ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਮੂਲਮ੍ - ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਮੂਲਮ੍ - ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਸ਼੍ਲੋਕ 1

ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ

ਅਥ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।

ਕ੍षੇਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਵਿਭਾਗਯੋਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ

ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਕ੍षੇਤ੍ਰਮਿਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ ।

ਏਤਦ੍ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞ ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਿਦਃ

ਸ਼੍ਲੋਕ 2

ਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਚਾਪਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਕ੍षੇਤ੍ਰੇषੁ ਭਾਰਤ ।

ਕ੍षੇਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਤਂ ਮਮ

॥ 1 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 3

ਤਤ੍ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਯਚ੍ਚ ਯਾਦृਕ੍ਚ ਯਦ੍ਵਿਕਾਰਿ ਯਤਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ ।

ਸ ਚ ਯੋ ਯਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਮਾਸੇਨ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ

॥ 2 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 4

ऋषਿਭਿਰ੍ਬਹੁਧਾ ਗੀਤਂ ਛਨ੍ਦੋਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਪृਥਕ੍ ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਪਦੈਸ਼੍ਚੈਵ ਹੇਤੁਮਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤੈਃ

॥ 3 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 5

ਮਹਾਭੂਤਾਨ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇਵ ਚ ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਦਸ਼ੈਕਂ ਚ ਪਞ੍ਚ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੋਚਰਾਃ

॥ 4 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 6

ਇਚ੍ਛਾ ਦ੍ਵੇषਃ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਸਙ੍ਘਾਤਸ਼੍ਚੇਤਨਾ ਧृਤਿਃ ।

ਏਤਤ੍ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸੇਨ ਸਵਿਕਾਰਮੁਦਾਹृਤਮ੍

॥ 5 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 7

ਅਮਾਨਿਤ੍ਵਮਦਮ੍ਭਿਤ੍ਵਮਹਿਂਸਾ ਕ੍षਾਨ੍ਤਿਰਾਰ੍ਜਵਮ੍ ।

ਆਚਾਰ੍ਯੋਪਾਸਨਂ ਸ਼ੌਚਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਿਨਿਗ੍ਰਹਃ

॥ 6 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 8

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇषੁ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਨਹਙ੍ਕਾਰ ਏਵ ਚ ।

ਜਨ੍ਮ-ਮृਤ੍ਯੁ-ਜਰਾ-ਵ੍ਯਾਧਿ-ਦੁਃਖਦੋषਾਨੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍

॥ 7 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 9

ਅਸਕ੍ਤਿਰਨਭਿष੍ਵਙ੍ਗਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਗृਹਾਦਿषੁ ।

ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵ-ਮਿष੍ਟਾਨਿष੍ਟੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ

॥ 8 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 10

ਮਯਿ ਚਾਨਨ੍ਯਯੋਗੇਨ ਭਕ੍ਤਿਰਵ੍ਯਭਿਚਾਰਿਣੀ ।

ਵਿਵਿਕ੍ਤਦੇਸ਼ਸੇਵਿਤ੍ਵ-ਮਰਤਿਰ੍ਜਨਸਂਸਦਿ

॥ 9 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 11

ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।

ਏਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦਤੋऽਨ੍ਯਥਾ

॥ 10 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 12

ਜ੍ਞੇਯਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਮृਤਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।

ਅਨਾਦਿਮਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਾਸਦੁਚ੍ਯਤੇ

॥ 11 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 13

ਸਰ੍ਵਤਃਪਾਣਿਪਾਦਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਤੋऽਕ੍षਿਸ਼ਿਰੋਮੁਖਮ੍ ।

ਸਰ੍ਵਤਃਸ਼੍ਰੁਤਿਮਲ੍ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ

॥ 12 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 14

ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਭਾਸਂ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।

ਅਸਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਭृਚ੍ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਗੁਣਭੋਕ੍ਤृ ਚ

॥ 13 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 15

ਬਹਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਨਾਮਚਰਂ ਚਰਮੇਵ ਚ ।

ਸੂਕ੍ष੍ਮਤ੍ਵਾਤ੍ਤਦਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਦੂਰਸ੍ਥਂ ਚਾਨ੍ਤਿਕੇ ਚ ਤਤ੍

॥ 14 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 16

ਅਵਿਭਕ੍ਤਂ ਚ ਭੂਤੇषੁ ਵਿਭਕ੍ਤਮਿਵ ਚ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।

ਭੂਤਭਰ੍ਤृ ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਗ੍ਰਸਿष੍ਣੁ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁ ਚ

॥ 15 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 17

ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮਪਿ ਤਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤਮਸਃ ਪਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।

ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਜ੍ਞਾਨਗਮ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਵਿष੍ਠਿਤਮ੍

॥ 16 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 18

ਇਤਿ ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਚੋਕ੍ਤਂ ਸਮਾਸਤਃ ।

ਮਦ੍ਭਕ੍ਤ ਏਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਮਦ੍ਭਾਵਾਯੋਪਪਦ੍ਯਤੇ

॥ 17 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 19

ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਪੁਰੁषਂ ਚੈਵ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਨਾਦਿ ਉਭਾਵਪਿ ।

ਵਿਕਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਗੁਣਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਮ੍ਭਵਾਨ੍

॥ 18 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 20

ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਕਰ੍ਤृਤ੍ਵੇ ਹੇਤੁਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ।

ਪੁਰੁषਃ ਸੁਖਦੁਃਖਾਨਾਂ ਭੋਕ੍ਤृਤ੍ਵੇ ਹੇਤੁਰੁਚ੍ਯਤੇ

॥ 19 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 21

ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥੋ ਹਿ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਜਾਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ ।

ਕਾਰਣਂ ਗੁਣਸਙ੍ਗੋऽਸ੍ਯ ਸਦਸਦ੍ਯੋਨਿਜਨ੍ਮਸੁ

॥ 20 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 22

ਉਪਦ੍ਰष੍ਟਾਨੁਮਨ੍ਤਾ ਚ ਭਰ੍ਤਾ ਭੋਕ੍ਤਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।

ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤਿ ਚਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਹੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੁषਃ ਪਰਃ

॥ 21 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 23

ਯ ਏਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਚ ਗੁਣੈਃ ਸਹ ।

ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋऽਪਿ ਨ ਸ ਭੂਯੋऽਭਿਜਾਯਤੇ

॥ 22 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 24

ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਤ੍ਮਨਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਦਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ।

ਅਨ੍ਯੇ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਕਰ੍ਮਯੋਗੇਨ ਚਾਪਰੇ

॥ 23 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 25

ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵੇਵਮਜਾਨਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਨ੍ਯੇਭ੍ਯ ਉਪਾਸਤੇ ।

ਤੇऽਪਿ ਚਾਤਿਤਰਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਰਾਯਣਾਃ

॥ 24 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 26

ਯਾਵਤ੍ਸਞ੍ਜਾਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ ।

ਕ੍षੇਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਸਂਯੋਗਾਤ੍ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਭਰਤਰ੍षਭ

॥ 25 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 27

ਸਮਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।

ਵਿਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ

॥ 26 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 28

ਸਮਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।

ਨ ਹਿਨਸ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍

॥ 27 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 29

ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯੈਵ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।

ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਥਾਤ੍ਮਾਨਮਕਰ੍ਤਾਰਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ

॥ 28 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 30

ਯਦਾ ਭੂਤਪृਥਗ੍ਭਾਵ-ਮੇਕਸ੍ਥਮਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ ।

ਤਤ ਏਵ ਚ ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਤਦਾ

॥ 29 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 31

ਅਨਾਦਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣਤ੍ਵਾ-ਤ੍ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਯਮਵ੍ਯਯਃ ।

ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋऽਪਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਨ ਕਰੋਤਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ

॥ 30 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 32

ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਸੌਕ੍ष੍ਮ੍ਯਾਦਾਕਾਸ਼ਂ ਨੋਪਲਿਪ੍ਯਤੇ ।

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਵਸ੍ਥਿਤੋ ਦੇਹੇ ਤਥਾਤ੍ਮਾ ਨੋਪਲਿਪ੍ਯਤੇ

॥ 31 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 33

ਯਥਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤ੍ਯੇਕਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਲੋਕਮਿਮਂ ਰਵਿਃ ।

ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਕ੍षੇਤ੍ਰੀ ਤਥਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤਿ ਭਾਰਤ

॥ 32 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 34

ਕ੍षੇਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਯੋ-ਰੇਵਮਨ੍ਤਰਂ ਜ੍ਞਾਨਚਕ੍षੁषਾ ।

ਭੂਤਪ੍ਰਕृਤਿਮੋਕ੍षਂ ਚ ਯੇ ਵਿਦੁਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਰਮ੍

॥ 33 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 35

ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੂਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਕ੍षੇਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਜ੍ਞਵਿਭਾਗਯੋਗੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

॥ 34 ॥

ਸ਼੍ਲੋਕ 36