శ్రీ హయగ్రీవ స్తోత్రమ్

శ్రీ హయగ్రీవ స్తోత్రమ్

శ్లోక 1

జ్ఞానానన్దమయం దేవం నిర్మలస్ఫటికాకృతిం

ఆధారం సర్వవిద్యానాం హయగ్రీవముపాస్మహే

శ్లోక 2

స్వతస్సిద్ధం శుద్ధస్ఫటికమణిభూ భృత్ప్రతిభటం

సుధాసధ్రీచీభిర్ద్యుతిభిరవదాతత్రిభువనం

అనన్తైస్త్రయ్యన్తైరనువిహిత హేషాహలహలం

హతాశేషావద్యం హయవదనమీడేమహిమహః

॥1॥

శ్లోక 3

సమాహారస్సామ్నాం ప్రతిపదమృచాం ధామ యజుషాం

లయః ప్రత్యూహానాం లహరివితతిర్బోధజలధేః

కథాదర్పక్షుభ్యత్కథకకులకోలాహలభవం

హరత్వన్తర్ధ్వాన్తం హయవదనహేషాహలహలః

॥2॥

శ్లోక 4

ప్రాచీ సన్ధ్యా కాచిదన్తర్నిశాయాః

ప్రజ్ఞాదృష్టే రఞ్జనశ్రీరపూర్వా

వక్త్రీ వేదాన్ భాతు మే వాజివక్త్రా

వాగీశాఖ్యా వాసుదేవస్య మూర్తిః

॥3॥

శ్లోక 5

విశుద్ధవిజ్ఞానఘనస్వరూపం

విజ్ఞానవిశ్రాణనబద్ధదీక్షం

దయానిధిం దేహభృతాం శరణ్యం

దేవం హయగ్రీవమహం ప్రపద్యే

॥4॥

శ్లోక 6

అపౌరుషేయైరపి వాక్ప్రపఞ్చైః

అద్యాపి తే భూతిమదృష్టపారాం

స్తువన్నహం ముగ్ధ ఇతి త్వయైవ

కారుణ్యతో నాథ కటాక్షణీయః

॥5॥

శ్లోక 7

దాక్షిణ్యరమ్యా గిరిశస్య మూర్తిః-

దేవీ సరోజాసనధర్మపత్నీ

వ్యాసాదయోఽపి వ్యపదేశ్యవాచః

స్ఫురన్తి సర్వే తవ శక్తిలేశైః

॥6॥

శ్లోక 8

మన్దోఽభవిష్యన్నియతం విరిఞ్చః

వాచాం నిధేర్వాఞ్ఛితభాగధేయః

దైత్యాపనీతాన్ దయయైన భూయోఽపి

అధ్యాపయిష్యో నిగమాన్నచేత్త్వమ్

॥7॥

శ్లోక 9

వితర్కడోలాం వ్యవధూయ సత్త్వే

బృహస్పతిం వర్తయసే యతస్త్వం

తేనైవ దేవ త్రిదేశేశ్వరాణా

అస్పృష్టడోలాయితమాధిరాజ్యమ్

॥8॥

శ్లోక 10

అగ్నౌ సమిద్ధార్చిషి సప్తతన్తోః

ఆతస్థివాన్మన్త్రమయం శరీరం

అఖణ్డసారైర్హవిషాం ప్రదానైః

ఆప్యాయనం వ్యోమసదాం విధత్సే

॥9॥

శ్లోక 11

యన్మూల మీదృక్ప్రతిభాతత్త్వం

యా మూలమామ్నాయమహాద్రుమాణాం

తత్త్వేన జానన్తి విశుద్ధసత్త్వాః

త్వామక్షరామక్షరమాతృకాం త్వామ్

॥10॥

శ్లోక 12

అవ్యాకృతాద్వ్యాకృతవానసి త్వం

నామాని రూపాణి చ యాని పూర్వం

శంసన్తి తేషాం చరమాం ప్రతిష్ఠాం

వాగీశ్వర త్వాం త్వదుపజ్ఞవాచః

॥11॥

శ్లోక 13

ముగ్ధేన్దునిష్యన్దవిలోభనీయాం

మూర్తిం తవానన్దసుధాప్రసూతిం

విపశ్చితశ్చేతసి భావయన్తే

వేలాముదారామివ దుగ్ధ సిన్ధోః

॥12॥

శ్లోక 14

మనోగతం పశ్యతి యస్సదా త్వాం

మనీషిణాం మానసరాజహంసం

స్వయమ్పురోభావవివాదభాజః

కిఙ్కుర్వతే తస్య గిరో యథార్హమ్

॥13॥

శ్లోక 15

అపి క్షణార్ధం కలయన్తి యే త్వాం

ఆప్లావయన్తం విశదైర్మయూఖైః

వాచాం ప్రవాహైరనివారితైస్తే

మన్దాకినీం మన్దయితుం క్షమన్తే

॥14॥

శ్లోక 16

స్వామిన్భవద్ద్యానసుధాభిషేకాత్

వహన్తి ధన్యాః పులకానుబన్దం

అలక్షితే క్వాపి నిరూఢ మూలం

అఙ్గ్వేష్వి వానన్దథుమఙ్కురన్తమ్

॥15॥

శ్లోక 17

స్వామిన్ప్రతీచా హృదయేన ధన్యాః

త్వద్ధ్యానచన్ద్రోదయవర్ధమానం

అమాన్తమానన్దపయోధిమన్తః

పయోభి రక్ష్ణాం పరివాహయన్తి

॥16॥

శ్లోక 18

స్వైరానుభావాస్ త్వదధీనభావాః

సమృద్ధవీర్యాస్త్వదనుగ్రహేణ

విపశ్చితోనాథ తరన్తి మాయాం

వైహారికీం మోహనపిఞ్ఛికాం తే

॥17॥

శ్లోక 19

ప్రాఙ్నిర్మితానాం తపసాం విపాకాః

ప్రత్యగ్రనిశ్శ్రేయససమ్పదో మే

సమేధిషీరం స్తవ పాదపద్మే

సఙ్కల్పచిన్తామణయః ప్రణామాః

॥18॥

శ్లోక 20

విలుప్తమూర్ధన్యలిపిక్రమాణా

సురేన్ద్రచూడాపదలాలితానాం

త్వదఙ్ఘ్రి రాజీవరజఃకణానాం

భూయాన్ప్రసాదో మయి నాథ భూయాత్

॥19॥

శ్లోక 21

పరిస్ఫురన్నూపురచిత్రభాను –

ప్రకాశనిర్ధూతతమోనుషఙ్గా

పదద్వయీం తే పరిచిన్మహేఽన్తః

ప్రబోధరాజీవవిభాతసన్ధ్యామ్

॥20॥

శ్లోక 22

త్వత్కిఙ్కరాలఙ్కరణోచితానాం

త్వయైవ కల్పాన్తరపాలితానాం

మఞ్జుప్రణాదం మణినూపురం తే

మఞ్జూషికాం వేదగిరాం ప్రతీమః

॥21॥

శ్లోక 23

సఞ్చిన్తయామి ప్రతిభాదశాస్థాన్

సన్ధుక్షయన్తం సమయప్రదీపాన్

విజ్ఞానకల్పద్రుమపల్లవాభం

వ్యాఖ్యానముద్రామధురం కరం తే

॥22॥

శ్లోక 24

చిత్తే కరోమి స్ఫురితాక్షమాలం

సవ్యేతరం నాథ కరం త్వదీయం

జ్ఞానామృతోదఞ్చనలమ్పటానాం

లీలాఘటీయన్త్రమివాఽఽశ్రితానామ్

॥23॥

శ్లోక 25

ప్రబోధసిన్ధోరరుణైః ప్రకాశైః

ప్రవాలసఙ్ఘాతమివోద్వహన్తం

విభావయే దేవ స పుస్తకం తే

వామం కరం దక్షిణమాశ్రితానామ్

॥24॥

శ్లోక 26

తమాం సిభిత్త్వావిశదైర్మయూఖైః

సమ్ప్రీణయన్తం విదుషశ్చకోరాన్

నిశామయే త్వాం నవపుణ్డరీకే

శరద్ఘనేచన్ద్రమివ స్ఫురన్తమ్

॥25॥

శ్లోక 27

దిశన్తు మే దేవ సదా త్వదీయాః

దయాతరఙ్గానుచరాః కటాక్షాః

శ్రోత్రేషు పుంసామమృతఙ్క్షరన్తీం

సరస్వతీం సంశ్రితకామధేనుమ్

॥26॥

శ్లోక 28

విశేషవిత్పారిషదేషు నాథ

విదగ్ధగోష్ఠీ సమరాఙ్గణేషు

జిగీషతో మే కవితార్కికేన్ద్రాన్

జిహ్వాగ్రసింహాసనమభ్యుపేయాః

॥27॥

శ్లోక 29

త్వాం చిన్తయన్ త్వన్మయతాం ప్రపన్నః

త్వాముద్గృణన్ శబ్దమయేన ధామ్నా

స్వామిన్సమాజేషు సమేధిషీయ

స్వచ్ఛన్దవాదాహవబద్ధశూరః

॥28॥

శ్లోక 30

నానావిధానామగతిః కలానాం

న చాపి తీర్థేషు కృతావతారః

ధ్రువం తవాఽనాధ పరిగ్రహాయాః

నవ నవం పాత్రమహం దయాయాః

॥29॥

శ్లోక 31

అకమ్పనీయాన్యపనీతిభేదైః

అలఙ్కృషీరన్ హృదయం మదీయమ్

శఙ్కా కలఙ్కా పగమోజ్జ్వలాని

తత్త్వాని సమ్యఞ్చి తవ ప్రసాదాత్

॥30॥

శ్లోక 32

వ్యాఖ్యాముద్రాం కరసరసిజైః పుస్తకం శఙ్ఖచక్రే

భిభ్రద్భిన్న స్ఫటికరుచిరే పుణ్డరీకే నిషణ్ణః ।

అమ్లానశ్రీరమృతవిశదైరంశుభిః ప్లావయన్మాం

ఆవిర్భూయాదనఘమహిమామానసే వాగధీశః

॥31॥

శ్లోక 33

వాగర్థసిద్ధిహేతోఃపఠత హయగ్రీవసంస్తుతిం భక్త్యా

కవితార్కికకేసరిణా వేఙ్కటనాథేన విరచితామేతామ్

॥32॥

శ్లోక 34