శ్రీమద్భగవద్గీతా మూలమ్ - ప్రథమోఽధ్యాయః

శ్రీమద్భగవద్గీతా మూలమ్ - ప్రథమోఽధ్యాయః

శ్లోక 1

ఓం శ్రీ పరమాత్మనే నమః

అథ ప్రథమోఽధ్యాయః ।

అర్జునవిషాదయోగః

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ

ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే సమవేతా యుయుత్సవః ।

మామకాః పాణ్డవాశ్చైవ కిమకుర్వత సఞ్జయ

శ్లోక 2

సఞ్జయ ఉవాచ

దృష్ట్వా తు పాణ్డవానీకం వ్యూఢం దుర్యోధనస్తదా ।

ఆచార్యముపసఙ్గమ్య రాజా వచనమబ్రవీత్

॥ 1 ॥

శ్లోక 3

పశ్యైతాం పాణ్డుపుత్రాణామాచార్య మహతీం చమూమ్ ।

వ్యూఢాం ద్రుపదపుత్రేణ తవ శిష్యేణ ధీమతా

॥ 2 ॥

శ్లోక 4

అత్ర శూరా మహేష్వాసా భీమార్జునసమా యుధి ।

యుయుధానో విరాటశ్చ ద్రుపదశ్చ మహారథః

॥ 3 ॥

శ్లోక 5

ధృష్టకేతుశ్చేకితానః కాశిరాజశ్చ వీర్యవాన్ ।

పురుజిత్కున్తిభోజశ్చ శైబ్యశ్చ నరపుఙ్గవః

॥ 4 ॥

శ్లోక 6

యుధామన్యుశ్చ విక్రాన్త ఉత్తమౌజాశ్చ వీర్యవాన్ ।

సౌభద్రో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వ ఏవ మహారథాః

॥ 5 ॥

శ్లోక 7

అస్మాకం తు విశిష్టా యే తాన్నిబోధ ద్విజోత్తమ ।

నాయకా మమ సైన్యస్య సఞ్జ్ఞార్థం తాన్బ్రవీమి తే

॥ 6 ॥

శ్లోక 8

భవాన్భీష్మశ్చ కర్ణశ్చ కృపశ్చ సమితిఞ్జయః ।

అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ సౌమదత్తిస్తథైవ చ

॥ 7 ॥

శ్లోక 9

అన్యే చ బహవః శూరా మదర్థే త్యక్తజీవితాః ।

నానాశస్త్రప్రహరణాః సర్వే యుద్ధవిశారదాః

॥ 8 ॥

శ్లోక 10

అపర్యాప్తం తదస్మాకం బలం భీష్మాభిరక్షితమ్ ।

పర్యాప్తం త్విదమేతేషాం బలం భీమాభిరక్షితమ్

॥ 9 ॥

శ్లోక 11

అయనేషు చ సర్వేషు యథాభాగమవస్థితాః ।

భీష్మమేవాభిరక్షన్తు భవన్తః సర్వ ఏవ హి

॥ 10 ॥

శ్లోక 12

తస్య సఞ్జనయన్హర్షం కురువృద్ధః పితామహః ।

సింహనాదం వినద్యోచ్చైః శఙ్ఖం దధ్మౌ ప్రతాపవాన్

॥ 11 ॥

శ్లోక 13

తతః శఙ్ఖాశ్చ భేర్యశ్చ పణవానకగోముఖాః ।

సహసైవాభ్యహన్యన్త స శబ్దస్తుములోఽభవత్

॥ 12 ॥

శ్లోక 14

తతః శ్వేతైర్హయైర్యుక్తే మహతి స్యన్దనే స్థితౌ ।

మాధవః పాణ్డవశ్చైవ దివ్యౌ శఙ్ఖౌ ప్రదఘ్మతుః

॥ 13 ॥

శ్లోక 15

పాఞ్చజన్యం హృషీకేశో దేవదత్తం ధనఞ్జయః ।

పౌణ్డ్రం దధ్మౌ మహాశఙ్ఖం భీమకర్మా వృకోదరః

॥ 14 ॥

శ్లోక 16

అనన్తవిజయం రాజా కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।

నకులః సహదేవశ్చ సుఘోషమణిపుష్పకౌ

॥ 15 ॥

శ్లోక 17

కాశ్యశ్చ పరమేష్వాసః శిఖణ్డీ చ మహారథః ।

ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాత్యకిశ్చాపరాజితః

॥ 16 ॥

శ్లోక 18

ద్రుపదో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వశః పృథివీపతే ।

సౌభద్రశ్చ మహాబాహుః శఙ్ఖాన్దధ్ముః పృథక్పృథక్

॥ 17 ॥

శ్లోక 19

స ఘోషో ధార్తరాష్ట్రాణాం హృదయాని వ్యదారయత్ ।

నభశ్చ పృథివీం చైవ తుములో వ్యనునాదయన్

॥ 18 ॥

శ్లోక 20

అథ వ్యవస్థితాన్దృష్ట్వా ధార్తరాష్ట్రాన్కపిధ్వజః ।

ప్రవృత్తే శస్త్రసమ్పాతే ధనురుద్యమ్య పాణ్డవః

॥ 19 ॥

శ్లోక 21

హృషీకేశం తదా వాక్యమిదమాహ మహీపతే।

అర్జున ఉవాచ

సేనయోరుభయోర్మధ్యే రథం స్థాపయ మేఽచ్యుత

॥ 20 ॥

శ్లోక 22

యావదేతాన్నిరీక్షేఽహం యోద్ధుకామానవస్థితాన్ ।

కైర్మయా సహ యోద్ధవ్యమస్మిన్రణసముద్యమే

॥ 21 ॥

శ్లోక 23

యోత్స్యమానానవేక్షేఽహం య ఏతేఽత్ర సమాగతాః ।

ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్బుద్ధేర్యుద్ధే ప్రియచికీర్షవః

॥ 22 ॥

శ్లోక 24

సఞ్జయ ఉవాచ

ఏవముక్తో హృషీకేశో గుడాకేశేన భారత ।

సేనయోరుభయోర్మధ్యే స్థాపయిత్వా రథోత్తమమ్

॥ 23 ॥

శ్లోక 25

భీష్మద్రోణప్రముఖతః సర్వేషాం చ మహీక్షితామ్ ।

ఉవాచ పార్థ పశ్యైతాన్సమవేతాన్కురూనితి

॥ 24 ॥

శ్లోక 26

తత్రాపశ్యత్స్థితాన్పార్థః పితౄనథ పితామహాన్ ।

ఆచార్యాన్మాతులాన్భ్రాతౄన్పుత్రాన్పౌత్రాన్సఖీంస్తథా

॥ 25 ॥

శ్లోక 27

శ్వశురాన్సుహృదశ్చైవ సేనయోరుభయోరపి ।

తాన్సమీక్ష్య స కౌన్తేయః సర్వాన్బన్ధూనవస్థితాన్

॥ 26 ॥

శ్లోక 28

కృపయా పరయావిష్టో విషీదన్నిదమబ్రవీత్।

అర్జున ఉవాచ

దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ యుయుత్సుం సముపస్థితమ్

॥ 27 ॥

శ్లోక 29

సీదన్తి మమ గాత్రాణి ముఖం చ పరిశుష్యతి ।

వేపథుశ్చ శరీరే మే రోమహర్షశ్చ జాయతే

॥ 28 ॥

శ్లోక 30

గాణ్డీవం స్రంసతే హస్తాత్త్వక్చైవ పరిదహ్యతే ।

న చ శక్నోమ్యవస్థాతుం భ్రమతీవ చ మే మనః

॥ 29 ॥

శ్లోక 31

నిమిత్తాని చ పశ్యామి విపరీతాని కేశవ ।

న చ శ్రేయోఽనుపశ్యామి హత్వా స్వజనమాహవే

॥ 30 ॥

శ్లోక 32

న కాఙ్క్షే విజయం కృష్ణ న చ రాజ్యం సుఖాని చ ।

కిం నో రాజ్యేన గోవిన్ద కిం భోగైర్జీవితేన వా

॥ 31 ॥

శ్లోక 33

యేషామర్థే కాఙ్క్షితం నో రాజ్యం భోగాః సుఖాని చ ।

త ఇమేఽవస్థితా యుద్ధే ప్రాణాంస్త్యక్త్వా ధనాని చ

॥ 32 ॥

శ్లోక 34

ఆచార్యాః పితరః పుత్రాస్తథైవ చ పితామహాః ।

మాతులాః శ్వశురాః పౌత్రాః శ్యాలాః సమ్బన్ధినస్తథా

॥ 33 ॥

శ్లోక 35

ఏతాన్న హన్తుమిచ్ఛామి ఘ్నతోఽపి మధుసూదన ।

అపి త్రైలోక్యరాజ్యస్య హేతోః కిం ను మహీకృతే

॥ 34 ॥

శ్లోక 36

నిహత్య ధార్తరాష్ట్రాన్నః కా ప్రీతిః స్యాజ్జనార్దన ।

పాపమేవాశ్రయేదస్మాన్హత్వైతానాతతాయినః

॥ 35 ॥

శ్లోక 37

తస్మాన్నార్హా వయం హన్తుం ధార్తరాష్ట్రాన్స్వబాన్ధవాన్ ।

స్వజనం హి కథం హత్వా సుఖినః స్యామ మాధవ

॥ 36 ॥

శ్లోక 38

యద్యప్యేతే న పశ్యన్తి లోభోపహతచేతసః ।

కులక్షయకృతం దోషం మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్

॥ 37 ॥

శ్లోక 39

కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః పాపాదస్మాన్నివర్తితుమ్ ।

కులక్షయకృతం దోషం ప్రపశ్యద్భిర్జనార్దన

॥ 38 ॥

శ్లోక 40

కులక్షయే ప్రణశ్యన్తి కులధర్మాః సనాతనాః ।

ధర్మే నష్టే కులం కృత్స్నమధర్మోఽభిభవత్యుత

॥ 39 ॥

శ్లోక 41

అధర్మాభిభవాత్కృష్ణ ప్రదుష్యన్తి కులస్త్రియః ।

స్త్రీషు దుష్టాసు వార్ష్ణేయ జాయతే వర్ణసఙ్కరః

॥ 40 ॥

శ్లోక 42

సఙ్కరో నరకాయైవ కులఘ్నానాం కులస్య చ ।

పతన్తి పితరో హ్యేషాం లుప్తపిణ్డోదకక్రియాః

॥ 41 ॥

శ్లోక 43

దోషైరేతైః కులఘ్నానాం వర్ణసఙ్కరకారకైః ।

ఉత్సాద్యన్తే జాతిధర్మాః కులధర్మాశ్చ శాశ్వతాః

॥ 42 ॥

శ్లోక 44

ఉత్సన్నకులధర్మాణాం మనుష్యాణాం జనార్దన ।

నరకేఽనియతం వాసో భవతీత్యనుశుశ్రుమ

॥ 43 ॥

శ్లోక 45

అహో బత మహత్పాపం కర్తుం వ్యవసితా వయమ్ ।

యద్రాజ్యసుఖలోభేన హన్తుం స్వజనముద్యతాః

॥ 44 ॥

శ్లోక 46

యది మామప్రతీకారమశస్త్రం శస్త్రపాణయః ।

ధార్తరాష్ట్రా రణే హన్యుస్తన్మే క్షేమతరం భవేత్

॥ 45 ॥

శ్లోక 47

సఞ్జయ ఉవాచ ।

ఏవముక్త్వార్జునః సఙ్ఖ్యే రథోపస్థ ఉపావిశత్ ।

విసృజ్య సశరం చాపం శోకసంవిగ్నమానసః

॥ 46 ॥

శ్లోక 48

ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే

శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే అర్జునవిషాదయోగో నామ ప్రథమోఽధ్యాయః

॥ 47 ॥

శ్లోక 49