Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 1
ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤਿ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 1
ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤਿ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
॥ ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ॥
॥ ਸ਼੍ਰੀਦੁਰ੍ਗਾਯੈ ਨਮਃ ॥
॥ ਅਥ ਸ਼੍ਰੀਦੁਰ੍ਗਾਸਪ੍ਤਸ਼ਤੀ ॥
॥ ਮਧੁਕੈਟਭਵਧੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਧਮ ਚਰਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ऋषਿਃ । ਮਹਾਕਾਲੀ ਦੇਵਤਾ । ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਃ । ਨਨ੍ਦਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ । ਰਕ੍ਤ ਦਨ੍ਤਿਕਾ ਬੀਜਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ । ऋਗ੍ਵੇਦਃ ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਕਾਲੀ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਧੇ ਪ੍ਰਧਮ ਚਰਿਤ੍ਰ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ।
ਧ੍ਯਾਨਂ
ਖਡ੍ਗਂ ਚਕ੍ਰ ਗਦੇषੁਚਾਪ ਪਰਿਘਾ ਸ਼ੂਲਂ ਭੁਸ਼ੁਣ੍ਡੀਂ ਸ਼ਿਰਃ
ਸ਼ਂਙ੍ਖਂ ਸਨ੍ਦਧਤੀਂ ਕਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਨਯਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂਙ੍ਗਭੂषਾਵृਤਾਮ੍ ।
ਯਾਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਮਧੁਕੈਭੌ ਜਲਜਭੂਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਸੁਪ੍ਤੇ ਹਰੌ
ਨੀਲਾਸ਼੍ਮਦ੍ਯੁਤਿ ਮਾਸ੍ਯਪਾਦਦਸ਼ਕਾਂ ਸੇਵੇ ਮਹਾਕਾਲਿਕਾਂ॥
ੴ ਨਮਸ਼੍ਚਣ੍ਡਿਕਾਯੈ
ੴ ਐਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ॥1॥
ਸਾਵਰ੍ਣਿਃ ਸੂਰ੍ਯਤਨਯੋ ਯੋਮਨੁਃ ਕਥ੍ਯਤੇऽष੍ਟਮਃ।
ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਤਦੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਗਦਤੋ ਮਮ ॥2॥
ਮਹਾਮਾਯਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਥਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਪਃ
ਸ ਬਭੂਵ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਾਵਰ੍ਣਿਸ੍ਤਨਯੋ ਰਵੇਃ ॥3॥
ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੈਤ੍ਰਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ।
ਸੁਰਥੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾऽਭੂਤ੍ ਸਮਸ੍ਤੇ ਕ੍षਿਤਿਮਣ੍ਡਲੇ ॥4॥
ਤਸ੍ਯ ਪਾਲਯਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵੌਰਸਾਨ੍।
ਬਭੂਵੁਃ ਸ਼ਤ੍ਰਵੋ ਭੂਪਾਃ ਕੋਲਾਵਿਧ੍ਵਂਸਿਨਸ੍ਤਦਾ ॥5॥
ਤਸ੍ਯ ਤੈਰਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਅਤਿਪ੍ਰਬਲਦਣ੍ਡਿਨਃ।
ਨ੍ਯੂਨੈਰਪਿ ਸ ਤੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਕੋਲਾਵਿਧ੍ਵਂਸਿਭਿਰ੍ਜਿਤਃ ॥6॥
ਤਤਃ ਸ੍ਵਪੁਰਮਾਯਾਤੋ ਨਿਜਦੇਸ਼ਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍।
ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸ ਮਹਾਭਾਗਸ੍ਤੈਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਬਲਾਰਿਭਿਃ ॥7॥
ਅਮਾਤ੍ਯੈਰ੍ਬਲਿਭਿਰ੍ਦੁष੍ਟੈ ਰ੍ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ।
ਕੋਸ਼ੋ ਬਲਂ ਚਾਪਹृਤਂ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸ੍ਵਪੁਰੇ ਤਤਃ ॥8॥
ਤਤੋ ਮृਗਯਾਵ੍ਯਾਜੇਨ ਹृਤਸ੍ਵਾਮ੍ਯਃ ਸ ਭੂਪਤਿਃ।
ਏਕਾਕੀ ਹਯਮਾਰੁਹ੍ਯ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍ ॥9॥
ਸਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਮਦ੍ਰਾਕ੍षੀ ਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮੇਧਸਃ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ਵਾਪਦਾਕੀਰ੍ਣ ਮੁਨਿਸ਼ਿष੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥10॥
ਤਸ੍ਥੌ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਸ ਕਾਲਂ ਚ ਮੁਨਿਨਾ ਤੇਨ ਸਤ੍ਕृਤਃ।
ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਵਿਚਰਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਨਿਵਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ॥11॥
ਸੋऽਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ਤਦਾ ਤਤ੍ਰ ਮਮਤ੍ਵਾਕृष੍ਟਚੇਤਨਃ। ॥12॥
ਮਤ੍ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪਾਲਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਾਹੀਨਂ ਪੁਰਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਮਦ੍ਭृਤ੍ਯੈਸ੍ਤੈਰਸਦ੍ਵृਤ੍ਤੈਃ ਰ੍ਧਰ੍ਮਤਃ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਨ ਵਾ ॥13॥
ਨ ਜਾਨੇ ਸ ਪ੍ਰਧਾਨੋ ਮੇ ਸ਼ੂਰ ਹਸ੍ਤੀਸਦਾਮਦਃ
ਮਮ ਵੈਰਿਵਸ਼ਂ ਯਾਤਃ ਕਾਨ੍ਭੋਗਾਨੁਪਲਪ੍ਸ੍ਯਤੇ ॥14॥
ਯੇ ਮਮਾਨੁਗਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਾਦਧਨਭੋਜਨੈਃ
ਅਨੁਵृਤ੍ਤਿਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਮਹੀਭृਤਾਂ ॥15॥
ਅਸਮ੍ਯਗ੍ਵ੍ਯਯਸ਼ੀਲੈਸ੍ਤੈਃ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਸਤਤਂ ਵ੍ਯਯਂ
ਸਞ੍ਚਿਤਃ ਸੋऽਤਿਦੁਃਖੇਨ ਕ੍षਯਂ ਕੋਸ਼ੋ ਗਮਿष੍ਯਤਿ ॥16॥
ਏਤਚ੍ਚਾਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸਤਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਵੈਸ਼੍ਯਮੇਕਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ॥17॥
ਸ ਪृष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੋ ਹੇਤੁਸ਼੍ਚ ਆਗਮਨੇऽਤ੍ਰ ਕਃ
ਸਸ਼ੋਕ ਇਵ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਮਨਾ ਇਵ ਲਕ੍ष੍ਯਸੇ। ॥18॥
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ ਪ੍ਰਣਾਯੋਦਿਤਮ੍
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ ਤਂ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤੋ ਨृਪਮ੍ ॥19॥
ਵੈਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ ॥20॥
ਸਮਾਧਿਰ੍ਨਾਮ ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਹਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਧਨਿਨਾਂ ਕੁਲੇ
ਪੁਤ੍ਰਦਾਰੈਰ੍ਨਿਰਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਧਨਲੋਭਾਦ੍ ਅਸਾਧੁਭਿਃ ॥21॥
ਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਧਨੈਦਾਰੈਃ ਪੁਤ੍ਰੈਰਾਦਾਯ ਮੇ ਧਨਮ੍।
ਵਨਮਭ੍ਯਾਗਤੋ ਦੁਃਖੀ ਨਿਰਸ੍ਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਤਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ॥22॥
ਸੋऽਹਂ ਨ ਵੇਦ੍ਮਿ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕੁਸ਼ਲਾਕੁਸ਼ਲਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਸ੍ਵਜਨਾਨਾਂ ਚ ਦਾਰਾਣਾਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ॥23॥
ਕਿਂ ਨੁ ਤੇषਾਂ ਗृਹੇ ਕ੍षੇਮਂ ਅਕ੍षੇਮਂ ਕਿਨ੍ਨੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ
ਕਥਂ ਤੇਕਿਨ੍ਨੁਸਦ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਕਿਨ੍ਨੁਮੇਸੁਤਾਃ ॥24॥
ਰਾਜੋਵਾਚ ॥25॥
ਯੈਰ੍ਨਿਰਸ੍ਤੋ ਭਵਾਁਲ੍ਲੁਬ੍ਧੈਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿਭਿਰ੍ਧਨੈਃ ॥26॥
ਤੇषੁ ਕਿਂ ਭਵਤਃ ਸ੍ਨੇਹ ਮਨੁਬਧ੍ਨਾਤਿ ਮਾਨਸਮ੍ ॥27॥
ਵੈਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ ॥28॥
ਏਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਹ ਭਵਾਨਸ੍ਮਦ੍ਗਤਂ ਵਚਃ
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਮਮ ਨਿष੍ਟੁਰਤਾਂ ਮਨਃ ॥29॥
ਐਃ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪਿਤृਸ੍ਨੇਹਂ ਧਨ ਲੁਬ੍ਧੈਰ੍ਨਿਰਾਕृਤਃ
ਪਤਿਃਸ੍ਵਜਨਹਾਰ੍ਦਂ ਚ ਹਾਰ੍ਦਿਤੇष੍ਵੇਵ ਮੇ ਮਨਃ। ॥30॥
ਕਿਮੇਤਨ੍ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਯਤ੍ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਵਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਗੁਣੇष੍ਵਪਿ ਬਨ੍ਧੁषੁ ॥31॥
ਤੇषਾਂ ਕृਤੇ ਮੇ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸੋ ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਂ ਚਜਾਯਤੇ ॥32॥
ਅਰੋਮਿ ਕਿਂ ਯਨ੍ਨ ਮਨਸ੍ਤੇष੍ਵਪ੍ਰੀਤਿषੁ ਨਿष੍ਠੁਰਮ੍ ॥33॥
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ॥34॥
ਤਤਸ੍ਤੌ ਸਹਿਤੌ ਵਿਪ੍ਰ ਤਮ੍ਮੁਨਿਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੌ ॥35॥
ਸਮਾਧਿਰ੍ਨਾਮ ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਸੌ ਸ ਚ ਪਾਰ੍ਧਿਵ ਸਤ੍ਤਮਃ ॥36॥
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੌ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯ੍ਯਂ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਤੇਨ ਸਂਵਿਦਮ੍।
ਉਪਵਿष੍ਟੌ ਕਥਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਚ੍ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯਪਾਰ੍ਧਿਵੌ ॥37॥
ਰਾਜੋਵਾਚ ॥38॥
ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯੇਕਂ ਵਦਸ੍ਵਤਤ੍ ॥39॥
ਦੁਃਖਾਯ ਯਨ੍ਮੇ ਮਨਸਃ ਸ੍ਵਚਿਤ੍ਤਾਯਤ੍ਤਤਾਂ ਵਿਨਾ ॥40॥
ਮਮਤ੍ਵਂ ਗਤਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਾਙ੍ਗੇष੍ਵਖਿਲੇष੍ਵਪਿ ।
ਜਾਨਤੋऽਪਿ ਯਥਾਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕਿਮੇਤਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ॥ 41 ॥
ਅਯਂ ਚ ਇਕृਤਃ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਦਾਰੈਰ੍ਭृਤ੍ਯੈਸ੍ਤਥੋਜ੍ਘਿਤਃ
ਸ੍ਵਜਨੇਨ ਚ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ੍ਤੇषੁ ਹਾਰ੍ਦੀ ਤਥਾਪ੍ਯਤਿ ॥42॥
ਏਵ ਮੇष ਤਥਾਹਂ ਚ ਦ੍ਵਾਵਪ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਃਖਿਤੌ।
ਦृष੍ਟਦੋषੇऽਪਿ ਵਿषਯੇ ਮਮਤ੍ਵਾਕृष੍ਟਮਾਨਸੌ ॥43॥
ਤਤ੍ਕੇਨੈਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਯਨ੍ਮੋਹॊ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋਰਪਿ
ਮਮਾਸ੍ਯ ਚ ਭਵਤ੍ਯੇषਾ ਵਿਵੇਕਾਨ੍ਧਸ੍ਯ ਮੂਢਤਾ ॥44॥
ऋषਿਰੁਵਾਚ ॥45॥
ਜ੍ਞਾਨ ਮਸ੍ਤਿ ਸਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ਵ੍षਯ ਗੋਚਰੇ।
ਵਿषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚੈਵਂ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥46॥
ਕੇਚਿਦ੍ਦਿਵਾ ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸ੍ਤੁਲ੍ਯਦृष੍ਟਯਃ ॥47॥
ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਮਨੁਜਾਃ ਸਤ੍ਯਂ ਕਿਂ ਤੁ ਤੇ ਨ ਹਿ ਕੇਵਲਮ੍।
ਯਤੋ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਸ਼ੁਪਕ੍षਿਮृਗਾਦਯਃ ॥48॥
ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਤਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਯਤ੍ਤੇषਾਂ ਮृਗਪਕ੍षਿਣਾਂ
ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਯਤ੍ਤੇषਾਂ ਤੁਲ੍ਯਮਨ੍ਯਤ੍ਤਥੋਭਯੋਃ ॥49॥
ਜ੍ਞਾਨੇऽਪਿ ਸਤਿ ਪਸ਼੍ਯੈਤਾਨ੍ ਪਤਗਾਞ੍ਛਾਬਚਞ੍ਚੁषੁ।
ਕਣਮੋਕ੍षਾਦृਤਾਨ੍ ਮੋਹਾਤ੍ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾਨਪਿ ਕ੍षੁਧਾ ॥50॥
ਮਾਨੁषਾ ਮਨੁਜਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸਾਭਿਲਾषਾਃ ਸੁਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ
ਲੋਭਾਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਾਯ ਨਨ੍ਵੇਤਾਨ੍ ਕਿਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ॥51॥
ਤਥਾਪਿ ਮਮਤਾਵਰ੍ਤੇ ਮੋਹਗਰ੍ਤੇ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ
ਮਹਾਮਾਯਾ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸਂਸਾਰਸ੍ਥਿਤਿਕਾਰਿਣਾ ॥52॥
ਤਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਸ੍ਮਯਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ ਜਗਤ੍ਪਤੇਃ।
ਮਹਾਮਾਯਾ ਹਰੇਸ਼੍ਚੈषਾ ਤਯਾ ਸਮ੍ਮੋਹ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍ ॥53॥
ਜ੍ਙਾਨਿਨਾਮਪਿ ਚੇਤਾਂਸਿ ਦੇਵੀ ਭਗਵਤੀ ਹਿ ਸਾ
ਬਲਾਦਾਕ੍ਰ਼੍ष੍ਯਮੋਹਾਯ ਮਹਾਮਾਯਾ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ॥54॥
ਤਯਾ ਵਿਸृਜ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ ।
ਸੈषਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਵਰਦਾ ਨृਣਾਂ ਭਵਤਿ ਮੁਕ੍ਤਯੇ ॥55॥
ਸਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਰਮਾ ਮੁਕ੍ਤੇਰ੍ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਹੇਤੁਸ਼੍ਚ ਸੈਵ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰੀ ॥56॥
ਰਾਜੋਵਾਚ ॥57॥
ਭਗਵਨ੍ ਕਾਹਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਾਮਾਯੇਤਿ ਯਾਂ ਭਵਾਨ੍ ।
ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਕ੍ਥਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਾ ਕਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਦ੍ਵਿਜ ॥58॥
ਯਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਯਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਦੁਦ੍ਭਵਾ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰ ॥59॥
ऋषਿਰੁਵਾਚ ॥60॥
ਨਿਤ੍ਯੈਵ ਸਾ ਜਗਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍ ॥61॥
ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਬਹੁਧਾ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮਮਃ ॥62॥
ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਆਵਿਰ੍ਭਵਤਿ ਸਾ ਯਦਾ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਤਦਾ ਲੋਕੇ ਸਾ ਨਿਤ੍ਯਾਪ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ ॥63॥
ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਂ ਯਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਗਤ੍ਯੇਕਾਰ੍ਣਵੀਕृਤੇ।
ਆਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ਼ੇषਮਭਜਤ੍ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥64॥
ਤਦਾ ਦ੍ਵਾਵਸੁਰੌ ਘੋਰੌ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ।
ਵਿष੍ਣੁਕਰ੍ਣਮਲੋਦ੍ਭੂਤੌ ਹਨ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮੁਦ੍ਯਤੌ ॥65॥
ਸ ਨਾਭਿ ਕਮਲੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਵਸੁਰੌ ਚੋਗ੍ਰੌ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ॥66॥
ਤੁष੍ਟਾਵ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਂ ਤਾਮੇਕਾਗ੍ਰਹृਦਯਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਵਿਬੋਧਨਾਰ੍ਧਾਯ ਹਰੇਰ੍ਹਰਿਨੇਤ੍ਰਕृਤਾਲਯਾਮ੍ ॥67॥
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਸਂਹਾਰਕਾਰਿਣੀਮ੍।
ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਭਗਵਤੀਂ ਵਿष੍ਣੋਰਤੁਲਾਂ ਤੇਜਸਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥68॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ॥69॥
ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਹਾ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਧਾ ਤ੍ਵਂਹਿ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਸ੍ਵਰਾਤ੍ਮਿਕਾ।
ਸੁਧਾ ਤ੍ਵਮਕ੍षਰੇ ਨਿਤ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਧਾ ਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਿਕਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ॥70॥
ਅਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਾ ਯਾਨੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯਾਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤ੍ਵਮੇਵ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਜਨਨੀ ਪਰਾ ॥71॥
ਤ੍ਵਯੈਤਦ੍ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤ੍ਵਯੈਤਤ੍ ਸृਜ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍।
ਤ੍ਵਯੈਤਤ੍ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਮਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥72॥
ਵਿਸृष੍ਟੌ ਸृष੍ਟਿਰੂਪਾਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਤਿ ਰੂਪਾ ਚ ਪਾਲਨੇ।
ਤਥਾ ਸਂਹृਤਿਰੂਪਾਨ੍ਤੇ ਜਗਤੋऽਸ੍ਯ ਜਗਨ੍ਮਯੇ ॥73॥
ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਮਹਾਮੇਧਾ ਮਹਾਸ੍ਮृਤਿਃ।
ਮਹਾਮੋਹਾ ਚ ਭਵਤੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਮਹਾਸੁਰੀ ॥74॥
ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਗੁਣਤ੍ਰਯ ਵਿਭਾਵਿਨੀ।
ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮਹਾਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮੋਹਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣਾ ॥75॥
ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰੀ ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਰੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭੋਧਲਕ੍षਣਾ।
ਲਜ੍ਜਾਪੁष੍ਟਿਸ੍ਤਥਾ ਤੁष੍ਟਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਕ੍षਾਨ੍ਤਿ ਰੇਵ ਚ ॥76॥
ਖਡ੍ਗਿਨੀ ਸ਼ੂਲਿਨੀ ਘੋਰਾ ਗਦਿਨੀ ਚਕ੍ਰਿਣੀ ਤਥਾ।
ਸ਼ਙ੍ਖਿਣੀ ਚਾਪਿਨੀ ਬਾਣਾਭੁਸ਼ੁਣ੍ਡੀਪਰਿਘਾਯੁਧਾ ॥77॥
ਸੌਮ੍ਯਾ ਸੌਮ੍ਯਤਰਾਸ਼ੇषਸੌਮ੍ਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਪਰਾਪਰਾਣਾਂ ਪਰਮਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ ॥78॥
ਯਚ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਸਦਸਦ੍ਵਾਖਿਲਾਤ੍ਮਿਕੇ।
ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਸ੍ਤੂਯਸੇਮਯਾ ॥79॥
ਯਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਜਗਤ੍ਪਾਤਾਤ੍ਤਿ ਯੋ ਜਗਤ੍।
ਸੋऽਪਿ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਂ ਨੀਤਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੋਤੁਮਿਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥80॥
ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਰੀਰਗ੍ਰਹਣਂ ਅਹਮੀਸ਼ਾਨ ਏਵ ਚ
ਕਾਰਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯਤੋऽਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਃ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ ॥81॥
ਸਾ ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰਭਾਵੈਃ ਸ੍ਵੈਰੁਦਾਰੈਰ੍ਦੇਵਿ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ।
ਮੋਹਯੈਤੌ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾਵਸੁਰੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ ॥82॥
ਪ੍ਰਬੋਧਂ ਚ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਨੀਯਤਾਮਚ੍ਯੁਤਾ ਲਘੁ ॥83॥
ਬੋਧਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯ ਹਨ੍ਤੁਮੇਤੌ ਮਹਾਸੁਰੌ ॥83॥
ऋषਿਰੁਵਾਚ ॥84॥
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਤਾਮਸੀ ਤਤ੍ਰ ਵੇਧਸਾ
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਭੋਧਨਾਰ੍ਧਾਯ ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਮਧੁਕੈਟਭੌ ॥85॥
ਨੇਤ੍ਰਾਸ੍ਯਨਾਸਿਕਾਬਾਹੁਹृਦਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤਥੋਰਸਃ।
ਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤਸ੍ਥੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ ॥86॥
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਸ੍ਤਯਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਅਹਿਸ਼ਯਨਾਤ੍ਤਤਃ ਸ ਦਦृਸ਼ੇ ਚ ਤੌ ॥87॥
ਮਧੁਕੈਟਭੌ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਾ ਵਤਿਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੌ
ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤੇਕ੍षਣਾਵਤ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਂ ਜਨਿਤੋਦ੍ਯਮੌ ॥88॥
ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਯੁਧੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਬਾਹੁਪ੍ਰਹਰਣੋ ਵਿਭੁਃ ॥89॥
ਤਾਵਪ੍ਯਤਿਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਮਹਾਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤੌ ॥90॥
ਉਕ੍ਤਵਨ੍ਤੌ ਵਰੋऽਸ੍ਮਤ੍ਤੋ ਵ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ॥91॥
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ॥92॥
ਭਵੇਤਾਮਦ੍ਯ ਮੇ ਤੁष੍ਟੌ ਮਮ ਵਧ੍ਯਾਵੁਭਾਵਪਿ ॥93॥
ਕਿਮਨ੍ਯੇਨ ਵਰੇਣਾਤ੍ਰ ਏਤਾਵृਦ੍ਦਿ ਵृਤਂ ਮਮ ॥94॥
ऋषਿਰੁਵਾਚ ॥95॥
ਵਞ੍ਚਿਤਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਮਾਪੋਮਯਂ ਜਗਤ੍।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗਦਿਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਮਲੇਕ੍षਣਃ ॥96॥
ਆਵਾਂ ਜਹਿ ਨ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵੀ ਸਲਿਲੇਨ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ। ॥97॥
ऋषਿਰੁਵਾਚ ॥98॥
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਭृਤਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੇਣ ਵੈ ਛਿਨ੍ਨੇ ਜਘਨੇ ਸ਼ਿਰਸੀ ਤਯੋਃ ॥99॥
ਏਵਮੇषਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍।
ਪ੍ਰਭਾਵਮਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਭੂਯਃ ਸ਼ृਣੁ ਵਦਾਮਿ ਤੇ ॥100॥
॥ ਜਯ ਜਯ ਸ਼੍ਰੀ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਪੁਰਾਣੇ ਸਾਵਰ੍ਣਿਕੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵੀਮਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਧੁਕੈਟਭਵਧੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਧਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
ਆਹੁਤਿ
ੴ ਏਂ ਸਾਙ੍ਗਾਯੈ ਸਾਯੁਧਾਯੈ ਸਸ਼ਕ੍ਤਿਕਾਯੈ ਸਪਰਿਵਾਰਾਯੈ ਸਵਾਹਨਾਯੈ ਏਂ ਬੀਜਾਧਿष੍ਟਾਯੈ ਮਹਾ ਕਾਲਿਕਾਯੈ ਮਹਾ ਅਹੁਤਿਂ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ਨਮਃ ਸ੍ਵਾਹਾ ॥
Related Scriptures
अर्जुन कृत श्री दुर्गा स्तोत्रम्
13 verses
दकारादि दुर्गा अष्टोत्तर शत नामावलि
108 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति एकादशोऽध्यायः
55 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वादशोऽध्यायः
41 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति द्वितीयोऽध्यायः
68 verses
देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति तृतीयोऽध्यायः
42 verses
About This Stotram
Overview
Durga Saptasati Chapter 1 (Madhukaitabhavadha) is the first of thirteen chapters of the Devi Mahatmyam, which forms chapters 81-93 of the Markandeya Purana. This chapter narrates the story of Vishnu's cosmic sleep and the emergence of the goddess Yoganidra, who then helps him defeat the demons Madhu and Kaitabha. It contains 101 verses and establishes the foundational mythology of the goddess as the supreme power underlying creation.
What are the benefits of chanting Durga Saptasati Chapter 1?
- Recitation is held to invoke the goddess's protective presence at the start of the full Saptasati cycle.
- The chapter establishes the narrative framework for all subsequent chapters and is considered foundational.
- Chanting is associated with protection from enemies and the cultivation of courage.
- The text is recited as part of the full Chandipatha during Navaratri and Durga Puja.
- Meditating on the narrative of Madhu and Kaitabha's defeat is held to invoke the goddess's power over the forces of ego and delusion.
When is the best time to recite this?
Navaratri is the primary occasion, during which all thirteen chapters are typically recited over the nine days. Morning and evening recitations during this period are standard. Individual chapters may also be recited throughout the year as standalone devotional practice.
What is the historical and traditional background?
The Devi Mahatmyam is embedded in the Markandeya Purana and is generally dated between the 4th and 6th centuries CE, making it among the earlier Puranic texts. Chapter 1 is titled Madhukaitabhavadha (the slaying of Madhu and Kaitabha) and forms the Prathama Charitra (first episode) of the text. The authorship is attributed to the sage Markandeya in the Puranic narrative, though the text reflects the collective development of Shakta theology over a period of time. The Devi Mahatmyam as a whole is the foundational scripture of Shaktism.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Devi Mahatmyam Devi Kavacham — the protective armor hymn recited before this chapter in the full Chandipatha sequence.
- Devi Mahatmyam Argala Stotram — another preparatory text in the Chandipatha that precedes this chapter.
- Devi Mahatmyam Durga Saptasati Chapter 2 — the next chapter, which begins the narrative of Mahishasura's defeat.