Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram

śrī puruṣottama sahasra nāma stotram

Śloka 1

viniyogaḥ

purāṇapuruṣo viṣṇuḥ puruṣottama ucyate |

nāmnāṃ sahasraṃ vakṣyāmi tasya bhāgavatoddhṛtam || 1||

yasya prasādādvāgīśāḥ prajeśā vibhavonnatāḥ |

kṣudrā api bhavantyāśu śrīkṛṣṇaṃ taṃ nato'smyaham || 2||

anantā eva kṛṣṇasya līlā nāmapravartikāḥ |

uktā bhāgavate gūhāḥ prakaṭā api kutracit || 3||

atastāni pravakṣyāmi nāmāni muravairiṇaḥ |

sahasraṃ yaistu paṭhitaiḥ paṭhitaṃ syācchukāmṛtam || 4||

kṛṣṇanāmasahasrasya ṛṣiragnirnirūpitaḥ |

gāyatrī ca tathā chando devatā puruṣottamaḥ || 5||

viniyogaḥ samasteṣu puruṣārtheṣu vai mataḥ |

bījaṃ bhaktapriyaḥ śaktiḥ satyavāgucyate hariḥ || 6||

bhaktoddharaṇayatnastu mantro'tra paramo mataḥ |

avatāritabhaktāṃśaḥ kīlakaṃ parikīrtitam || 7||

astraṃ sarvasamarthaśca govindaḥ kavacaṃ matam |

puruṣo dhyānamatroktaḥ siddhiḥ śaraṇasaṃsmṛtiḥ || 8||

adhikāralīlā

śrīkṛṣṇaḥ saccidānando nityalīlāvinodakṛt |

sarvāgamavinodī ca lakṣmīśaḥ puruṣottamaḥ || 9||

ādikālaḥ sarvakālaḥ kālātmā māyayāvṛtaḥ |

bhaktoddhāraprayatnātmā jagatkartā jaganmayaḥ || 10||

nāmalīlāparo viṣṇurvyāsātmā śukamokṣadaḥ |

vyāpivaikuṇṭhadātā ca śrīmadbhāgavatāgamaḥ || 11||

śukavāgamṛtābdhīnduḥ śaunakādyakhileṣṭadaḥ |

bhaktipravartakastrātā vyāsacintāvināśakaḥ || 12||

sarvasiddhāntavāgātmā nāradādyakhileṣṭadaḥ |

antarātmā dhyānagamyo bhaktiratnapradāyakaḥ || 13||

muktopasṛpyaḥ pūrṇātmā muktānāṃ rativardhanaḥ |

bhaktakāryaikanirato drauṇyastravinivārakaḥ || 14||

bhaktasmayapraṇetā ca bhaktavākparipālakaḥ |

brahmaṇyadevo dharmātmā bhaktānāṃ ca parīkṣakaḥ || 15||

āsannahitakartā ca māyāhitakaraḥ prabhuḥ |

uttarāprāṇadātā ca brahmāstravinivārakaḥ || 16||

sarvataḥ pāṇavapatiḥ parīkṣicchuddhikāraṇam |

gūhātmā sarvavedeṣu bhaktaikahṛdayaṅgamaḥ || 17||

kuntīstutyaḥ prasannātmā paramādbhutakāryakṛt |

bhīṣmamuktipradaḥ svāmī bhaktamohanivārakaḥ || 18||

sarvāvasthāsu saṃsevyaḥ samaḥ sukhahitapradaḥ |

kṛtakṛtyaḥ sarvasākṣī bhaktastrīrativardhanaḥ || 19||

sarvasaubhāgyanilayaḥ paramāścaryarūpadhṛk |

ananyapuruṣasvāmī dvārakābhāgyabhājanam || 20||

bījasaṃskārakartā ca parīkṣijjānapoṣakaḥ |

sarvatrapūrṇaguṇakaḥ sarvabhūṣaṇabhūṣitaḥ || 21||

sarvalakṣaṇadātā ca dhṛtarāṣṭravimuktidaḥ |

sanmārgarakṣako nityaṃ viduraprītipūrakaḥ || 22||

līlāvyāmohakartā ca kāladharmapravartakaḥ |

pāṇavānāṃ mokṣadātā parīkṣidbhāgyavardhanaḥ || 23||

kalinigrahakartā ca dharmādīnāṃ ca poṣakaḥ |

satsaṅgajānahetuśca śrībhāgavatakāraṇam || 24||

prākṛtādṛṣṭamārgaśca|||||||||||| continued

jñāna-sādhana-līlā

|||||||||||||||||||||||| śrotavyaḥ sakalāgamaiḥ |

kīrtitavyaḥ śuddhabhāvaiḥ smartavyaścātmavittamaiḥ || 25||

anekamārgakartā ca nānāvidhagatipradaḥ |

puruṣaḥ sakalādhāraḥ sattvaikanilayātmabhūḥ || 26||

sarvadhyeyo yogagamyo bhaktyā grāhyaḥ surapriyaḥ |

janmādisārthakakṛtirlīlākartā patiḥ satām || 27||

ādikartā tattvakartā sarvakartā viśāradaḥ |

nānāvatārakartā ca brahmāvirbhāvakāraṇam || 28||

daśalīlāvinodī ca nānāsṛṣṭipravartakaḥ |

anekakalpakartā ca sarvadoṣavivarjitaḥ || 29||

sargalīlā

vairāgyahetustīrthātmā sarvatīrthaphalapradaḥ |

tīrthaśuddhaikanilayaḥ svamārgaparipoṣakaḥ || 30||

tīrthakīrtirbhaktagamyo bhaktānuśayakāryakṛt |

bhaktatulyaḥ sarvatulyaḥ svecchāsarvapravartakaḥ || 31||

guṇātīto'navadyātmā sargalīlāpravartakaḥ |

sākṣātsarvajagatkartā mahadādipravartakaḥ || 32||

māyāpravartakaḥ sākṣī māyārativivardhanaḥ |

ākāśātmā caturmūrtiścaturdhā bhūtabhāvanaḥ || 33||

rajaḥpravartako brahmā marīcyādipitāmahaḥ |

vedakartā yajñakartā sarvakartā'mitātmakaḥ || 34||

anekasṛṣṭikartā ca daśadhāsṛṣṭikārakaḥ |

yajñāṅgo yajñavārāho bhūdharo bhūmipālakaḥ || 35||

seturvidharaṇo jaitro hiraṇyākṣāntakaḥ suraḥ |

ditikaśyapakāmaikahetusṛṣṭipravartakaḥ || 36||

devābhayapradātā ca vaikuṇṭhādhipatirmahān |

sarvagarvaprahārī ca sanakādyakhilārthadaḥ || 37||

sarvāśvāsanakartā ca bhaktatulyāhavapradaḥ |

kālalakṣaṇahetuśca sarvārthajñāpakaḥ paraḥ || 38||

bhaktonnatikaraḥ sarvaprakārasukhadāyakaḥ |

nānāyuddhapraharaṇo brahmaśāpavimocakaḥ || 39||

puṣṭisargapraṇetā ca guṇasṛṣṭipravartakaḥ |

kardameṣṭapradātā ca devahūtyakhilārthadaḥ || 40||

śuklanārāyaṇaḥ satyakāladharmapravartakaḥ |

jñānāvatāraḥ śāntātmā kapilaḥ kālanāśakaḥ || 41||

triguṇādhipatiḥ sāṅkhyaśāstrakartā viśāradaḥ |

sargadūṣaṇahārī ca puṣṭimokṣapravartakaḥ || 42||

laukikānandadātā ca brahmānandapravartakaḥ |

bhaktisiddhāntavaktā ca saguṇajñānadīpakaḥ || 43||

ātmapradaḥ pūrṇakāmo yogātmā yogabhāvitaḥ |

jīvanmuktipradaḥ śrīmānanyabhaktipravartakaḥ || 44||

kālasāmarthyadātā ca kāladoṣanivārakaḥ |

garbhottamajñānadātā karmamārganiyāmakaḥ || 45||

sarvamārganirākartā bhaktimārgaikapoṣakaḥ |

siddhihetuḥ sarvahetuḥ sarvāścaryaikakāraṇam || 46||

cetanācetanapatiḥ samudraparipūjitaḥ |

sāṅkhyācāryastutaḥ siddhapūjitaḥ sarvapūjitaḥ || 47||

visargalīlā

visargakartā sarveśaḥ koṭisūryasamaprabhaḥ |

anantaguṇagambhīro mahāpuruṣapūjitaḥ || 48||

anantasukhadātā ca brahmakoṭiprajāpatiḥ |

sudhākoṭisvāsthyahetuḥ kāmadhukkoṭikāmadaḥ || 49||

samudrakoṭigambhīrastīrthakoṭisamāhvayaḥ |

sumerukoṭiniṣkampaḥ koṭibrahmāṇḍavigrahaḥ || 50||

koṭyaśvamedhapāpaghno vāyukoṭimahābalaḥ |

koṭīndujagadānandī śivakoṭiprasādakṛt || 51||

sarvasadguṇamāhātmyaḥ sarvasadguṇabhājanam |

manvādiprerako dharmo yajñanārāyaṇaḥ paraḥ || 52||

ākūtisūnurdevendro rucijanmā'bhayapradaḥ |

dakṣiṇāpatirojasvī kriyāśaktiḥ parāyaṇaḥ || 53||

dattātreyo yogapatiryogamārgapravartakaḥ |

anasūyāgarbharatnamṛṣivaṃśavivardhanaḥ || 54||

guṇatrayavibhāgajñaścaturvargaviśāradaḥ |

nārāyaṇo dharmasūnurmūrtipuṇyayaśaskaraḥ || 55||

sahasrakavacacchedī tapaḥsāro narapriyaḥ |

viśvānandapradaḥ karmasākṣī bhāratapūjitaḥ || 56||

anantādbhutamāhātmyo badarīsthānabhūṣaṇam |

jitakāmo jitakrodho jitasaṅgo jitendriyaḥ || 57||

urvaśīprabhavaḥ svargasukhadāyī sthitipradaḥ |

amānī mānado goptā bhagavacchāstrabodhakaḥ || 58||

brahmādivandyo haṃsaśrīrmāyāvaibhavakāraṇam |

vividhānantasargātmā viśvapūraṇatatparaḥ || 59||

yajñajīvanahetuśca yajñasvāmīṣṭabodhakaḥ |

nānāsiddhāntagamyaśca saptatantuśca ṣaḍguṇaḥ || 60||

pratisargajagatkartā nānālīlāviśāradaḥ |

dhruvapriyo dhruvasvāmī cintitādhikadāyakaḥ || 61||

durlabhānantaphalado dayānidhiramitrahā |

aṅgasvāmī kṛpāsāro vainyo bhūminiyāmakaḥ || 62||

bhūmidogdhā prajāprāṇapālanaikaparāyaṇaḥ |

yaśodātā jñānadātā sarvadharmapradarśakaḥ || 63||

purañjano jaganmitraṃ visargāntapradarśakaḥ |

pracetasāṃ patiścitrabhaktiheturjanārdanaḥ || 64||

smṛtihetubrahmabhāvasāyujyādipradaḥ śubhaḥ |

vijayī |||||||||||||||||||| continued

sthānalīlā

|||| sthitilīlābdhiracyuto vijayapradaḥ || 65||

svasāmarthyaprado bhaktakīrtiheturadhokṣajaḥ |

priyavratapriyasvāmī svecchāvādaviśāradaḥ || 66||

saṅgyagamyaḥ svaprakāśaḥ sarvasaṅgavivarjitaḥ |

icchāyāṃ ca samaryādastyāgamātropalambhanaḥ || 67||

acintyakāryakartā ca tarkāgocarakāryakṛt |

śa‍ṛṅgārarasamaryādā āgnīdhrarasabhājanam || 68||

nābhīṣṭapūrakaḥ karmamaryādādarśanotsukaḥ |

sarvarūpo'dbhutatamo maryādāpuruṣottamaḥ || 69||

sarvarūpeṣu satyātmā kālasākṣī śaśiprabhaḥ |

merudevīvrataphalamṛṣabho bhagalakṣaṇaḥ || 70||

jagatsantarpako megharūpī devendradarpahā |

jayantīpatiratyantapramāṇāśeṣalaukikaḥ || 71||

śatadhānyastabhūtātmā śatānando guṇaprasūḥ |

vaiṣṇavotpādanaparaḥ sarvadharmopadeśakaḥ || 72||

parahaṃsakriyāgoptā yogacaryāpradarśakaḥ |

caturthāśramanirṇetā sadānandaśarīravān || 73||

pradarśitānyadharmaśca bharatasvāmyapārakṛt |

yathāvatkarmakartā ca saṅgāniṣṭapradarśakaḥ || 74||

āvaśyakapunarjanmakarmamārgapradarśakaḥ |

yajñarūpamṛgaḥ śāntaḥ sahiṣṇuḥ satparākramaḥ || 75||

rahūgaṇagatijñaśca rahūgaṇavimocakaḥ |

bhavāṭavītattvavaktā bahirmukhahite rataḥ || 76||

gayasvāmī sthānavaṃśakartā sthānavibhedakṛt |

puruṣāvayavo bhūmiviśeṣavinirūpakaḥ || 77||

jambūdvīpapatirmerunābhipadmaruhāśrayaḥ |

nānāvibhūtilīlāḍhyo gaṅgotpattinidānakṛt || 78||

gaṅgāmāhātmyahetuśca gaṅgārūpo'tigūḍhakṛt |

vaikuṇṭhadehahetvambujanmakṛt sarvapāvanaḥ || 79||

śivasvāmī śivopāsyo gūḍhaḥ saṅkarṣaṇātmakaḥ |

sthānarakṣārthamatsyādirūpaḥ sarvaikapūjitaḥ || 80||

upāsyanānārūpātmā jyotīrūpo gatipradaḥ |

sūryanārāyaṇo vedakāntirujjvalaveṣadhṛk || 81||

haṃso'ntarikṣagamanaḥ sarvaprasavakāraṇam |

ānandakartā vasudo budho vākpatirujjvalaḥ || 82||

kālātmā kālakālaśca kālacchedakṛduttamaḥ |

śiśumāraḥ sarvamūrtirādhidaivikarūpadhṛk || 83||

anantasukhabhogāḍhyo vivaraiśvaryabhājanam |

saṅkarṣaṇo daityapatiḥ sarvādhāro bṛhadvapuḥ || 84||

anantanarakacchedī smṛtimātrārtināśanaḥ |

sarvānugrahakartā ca |||||||||||||||||||| continued

poṣaṇa-puṣṭi-līlā

|||||||||||||||| maryādābhinnaśāstrakṛt || 85 ||

kālāntakabhayacchedī nāmasāmarthyarūpadhṛk |

uddhārānarhagoptrātmā nāmādiprerakottamaḥ || 86||

ajāmilamahāduṣṭamocako'ghavimocakaḥ |

dharmavaktā'kliṣṭavaktā viṣṇudharmasvarūpadhṛk || 87||

sanmārgaprerako dhartā tyāgaheturadhokṣajaḥ |

vaikuṇṭhapuranetā ca dāsasaṃvṛddhikārakaḥ || 88||

dakṣaprasādakṛddhaṃsaguhyastutivibhāvanaḥ |

svābhiprāyapravaktā ca muktajīvaprasūtikṛt || 89||

nāradapreraṇātmā ca haryaśvabrahmabhāvanaḥ |

śabalāśvahito gūḍhavākyārthajñāpanakṣamaḥ || 90||

gūḍhārthajñāpanaḥ sarvamokṣānandapratiṣṭhitaḥ |

puṣṭiprarohahetuśca dāsaikajñātahṛdgataḥ || 91||

śāntikartā suhitakṛt strīprasūḥ sarvakāmadhuk |

puṣṭivaṃśapraṇetā ca viśvarūpeṣṭadevatā || 92||

kavacātmā pālanātmā varmopacitikāraṇam |

viśvarūpaśiraśchedī tvāṣṭrayajñavināśakaḥ || 93||

vṛtrasvāmī vṛtragamyo vṛtravrataparāyaṇaḥ |

vṛtrakīrtirvṛtramokṣo maghavatprāṇarakṣakaḥ || 94||

aśvamedhahavirbhoktā devendrāmīvanāśakaḥ |

saṃsāramocakaścitraketubodhanatatparaḥ || 95||

mantrasiddhiḥ siddhihetuḥ susiddhiphaladāyakaḥ |

mahādevatiraskartā bhaktyai pūrvārthanāśakaḥ || 96||

devabrāhmaṇavidveṣavaimukhyajñāpakaḥ śivaḥ |

ādityo daityarājaśca mahatpatiracintyakṛt || 97||

marutāṃ bhedakastrātā vratātmā pumprasūtikṛt |

ūtilīlā

karmātmā vāsanātmā ca ūtilīlāparāyaṇaḥ || 98||

samadaityasuraḥ svātmā vaiṣamyajñānasaṃśrayaḥ |

dehādyupādhirahitaḥ sarvajñaḥ sarvahetuvid || 99||

brahmavāksthāpanaparaḥ svajanmāvadhikāryakṛt |

sadasadvāsanāhetustrisatyo bhaktamocakaḥ || 100||

hiraṇyakaśipudveṣī praviṣṭātmā'tibhīṣaṇaḥ |

śāntijñānādihetuśca prahlādotpattikāraṇam || 101||

daityasiddhāntasadvaktā tapaḥsāra udāradhīḥ |

daityahetuprakaṭano bhakticihnaprakāśakaḥ || 102||

saddveṣahetuḥ saddveṣavāsanātmā nirantaraḥ |

naiṣṭhuryasīmā prahlādavatsalaḥ saṅgadoṣahā || 103||

mahānubhāvaḥ sākāraḥ sarvākāraḥ pramāṇabhūḥ |

stambhaprasūtirnṛharirnṛsiṃho bhīmavikramaḥ || 104||

vikaṭāsyo lalajjihvo nakhaśastro javotkaṭaḥ |

hiraṇyakaśipucchedī krūradaityanivārakaḥ || 105||

siṃhāsanasthaḥ krodhātmā lakṣmībhayavivardhanaḥ |

brahmādyatyantabhayabhūrapūrvācintyarūpadhṛk || 106||

bhaktaikaśāntahṛdayo bhaktastutyaḥ stutipriyaḥ |

bhaktāṅgalehanoddhūtakrodhapuṅjaḥ praśāntadhīḥ || 107||

smṛtimātrabhayatrātā brahmabuddhipradāyakaḥ |

gorūpadhāryamṛtapāḥ śivakīrtivivardhanaḥ || 108||

dharmātmā sarvakarmātmā viśeṣātmā''śramaprabhuḥ |

saṃsāramagnasvoddhartā sanmārgākhilatattvavāk || 109||

ācārātmā sadācāraḥ |||||||||||||||||| continued

manvantaralīlā

||||||||||||||||||||manvantaravibhāvanaḥ |

smṛtyā'śeṣāśubhaharo gajendrasmṛtikāraṇam || 110||

jātismaraṇahetvaikapūjābhaktisvarūpadaḥ |

yajño bhayānmanutrātā vibhurbrahmavratāśrayaḥ || 111||

satyaseno duṣṭaghātī harirgajavimocakaḥ |

vaikuṇṭho lokakartā ca ajito'mṛtakāraṇam || 112||

urukramo bhūmihartā sārvabhaumo balipriyaḥ |

vibhuḥ sarvahitaikātmā viṣvaksenaḥ śivapriyaḥ || 113||

dharmaseturlokadhṛtiḥ sudhāmāntarapālakaḥ |

upahartā yogapatirbṛhadbhānuḥ kriyāpatiḥ || 114||

caturdaśapramāṇātmā dharmo manvādibodhakaḥ |

lakṣmībhogaikanilayo devamantrapradāyakaḥ || 115||

daityavyāmohakaḥ sākṣādgaruḍaskandhasaṃśrayaḥ |

līlāmandaradhārī ca daityavāsukipūjitaḥ || 116||

samudronmathanāyatto'vighnakartā svavākyakṛt |

ādikūrmaḥ pavitrātmā mandarāgharṣaṇotsukaḥ || 117||

śvāsaijadabdhivārvīciḥ kalpāntāvadhikāryakṛt |

caturdaśamahāratno lakṣmīsaubhāgyavardhanaḥ || 118||

dhanvantariḥ sudhāhasto yajñabhoktā''rtināśanaḥ |

āyurvedapraṇetā ca devadaityākhilārcitaḥ || 119||

buddhivyāmohako devakāryasādhanatatparaḥ |

strīrūpo māyayā vaktā daityāntaḥkaraṇapriyaḥ || 120||

pāyitāmṛtadevāṃśo yuddhahetusmṛtipradaḥ |

sumālimālivadhakṛnmālyavatprāṇahārakaḥ || 121||

kālanemiśiraśchedī daityayajñavināśakaḥ |

indrasāmarthyadātā ca daityaśeṣasthitipriyaḥ || 122||

śivavyāmohako māyī bhṛgumantrasvaśaktidaḥ |

balijīvanakartā ca svargaheturvratārcitaḥ || 123||

adityānandakartā ca kaśyapāditisambhavaḥ |

upendra indrāvarajo vāmanabrahmarūpadhṛk || 124||

brahmādisevitavapuryajñapāvanatatparaḥ |

yācñopadeśakartā ca jñāpitāśeṣasaṃsthitiḥ || 125||

satyārthaprerakaḥ sarvahartā garvavināśakaḥ |

trivikramastrilokātmā viśvamūrtiḥ pṛthuśravāḥ || 126||

pāśabaddhabaliḥ sarvadaityapakṣopamardakaḥ |

sutalasthāpitabaliḥ svargādhikasukhapradaḥ || 127||

karmasampūrtikartā ca svargasaṃsthāpitāmaraḥ |

jñātatrividhadharmātmā mahāmīno'bdhisaṃśrayaḥ || 128||

satyavratapriyo goptā matsyamūrtidhṛtaśrutiḥ |

śa‍ṛṅgabaddhadhṛtakṣoṇiḥ sarvārthajñāpako guruḥ || 129||

īśānukathālīlā

īśasevakalīlātmā sūryavaṃśapravartakaḥ |

somavaṃśodbhavakaro manuputragatipradaḥ || 130||

ambarīṣapriyaḥ sādhurdurvāsogarvanāśakaḥ |

brahmaśāpopasaṃhartā bhaktakīrtivivardhanaḥ || 131||

ikṣvākuvaṃśajanakaḥ sagarādyakhilārthadaḥ |

bhagīrathamahāyatno gaṅgādhautāṅghripaṅkajaḥ || 132||

brahmasvāmī śivasvāmī sagarātmajamuktidaḥ |

khaṭvāṅgamokṣahetuśca raghuvaṃśavivardhanaḥ || 133||

raghunātho rāmacandro rāmabhadro raghupriyaḥ |

anantakīrtiḥ puṇyātmā puṇyaślokaikabhāskaraḥ || 134||

kośalendraḥ pramāṇātmā sevyo daśarathātmajaḥ |

lakṣmaṇo bharataścaiva śatrughno vyūhavigrahaḥ || 135||

viśvāmitrapriyo dāntastāḍakāvadhamokṣadaḥ |

vāyavyāstrābdhinikṣiptamārīcaśca subāhuhā || 136||

vṛṣadhvajadhanurbhaṅgaprāptasītāmahotsavaḥ |

sītāpatirbhṛgupatigarvaparvatanāśakaḥ || 137||

ayodhyāsthamahābhogayuktalakṣmīvinodavān |

kaikeyīvākyakartā ca pitṛvākparipālakaḥ || 138||

vairāgyabodhako'nanyasāttvikasthānabodhakaḥ |

ahalyāduḥkhahārī ca guhasvāmī salakṣmaṇaḥ || 139||

citrakūṭapriyasthāno daṇḍakāraṇyapāvanaḥ |

śarabhaṅgasutīkṣṇādipūjito'gastyabhāgyabhūḥ || 140||

ṛṣisamprārthitakṛtirvirādhavadhapaṇḍitaḥ |

chinnaśūrpaṇakhānāsaḥ kharadūṣaṇaghātakaḥ || 141||

ekabāṇahatānekasahasrabalarākṣasaḥ |

mārīcaghātī niyatasītāsambandhaśobhitaḥ || 142||

sītāviyoganāṭyaśca jaṭāyurvadhamokṣadaḥ |

śabarīpūjito bhaktahanumatpramukhāvṛtaḥ || 143||

dundubhyasthipraharaṇaḥ saptatālavibhedanaḥ |

sugrīvarājyado vālighātī sāgaraśoṣaṇaḥ || 144||

setubandhanakartā ca vibhīṣaṇahitapradaḥ |

rāvaṇādiśiraśchedī rākṣasāghaughanāśakaḥ || 145||

sītā'bhayapradātā ca puṣpakāgamanotsukaḥ |

ayodhyāpatiratyantasarvalokasukhapradaḥ || 146||

mathurāpuranirmātā sukṛtajñasvarūpadaḥ |

janakajñānagamyaśca ailāntaprakaṭaśrutiḥ || 147||

haihayāntakaro rāmo duṣṭakṣatravināśakaḥ |

somavaṃśahitaikātmā yaduvaṃśavivardhanaḥ || 148||

nirodhalīlā

parabrahmāvataraṇaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ |

bhūmibhārāvataraṇo bhaktārthākhilamānasaḥ || 149||

sarvabhaktanirodhātmā līlānantanirodhakṛt |

bhūmiṣṭhaparamānando devakīśuddhikāraṇam || 150||

vasudevajñānaniṣṭhasamajīvanivārakaḥ |

sarvavairāgyakaraṇasvalīlādhāraśodhakaḥ || 151||

māyājñāpanakartā ca śeṣasambhārasambhṛtiḥ |

bhaktakleśaparijñātā tannivāraṇatatparaḥ || 152||

āviṣṭavasudevāṃśo devakīgarbhabhūṣaṇam |

pūrṇatejomayaḥ pūrṇaḥ kaṃsādhṛṣyapratāpavān || 153||

vivekajñānadātā ca brahmādyakhilasaṃstutaḥ |

satyo jagatkalpatarurnānārūpavimohanaḥ || 154||

bhaktimārgapratiṣṭhātā vidvanmohapravartakaḥ |

mūlakālaguṇadraṣṭā nayanānandabhājanam || 155||

vasudevasukhābdhiśca devakīnayanāmṛtam |

pitṛmātṛstutaḥ pūrvasarvavṛttāntabodhakaḥ || 156||

gokulāgatilīlāptavasudevakarasthitiḥ |

sarveśatvaprakaṭano māyāvyatyayakārakaḥ || 157||

jñānamohitaduṣṭeśaḥ prapañcāsmṛtikāraṇam |

yaśodānandano nandabhāgyabhūgokulotsavaḥ || 158||

nandapriyo nandasūnuryaśodāyāḥ stanandhayaḥ |

pūtanāsupayaḥpātā mugdhabhāvātisundaraḥ || 159||

sundarīhṛdayānando gopīmantrābhimantritaḥ |

gopālāścaryarasakṛt śakaṭāsurakhaṇḍanaḥ || 160||

nandavrajajanānandī nandabhāgyamahodayaḥ |

tṛṇāvartavadhotsāho yaśodājñānavigrahaḥ || 161||

balabhadrapriyaḥ kṛṣṇaḥ saṅkarṣaṇasahāyavān |

rāmānujo vāsudevo goṣṭhāṅgaṇagatipriyaḥ || 162||

kiṅkiṇīravabhāvajño vatsapucchāvalambanaḥ |

navanītapriyo gopīmohasaṃsāranāśakaḥ || 163||

gopabālakabhāvajñaścauryavidyāviśāradaḥ |

mṛtsnābhakṣaṇalīlāsyamāhātmyajñānadāyakaḥ || 164||

dharādroṇaprītikartā dadhibhāṇḍavibhedanaḥ |

dāmodaro bhaktavaśyo yamalārjunabhañjanaḥ || 165||

bṛhadvanamahāścaryo vṛndāvanagatipriyaḥ |

vatsaghātī bālakelirbakāsuraniṣūdanaḥ || 166||

araṇyabhoktā'pyathavā bālalīlāparāyaṇaḥ |

protsāhajanakaścaivamaghāsuraniṣūdanaḥ || 167||

vyālamokṣapradaḥ puṣṭo brahmamohapravardhanaḥ |

anantamūrtiḥ sarvātmā jaṅgamasthāvarākṛtiḥ || 168||

brahmamohanakartā ca stutya ātmā sadāpriyaḥ |

paugaṇḍalīlābhiratirgocāraṇaparāyaṇaḥ || 169||

vṛndāvanalatāgulmavṛkṣarūpanirūpakaḥ |

nādabrahmaprakaṭano vayaḥpratikṛtisvanaḥ || 170||

barhinṛtyānukaraṇo gopālānukṛtisvanaḥ |

sadācārapratiṣṭhātā balaśramanirākṛtiḥ || 171||

tarumūlakṛtāśeṣatalpaśāyī sakhistutaḥ |

gopālasevitapadaḥ śrīlālitapadāmbujaḥ || 172||

gopasamprārthitaphaladānanāśitadhenukaḥ |

kālīyaphaṇimāṇikyarañjitaśrīpadāmbujaḥ || 173||

dṛṣṭisaṅjīvitāśeṣagopagogopikāpriyaḥ |

līlāsampītadāvāgniḥ pralambavadhapaṇḍitaḥ || 174||

dāvāgnyāvṛtagopāladṛṣṭyācchādanavahnipaḥ |

varṣāśaradvibhūtiśrīrgopīkāmaprabodhakaḥ || 175||

gopīratnastutāśeṣaveṇuvādyaviśāradaḥ |

kātyāyanīvratavyājasarvabhāvāśritāṅganaḥ || 176||

satsaṅgatistutivyājastutavṛndāvanāṅghripaḥ |

gopakṣucchāntisaṃvyājaviprabhāryāprasādakṛt || 177||

hetuprāptendrayāgasvakāryagosavabodhakaḥ |

śailarūpakṛtāśeṣarasabhogasukhāvahaḥ || 178||

līlāgovardhanoddhārapālitasvavrajapriyaḥ |

gopasvacchandalīlārthagargavākyārthabodhakaḥ || 179||

indradhenustutiprāptagovindendrābhidhānavān |

vratādidharmasaṃsaktanandakleśavināśakaḥ || 180||

nandādigopamātreṣṭavaikuṇṭhagatidāyakaḥ |

veṇuvādasmarakṣobhamattagopīvimuktidaḥ || 181||

sarvabhāvaprāptagopīsukhasaṃvardhanakṣamaḥ |

gopīgarvapraṇāśārthatirodhānasukhapradaḥ || 182||

kṛṣṇabhāvavyāptaviśvagopībhāvitaveṣadhṛk |

rādhāviśeṣasambhogaprāptadoṣanivārakaḥ || 183||

paramaprītisaṅgītasarvādbhutamahāguṇaḥ |

mānāpanodanākrandagopīdṛṣṭimahotsavaḥ || 184||

gopikāvyāptasarvāṅgaḥ strīsambhāṣāviśāradaḥ |

rāsotsavamahāsaukhyagopīsambhogasāgaraḥ || 185||

jalasthalarativyāptagopīdṛṣṭyabhipūjitaḥ |

śāstrānapekṣakāmaikamuktidvāravivardhanaḥ || 186||

sudarśanamahāsarpagrastanandavimocakaḥ |

gītamohitagopīdhṛkṣaṅkhacūḍavināśakaḥ || 187||

guṇasaṅgītasantuṣṭirgopīsaṃsāravismṛtiḥ |

ariṣṭamathano daityabuddhivyāmohakārakaḥ || 188||

keśighātī nāradeṣṭo vyomāsuravināśakaḥ |

akrūrabhaktisaṃrāddhapādareṇumahānidhiḥ || 189||

rathāvarohaśuddhātmā gopīmānasahārakaḥ |

hradasandarśitāśeṣavaikuṇṭhākrūrasaṃstutaḥ || 190||

mathurāgamanotsāho mathurābhāgyabhājanam |

mathurānagarīśobhādarśanotsukamānasaḥ || 191||

duṣṭarañjakaghātī ca vāyakārcitavigrahaḥ |

vastramālāsuśobhāṅgaḥ kubjālepanabhūṣitaḥ || 192||

kubjāsurūpakartā ca kubjārativarapradaḥ |

prasādarūpasantuṣṭaharakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 193||

śakalāhatakaṃsāptadhanūrakṣakasainikaḥ |

jāgratsvapnabhayavyāptamṛtyulakṣaṇabodhakaḥ || 194||

mathurāmalla ojasvī mallayuddhaviśāradaḥ |

sadyaḥ kuvalayāpīḍaghātī cāṇūramardanaḥ || 195||

līlāhatamahāmallaḥ śalatośalaghātakaḥ |

kaṃsāntako jitāmitro vasudevavimocakaḥ || 196||

jñātatattvapitṛjñānamohanāmṛtavāṅmayaḥ |

ugrasenapratiṣṭhātā yādavādhivināśakaḥ || 197||

nandādisāntvanakaro brahmacaryavrate sthitaḥ |

guruśuśrūṣaṇaparo vidyāpāramiteśvaraḥ || 198||

sāndīpanimṛtāpatyadātā kālāntakādijit |

gokulāśvāsanaparo yaśodānandapoṣakaḥ || 199||

gopikāvirahavyājamanogatiratipradaḥ |

samoddhavabhramaravāk gopikāmohanāśakaḥ || 200||

kubjāratiprado'krūrapavitrīkṛtabhūgṛhaḥ |

pṛthāduḥkhapraṇetā ca pāṇḍavānāṃ sukhapradaḥ || 201||

daśamaskandhottarārdhanāmāni nirodhalīlā

jarāsandhasamānītasainyaghātī vicārakaḥ |

yavanavyāptamathurājanadattakuśasthaliḥ || 202||

dvārakādbhutanirmāṇavismāpitasurāsuraḥ |

manuṣyamātrabhogārthabhūmyānītendravaibhavaḥ || 203||

yavanavyāptamathurānirgamānandavigrahaḥ |

mucukundamahābodhayavanaprāṇadarpahā || 204||

mucukundastutāśeṣaguṇakarmamahodayaḥ |

phalapradānasantuṣṭirjanmāntaritamokṣadaḥ || 205||

śivabrāhmaṇavākyāptajayabhītivibhāvanaḥ |

pravarṣaṇaprārthitāgnidānapuṇyamahotsavaḥ || 206||

rukmiṇīramaṇaḥ kāmapitā pradyumnabhāvanaḥ |

syamantakamaṇivyājaprāptajāmbavatīpatiḥ || 207||

satyabhāmāprāṇapatiḥ kālindīrativardhanaḥ |

mitravindāpatiḥ satyāpatirvṛṣaniṣūdanaḥ || 208||

bhadrāvāñchitabhartā ca lakṣmaṇāvaraṇakṣamaḥ |

indrādiprārthitavadhanarakāsurasūdanaḥ || 209||

murāriḥ pīṭhahantā ca tāmrādiprāṇahārakaḥ |

ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ chatrakuṇḍaladānakṛt || 210||

pārijātāpaharaṇo devendramadanāśakaḥ |

rukmiṇīsamasarvastrīsādhyabhogaratipradaḥ || 211||

rukmiṇīparihāsoktivāktirodhānakārakaḥ |

putrapautramahābhāgyagṛhadharmapravartakaḥ || 212||

śambarāntakasatputravivāhahatarukmikaḥ |

uṣāpahṛtapautraśrīrbāṇabāhunivārakaḥ || 213||

śītajvarabhayavyāptajvarasaṃstutaṣaḍguṇaḥ |

śaṅkarapratiyoddhā ca dvandvayuddhaviśāradaḥ || 214||

nṛgapāpaprabhettā ca brahmasvaguṇadoṣadṛk |

viṣṇubhaktivirodhaikabrahmasvavinivārakaḥ || 215||

balabhadrāhitaguṇo gokulaprītidāyakaḥ |

gopīsnehaikanilayo gopīprāṇasthitipradaḥ || 216||

vākyātigāmiyamunāhalākarṣaṇavaibhavaḥ |

pauṇḍrakatyājitaspardhaḥ kāśīrājavibhedanaḥ || 217||

kāśīnidāhakaraṇaḥ śivabhasmapradāyakaḥ |

dvividaprāṇaghātī ca kauravākharvagarvanut || 218||

lāṅgalākṛṣṭanagarīsaṃvignākhilanāgaraḥ |

prapannābhayadaḥ sāmbaprāptasanmānabhājanam || 219||

nāradānviṣṭacaraṇo bhaktavikṣepanāśakaḥ |

sadācāraikanilayaḥ sudharmādhyāsitāsanaḥ || 220||

jarāsandhāvaruddhena vijñāpitanijaklamaḥ |

mantryuddhavādivākyoktaprakāraikaparāyaṇaḥ || 221||

rājasūyādimakhakṛt samprārthitasahāyakṛt |

indraprasthaprayāṇārthamahatsambhārasambhṛtiḥ || 222||

jarāsandhavadhavyājamocitāśeṣabhūmipaḥ |

sanmārgabodhako yajñakṣitivāraṇatatparaḥ || 223||

śiśupālahativyājajayaśāpavimocakaḥ |

duryodhanābhimānābdhiśoṣabāṇavṛkodaraḥ|| 224||

mahādevavaraprāptapuraśālvavināśakaḥ |

dantavaktravadhavyājavijayāghaughanāśakaḥ || 225||

vidūrathaprāṇahartā nyastaśastrāstravigrahaḥ |

upadharmaviliptāṅgasūtaghātī varapradaḥ || 226||

balvalaprāṇaharaṇapālitarṣiśrutikriyaḥ |

sarvatīrthāghanāśārthatīrthayātrāviśāradaḥ || 227||

jñānakriyāvibhedeṣṭaphalasādhanatatparaḥ |

sārathyādikriyākartā bhaktavaśyatvabodhakaḥ || 228||

sudāmāraṅkabhāryārthabhūmyānītendravaibhavaḥ |

ravigrahanimittāptakurukṣetraikapāvanaḥ || 229||

nṛpagopīsamastastrīpāvanārthākhilakriyaḥ |

ṛṣimārgapratiṣṭhātā vasudevamakhakriyaḥ || 230||

vasudevajñānadātā devakīputradāyakaḥ |

arjunastrīpradātā ca bahulāśvasvarūpadaḥ || 231||

śrutadeveṣṭadātā ca sarvaśrutinirūpitaḥ |

mahādevādyatiśreṣṭho bhaktilakṣaṇanirṇayaḥ || 232||

vṛkagrastaśivatrātā nānāvākyaviśāradaḥ |

naragarvavināśārthahṛtabrāhmaṇabālakaḥ || 233||

lokālokaparasthānasthitabālakadāyakaḥ |

dvārakāsthamahābhoganānāstrīrativardhanaḥ || 234||

manastirodhānakṛtavyagrastrīcittabhāvitaḥ |

muktilīlā

muktilīlāviharaṇo mauśalavyājasaṃhṛtiḥ || 235||

śrībhāgavatadharmādibodhako bhaktinītikṛt |

uddhavajñānadātā ca pañcaviṃśatidhā guruḥ || 236||

ācārabhaktimuktyādivaktā śabdodbhavasthitiḥ |

haṃso dharmapravaktā ca sanakādyupadeśakṛt || 237||

bhaktisādhanavaktā ca yogasiddhipradāyakaḥ |

nānāvibhūtivaktā ca śuddhadharmāvabodhakaḥ || 238||

mārgatrayavibhedātmā nānāśaṅkānivārakaḥ |

bhikṣugītāpravaktā ca śuddhasāṅkhyapravartakaḥ || 239||

manoguṇaviśeṣātmā jñāpakoktapurūravāḥ |

pūjāvidhipravaktā ca sarvasiddhāntabodhakaḥ || 240||

laghusvamārgavaktā ca svasthānagatibodhakaḥ |

yādavāṅgopasaṃhartā sarvāścaryagatikriyaḥ || 241||

āśrayalīlā

kāladharmavibhedārthavarṇanāśanatatparaḥ |

buddho guptārthavaktā ca nānāśāstravidhāyakaḥ || 242||

naṣṭadharmamanuṣyādilakṣaṇajñāpanotsukaḥ |

āśrayaikagatijñātā kalkiḥ kalimalāpahaḥ || 243||

śāstravairāgyasambodho nānāpralayabodhakaḥ |

viśeṣataḥ śukavyājaparīkṣijjñānabodhakaḥ || 244||

śukeṣṭagatirūpātmā parīkṣiddehamokṣadaḥ |

śabdarūpo nādarūpo vedarūpo vibhedanaḥ || 245||

vyāsaḥ śākhāpravaktā ca purāṇārthapravartakaḥ |

mārkaṇḍeyaprasannātmā vaṭapatrapuṭeśayaḥ || 246||

māyāvyāptamahāmohaduḥkhaśāntipravartakaḥ |

mahādevasvarūpaśca bhaktidātā kṛpānidhiḥ || 247||

ādityāntargataḥ kālaḥ dvādaśātmā supūjitaḥ |

śrībhāgavatarūpaśca sarvārthaphaladāyakaḥ || 248||

itīdaṃ kīrtanīyasya harernāmasahasrakam |

pañcasaptativistīrṇaṃ purāṇāntarabhāṣitam || 249||

ya etatprātarutthāya śraddhāvān susamāhitaḥ |

japedarthāhitamatiḥ sa govindapadaṃ labhet || 250||

sarvadharmavinirmuktaḥ sarvasādhanavarjitaḥ |

etaddhāraṇamātreṇa kṛṣṇasya padavīṃ vrajet || 251||

haryāveśitacittena śrībhāgavatasāgarāt |

samuddhṛtāni nāmāni cintāmaṇinibhāni hi || 252||

kaṇṭhasthitānyarthadīptyā bādhante'jñānajaṃ tamaḥ |

bhaktiṃ śrīkṛṣṇadevasya sādhayanti viniścitam || 253||

kimbahūktena bhagavān nāmabhiḥ stutaṣaḍguṇaḥ |

ātmabhāvaṃ nayatyāśu bhaktiṃ ca kurute dṛḍhām || 254||

yaḥ kṛṣṇabhaktimiha vāñchati sādhanaughair-

nāmāni bhāsurayaśāṃsi japetsa nityam |

taṃ vai hariḥ svapuruṣaṃ kurute'tiśīghram-

ātmārpaṇaṃ samadhigacchati bhāvatuṣṭaḥ || 255||

śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇivṛṣāvanidhrug-

rājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |

govinda gopavanitāvrajabhṛtyagīta

tīrthaśravaḥ śravaṇamaṅgala pāhi bhṛtyān || 256||

|| iti śrībhāgavatasārasamuccaye vaiśvānaroktaṃ

śrīvallabhācāryaviracitaṃ

śrīpuruṣottamasahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||