂਲਂ ਪਾਸ਼ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਚ ਦਧਤੀਂ ਹਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਵਾਲ ਪ੍ਰਭਾਂ
ਸੇਵੇ ਸੈਰਿਭਮਰ੍ਦਿਨੀਮਿਹ ਮਹਲਕ੍ष੍ਮੀਂ ਸਰੋਜਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥
ऋषਿਰੁਵਾਚ ॥1॥
ਦੇਵਾਸੁਰਮਭੂਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਪੂਰ੍ਣਮਬ੍ਦਸ਼ਤਂ ਪੁਰਾ।
ਮਹਿषੇऽਸੁਰਾਣਾਂ ਅਧਿਪੇ ਦੇਵਾਨਾਞ੍ਚ ਪੁਰਨ੍ਦਰੇ
ਤਤ੍ਰਾਸੁਰੈਰ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਿਰ੍ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਂ ਪਰਾਜਿਤਂ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਕਲਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਭੂਨ੍ਮਹਿषਾਸੁਰਃ ॥3॥
ਤਤਃ ਪਰਾਜਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍।
ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯਗਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰੇਸ਼ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜੌ ॥4॥
ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਯੋਸ੍ਤਦ੍ਵਨ੍ ਮਹਿषਾਸੁਰਚੇष੍ਟਿਤਮ੍।
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਦੇਵਾਭਿਭਵਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ॥5॥
ਸੂਰ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨ੍ਯਨਿਲੇਨ੍ਦੂਨਾਂ ਯਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਚਾਧਿਕਾਰਾਨ੍ਸ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਧਿਤਿष੍ਟਤਿ ॥6॥
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਨ੍ਨਿਰਾਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇਨ ਦੇਵ ਗਣਾ ਭੁਵਿਃ।
ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਿषੇਣ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥6॥
ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਅਮਰਾਰਿਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍।
ਸ਼ਰਣਂ ਵਃ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਸ੍ਮੋ ਵਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍ ॥8॥
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਚਾਂਸਿ ਮਧੁਸੂਧਨਃ
ਚਕਾਰ ਕੋਪਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰੁਕੁਟੀਕੁਟਿਲਾਨਨੌ ॥9॥
ਤਤੋऽਤਿਕੋਪਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣੋ ਵਦਨਾਤ੍ਤਤਃ।
ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਮਹਤ੍ਤੇਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਚ ॥10॥
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ਰੀਰਤਃ।
ਨਿਰ੍ਗਤਂ ਸੁਮਹਤ੍ਤੇਜਃ ਸ੍ਤਚ੍ਚੈਕ੍ਯਂ ਸਮਗਚ੍ਛਤ ॥11॥
ਅਤੀਵ ਤੇਜਸਃ ਕੂਟਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਰ੍ਵਤਮ੍।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਸੁਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਾਲਾਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਗਨ੍ਤਰਮ੍ ॥12॥
ਅਤੁਲਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵ ਸ਼ਰੀਰਜਮ੍।
ਏਕਸ੍ਥਂ ਤਦਭੂਨ੍ਨਾਰੀ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਵਿषਾ ॥13॥
ਯਦਭੂਚ੍ਛਾਮ੍ਭਵਂ ਤੇਜਃ ਸ੍ਤੇਨਾਜਾਯਤ ਤਨ੍ਮੁਖਮ੍।
ਯਾਮ੍ਯੇਨ ਚਾਭਵਨ੍ ਕੇਸ਼ਾ ਬਾਹਵੋ ਵਿष੍ਣੁਤੇਜਸਾ ॥14॥
ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਸ੍ਤਨਯੋਰ੍ਯੁਗ੍ਮਂ ਮਧ੍ਯਂ ਚੈਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚਾਭਵਤ੍।
ਵਾਰੁਣੇਨ ਚ ਜਙ੍ਘੋਰੂ ਨਿਤਮ੍ਬਸ੍ਤੇਜਸਾ ਭੁਵਃ ॥15॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੇਜਸਾ ਪਾਦੌ ਤਦਙ੍ਗੁਲ੍ਯੋऽਰ੍ਕ ਤੇਜਸਾ।
ਵਸੂਨਾਂ ਚ ਕਰਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਃ ਕੌਬੇਰੇਣ ਚ ਨਾਸਿਕਾ ॥16॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦਨ੍ਤਾਃ ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਨਯਨਤ੍ਰਿਤਯਂ ਜਜ੍ਞੇ ਤਥਾ ਪਾਵਕਤੇਜਸਾ ॥17॥
ਭ੍ਰੁਵੌ ਚ ਸਨ੍ਧ੍ਯਯੋਸ੍ਤੇਜਃ ਸ਼੍ਰਵਣਾਵਨਿਲਸ੍ਯ ਚ
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਤੇਜਸਾਂ ਸ਼ਿਵ ॥18॥
ਤਤਃ ਸਮਸ੍ਤ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾਮ੍।
ਤਾਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਮੁਦਂ ਪ੍ਰਾਪੁਃ ਅਮਰਾ ਮਹਿषਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ॥19॥
ਸ਼ੂਲਂ ਸ਼ੂਲਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕृष੍ਯ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍।
ਚਕ੍ਰਂ ਚ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣਃ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਸ੍ਵਚਕ੍ਰਤਃ ॥20॥
ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਚ ਵਰੁਣਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਮਾਰੁਤੋ ਦਤ੍ਤਵਾਂਸ਼੍ਚਾਪਂ ਬਾਣਪੂਰ੍ਣੇ ਤਥੇषੁਧੀ ॥21॥
ਵਜ੍ਰਮਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਕੁਲਿਸ਼ਾਦਮਰਾਧਿਪਃ।
ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षੋ ਘਣ੍ਟਾਮੈਰਾਵਤਾਦ੍ਗਜਾਤ੍ ॥22॥
ਕਾਲਦਣ੍ਡਾਦ੍ਯਮੋ ਦਣ੍ਡਂ ਪਾਸ਼ਂ ਚਾਮ੍ਬੁਪਤਿਰ੍ਦਦੌ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਚਾਕ੍षਮਾਲਾਂ ਦਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਮਣ੍ਡਲਂ ॥23॥
ਸਮਸ੍ਤਰੋਮਕੂਪੇषੁ ਨਿਜ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ ਖਡ੍ਗਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਚਰ੍ਮ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ॥24॥
ਕ੍षੀਰੋਦਸ਼੍ਚਾਮਲਂ ਹਾਰਂ ਅਜਰੇ ਚ ਤਥਾਮ੍ਬਰੇ
ਚੂਡਾਮਣਿਂ ਤਥਾਦਿਵ੍ਯਂ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਕਟਕਾਨਿਚ ॥25॥
ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਧਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਕੇਯੂਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵ ਬਾਹੁषੁ
ਨੂਪੁਰੌ ਵਿਮਲੌ ਤਦ੍ਵ ਦ੍ਗ੍ਰੈਵੇਯਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥26॥
ਅਙ੍ਗੁਲੀਯਕਰਤ੍ਨਾਨਿ ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ਵਙ੍ਗੁਲੀषੁ ਚ
ਵਿਸ਼੍ਵ ਕਰ੍ਮਾ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਪਰਸ਼ੁਂ ਚਾਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ॥27॥
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਰੂਪਾਣਿ ਤਥਾऽਭੇਦ੍ਯਂ ਚ ਦਂਸ਼ਨਮ੍।
ਅਮ੍ਲਾਨ ਪਙ੍ਕਜਾਂ ਮਾਲਾਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁ ਰਸਿ ਚਾਪਰਾਮ੍ ॥28॥
ਅਦਦਜ੍ਜਲਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯੈ ਪਙ੍ਕਜਂ ਚਾਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍।
ਹਿਮਵਾਨ੍ ਵਾਹਨਂ ਸਿਂਹਂ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿਚ ॥29॥
ਦਦਾਵਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸੁਰਯਾ ਪਾਨਪਾਤ੍ਰਂ ਦਨਾਧਿਪਃ।
ਸ਼ੇषਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ ਨਾਗੇਸ਼ੋ ਮਹਾਮਣਿ ਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ॥30॥
ਨਾਗਹਾਰਂ ਦਦऽਉ ਤਸ੍ਯੈ ਧਤ੍ਤੇ ਯਃ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍।
ਅਨ੍ਯੈਰਪਿ ਸੁਰੈਰ੍ਦੇਵੀ ਭੂषਣੈਃ ਆਯੁਧੈਸ੍ਤਥਾਃ ॥31॥
ਸਮ੍ਮਾਨਿਤਾ ਨਨਾਦੋਚ੍ਚੈਃ ਸਾਟ੍ਟਹਾਸਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁ।
ਤਸ੍ਯਾਨਾਦੇਨ ਘੋਰੇਣ ਕृਤ੍ਸ੍ਨ ਮਾਪੂਰਿਤਂ ਨਭਃ ॥32॥
ਅਮਾਯਤਾਤਿਮਹਤਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍।
ਚੁਕ੍षੁਭੁਃ ਸਕਲਾਲੋਕਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਚਕਮ੍ਪਿਰੇ ॥33॥
ਚਚਾਲ ਵਸੁਧਾ ਚੇਲੁਃ ਸਕਲਾਸ਼੍ਚ ਮਹੀਧਰਾਃ।
ਜਯੇਤਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾ ਤਾਮੂਚੁਃ ਸਿਂਹਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥34॥
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਨਾਂ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਮੂਰ੍ਤਯਃ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਸ੍ਤਂ ਸਙ੍ਕ੍षੁਬ੍ਧਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਅਮਰਾਰਯਃ ॥35॥
ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਖਿਲਸੈਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰੁਦਾਯੁਦਾਃ।
ਆਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਕ੍ਰੋਧਾਦਾਭਾष੍ਯ ਮਹਿषਾਸੁਰਃ ॥36॥
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਅਸ਼ੇषੈਰਸੁਰੈਰ੍ਵृਤਃ।
ਸ ਦਦਰ੍ष ਤਤੋ ਦੇਵੀਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਲੋਕਤ੍ਰਯਾਂ ਤ੍ਵਿषਾ ॥37॥
ਪਾਦਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਨਤਭੁਵਂ ਕਿਰੀਟੋਲ੍ਲਿਖਿਤਾਮ੍ਬਰਾਮ੍।
ਕ੍षੋਭਿਤਾਸ਼ੇषਪਾਤਾਲਾਂ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿਃਸ੍ਵਨੇਨ ਤਾਮ੍ ॥38॥
ਦਿਸ਼ੋ ਭੁਜਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਾਂ ॥39॥
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਭਹੁਧਾ ਮੁਕ੍ਤੈਰਾਦੀਪਿਤਦਿਗਨ੍ਤਰਮ੍।
ਮਹਿषਾਸੁਰਸੇਨਾਨੀਸ਼੍ਚਿਕ੍षੁਰਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥40॥
ਯੁਯੁਧੇ ਚਮਰਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ।
ਰਥਾਨਾਮਯੁਤੈਃ षਡ੍ਭਿਃ ਰੁਦਗ੍ਰਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥41॥
ਅਯੁਧ੍ਯਤਾਯੁਤਾਨਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਮਹਾਹਨੁਃ।
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਯੁਤੈਰਸਿਲੋਮਾ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥42॥
ਅਯੁਤਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਃ षਡ੍ਭਿਃਰ੍ਭਾष੍ਕਲੋ ਯੁਯੁਧੇ ਰਣੇ।
ਗਜਵਾਜਿ ਸਹਸ੍ਰੌਘੈ ਰਨੇਕੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ॥43॥
ਵृਤੋ ਰਥਾਨਾਂ ਕੋਟ੍ਯਾ ਚ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਯੁਧ੍ਯਤ।
ਬਿਡਾਲਾਖ੍ਯੋऽਯੁਤਾਨਾਂ ਚ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਭਿਰਥਾਯੁਤੈਃ ॥44॥
ਯੁਯੁਧੇ ਸਂਯੁਗੇ ਤਤ੍ਰ ਰਥਾਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ।
ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰਾਯੁਤਸ਼ੋ ਰਥਨਾਗਹਯੈਰ੍ਵृਤਾਃ ॥45॥
ਯੁਯੁਧੁਃ ਸਂਯੁਗੇ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਹ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਸੁਰਾਃ।
ਕੋਟਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਰਥਾਨਾਂ ਦਨ੍ਤਿਨਾਂ ਤਥਾ ॥46॥
ਹਯਾਨਾਂ ਚ ਵृਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਤ੍ਰਾਭੂਨ੍ਮਹਿषਾਸੁਰਃ।
ਤੋਮਰੈਰ੍ਭਿਨ੍ਧਿਪਾਲੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰ੍ਮੁਸਲੈਸ੍ਤਥਾ ॥47॥
ਯੁਯੁਧੁਃ ਸਂਯੁਗੇ ਦੇਵ੍ਯਾ ਖਡ੍ਗੈਃ ਪਰਸੁਪਟ੍ਟਿਸੈਃ।
ਕੇਚਿਚ੍ਛ ਚਿਕ੍षਿਪੁਃ ਸ਼ਕ੍ਤੀਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਪਾਸ਼ਾਂਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ॥48॥
ਦੇਵੀਂ ਖਡ੍ਗਪ੍ਰਹਾਰੈਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਾਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ।
ਸਾਪਿ ਦੇਵੀ ਤਤਸ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਣ੍ਡਿਕਾ ॥49॥
ਲੀਲ ਯੈਵ ਪ੍ਰਚਿਚ੍ਛੇਦ ਨਿਜਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍षਿਣੀ।
ਅਨਾਯਸ੍ਤਾਨਨਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾ ਸੁਰਰ੍षਿਭਿਃ ॥50॥
ਮੁਮੋਚਾਸੁਰਦੇਹੇषੁ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰੀ।
ਸੋऽਪਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਧੁਤਸਟੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਵਾਹਨਕੇਸਰੀ ॥51॥
ਚਚਾਰਾਸੁਰ ਸੈਨ੍ਯੇषੁ ਵਨੇष੍ਵਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ।
ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍ ਮੁਮੁਚੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਰਣੇऽਮ੍ਬਿਕਾ ॥52॥
ਤ ਏਵ ਸਧ੍ਯਸਮ੍ਭੂਤਾ ਗਣਾਃ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ।
ਯੁਯੁਧੁਸ੍ਤੇ ਪਰਸ਼ੁਭਿਰ੍ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲਾਸਿਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਃ ॥53॥
ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤੋऽਅਸੁਰਗਣਾਨ੍ ਦੇਵੀਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੁਪਬृਂਹਿਤਾਃ।
ਅਵਾਦਯਨ੍ਤਾ ਪਟਹਾਨ੍ ਗਣਾਃ ਸ਼ਙਾਂ ਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ॥54॥
ਮृਦਙ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਦ੍ਧ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ।
ਤਤੋਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਗਦਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਵृष੍ਟਿਭਿਃ ॥55॥
ਖਡ੍ਗਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨਿਜਘਾਨ ਮਹਾਸੁਰਾਨ੍।
ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਚੈਵਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਘਣ੍ਟਾਸ੍ਵਨਵਿਮੋਹਿਤਾਨ੍ ॥56॥
ਅਸੁਰਾਨ੍ ਭੁਵਿਪਾਸ਼ੇਨ ਬਧ੍ਵਾਚਾਨ੍ਯਾਨਕਰ੍षਯਤ੍।
ਕੇਚਿਦ੍ ਦ੍ਵਿਧਾਕृਤਾ ਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਃ ਖਡ੍ਗਪਾਤੈਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ॥57॥
ਵਿਪੋਥਿਤਾ ਨਿਪਾਤੇਨ ਗਦਯਾ ਭੁਵਿ ਸ਼ੇਰਤੇ।
ਵੇਮੁਸ਼੍ਚ ਕੇਚਿਦ੍ਰੁਧਿਰਂ ਮੁਸਲੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਹਤਾਃ ॥58॥
ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਭੂਮੌ ਭਿਨ੍ਨਾਃ ਸ਼ੂਲੇਨ ਵਕ੍षਸਿ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਃ ਸ਼ਰੌਘੇਨ ਕृਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਰਣਾਜਿਰੇ ॥59॥
ਸ਼ਲ੍ਯਾਨੁਕਾਰਿਣਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਮਮੁਚੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰ੍ਦਨਾਃ।
ਕੇषਾਞ੍ਚਿਦ੍ਬਾਹਵਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਗ੍ਰੀਵਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ॥60॥
ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਪੇਤੁਰਨ੍ਯੇषਾਂ ਅਨ੍ਯੇ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਦਾਰਿਤਾਃ।
ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਜਜ੍ਘਾਸ੍ਵਪਰੇ ਪੇਤੁਰੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਮਹਾਸੁਰਾਃ ॥61॥
ਏਕਬਾਹ੍ਵਕ੍षਿਚਰਣਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਦੇਵ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਧਾਕृਤਾਃ।
ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪਤਿਤਾਃ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਿਤਾਃ ॥62॥
ਕਬਨ੍ਧਾ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਦੇਵ੍ਯਾ ਗृਹੀਤਪਰਮਾਯੁਧਾਃ।
ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਪਰੇ ਤਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਦੇ ਤੂਰ੍ਯਲਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥63॥
ਕਬਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸਃ ਖਡ੍ਗਸ਼ਕ੍ਯ੍ਤृष੍ਟਿਪਾਣਯਃ।
ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਭਾषਨ੍ਤੋ ਦੇਵੀ ਮਨ੍ਯੇ ਮਹਾਸੁਰਾਃ ॥64॥
ਪਾਤਿਤੈ ਰਥਨਾਗਾਸ਼੍ਵੈਃ ਆਸੁਰੈਸ਼੍ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ।
ਅਗਮ੍ਯਾ ਸਾਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਭੂਤ੍ ਸ ਮਹਾਰਣਃ ॥65॥
ਸ਼ੋਣਿਤੌਘਾ ਮਹਾਨਦ੍ਯਸ੍ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸੁਸ੍ਰੁਵੁਃ।
ਮਧ੍ਯੇ ਚਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਰਣਾਸੁਰਵਾਜਿਨਾਮ੍ ॥66॥
ਕ੍षਣੇਨ ਤਨ੍ਮਹਾਸੈਨ੍ਯਮਸੁਰਾਣਾਂ ਤਥਾऽਮ੍ਬਿਕਾ।
ਨਿਨ੍ਯੇ ਕ੍षਯਂ ਯਥਾ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤृਣਦਾਰੁ ਮਹਾਚਯਮ੍ ॥67॥
ਸਚ ਸਿਂਹੋ ਮਹਾਨਾਦਮੁਤ੍ਸृਜਨ੍ ਧੁਤਕੇਸਰਃ।
ਸ਼ਰੀਰੇਭ੍ਯੋऽਮਰਾਰੀਣਾਮਸੂਨਿਵ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਿ ॥68॥
ਦੇਵ੍ਯਾ ਗਣੈਸ਼੍ਚ ਤੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕृਤਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਥਾਸੁਰੈਃ।
ਯਥੈषਾਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਮੁਚੋ ਦਿਵਿ ॥69॥
ਜਯ ਜਯ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਵਰ੍ਨਿਕੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵਿ ਮਹਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਹਿषਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਵਧੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਧ੍ਯਾਯਃ॥
ਆਹੁਤਿ
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸਾਙ੍ਗਾਯੈ ਸਾਯੁਧਾਯੈ ਸਸ਼ਕ੍ਤਿਕਾਯੈ ਸਪਰਿਵਾਰਾਯੈ ਸਵਾਹਨਾਯੈ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿ ਵਰ੍ਣਾਤ੍ਮਿਕਾਯੈ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਬੀਜਾਦਿष੍ਟਾਯੈ ਮਹਾਹੁਤਿਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ਨਮਃ ਸ੍ਵਾਹਾ ।
Related Scriptures
अर्जुन कृत श्री दुर्गा स्तोत्रम्
13 verses
दकारादि दुर्गा अष्टोत्तर शत नामावलि
108 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति प्रथमोऽध्यायः
101 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति एकादशोऽध्यायः
55 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वादशोऽध्यायः
41 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति तृतीयोऽध्यायः
42 verses
About This Stotram
Overview
Durga Saptasati Chapter 2 (Mahishasura Sainyavadha) is the second chapter of the Devi Mahatmyam in the Markandeya Purana, containing 68 verses. This chapter narrates the battle between Goddess Durga and the armies of the demon Mahishasura, opening the Madhyama Charitra (middle episode) of the text. It is part of the Shakta Puranic canon and belongs to the full Chandipatha recitation cycle.
What are the benefits of chanting Durga Saptasati Chapter 2?
- Recitation is associated with the invocation of the goddess's martial power and protection against adversaries.
- The chapter is held to grant courage and strength when confronting significant challenges.
- Chanting is part of the full Navaratri recitation cycle and contributes to the complete merit of the Chandipatha.
- The narrative of the goddess's battle against demonic forces is understood as an allegory for overcoming internal obstructions.
- The text supports devotion to Durga in her fiercer, war-goddess aspect.
When is the best time to recite this?
Navaratri is the primary occasion, when all chapters are recited in sequence. Chapter 2 falls on the first or second day of the recitation cycle, depending on the tradition followed. Morning and evening recitations during Navaratri are standard. Individual chapters may also be recited at other times.
What is the historical and traditional background?
Chapter 2 begins the Madhyama Charitra (middle episode) of the Devi Mahatmyam, which narrates the goddess's defeat of Mahishasura across chapters 2-4. The Devi Mahatmyam belongs to the Markandeya Purana (approximately 4th-6th centuries CE) and is the foundational scripture of Shaktism. Chapters 2-4 form a narrative unit; this chapter establishes the conflict by describing the goddess's battle with the demon's armies. The text's authorship is attributed in the Puranic tradition to the sage Markandeya.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 1 — the preceding chapter that introduces the text's narrative framework.
- Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 3 — the following chapter, which continues the Mahishasura narrative and leads to his defeat.
- Devi Mahatmyam Devi Kavacham — the protective hymn recited before the full Saptasati, invoking the same goddess.