Sri Surya Upanishad

ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯୋପନିଷଦ୍

ଶ୍ଲୋକ 1

ଓ-ମ୍ଭ॒ଦ୍ର-ଙ୍କର୍ଣେ॑ଭି-ଶ୍ଶୃଣୁ॒ଯାମ॑ ଦେଵାଃ । ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପ॑ଶ୍ଯେମା॒କ୍ଷଭି॒ର୍ଯଜ॑ତ୍ରାଃ । ସ୍ଥି॒ରୈରଙ୍ଗୈ᳚ସ୍ତୁଷ୍ଟୁ॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ସ୍ତ॒ନୂଭିଃ॑ । ଵ୍ଯଶେ॑ମ ଦେ॒ଵହି॑ତଂ॒-ଯଁଦାଯୁଃ॑ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧଶ୍ର॑ଵାଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନଃ॑ ପୂ॒ଷା ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦାଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋ॒ ଅରି॑ଷ୍ଟନେମିଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦଧାତୁ । ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥

ଓଁ ଅଥ ସୂର୍ଯାଥର୍ଵାଙ୍ଗିରସଂ-ଵ୍ଯାଁ᳚ଖ୍ଯାସ୍ଯା॒ମଃ । ବ୍ରହ୍ମା ଋ॒ଷିଃ । ଗାଯ॑ତ୍ରୀ ଛ॒ନ୍ଦଃ । ଆଦି॑ତ୍ଯୋ ଦେ॒ଵତା । ହଂସଃ॑ ସୋ॒-ଽହମଗ୍ନିନାରାଯଣ ଯୁ॑କ୍ତ-ମ୍ବୀ॒ଜମ୍ । ହୃଲ୍ଲେ॑ଖା ଶ॒କ୍ତିଃ । ଵିଯଦାଦିସର୍ଗସଂ​ଯୁଁ॑କ୍ତ-ଙ୍କୀ॒ଲକମ୍ । ଚତୁର୍ଵିଧପୁରୁଷାର୍ଥ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥେ ଵି॑ନିଯୋ॒ଗଃ ।

ଷଟ୍‍ସ୍ଵରାରୂଢେ॑ନ ବୀଜେ॒ନ ଷଡ॑ଙ୍ଗଂ ର॒କ୍ତାମ୍ବୁ॑ଜସଂସ୍ଥି॒ତଂ ସପ୍ତାଶ୍ଵ॑ରଥି॒ନଂ ହିର॑ଣ୍ଯଵ॒ର୍ଣ-ଞ୍ଚ॑ତୁର୍ଭୁ॒ଜ-ମ୍ପଦ୍ମଦ୍ଵଯା-ଽଭଯଵର॑ଦହ॒ସ୍ତ-ଙ୍କାଲଚକ୍ର॑ପ୍ରଣେତା॒ରଂ ଶ୍ରୀସୂର୍ଯନାରାଯ॒ଣଂ-ଯଁ ଏ॑ଵଂ-ଵେଁ॒ଦ ସ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ ।

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵଃ॑ । ତତ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ । ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ । ସୂର୍ଯା॒ଦ୍ଵୈ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ । ସୂର୍ଯା᳚ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପର୍ଜନ୍ଯୋ᳚-ଽନ୍ନମା॒ତ୍ମା ।

ନମ॑ସ୍ତେ ଆଦିତ୍ଯ । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ଙ୍କର୍ମ॑ କର୍ତାସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା॑-ଽସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣୁ॑ରସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷଂ॒ ରୁଦ୍ରୋ॑-ଽସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒ମୃଗ॑ସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷଂ॒-ଯଁଜୁ॑ରସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷଂ॒ ସାମା॑ସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ଯକ୍ଷ॒ମଥ॑ର୍ଵାସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॒-ଽସି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଦ୍ଵା॑ଯୁର୍ଜା॒ଯତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଦ୍ଭୂ॑ମିର୍ଜା॒ଯତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଦାପୋ॑ ଜାଯ॒ନ୍ତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଜାଯ॒ତେ ।

ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଦ୍ଵ୍ଯୋମ ଦିଶୋ॑ ଜାଯ॒ନ୍ତେ ।

ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଦ୍ଦେ॑ଵା ଜାଯ॒ନ୍ତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଦ୍ଵେ॑ଦା ଜାଯ॒ନ୍ତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵା ଏ॒ଷ ଏ॒ତନ୍ମ॒ଣ୍ଡଲ॒-ନ୍ତପ॑ତି । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ-ଽନ୍ତଃକରଣ ମନୋବୁଦ୍ଧି ଚିତ୍ତା॑ହଙ୍କା॒ରାଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ଵ୍ଯାନ-ସ୍ସମାନୋଦାନୋ-ଽପା॑ନଃ ପ୍ରା॒ଣଃ ।

ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ଶ୍ରୋତ୍ର ତ୍ଵକ୍ଚକ୍ଷୂରସ॑ନଘ୍ରା॒ଣାଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ଵାକ୍ପାଣିପାଦପା॑ଯୂପ॒ସ୍ଥାଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍​ଶରୂପର॑ସଗ॒ନ୍ଧାଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଵୈ ଵଚନାଦାନାଗମନ ଵିସ॑ର୍ଗାନ॒ନ୍ଦାଃ । ଆନନ୍ଦମଯୋ ଵିଜ୍ଞାନମଯୋ ଵିଜ୍ଞାନଘନ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯଃ । ନମୋ ମିତ୍ରାଯ ଭାନଵେ ମୃତ୍ଯୋ᳚ର୍ମା ପା॒ହି । ଭ୍ରାଜିଷ୍ଣଵେ ଵିଶ୍ଵହେତ॑ଵେ ନ॒ମଃ ।

ସୂର୍ଯାଦ୍ଭଵନ୍ତି॑ ଭୂତା॒ନି ସୂର୍ଯେଣ ପାଲି॑ତାନି॒ ତୁ । ସୂର୍ଯେ ଲଯ-ମ୍ପ୍ରା᳚ପ୍ନୁଵ॒ନ୍ତି ଯ-ସ୍ସୂର୍ଯ-ସ୍ସୋ-ଽହ॑ମେଵ॒ ଚ । ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ନୋ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ନ ଉ॒ତ ପ॒ର୍ଵତଃ॑ । ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଧା॒ତା ଦ॑ଧାତୁ ନଃ ।

ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାଯ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ସହସ୍ରକିର॒ଣାଯ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନଃ॑ ସୂର୍ଯଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ।

ସ॒ଵି॒ତା ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ତା᳚-ଥ୍ସଵି॒ତା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସଵି॒ତୋତ୍ତ॒ରାତ୍ତା᳚-ଥ୍ସଵି॒ତା-ଽଧ॒ରାତ୍ତା᳚-ଥ୍ସଵି॒ତା ନଃ॑ ସୁଵତୁ ସ॒ର୍ଵତା᳚ତିଗ୍ଂ ସଵି॒ତା ନୋ᳚ ରାସତା-ନ୍ଦୀର୍ଘ॒ମାଯୁଃ॑ ।

ଓମିତ୍ଯେକାକ୍ଷ॑ର-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମ । ଘୃଣି॒ରିତି॒ ଦ୍ଵେ ଅ॒କ୍ଷରେ᳚ । ସୂର୍ଯ॒ ଇତ୍ଯକ୍ଷ॑ରଦ୍ଵ॒ଯମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ ଇତି॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯକ୍ଷ॑ରାଣି । ଏତସ୍ଯୈଵ ସୂର୍ଯସ୍ଯାଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରୋ ମ॒ନୁଃ ।

ଯ-ସ୍ସଦାହରହ॑ର୍ଜପ॒ତି ସ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣୋ ଭ॒ଵତି ସ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣୋ ଭ॒ଵତି । ସୂର୍ଯାଭିମୁ॑ଖୋ ଜ॒ପ୍ତ୍ଵା ମହାଵ୍ଯାଧି ଭଯା᳚-ତ୍ପ୍ରମୁ॒ଚ୍ଯତେ । ଅଲ॑କ୍ଷ୍ମୀର୍ନ॒ଶ୍ଯତି । ଅଭକ୍ଷ୍ଯ ଭକ୍ଷଣା-ତ୍ପୂ॑ତୋ ଭ॒ଵତି । ଅଗମ୍ଯାଗମନା-ତ୍ପୂ॑ତୋ ଭ॒ଵତି । ପତିତ ସମ୍ଭାଷଣା-ତ୍ପୂ॑ତୋ ଭ॒ଵତି । ଅସ-ଥ୍ସମ୍ଭାଷଣା-ତ୍ପୂ॑ତୋ ଭ॒ଵତି । ଅସ-ଥ୍ସମ୍ଭାଷଣାତ୍ପୂ॑ତୋ ଭ॒ଵତି ।

ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସୂର୍ଯାଭି॑ମୁଖଃ ପ॒ଠେତ୍ । ସଦ୍ଯୋତ୍ପନ୍ନପଞ୍ଚମହାପାତକା᳚-ତ୍ପ୍ରମୁ॒ଚ୍ଯତେ । ସୈଷା ସାଵି॑ତ୍ରୀଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯା-ନ୍ନ କିଞ୍ଚିଦପି ନ କସ୍ମୈଚି॑-ତ୍ପ୍ରଶଂ॒ସଯେତ୍ । ଯ ଏ॒ତା-ମ୍ମହାଭାଗଃ ପ୍ରା॑ତଃ ପ॒ଠତି ସ ଭାଗ୍ଯ॑ଵାନ୍ ଜା॒ଯତେ ପ॑ଶୂନ୍ଵି॒ନ୍ଦତି । ଵେଦା᳚ର୍ଥଂ-ଲଁ॒ଭତେ । ତ୍ରିକାଲମେ॑ତଜ୍ଜ॒ପ୍ତ୍ଵା କ୍ରତୁଶତଫଲମ॑ଵାପ୍ନୋ॒ତି । ହସ୍ତାଦି॑ତ୍ଯେ ଜ॒ପତି ସ ମହାମୃ॑ତ୍ଯୁ-ନ୍ତ॒ରତି ସ ମହାମୃ॑ତ୍ଯୁ-ନ୍ତ॒ରତି ଯ ଏ॑ଵଂ-ଵେଁ॒ଦ । ଇତ୍ଯୁ॑ପ॒ନିଷ॑ତ୍ ।

ଓ-ମ୍ଭ॒ଦ୍ର-ଙ୍କର୍ଣେ॑ଭି-ଶ୍ଶୃଣୁ॒ଯାମ॑ ଦେଵାଃ । ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପ॑ଶ୍ଯେମା॒କ୍ଷଭି॒ର୍ଯଜ॑ତ୍ରାଃ । ସ୍ଥି॒ରୈରଙ୍ଗୈ᳚ସ୍ତୁଷ୍ଟୁ॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ସ୍ତ॒ନୂଭିଃ॑ । ଵ୍ଯଶେ॑ମ ଦେ॒ଵହି॑ତଂ॒-ଯଁଦାଯୁଃ॑ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧଶ୍ର॑ଵାଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନଃ॑ ପୂ॒ଷା ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦାଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋ॒ ଅରି॑ଷ୍ଟନେମିଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦଧାତୁ । ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥