శ్రీ రఘువీర గద్యమ్ (శ్రీ మహావీర వైభవమ్)

శ్రీ రఘువీర గద్యమ్ (శ్రీ మహావీర వైభవమ్)

శ్లోక 1

శ్రీమాన్వేఙ్కటనాథార్య కవితార్కిక కేసరి ।

వేదాన్తాచార్యవర్యోమే సన్నిధత్తాం సదాహృది ॥

జయత్యాశ్రిత సన్త్రాస ధ్వాన్త విధ్వంసనోదయః ।

ప్రభావాన్ సీతయా దేవ్యా పరమవ్యోమ భాస్కరః ॥

జయ జయ మహావీర మహాధీర ధౌరేయ,

దేవాసుర సమర సమయ సముదిత నిఖిల నిర్జర నిర్ధారిత నిరవధిక మాహాత్మ్య,

దశవదన దమిత దైవత పరిషదభ్యర్థిత దాశరథి భావ,

దినకర కుల కమల దివాకర,

దివిషదధిపతి రణ సహచరణ చతుర దశరథ చరమ ఋణవిమొచన,

కోసల సుతా కుమార భావ కఞ్చుకిత కారణాకార,

కౌమార కేలి గోపాయిత కౌశికాధ్వర,

రణాధ్వర ధుర్య భవ్య దివ్యాస్త్ర బృన్ద వన్దిత,

ప్రణత జన విమత విమథన దుర్లలిత దోర్లలిత,

తనుతర విశిఖ వితాడన విఘటిత విశరారు శరారు తాటకా తాటకేయ,

జడకిరణ శకలధర జటిల నటపతి మకుట తట నటనపటు విబుధసరిదతిబహుల మధుగలన లలితపద

నలినరజ ఉపమృదిత నిజవృజిన జహదుపల తనురుచిర పరమ మునివర యువతి నుత,

కుశిక సుత కథిత విదిత నవ వివిధ కథ,

మైథిల నగర సులోచనా లోచన చకోర చన్ద్ర,

ఖణ్డపరశు కోదణ్డ ప్రకాణ్డ ఖణ్డన శౌణ్డ భుజదణ్డ,

చణ్డకర కిరణ మణ్డల బోధిత పుణ్డరీక వన రుచి లుణ్టాక లోచన,

మోచిత జనక హృదయ శఙ్కాతఙ్క,

పరిహృత నిఖిల నరపతి వరణ జనక దుహితృ కుచతట విహరణ సముచిత కరతల,

శతకోటి శతగుణ కఠిన పరశుధర మునివర కరధృత దురవనమతమ నిజ ధనురాకర్షణ ప్రకాశిత పారమేష్ఠ్య,

క్రతుహర శిఖరి కన్తుక విహృత్యున్ముఖ జగదరున్తుద జితహరి దన్తి దన్త దన్తుర దశవదన దమన కుశల దశశతభుజ ముఖ నృపతికుల రుధిర ఝర భరిత పృథుతర తటాక తర్పిత పితృక భృగుపతి సుగతి విహతికర నత పరుడిషు పరిఘ,

అనృత భయ ముషిత హృదయ పితృ వచన పాలన ప్రతిజ్ఞావజ్ఞాత యౌవరాజ్య,

నిషాద రాజ సౌహృద సూచిత సౌశీల్య సాగర,

భరద్వాజ శాసన పరిగృహీత విచిత్ర చిత్రకూట గిరి కటక తట రమ్యావసథ,

అనన్యశాసనీయ,

ప్రణత భరత మకుటతట సుఘటిత పాదుకాగ్ర్యాభిషేక, నిర్వర్తిత సర్వలోక యోగ క్షేమ,

పిశిత రుచి విహిత దురిత వలమథన తనయ బలిభుగనుగతి సరభస శయన తృణ శకల పరిపతన భయ చకిత సకల సుర మునివర బహుమత మహాస్త్ర సామర్థ్య,

ద్రుహిణ హర వలమథన దురాలక్ష శరలక్ష,

దణ్డకా తపోవన జఙ్గమ పారిజాత,

విరాధ హరిణ శార్దూల,

విలులిత బహుఫల మఖ కలమ రజనిచర మృగ మృగయారమ్భ సమ్భృత చీరభృదనురోధ,

త్రిశిరః శిరస్త్రితయ తిమిర నిరాస వాసరకర,

దూషణ జలనిధి శోషణ తోషిత ఋషిగణ ఘోషిత విజయ ఘోషణ,

ఖరతర ఖర తరు ఖణ్డన చణ్డ పవన,

ద్విసప్త రక్షః సహస్ర నలవన విలోలన మహాకలభ,

అసహాయ శూర,

అనపాయ సాహస,

మహిత మహామృథ దర్శన ముదిత మైథిలీ దృఢతర పరిరమ్భణ విభవ విరోపిత వికట వీరవ్రణ,

మారీచ మాయా మృగ చర్మ పరికర్మిత నిర్భర దర్భాస్తరణ,

విక్రమ యశో లాభ విక్రీత జీవిత గృధ్రరాజ దేహ దిధక్షా లక్షిత భక్తజన దాక్షిణ్య,

కల్పిత విబుధభావ కబన్ధాభినన్దిత,

అవన్ధ్య మహిమ మునిజన భజన ముషిత హృదయ కలుష శబరీ మోక్ష సాక్షిభూత,

ప్రభఞ్జనతనయ భావుక భాషిత రఞ్జిత హృదయ,

తరణిసుత శరణాగతి పరతన్త్రీకృత స్వాతన్త్ర్య,

దృఢఘటిత కైలాస కోటి వికట దున్దుభి కఙ్కాల కూట దూర విక్షేప దక్ష దక్షిణేతర పాదాఙ్గుష్ఠ దరచలన విశ్వస్త సుహృదాశయ,

అతిపృథుల బహు విటపి గిరి ధరణి వివర యుగపదుదయ వివృత చిత్రపుఙ్ఖ వైచిత్ర్య,

విపుల భుజ శైలమూల నిబిడ నిపీడిత రావణ రణరణక జనక చతురుదధి విహరణ చతుర కపికులపతి హృదయ విశాల శిలాతల దారణ దారుణ శిలీముఖ,

అపార పారావార పరిఖా పరివృత పరపుర పరిసృత దవ దహన జవన పవనభవ కపివర పరిష్వఙ్గ భావిత సర్వస్వ దాన,

అహిత సహోదర రక్షః పరిగ్రహ విసంవాది వివిధ సచివ విప్రలమ్భ (విస్రమ్భణ) సమయ సంరమ్భ సముజ్జృమ్భిత సర్వేశ్వర భావ,

సకృత్ప్రపన్న జన సంరక్షణ దీక్షిత వీర, సత్యవ్రత,

ప్రతిశయన భూమికా భూషిత పయోధి పులిన,

ప్రలయ శిఖి పరుష విశిఖ శిఖా శోషితాకూపార వారిపూర,

ప్రబల రిపు కలహ కుతుక చటుల కపికుల కరతల తూలిత హృత గిరి నికర సాధిత సేతుపథ సీమా సీమన్తిత సముద్ర,

ద్రుతగతి తరుమృగ వరూథినీ నిరుద్ధ లఙ్కావరోధ వేపథు లాస్య లీలోపదేశ దేశిక ధనుర్జ్యాఘోష,

గగన చర కనక గిరి గరిమ ధర నిగమమయ నిజ గరుడ గరుదనిల లవ గలిత విష వదన శర కదన,

అకృతచర వనచర రణకరణ వైలక్ష్య కూణితాక్ష బహువిధ రక్షో బలాధ్యక్ష వక్షః కవాట పాటన పటిమ సాటోప కోపావలేప,

కటురటదటని టఙ్కృతి చటుల కఠోర కార్ముఖ వినిర్గత విశఙ్కట విశిఖ వితాడన విఘటిత మకుట విహ్వల విశ్రవస్తనయ విశ్రమ సమయ విశ్రాణన విఖ్యాత విక్రమ,

కుమ్భకర్ణ కులగిరి విదలన దమ్భోలి భూత నిశ్శఙ్క కఙ్కపత్ర,

అభిచరణ హుతవహ పరిచరణ విఘటన సరభస పరిపతదపరిమిత కపిబల జలధి లహరి కలకలరవ కుపిత మఘవజి దభిహననకృదనుజ సాక్షిక రాక్షస ద్వన్ద్వయుద్ధ,

అప్రతిద్వన్ద్వ పౌరుష,

త్ర్యమ్బక సమధిక ఘోరాస్త్రాడమ్బర,

సారథి హృత రథ సత్రప శాత్రవ సత్యాపిత ప్రతాప,

శిత శర కృత లవణ దశముఖ ముఖ దశక నిపతన పునరుదయ దర గలిత జనిత దర తరల హరిహయ నయన నలినవన రుచి ఖచిత ఖతల నిపతిత సురతరు కుసుమ వితతి సురభిత రథ పథ,

అఖిల జగదధిక భుజ బల దశ లపన దశక లవన జనిత కదన పరవశ రజనిచర యువతి విలపన వచన సమవిషయ నిగమ శిఖర నికర ముఖర ముఖ ముని వర పరిపణిత,

అభిగత శతమఖ హుతవహ పితృపతి నిరృతి వరుణ పవన ధనద గిరిశ ముఖ సురపతి నుత ముదిత,

అమిత మతి విధి విదిత కథిత నిజ విభవ జలధి పృషత లవ,

విగత భయ విబుధ పరిబృఢ విబోధిత వీరశయన శాయిత వానర పృతనౌఘ,

స్వ సమయ విఘటిత సుఘటిత సహృదయ సహధర్మచారిణీక,

విభీషణ వశంవదీకృత లఙ్కైశ్వర్య,

నిష్పన్న కృత్య,

ఖ పుష్పిత రిపు పక్ష,

పుష్పక రభస గతి గోష్పదీకృత గగనార్ణవ,

ప్రతిజ్ఞార్ణవ తరణ కృత క్షణ భరత మనోరథ సంహిత సింహాసనాధిరూఢ,

స్వామిన్, రాఘవ సింహ,

హాటక గిరి కటక సదృశ పాద పీఠ నికట తట పరిలుఠిత నిఖిల నృపతి కిరీట కోటి వివిధ మణి గణ కిరణ నికర నీరాజిత చరణ రాజీవ,

దివ్య భౌమాయోధ్యాధిదైవత,

పితృ వధ కుపిత పరశు ధర ముని విహిత నృప హనన కదన పూర్వ కాల ప్రభవ శత గుణ ప్రతిష్ఠాపిత ధార్మిక రాజ వంశ,

శుభ చరిత రత భరత ఖర్విత గర్వ గన్ధర్వ యూథ గీత విజయ గాథా శత,

శాసిత మధుసుత శత్రుఘ్న సేవిత,

కుశ లవ పరిగృహీత కుల గాథా విశేష,

విధివశ పరిణమదమర భణితి కవివర రచిత నిజ చరిత నిబన్ధన నిశమన నిర్వృత,

సర్వ జన సమ్మానిత,

పునరుపస్థాపిత విమాన వర విశ్రాణన ప్రీణిత వైశ్రవణ విశ్రావిత యశః ప్రపఞ్చ,

పఞ్చతాపన్న మునికుమార సఞ్జీవనామృత,

త్రేతాయుగ ప్రవర్తిత కార్తయుగ వృత్తాన్త,

అవికల బహుసువర్ణ హయమఖ సహస్ర నిర్వహణ నిర్వర్తిత నిజ వర్ణాశ్రమ ధర్మ,

సర్వ కర్మ సమారాధ్య,

సనాతన ధర్మ,

సాకేత జనపద జని ధనిక జఙ్గమ తదితర జన్తు జాత దివ్య గతి దాన దర్శిత నిత్య నిస్సీమ వైభవ,

భవ తపన తాపిత భక్తజన భద్రారామ,

శ్రీ రామభద్ర, నమస్తే పునస్తే నమః ॥

చతుర్ముఖేశ్వరముఖైః పుత్రపౌత్రాదిశాలినే ।

నమః సీతాసమేతాయ రామాయ గృహమేధినే ॥

కవికథకసింహకథితం

కఠోరసుకుమారగుమ్భగమ్భీరమ్ ।

భవభయభేషజమేతత్

పఠత మహావీరవైభవం సుధియః ॥

ఇతి శ్రీమహావీరవైభవమ్ ॥