ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣ

ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣ

ਸ਼੍ਲੋਕ 1

"ਗਾਯਨ੍ਤ-ਨ੍ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਇਤਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀ"

ਓ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸੁਵਃੑ ॥

ਤਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁਰ੍ਵਰੇ᳚ਣ੍ਯ॒-ਮ੍ਭਰ੍ਗੋੑ ਦੇ॒ਵਸ੍ਯੑ ਧੀਮਹਿ ।

ਧਿਯੋ॒ ਯੋ ਨਃੑ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥

1। ਸ਼ਰੀਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿ

ਸ਼੍ਲੋ॥ ਅਪਵਿਤ੍ਰਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾ᳚-ਙ੍ਗਤੋ-ऽਪਿਵਾ ।

ਯ-ਸ੍ਸ੍ਮਰੇ-ਤ੍ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍षਂ ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਸ਼੍ਸ਼ੁਚਿਃ ॥

2। ਆਚਮਨਮ੍

ੴ ਆਚਮ੍ਯ । ਓ-ਙ੍ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓ-ਨ੍ਨਾਰਾਯਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓ-ਮ੍ਮਾਧਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਓ-ਙ੍ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯ ਨਮਃ । ੴ-ਵਿਁष੍ਣਵੇ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਮਧੁਸੂਦਨਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਨ੍ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾਯ ਨਮਃ । ੴ-ਵਾਁਮਨਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਸ਼੍ਰੀਧਰਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਹृषੀਕੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਪਦ੍ਮਨਾਭਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਨ੍ਦਾਮੋਦਰਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਸਙ੍ਕਰ੍​षਣਾਯ ਨਮਃ । ੴ-ਵਾਁਸੁਦੇਵਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਮ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਅਧੋਕ੍षਜਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਨ੍ਨਾਰਸਿਂਹਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਅਚ੍ਯੁਤਾਯ ਨਮਃ । ਓ-ਞ੍ਜਨਾਰ੍ਧਨਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਉਪੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਹਰਯੇ ਨਮਃ । ੴ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਯ ਨਮਃ । ੴ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਮੋ ਨਮਃ ।

3। ਭੂਤੋਚ੍ਚਾਟਨ

ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ । ਭੂਤ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ । ਯੇ ਤੇ ਭੂਮਿਭਾਰਕਾਃ ।

ਯੇ ਤੇषਾਮਵਿਰੋਧੇਨ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਭੇ । ਓ-ਮ੍ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ੍ਸੁਵਃ ।

4। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਮ੍

ਓ-ਮ੍ਭੂਃ । ਓ-ਮ੍ਭੁਵਃ । ਓਗ੍ਂ ਸੁਵਃ । ਓ-ਮ੍ਮਹਃ । ਓ-ਞ੍ਜਨਃ । ਓ-ਨ੍ਤਪਃ । ਓਗ੍ਂ ਸ॒ਤ੍ਯਮ੍ ।

ਓ-ਨ੍ਤਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੁਰ੍ਵਰੇ᳚ਣ੍ਯਂ॒ ਭਰ੍ਗੋੑ ਦੇ॒ਵਸ੍ਯੑ ਧੀਮਹਿ ।

ਧਿਯੋ॒ ਯੋ ਨਃੑ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥

ਓਮਾਪੋ॒ ਜ੍ਯੋਤੀ॒ ਰਸੋ॒-ऽਮृਤ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ॒ ਭੂ-ਰ੍ਭੁਵ॒-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰੋਮ੍ ॥ (ਤੈ. ਅਰ. 10-27)

5। ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮ੍

ਮਮੋਪਾਤ੍ਤ, ਦੁਰਿਤਕ੍षਯਦ੍ਵਾਰਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍, ਸ਼ੁਭੇ, ਸ਼ੋਭਨੇਮੁਹੂਰ੍ਤੇ, ਮਹਾਵਿष੍ਣੋਰਾਜ੍ਞਯਾ, ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਅਦ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਦ੍ਵਿਤੀਯਪਰਾਰ੍ਥੇ, ਸ਼੍ਵੇਤਵਰਾਹਕਲ੍ਪੇ, ਵੈਵਸ਼੍ਵਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ, ਕਲਿਯੁਗੇ, ਪ੍ਰਥਮਪਾਦੇ, ਜਮ੍ਭੂਦ੍ਵੀਪੇ, ਭਰਤਵਰ੍​षੇ, ਭਰਤਖਣ੍ਡੇ, ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਵ੍ਯਾਵਹਾਰਿਕ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਾਨੇਨ ------- ਸਂ​ਵਁਤ੍ਸਰੇ ------ ਅਯਨੇ ------- ऋਤੌ ------- ਮਾਸੇ ------- ਪਕ੍षੇ ------- ਤਿਧੌ ------ ਵਾਸਰੇ -------- ਸ਼ੁਭਨਕ੍षਤ੍ਰੇ (ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ਃ - ਜਮ੍ਬੂ ਦ੍ਵੀਪੇ, ਭਰਤ ਵਰ੍​षੇ, ਭਰਤ ਖਣ੍ਡੇ, ਮੇਰੋਃ ਦਕ੍षਿਣ/ਉਤ੍ਤਰ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ; ਅਮੇਰਿਕਾ - ਕ੍ਰੌਞ੍ਚ ਦ੍ਵੀਪੇ, ਰਮਣਕ ਵਰ੍​षੇ, ਐਨ੍ਦ੍ਰਿਕ ਖਣ੍ਡੇ, ਸਪ੍ਤ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ, ਕਪਿਲਾਰਣ੍ਯੇ) ਸ਼ੁਭਯੋਗੇ ਸ਼ੁਭਕਰਣ ਏਵਙ੍ਗੁਣ ਵਿਸ਼ੇषਣ ਵਿਸ਼ਿष੍ਠਾਯਾਂ ਸ਼ੁਭਤਿਥੌ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ -------- ਗੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ------- ਨਾਮਧੇਯਸ੍ਯ (ਵਿਵਾਹਿਤਾਨਾਮ੍ - ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ ਸਮੇਤਸ੍ਯ) ਸ਼੍ਰੀਮਤਃ ਗੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਮੋਪਾਤ੍ਤਦੁਰਿਤਕ੍षਯਦ੍ਵਾਰਾ ਸ਼੍ਰੀਪਰਮੇਸ੍ਵਰ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਧ-ਮ੍ਮਮ ਸਕਲ ਸ਼੍ਰੌਤਸ੍ਮਾਰ੍ਤ ਨਿਤ੍ਯਕਰ੍ਮਾਨੁष੍ਠਾਨ ਯੋਗ੍ਯਤਾਫਲਸਿਧ੍ਯਰ੍ਧ-ਨ੍ਨੂਤਨ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਧਾਰਣ-ਙ੍ਕਰਿष੍ਯੇ ।

6। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣ

ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਨ-ਙ੍ਕਰਿष੍ਯੇ।

ਸ਼੍ਲੋ॥ ੴ ਅਸੁਨੀਤੇ ਪੁਨਰਸ੍ਮਾਸੁ ਚਕ੍षੁਃ ਪੁਨਃਪ੍ਰਾਣਮਿਹ ਨੋ ਧੇਹਿ ਭੋਗਮ੍ ।

ਜ੍ਯੋਕ੍ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਸੂਰ੍ਯਮੁਚ੍ਚਰ-ਨ੍ਤਮਨੁਮਤੇ ਮृਡਯਾ ਨ-ਸ੍ਸ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ॥ ऋ.ਵੇ. - 10.59.6

ਅਮृਤਂ-ਵੈਁ ਪ੍ਰਾਣਾ ਅਮृਤਮਾਪਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨੇਵ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਮੁਪਹ੍ਵਯਤੇ ।

7। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍

ਸ਼੍ਲੋ॥ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੇ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਟਿ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍​षਿਃ ।

ਪਰਮਾਤ੍ਮ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀਚ੍ਛਨ੍ਦਃ ।

ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥

8। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍

ਸ਼੍ਲੋ॥ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ-ਮ੍ਪਰਮ-ਮ੍ਪਵਿਤ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰ੍ਯਤ੍ਸਹਜ-ਮ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ।

ਆਯੁष੍ਯਮਗ੍ਰ੍ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਮੁਞ੍ਚ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ-ਯਁਜ੍ਞੋਪਵੀਤ-ਮ੍ਬਲਮਸ੍ਤੁ ਤੇਜਃ ॥

9। ਜੀਰ੍ਣ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਵਿਸਰ੍ਜਨ

ਸ਼੍ਲੋ॥ ਉਪਵੀਤ-ਞ੍ਛਿਨ੍ਨਤਨ੍ਤੁ-ਞ੍ਜੀਰ੍ਣ-ਙ੍ਕਸ਼੍ਮਲਦੂषਿਤਂ

ਵਿਸृਜਾਮਿ ਯਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥

ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ

ਚਤੁਸ੍ਸਾਗਰ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤ-ਙ੍ਗੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯ-ਸ਼੍ਸ਼ੁਭ-ਮ੍ਭਵਤੁ ।

---------- ਪ੍ਰਵਰਾਨ੍ਵਿਤ --------- ਗੋਤ੍ਰੋਤ੍ਪਨ੍ਨ --------- ਸ਼ਰ੍ਮ --------- ਅਹ-ਮ੍ਭੋ ਅਭਿਵਾਦਯੇ ।

ਸਮਰ੍ਪਣ

ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮृਤ੍ਯਾ ਚ ਨਾਮੋਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾਦਿषੁ

ਨ੍ਯੂਨਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾਂ-ਯਾਁਤਿ ਸਦ੍ਯੋ ਵਨ੍ਦੇ ਤਮਚ੍ਯੁਤਮ੍ ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨ-ਙ੍ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨ-ਮ੍ਭਕ੍ਤਿਹੀਨਂ ਰਮਾਪਤੇ

ਯਤ੍ਕृਤ-ਨ੍ਤੁ ਮਯਾ ਦੇਵ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣ-ਨ੍ਤਦਸ੍ਤੁ ਮੇ ॥

ਅਨੇਨ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਧਾਰਣੇਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਲਕ੍ष੍ਮੀਨਾਰਾਯਣ ਪ੍ਰੇਰਣਾਯ, ਸ਼੍ਰੀ ਲਕ੍ष੍ਮੀਨਾਰਾਯਣ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤਾਂ-ਵਁਰਦੋ ਭਵਤੁ ।

ਸ਼੍ਰੀ ਕृष੍ਣਾਰ੍ਪਣਮਸ੍ਤੁ ॥

ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾ ਮਨਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ‌உਤ੍ਮਨਾ ਵਾ ਪ੍ਰਕृਤੇ ਸ੍ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ।

ਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਕਲ-ਮ੍ਪਰਸ੍ਮੈ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ ॥