ശ്രീ ഹയഗ്രീവ സ്തോത്രമ്

ശ്രീ ഹയഗ്രീവ സ്തോത്രമ്

ശ്ലോക 1

ജ്ഞാനാനന്ദമയം ദേവം നിര്മലസ്ഫടികാകൃതിം

ആധാരം സര്വവിദ്യാനാം ഹയഗ്രീവമുപാസ്മഹേ

ശ്ലോക 2

സ്വതസ്സിദ്ധം ശുദ്ധസ്ഫടികമണിഭൂ ഭൃത്പ്രതിഭടം

സുധാസധ്രീചീഭിര്ദ്യുതിഭിരവദാതത്രിഭുവനം

അനന്തൈസ്ത്രയ്യന്തൈരനുവിഹിത ഹേഷാഹലഹലം

ഹതാശേഷാവദ്യം ഹയവദനമീഡേമഹിമഹഃ

॥1॥

ശ്ലോക 3

സമാഹാരസ്സാമ്നാം പ്രതിപദമൃചാം ധാമ യജുഷാം

ലയഃ പ്രത്യൂഹാനാം ലഹരിവിതതിര്ബോധജലധേഃ

കഥാദര്പക്ഷുഭ്യത്കഥകകുലകോലാഹലഭവം

ഹരത്വന്തര്ധ്വാന്തം ഹയവദനഹേഷാഹലഹലഃ

॥2॥

ശ്ലോക 4

പ്രാചീ സന്ധ്യാ കാചിദന്തര്നിശായാഃ

പ്രജ്ഞാദൃഷ്ടേ രഞ്ജനശ്രീരപൂര്വാ

വക്ത്രീ വേദാന് ഭാതു മേ വാജിവക്ത്രാ

വാഗീശാഖ്യാ വാസുദേവസ്യ മൂര്തിഃ

॥3॥

ശ്ലോക 5

വിശുദ്ധവിജ്ഞാനഘനസ്വരൂപം

വിജ്ഞാനവിശ്രാണനബദ്ധദീക്ഷം

ദയാനിധിം ദേഹഭൃതാം ശരണ്യം

ദേവം ഹയഗ്രീവമഹം പ്രപദ്യേ

॥4॥

ശ്ലോക 6

അപൌരുഷേയൈരപി വാക്പ്രപഞ്ചൈഃ

അദ്യാപി തേ ഭൂതിമദൃഷ്ടപാരാം

സ്തുവന്നഹം മുഗ്ധ ഇതി ത്വയൈവ

കാരുണ്യതോ നാഥ കടാക്ഷണീയഃ

॥5॥

ശ്ലോക 7

ദാക്ഷിണ്യരമ്യാ ഗിരിശസ്യ മൂര്തിഃ-

ദേവീ സരോജാസനധര്മപത്നീ

വ്യാസാദയോഽപി വ്യപദേശ്യവാചഃ

സ്ഫുരന്തി സര്വേ തവ ശക്തിലേശൈഃ

॥6॥

ശ്ലോക 8

മന്ദോഽഭവിഷ്യന്നിയതം വിരിഞ്ചഃ

വാചാം നിധേര്വാഞ്ഛിതഭാഗധേയഃ

ദൈത്യാപനീതാന് ദയയൈന ഭൂയോഽപി

അധ്യാപയിഷ്യോ നിഗമാന്നചേത്ത്വമ്

॥7॥

ശ്ലോക 9

വിതര്കഡോലാം വ്യവധൂയ സത്ത്വേ

ബൃഹസ്പതിം വര്തയസേ യതസ്ത്വം

തേനൈവ ദേവ ത്രിദേശേശ്വരാണാ

അസ്പൃഷ്ടഡോലായിതമാധിരാജ്യമ്

॥8॥

ശ്ലോക 10

അഗ്നൌ സമിദ്ധാര്ചിഷി സപ്തതന്തോഃ

ആതസ്ഥിവാന്മന്ത്രമയം ശരീരം

അഖണ്ഡസാരൈര്ഹവിഷാം പ്രദാനൈഃ

ആപ്യായനം വ്യോമസദാം വിധത്സേ

॥9॥

ശ്ലോക 11

യന്മൂല മീദൃക്പ്രതിഭാതത്ത്വം

യാ മൂലമാമ്നായമഹാദ്രുമാണാം

തത്ത്വേന ജാനന്തി വിശുദ്ധസത്ത്വാഃ

ത്വാമക്ഷരാമക്ഷരമാതൃകാം ത്വാമ്

॥10॥

ശ്ലോക 12

അവ്യാകൃതാദ്വ്യാകൃതവാനസി ത്വം

നാമാനി രൂപാണി ച യാനി പൂര്വം

ശംസന്തി തേഷാം ചരമാം പ്രതിഷ്ഠാം

വാഗീശ്വര ത്വാം ത്വദുപജ്ഞവാചഃ

॥11॥

ശ്ലോക 13

മുഗ്ധേന്ദുനിഷ്യന്ദവിലോഭനീയാം

മൂര്തിം തവാനന്ദസുധാപ്രസൂതിം

വിപശ്ചിതശ്ചേതസി ഭാവയന്തേ

വേലാമുദാരാമിവ ദുഗ്ധ സിന്ധോഃ

॥12॥

ശ്ലോക 14

മനോഗതം പശ്യതി യസ്സദാ ത്വാം

മനീഷിണാം മാനസരാജഹംസം

സ്വയമ്പുരോഭാവവിവാദഭാജഃ

കിങ്കുര്വതേ തസ്യ ഗിരോ യഥാര്ഹമ്

॥13॥

ശ്ലോക 15

അപി ക്ഷണാര്ധം കലയന്തി യേ ത്വാം

ആപ്ലാവയന്തം വിശദൈര്മയൂഖൈഃ

വാചാം പ്രവാഹൈരനിവാരിതൈസ്തേ

മന്ദാകിനീം മന്ദയിതും ക്ഷമന്തേ

॥14॥

ശ്ലോക 16

സ്വാമിന്ഭവദ്ദ്യാനസുധാഭിഷേകാത്

വഹന്തി ധന്യാഃ പുലകാനുബന്ദം

അലക്ഷിതേ ക്വാപി നിരൂഢ മൂലം

അങ്ഗ്വേഷ്വി വാനന്ദഥുമങ്കുരന്തമ്

॥15॥

ശ്ലോക 17

സ്വാമിന്പ്രതീചാ ഹൃദയേന ധന്യാഃ

ത്വദ്ധ്യാനചന്ദ്രോദയവര്ധമാനം

അമാന്തമാനന്ദപയോധിമന്തഃ

പയോഭി രക്ഷ്ണാം പരിവാഹയന്തി

॥16॥

ശ്ലോക 18

സ്വൈരാനുഭാവാസ് ത്വദധീനഭാവാഃ

സമൃദ്ധവീര്യാസ്ത്വദനുഗ്രഹേണ

വിപശ്ചിതോനാഥ തരന്തി മായാം

വൈഹാരികീം മോഹനപിഞ്ഛികാം തേ

॥17॥

ശ്ലോക 19

പ്രാങ്നിര്മിതാനാം തപസാം വിപാകാഃ

പ്രത്യഗ്രനിശ്ശ്രേയസസമ്പദോ മേ

സമേധിഷീരം സ്തവ പാദപദ്മേ

സങ്കല്പചിന്താമണയഃ പ്രണാമാഃ

॥18॥

ശ്ലോക 20

വിലുപ്തമൂര്ധന്യലിപിക്രമാണാ

സുരേന്ദ്രചൂഡാപദലാലിതാനാം

ത്വദങ്ഘ്രി രാജീവരജഃകണാനാം

ഭൂയാന്പ്രസാദോ മയി നാഥ ഭൂയാത്

॥19॥

ശ്ലോക 21

പരിസ്ഫുരന്നൂപുരചിത്രഭാനു –

പ്രകാശനിര്ധൂതതമോനുഷങ്ഗാ

പദദ്വയീം തേ പരിചിന്മഹേഽന്തഃ

പ്രബോധരാജീവവിഭാതസന്ധ്യാമ്

॥20॥

ശ്ലോക 22

ത്വത്കിങ്കരാലങ്കരണോചിതാനാം

ത്വയൈവ കല്പാന്തരപാലിതാനാം

മഞ്ജുപ്രണാദം മണിനൂപുരം തേ

മഞ്ജൂഷികാം വേദഗിരാം പ്രതീമഃ

॥21॥

ശ്ലോക 23

സഞ്ചിന്തയാമി പ്രതിഭാദശാസ്ഥാന്

സന്ധുക്ഷയന്തം സമയപ്രദീപാന്

വിജ്ഞാനകല്പദ്രുമപല്ലവാഭം

വ്യാഖ്യാനമുദ്രാമധുരം കരം തേ

॥22॥

ശ്ലോക 24

ചിത്തേ കരോമി സ്ഫുരിതാക്ഷമാലം

സവ്യേതരം നാഥ കരം ത്വദീയം

ജ്ഞാനാമൃതോദഞ്ചനലമ്പടാനാം

ലീലാഘടീയന്ത്രമിവാഽഽശ്രിതാനാമ്

॥23॥

ശ്ലോക 25

പ്രബോധസിന്ധോരരുണൈഃ പ്രകാശൈഃ

പ്രവാലസങ്ഘാതമിവോദ്വഹന്തം

വിഭാവയേ ദേവ സ പുസ്തകം തേ

വാമം കരം ദക്ഷിണമാശ്രിതാനാമ്

॥24॥

ശ്ലോക 26

തമാം സിഭിത്ത്വാവിശദൈര്മയൂഖൈഃ

സമ്പ്രീണയന്തം വിദുഷശ്ചകോരാന്

നിശാമയേ ത്വാം നവപുണ്ഡരീകേ

ശരദ്ഘനേചന്ദ്രമിവ സ്ഫുരന്തമ്

॥25॥

ശ്ലോക 27

ദിശന്തു മേ ദേവ സദാ ത്വദീയാഃ

ദയാതരങ്ഗാനുചരാഃ കടാക്ഷാഃ

ശ്രോത്രേഷു പുംസാമമൃതങ്ക്ഷരന്തീം

സരസ്വതീം സംശ്രിതകാമധേനുമ്

॥26॥

ശ്ലോക 28

വിശേഷവിത്പാരിഷദേഷു നാഥ

വിദഗ്ധഗോഷ്ഠീ സമരാങ്ഗണേഷു

ജിഗീഷതോ മേ കവിതാര്കികേന്ദ്രാന്

ജിഹ്വാഗ്രസിംഹാസനമഭ്യുപേയാഃ

॥27॥

ശ്ലോക 29

ത്വാം ചിന്തയന് ത്വന്മയതാം പ്രപന്നഃ

ത്വാമുദ്ഗൃണന് ശബ്ദമയേന ധാമ്നാ

സ്വാമിന്സമാജേഷു സമേധിഷീയ

സ്വച്ഛന്ദവാദാഹവബദ്ധശൂരഃ

॥28॥

ശ്ലോക 30

നാനാവിധാനാമഗതിഃ കലാനാം

ന ചാപി തീര്ഥേഷു കൃതാവതാരഃ

ധ്രുവം തവാഽനാധ പരിഗ്രഹായാഃ

നവ നവം പാത്രമഹം ദയായാഃ

॥29॥

ശ്ലോക 31

അകമ്പനീയാന്യപനീതിഭേദൈഃ

അലങ്കൃഷീരന് ഹൃദയം മദീയമ്

ശങ്കാ കലങ്കാ പഗമോജ്ജ്വലാനി

തത്ത്വാനി സമ്യഞ്ചി തവ പ്രസാദാത്

॥30॥

ശ്ലോക 32

വ്യാഖ്യാമുദ്രാം കരസരസിജൈഃ പുസ്തകം ശങ്ഖചക്രേ

ഭിഭ്രദ്ഭിന്ന സ്ഫടികരുചിരേ പുണ്ഡരീകേ നിഷണ്ണഃ ।

അമ്ലാനശ്രീരമൃതവിശദൈരംശുഭിഃ പ്ലാവയന്മാം

ആവിര്ഭൂയാദനഘമഹിമാമാനസേ വാഗധീശഃ

॥31॥

ശ്ലോക 33

വാഗര്ഥസിദ്ധിഹേതോഃപഠത ഹയഗ്രീവസംസ്തുതിം ഭക്ത്യാ

കവിതാര്കികകേസരിണാ വേങ്കടനാഥേന വിരചിതാമേതാമ്

॥32॥

ശ്ലോക 34