Yagnopavita Dharana
Yagnopavita Dharana
යජ්ඤෝපවීත ධාරණ
"ගායන්ත-න්ත්රායතේ ඉති ගායත්රී"
ඕ-ම්භූර්භුව॒ස්සුවඃ॑ ..
තථ්ස॑වි॒තුර්වරේ᳚ණ්ය॒-ම්භර්ගෝ॑ දේ॒වස්ය॑ ධීමහි .
ධියෝ॒ යෝ නඃ॑ ප්රචෝදයා᳚ත් ..
- ශරීර ශුද්ධි
ශ්ලෝ.. අපවිත්රඃ පවිත්රෝ වා සර්වාවස්ථා᳚-ඞ්ගතෝ-(අ)පිවා .
ය-ස්ස්මරේ-ත්පුණ්ඩරීකාක්ෂං ස බාහ්යාභ්යන්තරශ්ශුචිඃ ..
- ආචමනම්
ඕං ආචම්ය . ඕ-ඞ්කේශවාය ස්වාහා . ඕ-න්නාරායණාය ස්වාහා . ඕ-ම්මාධවාය ස්වාහා . ඕ-ඞ්ගෝවින්දාය නමඃ . ඕං-විँෂ්ණවේ නමඃ . ඕ-ම්මධුසූදනාය නමඃ . ඕ-න්ත්රිවික්රමාය නමඃ . ඕං-වාँමනාය නමඃ . ඕං ශ්රීධරාය නමඃ . ඕං හෘෂීකේශාය නමඃ . ඕ-ම්පද්මනාභාය නමඃ . ඕ-න්දාමෝදරාය නමඃ . ඕං සඞ්කර්ෂණාය නමඃ . ඕං-වාँසුදේවාය නමඃ . ඕ-ම්ප්රද්යුම්නාය නමඃ . ඕං අනිරුද්ධාය නමඃ . ඕ-ම්පුරුෂෝත්තමාය නමඃ . ඕං අධෝක්ෂජාය නමඃ . ඕ-න්නාරසිංහාය නමඃ . ඕං අච්යුතාය නමඃ . ඕ-ඤ්ජනාර්ධනාය නමඃ . ඕං උපේන්ද්රාය නමඃ . ඕං හරයේ නමඃ . ඕං ශ්රීකෘෂ්ණාය නමඃ . ඕං ශ්රීකෘෂ්ණ පරබ්රහ්මණේ නමෝ නමඃ .
- භූතෝච්චාටන
උත්තිෂ්ඨන්තු . භූත පිශාචාඃ . යේ තේ භූමිභාරකාඃ .
යේ තේෂාමවිරෝධේන . බ්රහ්මකර්ම සමාරභේ . ඕ-ම්භූර්භුවස්සුවඃ .
- ප්රාණායාමම්
ඕ-ම්භූඃ . ඕ-ම්භුවඃ . ඕග්ං සුවඃ . ඕ-ම්මහඃ . ඕ-ඤ්ජනඃ . ඕ-න්තපඃ . ඕග්ං ස॒ත්යම් .
ඕ-න්තථ්ස॑වි॒තුර්වරේ᳚ණ්යං॒ භර්ගෝ॑ දේ॒වස්ය॑ ධීමහි .
ධියෝ॒ යෝ නඃ॑ ප්රචෝදයා᳚ත් ..
ඕමාපෝ॒ ජ්යෝතී॒ රසෝ॒-(අ)මෘත॒-ම්බ්රහ්ම॒ භූ-ර්භුව॒-ස්සුව॒රෝම් .. (තෛ. අර. 10-27)
- සඞ්කල්පම්
මමෝපාත්ත, දුරිතක්ෂයද්වාරා, ශ්රී පරමේශ්වර ප්රීත්යර්ථම්, ශුභේ, ශෝභනේමුහූර්තේ, මහාවිෂ්ණෝරාජ්ඤයා, ප්රවර්තමානස්ය අද්යබ්රහ්මණඃ ද්විතීයපරාර්ථේ, ශ්වේතවරාහකල්පේ, වෛවශ්වතමන්වන්තරේ, කලියුගේ, ප්රථමපාදේ, ජම්භූද්වීපේ, භරතවර්ෂේ, භරතඛණ්ඩේ, අස්මින් වර්තමාන ව්යාවහාරික චාන්ද්රමානේන ------- සංවँත්සරේ ------ අයනේ ------- ඍතෞ ------- මාසේ ------- පක්ෂේ ------- තිධෞ ------ වාසරේ -------- ශුභනක්ෂත්රේ (භාරත දේශඃ - ජම්බූ ද්වීපේ, භරත වර්ෂේ, භරත ඛණ්ඩේ, මේරෝඃ දක්ෂිණ/උත්තර දිග්භාගේ; අමේරිකා - ක්රෞඤ්ච ද්වීපේ, රමණක වර්ෂේ, ඓන්ද්රික ඛණ්ඩේ, සප්ත සමුද්රාන්තරේ, කපිලාරණ්යේ) ශුභයෝගේ ශුභකරණ ඒවඞ්ගුණ විශේෂණ විශිෂ්ඨායාං ශුභතිථෞ ශ්රීමාන් -------- ගෝත්රස්ය ------- නාමධේයස්ය (විවාහිතානාම් - ධර්මපත්නී සමේතස්ය) ශ්රීමතඃ ගෝත්රස්ය මමෝපාත්තදුරිතක්ෂයද්වාරා ශ්රීපරමේස්වර ප්රීත්යර්ධ-ම්මම සකල ශ්රෞතස්මාර්ත නිත්යකර්මානුෂ්ඨාන යෝග්යතාඵලසිධ්යර්ධ-න්නූතන යජ්ඤෝපවීතධාරණ-ඞ්කරිෂ්යේ .
- යජ්ඤෝපවීත ධාරණ
යජ්ඤෝපවීත ප්රාණ ප්රතිෂ්ඨාපන-ඞ්කරිෂ්යේ.
ශ්ලෝ.. ඕං අසුනීතේ පුනරස්මාසු චක්ෂුඃ පුනඃප්රාණමිහ නෝ ධේහි භෝගම් .
ජ්යෝක්පශ්යේම සූර්යමුච්චර-න්තමනුමතේ මෘඩයා න-ස්ස්ස්වස්ති .. ඍ.වේ. - 10.59.6
අමෘතං-වෛँ ප්රාණා අමෘතමාපඃ ප්රාණානේව යථාස්ථානමුපහ්වයතේ .
- යජ්ඤෝපවීත මන්ත්රම්
ශ්ලෝ.. යජ්ඤෝපවීතේ තස්ය මන්ත්රස්ය පරමේෂ්ටි පරබ්රහ්මර්ෂිඃ .
පරමාත්ම දේවතා, දේවී ගායත්රීච්ඡන්දඃ .
යජ්ඤෝපවීත ධාරණේ විනියෝගඃ ..
- යජ්ඤෝපවීත ධාරණ මන්ත්රම්
ශ්ලෝ.. යජ්ඤෝපවීත-ම්පරම-ම්පවිත්ර-ම්ප්රජාපතේර්යත්සහජ-ම්පුරස්තාත් .
ආයුෂ්යමග්ර්ය-ම්ප්රතිමුඤ්ච ශුභ්රං-යँජ්ඤෝපවීත-ම්බලමස්තු තේජඃ ..
- ජීර්ණ යජ්ඤෝපවීත විසර්ජන
ශ්ලෝ.. උපවීත-ඤ්ඡින්නතන්තු-ඤ්ජීර්ණ-ඞ්කශ්මලදූෂිතං
විසෘජාමි යශෝ බ්රහ්මවර්චෝ දීර්ඝායුරස්තු මේ ..
ඕං ශාන්ති ශාන්ති ශාන්තිඃ
චතුස්සාගර පර්යන්ත-ඞ්ගෝ බ්රාහ්මණේභ්ය-ශ්ශුභ-ම්භවතු .
---------- ප්රවරාන්විත --------- ගෝත්රෝත්පන්න --------- ශර්ම --------- අහ-ම්භෝ අභිවාදයේ .
සමර්පණ
යස්ය ස්මෘත්යා ච නාමෝක්ත්යා තපස්සන්ධ්යා ක්රියාදිෂු
න්යූනං සම්පූර්ණතාං-යාँති සද්යෝ වන්දේ තමච්යුතම් .
මන්ත්රහීන-ඞ්ක්රියාහීන-ම්භක්තිහීනං රමාපතේ
යත්කෘත-න්තු මයා දේව පරිපූර්ණ-න්තදස්තු මේ ..
අනේන යජ්ඤෝපවීත ධාරණේන, ශ්රී ලක්ෂ්මීනාරායණ ප්රේරණාය, ශ්රී ලක්ෂ්මීනාරායණ ප්රීයන්තාං-වँරදෝ භවතු .
ශ්රී කෘෂ්ණාර්පණමස්තු ..
කායේන වාචා මනසේන්ද්රියෛර්වා බුද්ධ්යාஉත්මනා වා ප්රකෘතේ ස්ස්වභාවාත් .
කරෝමි යද්යත්සකල-ම්පරස්මෛ ශ්රීමන්නාරායණායේති සමර්පයාමි ..
About This Stotram
Yagnopavita Dharana
Sanskrit Title: यज्ञोपवीत धारण
IAST Transliteration:
Overview
The Yagnopavita Dharana stotram holds immense significance in Hindu tradition, particularly for Dvija (twice-born) individuals. The Yagnopavita, or sacred thread, symbolizes a commitment to Vedic studies, righteous living, and adherence to dharma. This stotram, by its very nature, guides the wearer through the ritual of donning the sacred thread, emphasizing the spiritual and physical purity required. It connects the wearer to the lineage of Vedic seers and the divine principles they espoused. The verses often invoke deities and mantras that purify the body and mind, preparing the individual for spiritual pursuits and societal responsibilities. Reciting this stotram is an act of consecration, reinforcing the sacredness of the Yagnopavita and the vows associated with it.
Details
| Attribute | Information |
|---|---|
| Deity | Unknown |
| Author | Unknown |
| Type | Stotram |
| Category | Stotram |
| Number of Verses | 8 |
| Origin | The provided text indicates that this stotram is associated with the 'Yagnopavita Dharana' (wearing the sacred thread). While the exact origin scripture is not explicitly stated, the content suggests it is part of Vedic rituals and practices. The inclusion of the Gayatri Mantra and verses related to purification ('Sharira Shuddhi') and Achamana (sipping water for purification) points to its roots in the Vedic tradition. It is likely a compilation or a specific hymn used during the Upanayana ceremony (initiation into the Brahmacharya ashrama) or for the daily ritual of wearing the Yagnopavita. The mention of 'Vedic Tithi' as a source suggests it's from a collection of Vedic knowledge. |
Benefits of Recitation
- Spiritual purification
- Observance of Vedic rituals
- Attainment of purity (external and internal)
- Blessings for righteous conduct
- Connection to Vedic traditions
Best Time to Recite
During the Upanayana Sanskara (sacred thread ceremony), daily Yagnopavita Dharana, and other purification rituals.
Historical Context
The Yagnopavita Dharana is a fundamental ritual in Hinduism, deeply rooted in the Vedic period. The Upanayana ceremony, where the Yagnopavita is first bestowed, marks a significant transition in a boy's life, initiating him into formal education and spiritual discipline. The hymns and mantras associated with this ritual have been passed down through oral tradition and are documented in various Vedic texts and their ancillary literature. The composition of specific stotrams for this purpose likely evolved over time, with different sampradayas (traditions) and scholars contributing to their compilation. The lack of a specific author and the general nature of the verses suggest it might be a widely accepted and practiced hymn rather than a singular composition by a renowned sage.
Related Stotrams
- Gayatri Mantra
- Achamana Mantras
- Purification Mantras
Last Updated: 2025-12-01