Sri Rama Charita Manasa
Sri Rama Charita Manasa
Sri Rama Charita Manasa
shrI rAma charita mAnasa - sundarakANDa
shloka 1
shrIjAnakIvallabho vijayate
shrIrAmacharitamAnasa
pa~nchama sopAna (sundarakANDa)
shAntaM shAshvatamaprameyamanaghaM nirvANashAntipradaM
brahmAshambhuphaNIndrasevyamanishaM vedAntavedyaM vibhum |
rAmAkhyaM jagadIshvaraM suraguruM mAyAmanuShyaM hariM
vande.ahaM karuNAkaraM raghuvaraM bhUpAlachUDa़AmaNim || 1 ||
nAnyA spRRihA raghupate hRRidaye.asmadIye
satyaM vadAmi cha bhavAnakhilAntarAtmA|
bhaktiM prayachCha raghupu~Ngava nirbharAM me
kAmAdidoSharahitaM kuru mAnasaM cha || 2 ||
atulitabaladhAmaM hemashailAbhadehaM
danujavanakRRishAnuM j~nAninAmagragaNyam|
sakalaguNanidhAnaM vAnarANAmadhIshaM
raghupatipriyabhaktaM vAtajAtaM namAmi || 3 ||
jAmavanta ke bachana suhAe| suni hanumanta hRRidaya ati bhAe ||
taba lagi mohi parikhehu tumha bhAI| sahi dukha kanda mUla phala khAI ||
jaba lagi AvauM sItahi dekhI| hoihi kAju mohi haraSha biseShI ||
yaha kahi nAi sabanhi kahu.N mAthA| chaleu haraShi hiya.N dhari raghunAthA ||
sindhu tIra eka bhUdhara sundara| kautuka kUdi chaDha़eu tA Upara ||
bAra bAra raghubIra sa.NbhArI| tarakeu pavanatanaya bala bhArI ||
jehiM giri charana dei hanumantA| chaleu so gA pAtAla turantA ||
jimi amogha raghupati kara bAnA| ehI bhA.Nti chaleu hanumAnA ||
jalanidhi raghupati dUta bichArI| taiM mainAka hohi shramahArI ||
do. hanUmAna tehi parasA kara puni kInha pranAma|
rAma kAju kInheM binu mohi kahA.N bishrAma || 1 ||
jAta pavanasuta devanha dekhA| jAnaiM kahu.N bala buddhi biseShA ||
surasA nAma ahinha kai mAtA| paThinhi Ai kahI tehiM bAtA ||
Aju suranha mohi dInha ahArA| sunata bachana kaha pavanakumArA ||
rAma kAju kari phiri maiM AvauM| sItA ki sudhi prabhuhi sunAvaum ||
taba tava badana paiThihu.N AI| satya kahu.N mohi jAna de mAI ||
kabanehu.N jatana dei nahiM jAnA| grasasi na mohi kaheu hanumAnA ||
jojana bhari tehiM badanu pasArA| kapi tanu kInha duguna bistArA ||
soraha jojana mukha tehiM ThayU| turata pavanasuta battisa bhayU ||
jasa jasa surasA badanu baDha़AvA| tAsu dUna kapi rUpa dekhAvA ||
sata jojana tehiM Anana kInhA| ati laghu rUpa pavanasuta lInhA ||
badana piThi puni bAhera AvA| mAgA bidA tAhi siru nAvA ||
mohi suranha jehi lAgi paThAvA| budhi bala maramu tora mai pAvA ||
do. rAma kAju sabu karihahu tumha bala buddhi nidhAna|
AsiSha deha gI so haraShi chaleu hanumAna || 2 ||
nisichari eka sindhu mahu.N rahI| kari mAyA nabhu ke khaga gahI ||
jIva jantu je gagana uDa़AhIM| jala biloki tinha kai pariChAhIm ||
gahi ChAha.N saka so na uDa़AI| ehi bidhi sadA gaganachara khAI ||
soi Chala hanUmAna kaha.N kInhA| tAsu kapaTu kapi turatahiM chInhA ||
tAhi mAri mArutasuta bIrA| bAridhi pAra gayu matidhIrA ||
tahA.N jAi dekhI bana sobhA| gunjata chancharIka madhu lobhA ||
nAnA taru phala phUla suhAe| khaga mRRiga bRRinda dekhi mana bhAe ||
saila bisAla dekhi eka AgeM| tA para dhAi chaDheu bhaya tyAgem ||
umA na kaChu kapi kai adhikAI| prabhu pratApa jo kAlahi khAI ||
giri para chaDhi la~NkA tehiM dekhI| kahi na jAi ati durga biseShI ||
ati uta~Nga jalanidhi chahu pAsA| kanaka koTa kara parama prakAsA ||
ChaM=kanaka koTa bichitra mani kRRita sundarAyatanA ghanA|
chuhaTTa haTTa subaTTa bIthIM chAru pura bahu bidhi banA ||
gaja bAji khachchara nikara padachara ratha barUthinha ko ganai ||
bahurUpa nisichara jUtha atibala sena baranata nahiM banai || 1 ||
bana bAga upabana bATikA sara kUpa bApIM sohahIM|
nara nAga sura gandharba kanyA rUpa muni mana mohahIm ||
kahu.N mAla deha bisAla saila samAna atibala garjahIM|
nAnA akhArenha bhirahiM bahu bidhi eka ekanha tarjahIm || 2 ||
kari jatana bhaTa koTinha bikaTa tana nagara chahu.N disi rachChahIM|
kahu.N mahiSha mAnaShu dhenu khara aja khala nisAchara bhachChahIm ||
ehi lAgi tulasIdAsa inha kI kathA kaChu eka hai kahI|
raghubIra sara tIratha sarIranhi tyAgi gati paihahiM sahI || 3 ||
do. pura rakhavAre dekhi bahu kapi mana kInha bichAra|
ati laghu rUpa dharauM nisi nagara karauM pisAra || 3 ||
masaka samAna rUpa kapi dharI| la~Nkahi chaleu sumiri naraharI ||
nAma la~NkinI eka nisicharI| so kaha chalesi mohi nindarI ||
jAnehi nahIM maramu saTha morA| mora ahAra jahA.N lagi chorA ||
muThikA eka mahA kapi hanI| rudhira bamata dharanIM DhanamanI ||
puni sambhAri uThi so la~NkA| jori pAni kara binaya saMsakA ||
jaba rAvanahi brahma bara dInhA| chalata bira~nchi kahA mohi chInhA ||
bikala hosi taiM kapi keM mAre| taba jAnesu nisichara sa~NghAre ||
tAta mora ati punya bahUtA| dekheu.N nayana rAma kara dUtA ||
do. tAta svarga apabarga sukha dharia tulA eka a~Nga|
tUla na tAhi sakala mili jo sukha lava satasa~Nga || 4 ||
prabisi nagara kIje saba kAjA| hRRidaya.N rAkhi kausalapura rAjA ||
garala sudhA ripu karahiM mitAI| gopada sindhu anala sitalAI ||
garuDa़ sumeru renU sama tAhI| rAma kRRipA kari chitavA jAhI ||
ati laghu rUpa dhareu hanumAnA| paiThA nagara sumiri bhagavAnA ||
mandira mandira prati kari sodhA| dekhe jaha.N taha.N aganita jodhA ||
gayu dasAnana mandira mAhIM| ati bichitra kahi jAta so nAhIm ||
sayana kie dekhA kapi tehI| mandira mahu.N na dIkhi baidehI ||
bhavana eka puni dIkha suhAvA| hari mandira taha.N bhinna banAvA ||
do. rAmAyudha a~Nkita gRRiha sobhA barani na jAi|
nava tulasikA bRRinda taha.N dekhi haraShi kapirAi || 5 ||
la~NkA nisichara nikara nivAsA| ihA.N kahA.N sajjana kara bAsA ||
mana mahu.N taraka karai kapi lAgA| tehIM samaya bibhIShanu jAgA ||
rAma rAma tehiM sumirana kInhA| hRRidaya.N haraSha kapi sajjana chInhA ||
ehi sana haThi karihu.N pahichAnI| sAdhu te hoi na kAraja hAnI ||
bipra rupa dhari bachana sunAe| sunata bibhIShaNa uThi taha.N Ae ||
kari pranAma pU.NChI kusalAI| bipra kahahu nija kathA bujhAI ||
kI tumha hari dAsanha maha.N koI| moreM hRRidaya prIti ati hoI ||
kI tumha rAmu dIna anurAgI| Ayahu mohi karana baDa़bhAgI ||
do. taba hanumanta kahI saba rAma kathA nija nAma|
sunata jugala tana pulaka mana magana sumiri guna grAma || 6 ||
sunahu pavanasuta rahani hamArI| jimi dasananhi mahu.N jIbha bichArI ||
tAta kabahu.N mohi jAni anAthA| karihahiM kRRipA bhAnukula nAthA ||
tAmasa tanu kaChu sAdhana nAhIM| prIti na pada saroja mana mAhIm ||
aba mohi bhA bharosa hanumantA| binu harikRRipA milahiM nahiM santA ||
jau raghubIra anugraha kInhA| tau tumha mohi darasu haThi dInhA ||
sunahu bibhIShana prabhu kai rItI| karahiM sadA sevaka para prItI ||
kahahu kavana maiM parama kulInA| kapi cha~nchala sabahIM bidhi hInA ||
prAta lei jo nAma hamArA| tehi dina tAhi na milai ahArA ||
do. asa maiM adhama sakhA sunu mohU para raghubIra|
kInhI kRRipA sumiri guna bhare bilochana nIra || 7 ||
jAnatahU.N asa svAmi bisArI| phirahiM te kAhe na hohiM dukhArI ||
ehi bidhi kahata rAma guna grAmA| pAvA anirbAchya bishrAmA ||
puni saba kathA bibhIShana kahI| jehi bidhi janakasutA taha.N rahI ||
taba hanumanta kahA sunu bhrAtA| dekhI chahu.N jAnakI mAtA ||
juguti bibhIShana sakala sunAI| chaleu pavanasuta bidA karAI ||
kari soi rUpa gayu puni tahavA.N| bana asoka sItA raha jahavA.N ||
dekhi manahi mahu.N kInha pranAmA| baiThehiM bIti jAta nisi jAmA ||
kRRisa tana sIsa jaTA eka benI| japati hRRidaya.N raghupati guna shrenI ||
do. nija pada nayana die.N mana rAma pada kamala lIna|
parama dukhI bhA pavanasuta dekhi jAnakI dIna || 8 ||
taru pallava mahu.N rahA lukAI| kari bichAra karauM kA bhAI ||
tehi avasara rAvanu taha.N AvA| sa~Nga nAri bahu kie.N banAvA ||
bahu bidhi khala sItahi samujhAvA| sAma dAna bhaya bheda dekhAvA ||
kaha rAvanu sunu sumukhi sayAnI| mandodarI Adi saba rAnI ||
tava anucharIM karu.N pana morA| eka bAra biloku mama orA ||
tRRina dhari oTa kahati baidehI| sumiri avadhapati parama sanehI ||
sunu dasamukha khadyota prakAsA| kabahu.N ki nalinI kari bikAsA ||
asa mana samujhu kahati jAnakI| khala sudhi nahiM raghubIra bAna kI ||
saTha sUne hari Anehi mohi| adhama nilajja lAja nahiM tohI ||
do. Apuhi suni khadyota sama rAmahi bhAnu samAna|
paruSha bachana suni kADha़i asi bolA ati khisiAna || 9 ||
sItA taiM mama kRRita apamAnA| kaTihu.N tava sira kaThina kRRipAnA ||
nAhiM ta sapadi mAnu mama bAnI| sumukhi hoti na ta jIvana hAnI ||
syAma saroja dAma sama sundara| prabhu bhuja kari kara sama dasakandhara ||
so bhuja kaNTha ki tava asi ghorA| sunu saTha asa pravAna pana morA ||
chandrahAsa haru mama paritApaM| raghupati biraha anala sa~njAtam ||
sItala nisita bahasi bara dhArA| kaha sItA haru mama dukha bhArA ||
sunata bachana puni mArana dhAvA| mayatanayA.N kahi nIti bujhAvA ||
kahesi sakala nisicharinha bolAI| sItahi bahu bidhi trAsahu jAI ||
mAsa divasa mahu.N kahA na mAnA| tau maiM mArabi kADha़i kRRipAnA ||
do. bhavana gayu dasakandhara ihA.N pisAchini bRRinda|
sItahi trAsa dekhAvahi dharahiM rUpa bahu manda || 10 ||
trijaTA nAma rAchChasI ekA| rAma charana rati nipuna bibekA ||
sabanhau boli sunAesi sapanA| sItahi sei karahu hita apanA ||
sapaneM bAnara la~NkA jArI| jAtudhAna senA saba mArI ||
khara ArUDha़ nagana dasasIsA| muNDita sira khaNDita bhuja bIsA ||
ehi bidhi so dachChina disi jAI| la~NkA manahu.N bibhIShana pAI ||
nagara phirI raghubIra dohAI| taba prabhu sItA boli paThAI ||
yaha sapanA meM kahu.N pukArI| hoihi satya ge.N dina chArI ||
tAsu bachana suni te saba DarIM| janakasutA ke charananhi parIm ||
do. jaha.N taha.N gIM sakala taba sItA kara mana socha|
mAsa divasa bIteM mohi mArihi nisichara pocha || 11 ||
trijaTA sana bolI kara jorI| mAtu bipati sa~Ngini taiM morI ||
tajauM deha karu begi upAI| dusahu birahu aba nahiM sahi jAI ||
Ani kATha rachu chitA banAI| mAtu anala puni dehi lagAI ||
satya karahi mama prIti sayAnI| sunai ko shravana sUla sama bAnI ||
sunata bachana pada gahi samujhAesi| prabhu pratApa bala sujasu sunAesi ||
nisi na anala mila sunu sukumArI| asa kahi so nija bhavana sidhArI ||
kaha sItA bidhi bhA pratikUlA| milahi na pAvaka miTihi na sUlA ||
dekhiata pragaTa gagana a~NgArA| avani na Avata eku tArA ||
pAvakamaya sasi stravata na AgI| mAnahu.N mohi jAni hatabhAgI ||
sunahi binaya mama biTapa asokA| satya nAma karu haru mama sokA ||
nUtana kisalaya anala samAnA| dehi agini jani karahi nidAnA ||
dekhi parama birahAkula sItA| so Chana kapihi kalapa sama bItA ||
so. kapi kari hRRidaya.N bichAra dInhi mudrikA DArI taba|
janu asoka a~NgAra dInhi haraShi uThi kara gaheu || 12 ||
taba dekhI mudrikA manohara| rAma nAma a~Nkita ati sundara ||
chakita chitava mudarI pahichAnI| haraSha biShAda hRRidaya.N akulAnI ||
jIti ko saki ajaya raghurAI| mAyA teM asi rachi nahiM jAI ||
sItA mana bichAra kara nAnA| madhura bachana boleu hanumAnA ||
rAmachandra guna baranaiM lAgA| sunatahiM sItA kara dukha bhAgA ||
lAgIM sunaiM shravana mana lAI| Adihu teM saba kathA sunAI ||
shravanAmRRita jehiM kathA suhAI| kahi so pragaTa hoti kina bhAI ||
taba hanumanta nikaTa chali gayU| phiri baiNThIM mana bisamaya bhayU ||
rAma dUta maiM mAtu jAnakI| satya sapatha karunAnidhAna kI ||
yaha mudrikA mAtu maiM AnI| dInhi rAma tumha kaha.N sahidAnI ||
nara bAnarahi saNga kahu kaiseM| kahi kathA bhi saNgati jaisem ||
do. kapi ke bachana saprema suni upajA mana bisvAsa ||
jAnA mana krama bachana yaha kRRipAsindhu kara dAsa || 13 ||
harijana jAni prIti ati gADha़I| sajala nayana pulakAvali bADha़I ||
bUDa़ta biraha jaladhi hanumAnA| bhayu tAta moM kahu.N jalajAnA ||
aba kahu kusala jAu.N balihArI| anuja sahita sukha bhavana kharArI ||
komalachita kRRipAla raghurAI| kapi kehi hetu dharI niThurAI ||
sahaja bAni sevaka sukha dAyaka| kabahu.Nka surati karata raghunAyaka ||
kabahu.N nayana mama sItala tAtA| hoihahi nirakhi syAma mRRidu gAtA ||
bachanu na Ava nayana bhare bArI| ahaha nAtha hauM nipaTa bisArI ||
dekhi parama birahAkula sItA| bolA kapi mRRidu bachana binItA ||
mAtu kusala prabhu anuja sametA| tava dukha dukhI sukRRipA niketA ||
jani jananI mAnahu jiya.N UnA| tumha te premu rAma keM dUnA ||
do. raghupati kara sandesu aba sunu jananI dhari dhIra|
asa kahi kapi gada gada bhayu bhare bilochana nIra || 14 ||
kaheu rAma biyoga tava sItA| mo kahu.N sakala bhe biparItA ||
nava taru kisalaya manahu.N kRRisAnU| kAlanisA sama nisi sasi bhAnU ||
kubalaya bipina kunta bana sarisA| bArida tapata tela janu barisA ||
je hita rahe karata tei pIrA| uraga svAsa sama tribidha samIrA ||
kahehU teM kaChu dukha ghaTi hoI| kAhi kahauM yaha jAna na koI ||
tattva prema kara mama aru torA| jAnata priyA eku manu morA ||
so manu sadA rahata tohi pAhIM| jAnu prIti rasu etenahi mAhIm ||
prabhu sandesu sunata baidehI| magana prema tana sudhi nahiM tehI ||
kaha kapi hRRidaya.N dhIra dharu mAtA| sumiru rAma sevaka sukhadAtA ||
ura Anahu raghupati prabhutAI| suni mama bachana tajahu kadarAI ||
do. nisichara nikara pata~Nga sama raghupati bAna kRRisAnu|
jananI hRRidaya.N dhIra dharu jare nisAchara jAnu || 15 ||
jauM raghubIra hoti sudhi pAI| karate nahiM bilambu raghurAI ||
rAmabAna rabi ue.N jAnakI| tama barUtha kaha.N jAtudhAna kI ||
abahiM mAtu maiM jAu.N lavAI| prabhu Ayasu nahiM rAma dohAI ||
kaChuka divasa jananI dharu dhIrA| kapinha sahita aihahiM raghubIrA ||
nisichara mAri tohi lai jaihahiM| tihu.N pura nAradAdi jasu gaihahim ||
haiM suta kapi saba tumhahi samAnA| jAtudhAna ati bhaTa balavAnA ||
moreM hRRidaya parama sandehA| suni kapi pragaTa kInha nija dehA ||
kanaka bhUdharAkAra sarIrA| samara bhaya~Nkara atibala bIrA ||
sItA mana bharosa taba bhayU| puni laghu rUpa pavanasuta layU ||
do. sunu mAtA sAkhAmRRiga nahiM bala buddhi bisAla|
prabhu pratApa teM garuDa़hi khAi parama laghu byAla || 16 ||
mana santoSha sunata kapi bAnI| bhagati pratApa teja bala sAnI ||
AsiSha dInhi rAmapriya jAnA| hohu tAta bala sIla nidhAnA ||
ajara amara gunanidhi suta hohU| karahu.N bahuta raghunAyaka ChohU ||
karahu.N kRRipA prabhu asa suni kAnA| nirbhara prema magana hanumAnA ||
bAra bAra nAesi pada sIsA| bolA bachana jori kara kIsA ||
aba kRRitakRRitya bhayu.N maiM mAtA| AsiSha tava amogha bikhyAtA ||
sunahu mAtu mohi atisaya bhUkhA| lAgi dekhi sundara phala rUkhA ||
sunu suta karahiM bipina rakhavArI| parama subhaTa rajanIchara bhArI ||
tinha kara bhaya mAtA mohi nAhIM| jauM tumha sukha mAnahu mana mAhIm ||
do. dekhi buddhi bala nipuna kapi kaheu jAnakIM jAhu|
raghupati charana hRRidaya.N dhari tAta madhura phala khAhu || 17 ||
chaleu nAi siru paiTheu bAgA| phala khAesi taru toraiM lAgA ||
rahe tahA.N bahu bhaTa rakhavAre| kaChu mAresi kaChu jAi pukAre ||
nAtha eka AvA kapi bhArI| tehiM asoka bATikA ujArI ||
khAesi phala aru biTapa upAre| rachChaka mardi mardi mahi DAre ||
suni rAvana paThe bhaTa nAnA| tinhahi dekhi garjeu hanumAnA ||
saba rajanIchara kapi sa~NghAre| ge pukArata kaChu adhamAre ||
puni paThayu tehiM achChakumArA| chalA sa~Nga lai subhaTa apArA ||
Avata dekhi biTapa gahi tarjA| tAhi nipAti mahAdhuni garjA ||
do. kaChu mAresi kaChu mardesi kaChu milesi dhari dhUri|
kaChu puni jAi pukAre prabhu markaTa bala bhUri || 18 ||
suni suta badha la~Nkesa risAnA| paThesi meghanAda balavAnA ||
mArasi jani suta bAndhesu tAhI| dekhia kapihi kahA.N kara AhI ||
chalA indrajita atulita jodhA| bandhu nidhana suni upajA krodhA ||
kapi dekhA dAruna bhaTa AvA| kaTakaTAi garjA aru dhAvA ||
ati bisAla taru eka upArA| biratha kInha la~Nkesa kumArA ||
rahe mahAbhaTa tAke saNgA| gahi gahi kapi mardi nija aNgA ||
tinhahi nipAti tAhi sana bAjA| bhire jugala mAnahu.N gajarAjA|
muThikA mAri chaDha़A taru jAI| tAhi eka Chana muruChA AI ||
uThi bahori kInhisi bahu mAyA| jIti na jAi prabha~njana jAyA ||
do. brahma astra tehiM sA.NdhA kapi mana kInha bichAra|
jauM na brahmasara mAnu.N mahimA miTi apAra || 19 ||
brahmabAna kapi kahu.N tehi mArA| paratihu.N bAra kaTaku sa~NghArA ||
tehi dekhA kapi muruChita bhayU| nAgapAsa bA.Ndhesi lai gayU ||
jAsu nAma japi sunahu bhavAnI| bhava bandhana kATahiM nara gyAnI ||
tAsu dUta ki bandha taru AvA| prabhu kAraja lagi kapihiM ba.NdhAvA ||
kapi bandhana suni nisichara dhAe| kautuka lAgi sabhA.N saba Ae ||
dasamukha sabhA dIkhi kapi jAI| kahi na jAi kaChu ati prabhutAI ||
kara joreM sura disipa binItA| bhRRikuTi bilokata sakala sabhItA ||
dekhi pratApa na kapi mana saNkA| jimi ahigana mahu.N garuDa़ asaNkA ||
do. kapihi biloki dasAnana bihasA kahi durbAda|
suta badha surati kInhi puni upajA hRRidaya.N biShAda || 20 ||
kaha la~Nkesa kavana taiM kIsA| kehiM ke bala ghAlehi bana khIsA ||
kI dhauM shravana sunehi nahiM mohI| dekhu.N ati asa~Nka saTha tohI ||
mAre nisichara kehiM aparAdhA| kahu saTha tohi na prAna ki bAdhA ||
suna rAvana brahmANDa nikAyA| pAi jAsu bala birachita mAyA ||
jAkeM bala bira~nchi hari IsA| pAlata sRRijata harata dasasIsA|
jA bala sIsa dharata sahasAnana| aNDakosa sameta giri kAnana ||
dhari jo bibidha deha suratrAtA| tumha te saThanha sikhAvanu dAtA|
hara kodaNDa kaThina jehi bhanjA| tehi sameta nRRipa dala mada ganjA ||
khara dUShana trisirA aru bAlI| badhe sakala atulita balasAlI ||
do. jAke bala lavalesa teM jitehu charAchara jhAri|
tAsu dUta maiM jA kari hari Anehu priya nAri || 21 ||
jAnu.N maiM tumhAri prabhutAI| sahasabAhu sana parI larAI ||
samara bAli sana kari jasu pAvA| suni kapi bachana bihasi biharAvA ||
khAyu.N phala prabhu lAgI bhU.NkhA| kapi subhAva teM toreu.N rUkhA ||
saba keM deha parama priya svAmI| mArahiM mohi kumAraga gAmI ||
jinha mohi mArA te maiM mAre| tehi para bA.Ndheu tanaya.N tumhAre ||
mohi na kaChu bA.Ndhe ki lAjA| kInha chahu.N nija prabhu kara kAjA ||
binatI karu.N jori kara rAvana| sunahu mAna taji mora sikhAvana ||
dekhahu tumha nija kulahi bichArI| bhrama taji bhajahu bhagata bhaya hArI ||
jAkeM Dara ati kAla DerAI| jo sura asura charAchara khAI ||
tAsoM bayaru kabahu.N nahiM kIjai| more kaheM jAnakI dIjai ||
do. pranatapAla raghunAyaka karunA sindhu kharAri|
ge.N sarana prabhu rAkhihaiM tava aparAdha bisAri || 22 ||
rAma charana paNkaja ura dharahU| laNkA achala rAja tumha karahU ||
riShi pulista jasu bimala maMyakA| tehi sasi mahu.N jani hohu kala~NkA ||
rAma nAma binu girA na sohA| dekhu bichAri tyAgi mada mohA ||
basana hIna nahiM soha surArI| saba bhUShaNa bhUShita bara nArI ||
rAma bimukha sampati prabhutAI| jAi rahI pAI binu pAI ||
sajala mUla jinha saritanha nAhIM| baraShi ge puni tabahiM sukhAhIm ||
sunu dasakaNTha kahu.N pana ropI| bimukha rAma trAtA nahiM kopI ||
sa~Nkara sahasa biShnu aja tohI| sakahiM na rAkhi rAma kara drohI ||
do. mohamUla bahu sUla prada tyAgahu tama abhimAna|
bhajahu rAma raghunAyaka kRRipA sindhu bhagavAna || 23 ||
jadapi kahi kapi ati hita bAnI| bhagati bibeka birati naya sAnI ||
bolA bihasi mahA abhimAnI| milA hamahi kapi gura baDa़ gyAnI ||
mRRityu nikaTa AI khala tohI| lAgesi adhama sikhAvana mohI ||
ulaTA hoihi kaha hanumAnA| matibhrama tora pragaTa maiM jAnA ||
suni kapi bachana bahuta khisiAnA| begi na harahu.N mUDha़ kara prAnA ||
sunata nisAchara mArana dhAe| sachivanha sahita bibhIShanu Ae|
nAi sIsa kari binaya bahUtA| nIti birodha na mAria dUtA ||
Ana daNDa kaChu karia gosA.NI| sabahIM kahA mantra bhala bhAI ||
sunata bihasi bolA dasakandhara| aNga bhaNga kari paThia bandara ||
do. kapi keM mamatA pU.NCha para sabahi kahu.N samujhAi|
tela bori paTa bA.Ndhi puni pAvaka dehu lagAi || 24 ||
pU.NChahIna bAnara taha.N jAihi| taba saTha nija nAthahi li Aihi ||
jinha kai kInhasi bahuta baDa़AI| dekheu.NûmaiM tinha kai prabhutAI ||
bachana sunata kapi mana musukAnA| bhi sahAya sArada maiM jAnA ||
jAtudhAna suni rAvana bachanA| lAge rachaiM mUDha़ soi rachanA ||
rahA na nagara basana ghRRita telA| bADha़I pU.NCha kInha kapi khelA ||
kautuka kaha.N Ae purabAsI| mArahiM charana karahiM bahu hA.NsI ||
bAjahiM Dhola dehiM saba tArI| nagara pheri puni pU.NCha prajArI ||
pAvaka jarata dekhi hanumantA| bhayu parama laghu rupa turantA ||
nibuki chaDha़eu kapi kanaka aTArIM| bhI sabhIta nisAchara nArIm ||
do. hari prerita tehi avasara chale maruta unachAsa|
aTTahAsa kari garja़A kapi baDha़i lAga akAsa || 25 ||
deha bisAla parama haruAI| mandira teM mandira chaDha़ dhAI ||
jari nagara bhA loga bihAlA| jhapaTa lapaTa bahu koTi karAlA ||
tAta mAtu hA sunia pukArA| ehi avasara ko hamahi ubArA ||
hama jo kahA yaha kapi nahiM hoI| bAnara rUpa dhareM sura koI ||
sAdhu avagyA kara phalu aisA| jari nagara anAtha kara jaisA ||
jArA nagaru nimiSha eka mAhIM| eka bibhIShana kara gRRiha nAhIm ||
tA kara dUta anala jehiM sirijA| jarA na so tehi kArana girijA ||
ulaTi palaTi la~NkA saba jArI| kUdi parA puni sindhu majhArI ||
do. pU.NCha bujhAi khoi shrama dhari laghu rUpa bahori|
janakasutA ke AgeM ThADha़ bhayu kara jori || 26 ||
mAtu mohi dIje kaChu chInhA| jaiseM raghunAyaka mohi dInhA ||
chUDa़Amani utAri taba dayU| haraSha sameta pavanasuta layU ||
kahehu tAta asa mora pranAmA| saba prakAra prabhu pUranakAmA ||
dIna dayAla biridu sambhArI| harahu nAtha mama sa~NkaTa bhArI ||
tAta sakrasuta kathA sunAehu| bAna pratApa prabhuhi samujhAehu ||
mAsa divasa mahu.N nAthu na AvA| tau puni mohi jiata nahiM pAvA ||
kahu kapi kehi bidhi rAkhauM prAnA| tumhahU tAta kahata aba jAnA ||
tohi dekhi sItali bhi ChAtI| puni mo kahu.N soi dinu so rAtI ||
do. janakasutahi samujhAi kari bahu bidhi dhIraju dInha|
charana kamala siru nAi kapi gavanu rAma pahiM kInha || 27 ||
chalata mahAdhuni garjesi bhArI| garbha stravahiM suni nisichara nArI ||
nAghi sindhu ehi pArahi AvA| sabada kilakilA kapinha sunAvA ||
haraShe saba biloki hanumAnA| nUtana janma kapinha taba jAnA ||
mukha prasanna tana teja birAjA| kInhesi rAmachandra kara kAjA ||
mile sakala ati bhe sukhArI| talaphata mIna pAva jimi bArI ||
chale haraShi raghunAyaka pAsA| pU.NChata kahata navala itihAsA ||
taba madhubana bhItara saba Ae| a~Ngada sammata madhu phala khAe ||
rakhavAre jaba barajana lAge| muShTi prahAra hanata saba bhAge ||
do. jAi pukAre te saba bana ujAra jubarAja|
suni sugrIva haraSha kapi kari Ae prabhu kAja || 28 ||
jauM na hoti sItA sudhi pAI| madhubana ke phala sakahiM ki khAI ||
ehi bidhi mana bichAra kara rAjA| Ai ge kapi sahita samAjA ||
Ai sabanhi nAvA pada sIsA| mileu sabanhi ati prema kapIsA ||
pU.NChI kusala kusala pada dekhI| rAma kRRipA.N bhA kAju biseShI ||
nAtha kAju kInheu hanumAnA| rAkhe sakala kapinha ke prAnA ||
suni sugrIva bahuri tehi mileU| kapinha sahita raghupati pahiM chaleU|
rAma kapinha jaba Avata dekhA| kie.N kAju mana haraSha biseShA ||
phaTika silA baiThe dvau bhAI| pare sakala kapi charananhi jAI ||
do. prIti sahita saba bheTe raghupati karunA pu~nja|
pU.NChI kusala nAtha aba kusala dekhi pada ka~nja || 29 ||
jAmavanta kaha sunu raghurAyA| jA para nAtha karahu tumha dAyA ||
tAhi sadA subha kusala nirantara| sura nara muni prasanna tA Upara ||
soi bijI binI guna sAgara| tAsu sujasu treloka ujAgara ||
prabhu kIM kRRipA bhayu sabu kAjU| janma hamAra suphala bhA AjU ||
nAtha pavanasuta kInhi jo karanI| sahasahu.N mukha na jAi so baranI ||
pavanatanaya ke charita suhAe| jAmavanta raghupatihi sunAe ||
sunata kRRipAnidhi mana ati bhAe| puni hanumAna haraShi hiya.N lAe ||
kahahu tAta kehi bhA.Nti jAnakI| rahati karati rachChA svaprAna kI ||
do. nAma pAharu divasa nisi dhyAna tumhAra kapATa|
lochana nija pada jantrita jAhiM prAna kehiM bATa || 30 ||
chalata mohi chUDa़Amani dInhI| raghupati hRRidaya.N lAi soi lInhI ||
nAtha jugala lochana bhari bArI| bachana kahe kaChu janakakumArI ||
anuja sameta gahehu prabhu charanA| dIna bandhu pranatArati haranA ||
mana krama bachana charana anurAgI| kehi aparAdha nAtha hauM tyAgI ||
avaguna eka mora maiM mAnA| biChurata prAna na kInha payAnA ||
nAtha so nayananhi ko aparAdhA| nisarata prAna karihiM haThi bAdhA ||
biraha agini tanu tUla samIrA| svAsa jari Chana mAhiM sarIrA ||
nayana stravahi jalu nija hita lAgI| jaraiM na pAva deha birahAgI|
sItA ke ati bipati bisAlA| binahiM kaheM bhali dInadayAlA ||
do. nimiSha nimiSha karunAnidhi jAhiM kalapa sama bIti|
begi chaliya prabhu Ania bhuja bala khala dala jIti || 31 ||
suni sItA dukha prabhu sukha ayanA| bhari Ae jala rAjiva nayanA ||
bachana kA.Nya mana mama gati jAhI| sapanehu.N bUjhia bipati ki tAhI ||
kaha hanumanta bipati prabhu soI| jaba tava sumirana bhajana na hoI ||
ketika bAta prabhu jAtudhAna kI| ripuhi jIti AnibI jAnakI ||
sunu kapi tohi samAna upakArI| nahiM kau sura nara muni tanudhArI ||
prati upakAra karauM kA torA| sanamukha hoi na sakata mana morA ||
sunu suta urina maiM nAhIM| dekheu.N kari bichAra mana mAhIm ||
puni puni kapihi chitava suratrAtA| lochana nIra pulaka ati gAtA ||
do. suni prabhu bachana biloki mukha gAta haraShi hanumanta|
charana pareu premAkula trAhi trAhi bhagavanta || 32 ||
bAra bAra prabhu chahi uThAvA| prema magana tehi uThaba na bhAvA ||
prabhu kara pa~Nkaja kapi keM sIsA| sumiri so dasA magana gaurIsA ||
sAvadhAna mana kari puni sa~Nkara| lAge kahana kathA ati sundara ||
kapi uThAi prabhu hRRidaya.N lagAvA| kara gahi parama nikaTa baiThAvA ||
kahu kapi rAvana pAlita laNkA| kehi bidhi daheu durga ati baNkA ||
prabhu prasanna jAnA hanumAnA| bolA bachana bigata abhimAnA ||
sAkhAmRRiga ke baDa़i manusAI| sAkhA teM sAkhA para jAI ||
nAghi sindhu hATakapura jArA| nisichara gana bidhi bipina ujArA|
so saba tava pratApa raghurAI| nAtha na kaChU mori prabhutAI ||
do. tA kahu.N prabhu kaChu agama nahiM jA para tumha anukula|
taba prabhAva.N baDa़vAnalahiM jAri saki khalu tUla || 33 ||
nAtha bhagati ati sukhadAyanI| dehu kRRipA kari anapAyanI ||
suni prabhu parama sarala kapi bAnI| evamastu taba kaheu bhavAnI ||
umA rAma subhAu jehiM jAnA| tAhi bhajanu taji bhAva na AnA ||
yaha saMvAda jAsu ura AvA| raghupati charana bhagati soi pAvA ||
suni prabhu bachana kahahiM kapibRRindA| jaya jaya jaya kRRipAla sukhakandA ||
taba raghupati kapipatihi bolAvA| kahA chalaiM kara karahu banAvA ||
aba bilambu kehi kArana kIje| turata kapinha kahu.N Ayasu dIje ||
kautuka dekhi sumana bahu baraShI| nabha teM bhavana chale sura haraShI ||
do. kapipati begi bolAe Ae jUthapa jUtha|
nAnA barana atula bala bAnara bhAlu barUtha || 34 ||
prabhu pada pa~Nkaja nAvahiM sIsA| garajahiM bhAlu mahAbala kIsA ||
dekhI rAma sakala kapi senA| chiti kRRipA kari rAjiva nainA ||
rAma kRRipA bala pAi kapindA| bhe pachChajuta manahu.N girindA ||
haraShi rAma taba kInha payAnA| saguna bhe sundara subha nAnA ||
jAsu sakala ma~Ngalamaya kItI| tAsu payAna saguna yaha nItI ||
prabhu payAna jAnA baidehIM| pharaki bAma a.Nga janu kahi dehIm ||
joi joi saguna jAnakihi hoI| asaguna bhayu rAvanahi soI ||
chalA kaTaku ko baranaiM pArA| garjahi bAnara bhAlu apArA ||
nakha Ayudha giri pAdapadhArI| chale gagana mahi ichChAchArI ||
keharinAda bhAlu kapi karahIM| DagamagAhiM diggaja chikkarahIm ||
ChaM. chikkarahiM diggaja Dola mahi giri lola sAgara kharabhare|
mana haraSha sabha gandharba sura muni nAga kinnara dukha Tare ||
kaTakaTahiM markaTa bikaTa bhaTa bahu koTi koTinha dhAvahIM|
jaya rAma prabala pratApa kosalanAtha guna gana gAvahIm || 1 ||
sahi saka na bhAra udAra ahipati bAra bArahiM mohI|
gaha dasana puni puni kamaTha pRRiShTa kaThora so kimi sohI ||
raghubIra ruchira prayAna prasthiti jAni parama suhAvanI|
janu kamaTha kharpara sarparAja so likhata abichala pAvanI || 2 ||
do. ehi bidhi jAi kRRipAnidhi utare sAgara tIra|
jaha.N taha.N lAge khAna phala bhAlu bipula kapi bIra || 35 ||
uhA.N nisAchara rahahiM sasaNkA| jaba te jAri gayu kapi laNkA ||
nija nija gRRiha.N saba karahiM bichArA| nahiM nisichara kula kera ubArA ||
jAsu dUta bala barani na jAI| tehi Ae.N pura kavana bhalAI ||
dUtanhi sana suni purajana bAnI| mandodarI adhika akulAnI ||
rahasi jori kara pati paga lAgI| bolI bachana nIti rasa pAgI ||
kanta karaSha hari sana pariharahU| mora kahA ati hita hiya.N dharahu ||
samujhata jAsu dUta ki karanI| stravahIM garbha rajanIchara dharanI ||
tAsu nAri nija sachiva bolAI| paThavahu kanta jo chahahu bhalAI ||
taba kula kamala bipina dukhadAI| sItA sIta nisA sama AI ||
sunahu nAtha sItA binu dInheM| hita na tumhAra sambhu aja kInhem ||
do. -rAma bAna ahi gana sarisa nikara nisAchara bheka|
jaba lagi grasata na taba lagi jatanu karahu taji Teka || 36 ||
shravana sunI saTha tA kari bAnI| bihasA jagata bidita abhimAnI ||
sabhaya subhAu nAri kara sAchA| ma~Ngala mahu.N bhaya mana ati kAchA ||
jauM Avi markaTa kaTakAI| jiahiM bichAre nisichara khAI ||
kampahiM lokapa jAkI trAsA| tAsu nAri sabhIta baDa़i hAsA ||
asa kahi bihasi tAhi ura lAI| chaleu sabhA.N mamatA adhikAI ||
mandodarI hRRidaya.N kara chintA| bhayu kanta para bidhi biparItA ||
baiTheu sabhA.N khabari asi pAI| sindhu pAra senA saba AI ||
bUjhesi sachiva uchita mata kahahU| te saba ha.Nse maShTa kari rahahU ||
jitehu surAsura taba shrama nAhIM| nara bAnara kehi lekhe mAhI ||
do. sachiva baida gura tIni jauM priya bolahiM bhaya Asa|
rAja dharma tana tIni kara hoi begihIM nAsa || 37 ||
soi rAvana kahu.N bani sahAI| astuti karahiM sunAi sunAI ||
avasara jAni bibhIShanu AvA| bhrAtA charana sIsu tehiM nAvA ||
puni siru nAi baiTha nija Asana| bolA bachana pAi anusAsana ||
jau kRRipAla pU.NChihu mohi bAtA| mati anurupa kahu.N hita tAtA ||
jo Apana chAhai kalyAnA| sujasu sumati subha gati sukha nAnA ||
so paranAri lilAra gosAIM| taju chuthi ke chanda ki nAI ||
chaudaha bhuvana eka pati hoI| bhUtadroha tiShTi nahiM soI ||
guna sAgara nAgara nara joU| alapa lobha bhala kahi na koU ||
do. kAma krodha mada lobha saba nAtha naraka ke pantha|
saba parihari raghubIrahi bhajahu bhajahiM jehi santa || 38 ||
tAta rAma nahiM nara bhUpAlA| bhuvanesvara kAlahu kara kAlA ||
brahma anAmaya aja bhagavantA| byApaka ajita anAdi anantA ||
go dvija dhenu deva hitakArI| kRRipAsindhu mAnuSha tanudhArI ||
jana ranjana bhanjana khala brAtA| beda dharma rachChaka sunu bhrAtA ||
tAhi bayaru taji nAia mAthA| pranatArati bha~njana raghunAthA ||
dehu nAtha prabhu kahu.N baidehI| bhajahu rAma binu hetu sanehI ||
sarana ge.N prabhu tAhu na tyAgA| bisva droha kRRita agha jehi lAgA ||
jAsu nAma traya tApa nasAvana| soi prabhu pragaTa samujhu jiya.N rAvana ||
do. bAra bAra pada lAgu.N binaya karu.N dasasIsa|
parihari mAna moha mada bhajahu kosalAdhIsa || 39(ka) ||
muni pulasti nija siShya sana kahi paThI yaha bAta|
turata so maiM prabhu sana kahI pAi suavasaru tAta || 39(kha) ||
mAlyavanta ati sachiva sayAnA| tAsu bachana suni ati sukha mAnA ||
tAta anuja tava nIti bibhUShana| so ura dharahu jo kahata bibhIShana ||
ripu utakaraSha kahata saTha doU| dUri na karahu ihA.N hi koU ||
mAlyavanta gRRiha gayu bahorI| kahi bibhIShanu puni kara jorI ||
sumati kumati saba keM ura rahahIM| nAtha purAna nigama asa kahahIm ||
jahA.N sumati taha.N sampati nAnA| jahA.N kumati taha.N bipati nidAnA ||
tava ura kumati basI biparItA| hita anahita mAnahu ripu prItA ||
kAlarAti nisichara kula kerI| tehi sItA para prIti ghanerI ||
do. tAta charana gahi mAgu.N rAkhahu mora dulAra|
sIta dehu rAma kahu.N ahita na hoi tumhAra || 40 ||
budha purAna shruti sammata bAnI| kahI bibhIShana nIti bakhAnI ||
sunata dasAnana uThA risAI| khala tohi nikaTa mutyu aba AI ||
jiasi sadA saTha mora jiAvA| ripu kara pachCha mUDha़ tohi bhAvA ||
kahasi na khala asa ko jaga mAhIM| bhuja bala jAhi jitA maiM nAhI ||
mama pura basi tapasinha para prItI| saTha milu jAi tinhahi kahu nItI ||
asa kahi kInhesi charana prahArA| anuja gahe pada bArahiM bArA ||
umA santa ki ihi baDa़AI| manda karata jo kari bhalAI ||
tumha pitu sarisa bhalehiM mohi mArA| rAmu bhajeM hita nAtha tumhArA ||
sachiva sa~Nga lai nabha patha gayU| sabahi sunAi kahata asa bhayU ||
do0=rAmu satyasa~Nkalpa prabhu sabhA kAlabasa tori|
mai raghubIra sarana aba jAu.N dehu jani khori || 41 ||
asa kahi chalA bibhIShanu jabahIM| AyUhIna bhe saba tabahIm ||
sAdhu avagyA turata bhavAnI| kara kalyAna akhila kai hAnI ||
rAvana jabahiM bibhIShana tyAgA| bhayu bibhava binu tabahiM abhAgA ||
chaleu haraShi raghunAyaka pAhIM| karata manoratha bahu mana mAhIm ||
dekhihu.N jAi charana jalajAtA| aruna mRRidula sevaka sukhadAtA ||
je pada parasi tarI riShinArI| daNDaka kAnana pAvanakArI ||
je pada janakasutA.N ura lAe| kapaTa kuraNga saNga dhara dhAe ||
hara ura sara saroja pada jeI| ahobhAgya mai dekhihu.N teI ||
do0= jinha pAyanha ke pAdukanhi bharatu rahe mana lAi|
te pada Aju bilokihu.N inha nayananhi aba jAi || 42 ||
ehi bidhi karata saprema bichArA| Ayu sapadi sindhu ehiM pArA ||
kapinha bibhIShanu Avata dekhA| jAnA kau ripu dUta biseShA ||
tAhi rAkhi kapIsa pahiM Ae| samAchAra saba tAhi sunAe ||
kaha sugrIva sunahu raghurAI| AvA milana dasAnana bhAI ||
kaha prabhu sakhA bUjhiai kAhA| kahi kapIsa sunahu naranAhA ||
jAni na jAi nisAchara mAyA| kAmarUpa kehi kArana AyA ||
bheda hamAra lena saTha AvA| rAkhia bA.Ndhi mohi asa bhAvA ||
sakhA nIti tumha nIki bichArI| mama pana saranAgata bhayahArI ||
suni prabhu bachana haraSha hanumAnA| saranAgata bachChala bhagavAnA ||
do0=saranAgata kahu.N je tajahiM nija anahita anumAni|
te nara pAva.Nra pApamaya tinhahi bilokata hAni || 43 ||
koTi bipra badha lAgahiM jAhU| Ae.N sarana taju.N nahiM tAhU ||
sanamukha hoi jIva mohi jabahIM| janma koTi agha nAsahiM tabahIm ||
pApavanta kara sahaja subhAU| bhajanu mora tehi bhAva na kAU ||
jauM pai duShTahRRidaya soi hoI| moreM sanamukha Ava ki soI ||
nirmala mana jana so mohi pAvA| mohi kapaTa Chala Chidra na bhAvA ||
bheda lena paThavA dasasIsA| tabahu.N na kaChu bhaya hAni kapIsA ||
jaga mahu.N sakhA nisAchara jete| laChimanu hani nimiSha mahu.N tete ||
jauM sabhIta AvA saranAI| rakhihu.N tAhi prAna kI nAI ||
do0=ubhaya bhA.Nti tehi Anahu ha.Nsi kaha kRRipAniketa|
jaya kRRipAla kahi chale a~Ngada hanU sameta || 44 ||
sAdara tehi AgeM kari bAnara| chale jahA.N raghupati karunAkara ||
dUrihi te dekhe dvau bhrAtA| nayanAnanda dAna ke dAtA ||
bahuri rAma ChabidhAma bilokI| raheu ThaTuki ekaTaka pala rokI ||
bhuja pralamba ka~njAruna lochana| syAmala gAta pranata bhaya mochana ||
si~Ngha kandha Ayata ura sohA| Anana amita madana mana mohA ||
nayana nIra pulakita ati gAtA| mana dhari dhIra kahI mRRidu bAtA ||
nAtha dasAnana kara maiM bhrAtA| nisichara baMsa janama suratrAtA ||
sahaja pApapriya tAmasa dehA| jathA ulUkahi tama para nehA ||
do. shravana sujasu suni Ayu.N prabhu bha~njana bhava bhIra|
trAhi trAhi Arati harana sarana sukhada raghubIra || 45 ||
asa kahi karata daNDavata dekhA| turata uThe prabhu haraSha biseShA ||
dIna bachana suni prabhu mana bhAvA| bhuja bisAla gahi hRRidaya.N lagAvA ||
anuja sahita mili Dhiga baiThArI| bole bachana bhagata bhayahArI ||
kahu la~Nkesa sahita parivArA| kusala kuThAhara bAsa tumhArA ||
khala maNDalIM basahu dinu rAtI| sakhA dharama nibahi kehi bhA.NtI ||
maiM jAnu.N tumhAri saba rItI| ati naya nipuna na bhAva anItI ||
baru bhala bAsa naraka kara tAtA| duShTa sa~Nga jani dei bidhAtA ||
aba pada dekhi kusala raghurAyA| jauM tumha kInha jAni jana dAyA ||
do. taba lagi kusala na jIva kahu.N sapanehu.N mana bishrAma|
jaba lagi bhajata na rAma kahu.N soka dhAma taji kAma || 46 ||
taba lagi hRRidaya.N basata khala nAnA| lobha moha machChara mada mAnA ||
jaba lagi ura na basata raghunAthA| dhareM chApa sAyaka kaTi bhAthA ||
mamatA taruna tamI a.NdhiArI| rAga dveSha ulUka sukhakArI ||
taba lagi basati jIva mana mAhIM| jaba lagi prabhu pratApa rabi nAhIm ||
aba maiM kusala miTe bhaya bhAre| dekhi rAma pada kamala tumhAre ||
tumha kRRipAla jA para anukUlA| tAhi na byApa tribidha bhava sUlA ||
maiM nisichara ati adhama subhAU| subha Acharanu kInha nahiM kAU ||
jAsu rUpa muni dhyAna na AvA| tehiM prabhu haraShi hRRidaya.N mohi lAvA ||
do. -ahobhAgya mama amita ati rAma kRRipA sukha pu~nja|
dekheu.N nayana biranchi siba sebya jugala pada kanja || 47 ||
sunahu sakhA nija kahu.N subhAU| jAna bhusuNDi sambhu girijAU ||
jauM nara hoi charAchara drohI| Ave sabhaya sarana taki mohI ||
taji mada moha kapaTa Chala nAnA| karu.N sadya tehi sAdhu samAnA ||
jananI janaka bandhu suta dArA| tanu dhanu bhavana suhrada parivArA ||
saba kai mamatA tAga baTorI| mama pada manahi bA.Ndha bari DorI ||
samadarasI ichChA kaChu nAhIM| haraSha soka bhaya nahiM mana mAhIm ||
asa sajjana mama ura basa kaiseM| lobhI hRRidaya.N basi dhanu jaisem ||
tumha sArikhe santa priya moreM| dharu.N deha nahiM Ana nihorem ||
do. saguna upAsaka parahita nirata nIti dRRiDha़ nema|
te nara prAna samAna mama jinha keM dvija pada prema || 48 ||
sunu la~Nkesa sakala guna toreM| tAteM tumha atisaya priya morem ||
rAma bachana suni bAnara jUthA| sakala kahahiM jaya kRRipA barUthA ||
sunata bibhIShanu prabhu kai bAnI| nahiM aghAta shravanAmRRita jAnI ||
pada ambuja gahi bArahiM bArA| hRRidaya.N samAta na premu apArA ||
sunahu deva sacharAchara svAmI| pranatapAla ura antarajAmI ||
ura kaChu prathama bAsanA rahI| prabhu pada prIti sarita so bahI ||
aba kRRipAla nija bhagati pAvanI| dehu sadA siva mana bhAvanI ||
evamastu kahi prabhu ranadhIrA| mAgA turata sindhu kara nIrA ||
jadapi sakhA tava ichChA nAhIM| mora darasu amogha jaga mAhIm ||
asa kahi rAma tilaka tehi sArA| sumana bRRiShTi nabha bhI apArA ||
do. rAvana krodha anala nija svAsa samIra prachaNDa|
jarata bibhIShanu rAkheu dInhehu rAju akhaNDa || 49(ka) ||
jo sampati siva rAvanahi dInhi die.N dasa mAtha|
soi sampadA bibhIShanahi sakuchi dInha raghunAtha || 49(kha) ||
asa prabhu ChADa़i bhajahiM je AnA| te nara pasu binu pU.NCha biShAnA ||
nija jana jAni tAhi apanAvA| prabhu subhAva kapi kula mana bhAvA ||
puni sarbagya sarba ura bAsI| sarbarUpa saba rahita udAsI ||
bole bachana nIti pratipAlaka| kArana manuja danuja kula ghAlaka ||
sunu kapIsa la~NkApati bIrA| kehi bidhi taria jaladhi gambhIrA ||
sa~Nkula makara uraga jhaSha jAtI| ati agAdha dustara saba bhA.NtI ||
kaha la~Nkesa sunahu raghunAyaka| koTi sindhu soShaka tava sAyaka ||
jadyapi tadapi nIti asi gAI| binaya karia sAgara sana jAI ||
do. prabhu tumhAra kulagura jaladhi kahihi upAya bichAri|
binu prayAsa sAgara tarihi sakala bhAlu kapi dhAri || 50 ||
sakhA kahI tumha nIki upAI| karia daiva jauM hoi sahAI ||
mantra na yaha laChimana mana bhAvA| rAma bachana suni ati dukha pAvA ||
nAtha daiva kara kavana bharosA| soShia sindhu karia mana rosA ||
kAdara mana kahu.N eka adhArA| daiva daiva AlasI pukArA ||
sunata bihasi bole raghubIrA| aisehiM karaba dharahu mana dhIrA ||
asa kahi prabhu anujahi samujhAI| sindhu samIpa ge raghurAI ||
prathama pranAma kInha siru nAI| baiThe puni taTa darbha DasAI ||
jabahiM bibhIShana prabhu pahiM Ae| pACheM rAvana dUta paThAe ||
do. sakala charita tinha dekhe dhareM kapaTa kapi deha|
prabhu guna hRRidaya.N sarAhahiM saranAgata para neha || 51 ||
pragaTa bakhAnahiM rAma subhAU| ati saprema gA bisari durAU ||
ripu ke dUta kapinha taba jAne| sakala bA.Ndhi kapIsa pahiM Ane ||
kaha sugrIva sunahu saba bAnara| aNga bhaNga kari paThavahu nisichara ||
suni sugrIva bachana kapi dhAe| bA.Ndhi kaTaka chahu pAsa phirAe ||
bahu prakAra mArana kapi lAge| dIna pukArata tadapi na tyAge ||
jo hamAra hara nAsA kAnA| tehi kosalAdhIsa kai AnA ||
suni laChimana saba nikaTa bolAe| dayA lAgi ha.Nsi turata ChoDAe ||
rAvana kara dIjahu yaha pAtI| laChimana bachana bAchu kulaghAtI ||
do. kahehu mukhAgara mUDha़ sana mama sandesu udAra|
sItA dei milehu na ta AvA kAla tumhAra || 52 ||
turata nAi laChimana pada mAthA| chale dUta baranata guna gAthA ||
kahata rAma jasu la~NkA.N Ae| rAvana charana sIsa tinha nAe ||
bihasi dasAnana pU.NChI bAtA| kahasi na suka Apani kusalAtA ||
puni kahu khabari bibhIShana kerI| jAhi mRRityu AI ati nerI ||
karata rAja la~NkA saTha tyAgI| hoihi jaba kara kITa abhAgI ||
puni kahu bhAlu kIsa kaTakAI| kaThina kAla prerita chali AI ||
jinha ke jIvana kara rakhavArA| bhayu mRRidula chita sindhu bichArA ||
kahu tapasinha kai bAta bahorI| jinha ke hRRidaya.N trAsa ati morI ||
do. -kI bhi bheNTa ki phiri ge shravana sujasu suni mora|
kahasi na ripu dala teja bala bahuta chakita chita tora || 53 ||
nAtha kRRipA kari pU.NChehu jaiseM| mAnahu kahA krodha taji taisem ||
milA jAi jaba anuja tumhArA| jAtahiM rAma tilaka tehi sArA ||
rAvana dUta hamahi suni kAnA| kapinha bA.Ndhi dInhe dukha nAnA ||
shravana nAsikA kATai lAge| rAma sapatha dInhe hama tyAge ||
pU.NChihu nAtha rAma kaTakAI| badana koTi sata barani na jAI ||
nAnA barana bhAlu kapi dhArI| bikaTAnana bisAla bhayakArI ||
jehiM pura daheu hateu suta torA| sakala kapinha maha.N tehi balu thorA ||
amita nAma bhaTa kaThina karAlA| amita nAga bala bipula bisAlA ||
do. dvibida mayanda nIla nala a~Ngada gada bikaTAsi|
dadhimukha kehari nisaTha saTha jAmavanta balarAsi || 54 ||
e kapi saba sugrIva samAnA| inha sama koTinha gani ko nAnA ||
rAma kRRipA.N atulita bala tinhahIM| tRRina samAna trelokahi ganahIm ||
asa maiM sunA shravana dasakandhara| paduma aThAraha jUthapa bandara ||
nAtha kaTaka maha.N so kapi nAhIM| jo na tumhahi jItai rana mAhIm ||
parama krodha mIjahiM saba hAthA| Ayasu pai na dehiM raghunAthA ||
soShahiM sindhu sahita jhaSha byAlA| pUrahIM na ta bhari kudhara bisAlA ||
mardi garda milavahiM dasasIsA| aisei bachana kahahiM saba kIsA ||
garjahiM tarjahiM sahaja asaNkA| mAnahu grasana chahata hahiM laNkA ||
do. -sahaja sUra kapi bhAlu saba puni sira para prabhu rAma|
rAvana kAla koTi kahu jIti sakahiM sa~NgrAma || 55 ||
rAma teja bala budhi bipulAI| taba bhrAtahi pU.NCheu naya nAgara ||
tAsu bachana suni sAgara pAhIM| mAgata pantha kRRipA mana mAhIm ||
sunata bachana bihasA dasasIsA| jauM asi mati sahAya kRRita kIsA ||
sahaja bhIru kara bachana dRRiDha़AI| sAgara sana ThAnI machalAI ||
mUDha़ mRRiShA kA karasi baDa़AI| ripu bala buddhi thAha maiM pAI ||
sachiva sabhIta bibhIShana jAkeM| bijaya bibhUti kahA.N jaga tAkem ||
suni khala bachana dUta risa bADha़I| samaya bichAri patrikA kADha़I ||
rAmAnuja dInhI yaha pAtI| nAtha bachAi juDa़Avahu ChAtI ||
bihasi bAma kara lInhI rAvana| sachiva boli saTha lAga bachAvana ||
do. -bAtanha manahi rijhAi saTha jani ghAlasi kula khIsa|
rAma birodha na ubarasi sarana biShnu aja Isa || 56(ka) ||
kI taji mAna anuja iva prabhu pada paNkaja bhRRiNga|
hohi ki rAma sarAnala khala kula sahita pata~Nga || 56(kha) ||
sunata sabhaya mana mukha musukAI| kahata dasAnana sabahi sunAI ||
bhUmi parA kara gahata akAsA| laghu tApasa kara bAga bilAsA ||
kaha suka nAtha satya saba bAnI| samujhahu ChADa़i prakRRiti abhimAnI ||
sunahu bachana mama parihari krodhA| nAtha rAma sana tajahu birodhA ||
ati komala raghubIra subhAU| jadyapi akhila loka kara rAU ||
milata kRRipA tumha para prabhu karihI| ura aparAdha na eku dharihI ||
janakasutA raghunAthahi dIje| etanA kahA mora prabhu kIje|
jaba tehiM kahA dena baidehI| charana prahAra kInha saTha tehI ||
nAi charana siru chalA so tahA.N| kRRipAsindhu raghunAyaka jahA.N ||
kari pranAmu nija kathA sunAI| rAma kRRipA.N Apani gati pAI ||
riShi agasti kIM sApa bhavAnI| rAChasa bhayu rahA muni gyAnI ||
bandi rAma pada bArahiM bArA| muni nija Ashrama kahu.N pagu dhArA ||
do. binaya na mAnata jaladhi jaDa़ ge tIna dina bIti|
bole rAma sakopa taba bhaya binu hoi na prIti || 57 ||
laChimana bAna sarAsana AnU| soShauM bAridhi bisikha kRRisAnU ||
saTha sana binaya kuTila sana prItI| sahaja kRRipana sana sundara nItI ||
mamatA rata sana gyAna kahAnI| ati lobhI sana birati bakhAnI ||
krodhihi sama kAmihi hari kathA| Usara bIja be.N phala jathA ||
asa kahi raghupati chApa chaDha़AvA| yaha mata laChimana ke mana bhAvA ||
sa~NghAneu prabhu bisikha karAlA| uThI udadhi ura antara jvAlA ||
makara uraga jhaSha gana akulAne| jarata jantu jalanidhi jaba jAne ||
kanaka thAra bhari mani gana nAnA| bipra rUpa Ayu taji mAnA ||
do. kATehiM pi kadarI phari koTi jatana kau sI~ncha|
binaya na mAna khagesa sunu DATehiM pi nava nIcha || 58 ||
sabhaya sindhu gahi pada prabhu kere| Chamahu nAtha saba avaguna mere ||
gagana samIra anala jala dharanI| inha ki nAtha sahaja jaDa़ karanI ||
tava prerita mAyA.N upajAe| sRRiShTi hetu saba granthani gAe ||
prabhu Ayasu jehi kaha.N jasa ahI| so tehi bhA.Nti rahe sukha lahI ||
prabhu bhala kInhI mohi sikha dInhI| marajAdA puni tumharI kInhI ||
Dhola gavA.Nra sUdra pasu nArI| sakala tADa़nA ke adhikArI ||
prabhu pratApa maiM jAba sukhAI| utarihi kaTaku na mori baDa़AI ||
prabhu agyA apela shruti gAI| karauM so begi jau tumhahi sohAI ||
do. sunata binIta bachana ati kaha kRRipAla musukAi|
jehi bidhi utarai kapi kaTaku tAta so kahahu upAi || 59 ||
nAtha nIla nala kapi dvau bhAI| larikAI riShi AsiSha pAI ||
tinha ke parasa kie.N giri bhAre| tarihahiM jaladhi pratApa tumhAre ||
maiM puni ura dhari prabhutAI| karihu.N bala anumAna sahAI ||
ehi bidhi nAtha payodhi ba.NdhAia| jehiM yaha sujasu loka tihu.N gAia ||
ehi sara mama uttara taTa bAsI| hatahu nAtha khala nara agha rAsI ||
suni kRRipAla sAgara mana pIrA| turatahiM harI rAma ranadhIrA ||
dekhi rAma bala pauruSha bhArI| haraShi payonidhi bhayu sukhArI ||
sakala charita kahi prabhuhi sunAvA| charana bandi pAthodhi sidhAvA ||
ChaM. nija bhavana gavaneu sindhu shrIraghupatihi yaha mata bhAyU|
yaha charita kali malahara jathAmati dAsa tulasI gAyU ||
sukha bhavana saMsaya samana davana biShAda raghupati guna ganA ||
taji sakala Asa bharosa gAvahi sunahi santata saTha manA ||
do. sakala suma~Ngala dAyaka raghunAyaka guna gAna|
sAdara sunahiM te tarahiM bhava sindhu binA jalajAna || 60 ||
mAsapArAyaNa, chaubIsavA.N vishrAma
iti shrImadrAmacharitamAnase sakalakalikaluShavidhvaMsane
pa~nchamaH sopAnaH samAptaH |
(sundarakANDa samApta)
