ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਮੂਲਮ੍ - ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਮੂਲਮ੍ - ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਸ਼੍ਲੋਕ 1

ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ

ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।

ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ

ਇਮਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ ਯੋਗਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਹਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।

ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਮਨਵੇ ਪ੍ਰਾਹ ਮਨੁਰਿਕ੍ष੍ਵਾਕਵੇऽਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਸ਼੍ਲੋਕ 2

ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਮਂ ਰਾਜਰ੍षਯੋ ਵਿਦੁਃ ।

ਸ ਕਾਲੇਨੇਹ ਮਹਤਾ ਯੋਗੋ ਨष੍ਟਃ ਪਰਨ੍ਤਪ

॥ 1 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 3

ਸ ਏਵਾਯਂ ਮਯਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਯੋਗਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪੁਰਾਤਨਃ ।

ਭਕ੍ਤੋऽਸਿ ਮੇ ਸਖਾ ਚੇਤਿ ਰਹਸ੍ਯਂ ਹ੍ਯੇਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍

॥ 2 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 4

ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ

ਅਪਰਂ ਭਵਤੋ ਜਨ੍ਮ ਪਰਂ ਜਨ੍ਮ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ।

ਕਥਮੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਯਾਂ ਤ੍ਵਮਾਦੌ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਿਤਿ

॥ 3 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 5

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ

ਬਹੂਨਿ ਮੇ ਵ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਤਵ ਚਾਰ੍ਜੁਨ ।

ਤਾਨ੍ਯਹਂ ਵੇਦ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਥ ਪਰਨ੍ਤਪ

॥ 4 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 6

ਅਜੋऽਪਿ ਸਨ੍ਨਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋऽਪਿ ਸਨ੍ ।

ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਸ੍ਵਾਮਧਿष੍ਠਾਯ ਸਮ੍ਭਵਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਮਾਯਯਾ

॥ 5 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 7

ਯਦਾ ਯਦਾ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ ।

ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਮਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਤਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸृਜਾਮ੍ਯਹਮ੍

॥ 6 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 8

ਪਰਿਤ੍ਰਾਣਾਯ ਸਾਧੂਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਚ ਦੁष੍ਕृਤਾਮ੍ ।

ਧਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਪਨਾਰ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਭਵਾਮਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ

॥ 7 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 9

ਜਨ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਚ ਮੇ ਦਿਵ੍ਯਮੇਵਂ ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ।

ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨੈਤਿ ਮਾਮੇਤਿ ਸੋऽਰ੍ਜੁਨ

॥ 8 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 10

ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧਾ ਮਨ੍ਮਯਾ ਮਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ।

ਬਹਵੋ ਜ੍ਞਾਨਤਪਸਾ ਪੂਤਾ ਮਦ੍ਭਾਵਮਾਗਤਾਃ

॥ 9 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 11

ਯੇ ਯਥਾ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਭਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।

ਮਮ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨੁष੍ਯਾਃ ਪਾਰ੍ਥ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ

॥ 10 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 12

ਕਾਙ੍ਕ੍षਨ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਜਨ੍ਤ ਇਹ ਦੇਵਤਾਃ ।

ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਹਿ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤਿ ਕਰ੍ਮਜਾ

॥ 11 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 13

ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਗੁਣਕਰ੍ਮਵਿਭਾਗਸ਼ਃ ।

ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾਰਮਪਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਕਰ੍ਤਾਰਮਵ੍ਯਯਮ੍

॥ 12 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 14

ਨ ਮਾਂ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮਫਲੇ ਸ੍ਪृਹਾ ।

ਇਤਿ ਮਾਂ ਯੋऽਭਿਜਾਨਾਤਿ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਨ ਸ ਬਧ੍ਯਤੇ

॥ 13 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 15

ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵੈਰਪਿ ਮੁਮੁਕ੍षੁਭਿਃ ।

ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਕृਤਮ੍

॥ 14 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 16

ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਕਿਮਕਰ੍ਮੇਤਿ ਕਵਯੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਮੋਹਿਤਾਃ ।

ਤਤ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ष੍ਯਸੇऽਸ਼ੁਭਾਤ੍

॥ 15 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 17

ਕਰ੍ਮਣੋ ਹ੍ਯਪਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਚ ਵਿਕਰ੍ਮਣਃ ।

ਅਕਰ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਗਹਨਾ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਃ

॥ 16 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 18

ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਃ ।

ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਸ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਕਰ੍ਮਕृਤ੍

॥ 17 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 19

ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਰਮ੍ਭਾਃ ਕਾਮਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।

ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕਰ੍ਮਾਣਂ ਤਮਾਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਬੁਧਾਃ

॥ 18 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 20

ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਫਲਾਸਙ੍ਗਂ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ ।

ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋऽਪਿ ਨੈਵ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ

॥ 19 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 21

ਨਿਰਾਸ਼ੀਰ੍ਯਤਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ।

ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਕੇਵਲਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍

॥ 20 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 22

ਯਦृਚ੍ਛਾਲਾਭਸਨ੍ਤੁष੍ਟੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਤੀਤੋ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ ।

ਸਮਃ ਸਿਦ੍ਧਾਵਸਿਦ੍ਧੌ ਚ ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਯਤੇ

॥ 21 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 23

ਗਤਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਵਸ੍ਥਿਤਚੇਤਸਃ ।

ਯਜ੍ਞਾਯਾਚਰਤਃ ਕਰ੍ਮ ਸਮਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯਤੇ

॥ 22 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 24

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹਵਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਹੁਤਮ੍ ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਤੇਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਰ੍ਮਸਮਾਧਿਨਾ

॥ 23 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 25

ਦੈਵਮੇਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞਂ ਯੋਗਿਨਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨਾਵਪਰੇ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞੇਨੈਵੋਪਜੁਹ੍ਵਤਿ

॥ 24 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 26

ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦੀਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਂਯਮਾਗ੍ਨਿषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ।

ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨ੍ਵਿषਯਾਨਨ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਗ੍ਨਿषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ

॥ 25 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 27

ਸਰ੍ਵਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਣਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਾਪਰੇ ।

ਆਤ੍ਮਸਂਯਮਯੋਗਾਗ੍ਨੌ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਜ੍ਞਾਨਦੀਪਿਤੇ

॥ 26 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 28

ਦ੍ਰਵ੍ਯਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਪੋਯਜ੍ਞਾ ਯੋਗਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ।

ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਯਤਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ

॥ 27 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 29

ਅਪਾਨੇ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣਂ ਪ੍ਰਾਣੇऽਪਾਨਂ ਤਥਾਪਰੇ ।

ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਗਤੀ ਰੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਪਰਾਯਣਾਃ

॥ 28 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 30

ਅਪਰੇ ਨਿਯਤਾਹਾਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣੇषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ।

ਸਰ੍ਵੇऽਪ੍ਯੇਤੇ ਯਜ੍ਞਵਿਦੋ ਯਜ੍ਞਕ੍षਪਿਤਕਲ੍ਮषਾਃ

॥ 29 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 31

ਯਜ੍ਞਸ਼ਿष੍ਟਾਮृਤਭੁਜੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।

ਨਾਯਂ ਲੋਕੋऽਸ੍ਤ੍ਯਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕੁਤੋऽਨ੍ਯਃ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ

॥ 30 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 32

ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾ ਯਜ੍ਞਾ ਵਿਤਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੁਖੇ ।

ਕਰ੍ਮਜਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨੇਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਕ੍ष੍ਯਸੇ

॥ 31 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 33

ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯਾਦ੍ਯਜ੍ਞਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਃ ਪਰਨ੍ਤਪ ।

ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਾਖਿਲਂ ਪਾਰ੍ਥ ਜ੍ਞਾਨੇ ਪਰਿਸਮਾਪ੍ਯਤੇ

॥ 32 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 34

ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਪਰਿਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇਨ ਸੇਵਯਾ ।

ਉਪਦੇਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ

॥ 33 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 35

ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਮੋਹਮੇਵਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਪਾਣ੍ਡਵ ।

ਯੇਨ ਭੂਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ਯਥੋ ਮਯਿ

॥ 34 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 36

ਅਪਿ ਚੇਦਸਿ ਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪਾਪਕृਤ੍ਤਮਃ ।

ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਲਵੇਨੈਵ ਵृਜਿਨਂ ਸਨ੍ਤਰਿष੍ਯਸਿ

॥ 35 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 37

ਯਥੈਧਾਂਸਿ ਸਮਿਦ੍ਧੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇऽਰ੍ਜੁਨ ।

ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਤਥਾ

॥ 36 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 38

ਨ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।

ਤਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਃ ਕਾਲੇਨਾਤ੍ਮਨਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ

॥ 37 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 39

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਁਲ੍ਲਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ਪਰਃ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਚਿਰੇਣਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ

॥ 38 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 40

ਅਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਸਂਸ਼ਯਾਤ੍ਮਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ।

ਨਾਯਂ ਲੋਕੋऽਸ੍ਤਿ ਨ ਪਰੋ ਨ ਸੁਖਂ ਸਂਸ਼ਯਾਤ੍ਮਨਃ

॥ 39 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 41

ਯੋਗਸਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਕਰ੍ਮਾਣਂ ਜ੍ਞਾਨਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਮ੍ ।

ਆਤ੍ਮਵਨ੍ਤਂ ਨ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਿਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਧਨਞ੍ਜਯ

॥ 40 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 42

ਤਸ੍ਮਾਦਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਭੂਤਂ ਹृਤ੍ਸ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਨਾਸਿਨਾਤ੍ਮਨਃ ।

ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਯੋਗਮਾਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਭਾਰਤ

॥ 41 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 43

ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੂਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਜ੍ਞਾਨਕਰ੍ਮਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸਯੋਗੋ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਥੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

॥ 42 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 44