Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram
Sree Purushottama Sahasra Nama Stotram
zrI puruSottama sahasra nAma stotram
zloka 1
viniyogaH
purANapuruSo viSNuH puruSottama ucyate |
nAmnAM sahasraM vakSyAmi tasya bhAgavatoddhRtam || 1||
yasya prasAdAdvAgIzAH prajezA vibhavonnatAH |
kSudrA api bhavantyAzu zrIkRSNaM taM nato'smyaham || 2||
anantA eva kRSNasya lIlA nAmapravartikAH |
uktA bhAgavate gUhAH prakaTA api kutracit || 3||
atastAni pravakSyAmi nAmAni muravairiNaH |
sahasraM yaistu paThitaiH paThitaM syAcchukAmRtam || 4||
kRSNanAmasahasrasya RSiragnirnirUpitaH |
gAyatrI ca tathA chando devatA puruSottamaH || 5||
viniyogaH samasteSu puruSArtheSu vai mataH |
bIjaM bhaktapriyaH zaktiH satyavAgucyate hariH || 6||
bhaktoddharaNayatnastu mantro'tra paramo mataH |
avatAritabhaktAMzaH kIlakaM parikIrtitam || 7||
astraM sarvasamarthazca govindaH kavacaM matam |
puruSo dhyAnamatroktaH siddhiH zaraNasaMsmRtiH || 8||
adhikAralIlA
zrIkRSNaH saccidAnando nityalIlAvinodakRt |
sarvAgamavinodI ca lakSmIzaH puruSottamaH || 9||
AdikAlaH sarvakAlaH kAlAtmA mAyayAvRtaH |
bhaktoddhAraprayatnAtmA jagatkartA jaganmayaH || 10||
nAmalIlAparo viSNurvyAsAtmA zukamokSadaH |
vyApivaikuNThadAtA ca zrImadbhAgavatAgamaH || 11||
zukavAgamRtAbdhInduH zaunakAdyakhileSTadaH |
bhaktipravartakastrAtA vyAsacintAvinAzakaH || 12||
sarvasiddhAntavAgAtmA nAradAdyakhileSTadaH |
antarAtmA dhyAnagamyo bhaktiratnapradAyakaH || 13||
muktopasRpyaH pUrNAtmA muktAnAM rativardhanaH |
bhaktakAryaikanirato drauNyastravinivArakaH || 14||
bhaktasmayapraNetA ca bhaktavAkparipAlakaH |
brahmaNyadevo dharmAtmA bhaktAnAM ca parIkSakaH || 15||
AsannahitakartA ca mAyAhitakaraH prabhuH |
uttarAprANadAtA ca brahmAstravinivArakaH || 16||
sarvataH pANavapatiH parIkSicchuddhikAraNam |
gUhAtmA sarvavedeSu bhaktaikahRdayaGgamaH || 17||
kuntIstutyaH prasannAtmA paramAdbhutakAryakRt |
bhISmamuktipradaH svAmI bhaktamohanivArakaH || 18||
sarvAvasthAsu saMsevyaH samaH sukhahitapradaH |
kRtakRtyaH sarvasAkSI bhaktastrIrativardhanaH || 19||
sarvasaubhAgyanilayaH paramAzcaryarUpadhRk |
ananyapuruSasvAmI dvArakAbhAgyabhAjanam || 20||
bIjasaMskArakartA ca parIkSijjAnapoSakaH |
sarvatrapUrNaguNakaH sarvabhUSaNabhUSitaH || 21||
sarvalakSaNadAtA ca dhRtarASTravimuktidaH |
sanmArgarakSako nityaM viduraprItipUrakaH || 22||
lIlAvyAmohakartA ca kAladharmapravartakaH |
pANavAnAM mokSadAtA parIkSidbhAgyavardhanaH || 23||
kalinigrahakartA ca dharmAdInAM ca poSakaH |
satsaGgajAnahetuzca zrIbhAgavatakAraNam || 24||
prAkRtAdRSTamArgazca|||||||||||| continued
jJAna-sAdhana-lIlA
|||||||||||||||||||||||| zrotavyaH sakalAgamaiH |
kIrtitavyaH zuddhabhAvaiH smartavyazcAtmavittamaiH || 25||
anekamArgakartA ca nAnAvidhagatipradaH |
puruSaH sakalAdhAraH sattvaikanilayAtmabhUH || 26||
sarvadhyeyo yogagamyo bhaktyA grAhyaH surapriyaH |
janmAdisArthakakRtirlIlAkartA patiH satAm || 27||
AdikartA tattvakartA sarvakartA vizAradaH |
nAnAvatArakartA ca brahmAvirbhAvakAraNam || 28||
dazalIlAvinodI ca nAnAsRSTipravartakaH |
anekakalpakartA ca sarvadoSavivarjitaH || 29||
sargalIlA
vairAgyahetustIrthAtmA sarvatIrthaphalapradaH |
tIrthazuddhaikanilayaH svamArgaparipoSakaH || 30||
tIrthakIrtirbhaktagamyo bhaktAnuzayakAryakRt |
bhaktatulyaH sarvatulyaH svecchAsarvapravartakaH || 31||
guNAtIto'navadyAtmA sargalIlApravartakaH |
sAkSAtsarvajagatkartA mahadAdipravartakaH || 32||
mAyApravartakaH sAkSI mAyArativivardhanaH |
AkAzAtmA caturmUrtizcaturdhA bhUtabhAvanaH || 33||
rajaHpravartako brahmA marIcyAdipitAmahaH |
vedakartA yajJakartA sarvakartA'mitAtmakaH || 34||
anekasRSTikartA ca dazadhAsRSTikArakaH |
yajJAGgo yajJavArAho bhUdharo bhUmipAlakaH || 35||
seturvidharaNo jaitro hiraNyAkSAntakaH suraH |
ditikazyapakAmaikahetusRSTipravartakaH || 36||
devAbhayapradAtA ca vaikuNThAdhipatirmahAn |
sarvagarvaprahArI ca sanakAdyakhilArthadaH || 37||
sarvAzvAsanakartA ca bhaktatulyAhavapradaH |
kAlalakSaNahetuzca sarvArthajJApakaH paraH || 38||
bhaktonnatikaraH sarvaprakArasukhadAyakaH |
nAnAyuddhapraharaNo brahmazApavimocakaH || 39||
puSTisargapraNetA ca guNasRSTipravartakaH |
kardameSTapradAtA ca devahUtyakhilArthadaH || 40||
zuklanArAyaNaH satyakAladharmapravartakaH |
jJAnAvatAraH zAntAtmA kapilaH kAlanAzakaH || 41||
triguNAdhipatiH sAGkhyazAstrakartA vizAradaH |
sargadUSaNahArI ca puSTimokSapravartakaH || 42||
laukikAnandadAtA ca brahmAnandapravartakaH |
bhaktisiddhAntavaktA ca saguNajJAnadIpakaH || 43||
AtmapradaH pUrNakAmo yogAtmA yogabhAvitaH |
jIvanmuktipradaH zrImAnanyabhaktipravartakaH || 44||
kAlasAmarthyadAtA ca kAladoSanivArakaH |
garbhottamajJAnadAtA karmamArganiyAmakaH || 45||
sarvamArganirAkartA bhaktimArgaikapoSakaH |
siddhihetuH sarvahetuH sarvAzcaryaikakAraNam || 46||
cetanAcetanapatiH samudraparipUjitaH |
sAGkhyAcAryastutaH siddhapUjitaH sarvapUjitaH || 47||
visargalIlA
visargakartA sarvezaH koTisUryasamaprabhaH |
anantaguNagambhIro mahApuruSapUjitaH || 48||
anantasukhadAtA ca brahmakoTiprajApatiH |
sudhAkoTisvAsthyahetuH kAmadhukkoTikAmadaH || 49||
samudrakoTigambhIrastIrthakoTisamAhvayaH |
sumerukoTiniSkampaH koTibrahmANDavigrahaH || 50||
koTyazvamedhapApaghno vAyukoTimahAbalaH |
koTIndujagadAnandI zivakoTiprasAdakRt || 51||
sarvasadguNamAhAtmyaH sarvasadguNabhAjanam |
manvAdiprerako dharmo yajJanArAyaNaH paraH || 52||
AkUtisUnurdevendro rucijanmA'bhayapradaH |
dakSiNApatirojasvI kriyAzaktiH parAyaNaH || 53||
dattAtreyo yogapatiryogamArgapravartakaH |
anasUyAgarbharatnamRSivaMzavivardhanaH || 54||
guNatrayavibhAgajJazcaturvargavizAradaH |
nArAyaNo dharmasUnurmUrtipuNyayazaskaraH || 55||
sahasrakavacacchedI tapaHsAro narapriyaH |
vizvAnandapradaH karmasAkSI bhAratapUjitaH || 56||
anantAdbhutamAhAtmyo badarIsthAnabhUSaNam |
jitakAmo jitakrodho jitasaGgo jitendriyaH || 57||
urvazIprabhavaH svargasukhadAyI sthitipradaH |
amAnI mAnado goptA bhagavacchAstrabodhakaH || 58||
brahmAdivandyo haMsazrIrmAyAvaibhavakAraNam |
vividhAnantasargAtmA vizvapUraNatatparaH || 59||
yajJajIvanahetuzca yajJasvAmISTabodhakaH |
nAnAsiddhAntagamyazca saptatantuzca SaDguNaH || 60||
pratisargajagatkartA nAnAlIlAvizAradaH |
dhruvapriyo dhruvasvAmI cintitAdhikadAyakaH || 61||
durlabhAnantaphalado dayAnidhiramitrahA |
aGgasvAmI kRpAsAro vainyo bhUminiyAmakaH || 62||
bhUmidogdhA prajAprANapAlanaikaparAyaNaH |
yazodAtA jJAnadAtA sarvadharmapradarzakaH || 63||
puraJjano jaganmitraM visargAntapradarzakaH |
pracetasAM patizcitrabhaktiheturjanArdanaH || 64||
smRtihetubrahmabhAvasAyujyAdipradaH zubhaH |
vijayI |||||||||||||||||||| continued
sthAnalIlA
|||| sthitilIlAbdhiracyuto vijayapradaH || 65||
svasAmarthyaprado bhaktakIrtiheturadhokSajaH |
priyavratapriyasvAmI svecchAvAdavizAradaH || 66||
saGgyagamyaH svaprakAzaH sarvasaGgavivarjitaH |
icchAyAM ca samaryAdastyAgamAtropalambhanaH || 67||
acintyakAryakartA ca tarkAgocarakAryakRt |
zaRGgArarasamaryAdA AgnIdhrarasabhAjanam || 68||
nAbhISTapUrakaH karmamaryAdAdarzanotsukaH |
sarvarUpo'dbhutatamo maryAdApuruSottamaH || 69||
sarvarUpeSu satyAtmA kAlasAkSI zaziprabhaH |
merudevIvrataphalamRSabho bhagalakSaNaH || 70||
jagatsantarpako megharUpI devendradarpahA |
jayantIpatiratyantapramANAzeSalaukikaH || 71||
zatadhAnyastabhUtAtmA zatAnando guNaprasUH |
vaiSNavotpAdanaparaH sarvadharmopadezakaH || 72||
parahaMsakriyAgoptA yogacaryApradarzakaH |
caturthAzramanirNetA sadAnandazarIravAn || 73||
pradarzitAnyadharmazca bharatasvAmyapArakRt |
yathAvatkarmakartA ca saGgAniSTapradarzakaH || 74||
AvazyakapunarjanmakarmamArgapradarzakaH |
yajJarUpamRgaH zAntaH sahiSNuH satparAkramaH || 75||
rahUgaNagatijJazca rahUgaNavimocakaH |
bhavATavItattvavaktA bahirmukhahite rataH || 76||
gayasvAmI sthAnavaMzakartA sthAnavibhedakRt |
puruSAvayavo bhUmivizeSavinirUpakaH || 77||
jambUdvIpapatirmerunAbhipadmaruhAzrayaH |
nAnAvibhUtilIlADhyo gaGgotpattinidAnakRt || 78||
gaGgAmAhAtmyahetuzca gaGgArUpo'tigUDhakRt |
vaikuNThadehahetvambujanmakRt sarvapAvanaH || 79||
zivasvAmI zivopAsyo gUDhaH saGkarSaNAtmakaH |
sthAnarakSArthamatsyAdirUpaH sarvaikapUjitaH || 80||
upAsyanAnArUpAtmA jyotIrUpo gatipradaH |
sUryanArAyaNo vedakAntirujjvalaveSadhRk || 81||
haMso'ntarikSagamanaH sarvaprasavakAraNam |
AnandakartA vasudo budho vAkpatirujjvalaH || 82||
kAlAtmA kAlakAlazca kAlacchedakRduttamaH |
zizumAraH sarvamUrtirAdhidaivikarUpadhRk || 83||
anantasukhabhogADhyo vivaraizvaryabhAjanam |
saGkarSaNo daityapatiH sarvAdhAro bRhadvapuH || 84||
anantanarakacchedI smRtimAtrArtinAzanaH |
sarvAnugrahakartA ca |||||||||||||||||||| continued
poSaNa-puSTi-lIlA
|||||||||||||||| maryAdAbhinnazAstrakRt || 85 ||
kAlAntakabhayacchedI nAmasAmarthyarUpadhRk |
uddhArAnarhagoptrAtmA nAmAdiprerakottamaH || 86||
ajAmilamahAduSTamocako'ghavimocakaH |
dharmavaktA'kliSTavaktA viSNudharmasvarUpadhRk || 87||
sanmArgaprerako dhartA tyAgaheturadhokSajaH |
vaikuNThapuranetA ca dAsasaMvRddhikArakaH || 88||
dakSaprasAdakRddhaMsaguhyastutivibhAvanaH |
svAbhiprAyapravaktA ca muktajIvaprasUtikRt || 89||
nAradapreraNAtmA ca haryazvabrahmabhAvanaH |
zabalAzvahito gUDhavAkyArthajJApanakSamaH || 90||
gUDhArthajJApanaH sarvamokSAnandapratiSThitaH |
puSTiprarohahetuzca dAsaikajJAtahRdgataH || 91||
zAntikartA suhitakRt strIprasUH sarvakAmadhuk |
puSTivaMzapraNetA ca vizvarUpeSTadevatA || 92||
kavacAtmA pAlanAtmA varmopacitikAraNam |
vizvarUpazirazchedI tvASTrayajJavinAzakaH || 93||
vRtrasvAmI vRtragamyo vRtravrataparAyaNaH |
vRtrakIrtirvRtramokSo maghavatprANarakSakaH || 94||
azvamedhahavirbhoktA devendrAmIvanAzakaH |
saMsAramocakazcitraketubodhanatatparaH || 95||
mantrasiddhiH siddhihetuH susiddhiphaladAyakaH |
mahAdevatiraskartA bhaktyai pUrvArthanAzakaH || 96||
devabrAhmaNavidveSavaimukhyajJApakaH zivaH |
Adityo daityarAjazca mahatpatiracintyakRt || 97||
marutAM bhedakastrAtA vratAtmA pumprasUtikRt |
UtilIlA
karmAtmA vAsanAtmA ca UtilIlAparAyaNaH || 98||
samadaityasuraH svAtmA vaiSamyajJAnasaMzrayaH |
dehAdyupAdhirahitaH sarvajJaH sarvahetuvid || 99||
brahmavAksthApanaparaH svajanmAvadhikAryakRt |
sadasadvAsanAhetustrisatyo bhaktamocakaH || 100||
hiraNyakazipudveSI praviSTAtmA'tibhISaNaH |
zAntijJAnAdihetuzca prahlAdotpattikAraNam || 101||
daityasiddhAntasadvaktA tapaHsAra udAradhIH |
daityahetuprakaTano bhakticihnaprakAzakaH || 102||
saddveSahetuH saddveSavAsanAtmA nirantaraH |
naiSThuryasImA prahlAdavatsalaH saGgadoSahA || 103||
mahAnubhAvaH sAkAraH sarvAkAraH pramANabhUH |
stambhaprasUtirnRharirnRsiMho bhImavikramaH || 104||
vikaTAsyo lalajjihvo nakhazastro javotkaTaH |
hiraNyakazipucchedI krUradaityanivArakaH || 105||
siMhAsanasthaH krodhAtmA lakSmIbhayavivardhanaH |
brahmAdyatyantabhayabhUrapUrvAcintyarUpadhRk || 106||
bhaktaikazAntahRdayo bhaktastutyaH stutipriyaH |
bhaktAGgalehanoddhUtakrodhapuGjaH prazAntadhIH || 107||
smRtimAtrabhayatrAtA brahmabuddhipradAyakaH |
gorUpadhAryamRtapAH zivakIrtivivardhanaH || 108||
dharmAtmA sarvakarmAtmA vizeSAtmA''zramaprabhuH |
saMsAramagnasvoddhartA sanmArgAkhilatattvavAk || 109||
AcArAtmA sadAcAraH |||||||||||||||||| continued
manvantaralIlA
||||||||||||||||||||manvantaravibhAvanaH |
smRtyA'zeSAzubhaharo gajendrasmRtikAraNam || 110||
jAtismaraNahetvaikapUjAbhaktisvarUpadaH |
yajJo bhayAnmanutrAtA vibhurbrahmavratAzrayaH || 111||
satyaseno duSTaghAtI harirgajavimocakaH |
vaikuNTho lokakartA ca ajito'mRtakAraNam || 112||
urukramo bhUmihartA sArvabhaumo balipriyaH |
vibhuH sarvahitaikAtmA viSvaksenaH zivapriyaH || 113||
dharmaseturlokadhRtiH sudhAmAntarapAlakaH |
upahartA yogapatirbRhadbhAnuH kriyApatiH || 114||
caturdazapramANAtmA dharmo manvAdibodhakaH |
lakSmIbhogaikanilayo devamantrapradAyakaH || 115||
daityavyAmohakaH sAkSAdgaruDaskandhasaMzrayaH |
lIlAmandaradhArI ca daityavAsukipUjitaH || 116||
samudronmathanAyatto'vighnakartA svavAkyakRt |
AdikUrmaH pavitrAtmA mandarAgharSaNotsukaH || 117||
zvAsaijadabdhivArvIciH kalpAntAvadhikAryakRt |
caturdazamahAratno lakSmIsaubhAgyavardhanaH || 118||
dhanvantariH sudhAhasto yajJabhoktA''rtinAzanaH |
AyurvedapraNetA ca devadaityAkhilArcitaH || 119||
buddhivyAmohako devakAryasAdhanatatparaH |
strIrUpo mAyayA vaktA daityAntaHkaraNapriyaH || 120||
pAyitAmRtadevAMzo yuddhahetusmRtipradaH |
sumAlimAlivadhakRnmAlyavatprANahArakaH || 121||
kAlanemizirazchedI daityayajJavinAzakaH |
indrasAmarthyadAtA ca daityazeSasthitipriyaH || 122||
zivavyAmohako mAyI bhRgumantrasvazaktidaH |
balijIvanakartA ca svargaheturvratArcitaH || 123||
adityAnandakartA ca kazyapAditisambhavaH |
upendra indrAvarajo vAmanabrahmarUpadhRk || 124||
brahmAdisevitavapuryajJapAvanatatparaH |
yAcJopadezakartA ca jJApitAzeSasaMsthitiH || 125||
satyArthaprerakaH sarvahartA garvavinAzakaH |
trivikramastrilokAtmA vizvamUrtiH pRthuzravAH || 126||
pAzabaddhabaliH sarvadaityapakSopamardakaH |
sutalasthApitabaliH svargAdhikasukhapradaH || 127||
karmasampUrtikartA ca svargasaMsthApitAmaraH |
jJAtatrividhadharmAtmA mahAmIno'bdhisaMzrayaH || 128||
satyavratapriyo goptA matsyamUrtidhRtazrutiH |
zaRGgabaddhadhRtakSoNiH sarvArthajJApako guruH || 129||
IzAnukathAlIlA
IzasevakalIlAtmA sUryavaMzapravartakaH |
somavaMzodbhavakaro manuputragatipradaH || 130||
ambarISapriyaH sAdhurdurvAsogarvanAzakaH |
brahmazApopasaMhartA bhaktakIrtivivardhanaH || 131||
ikSvAkuvaMzajanakaH sagarAdyakhilArthadaH |
bhagIrathamahAyatno gaGgAdhautAGghripaGkajaH || 132||
brahmasvAmI zivasvAmI sagarAtmajamuktidaH |
khaTvAGgamokSahetuzca raghuvaMzavivardhanaH || 133||
raghunAtho rAmacandro rAmabhadro raghupriyaH |
anantakIrtiH puNyAtmA puNyazlokaikabhAskaraH || 134||
kozalendraH pramANAtmA sevyo dazarathAtmajaH |
lakSmaNo bharatazcaiva zatrughno vyUhavigrahaH || 135||
vizvAmitrapriyo dAntastADakAvadhamokSadaH |
vAyavyAstrAbdhinikSiptamArIcazca subAhuhA || 136||
vRSadhvajadhanurbhaGgaprAptasItAmahotsavaH |
sItApatirbhRgupatigarvaparvatanAzakaH || 137||
ayodhyAsthamahAbhogayuktalakSmIvinodavAn |
kaikeyIvAkyakartA ca pitRvAkparipAlakaH || 138||
vairAgyabodhako'nanyasAttvikasthAnabodhakaH |
ahalyAduHkhahArI ca guhasvAmI salakSmaNaH || 139||
citrakUTapriyasthAno daNDakAraNyapAvanaH |
zarabhaGgasutIkSNAdipUjito'gastyabhAgyabhUH || 140||
RSisamprArthitakRtirvirAdhavadhapaNDitaH |
chinnazUrpaNakhAnAsaH kharadUSaNaghAtakaH || 141||
ekabANahatAnekasahasrabalarAkSasaH |
mArIcaghAtI niyatasItAsambandhazobhitaH || 142||
sItAviyoganATyazca jaTAyurvadhamokSadaH |
zabarIpUjito bhaktahanumatpramukhAvRtaH || 143||
dundubhyasthipraharaNaH saptatAlavibhedanaH |
sugrIvarAjyado vAlighAtI sAgarazoSaNaH || 144||
setubandhanakartA ca vibhISaNahitapradaH |
rAvaNAdizirazchedI rAkSasAghaughanAzakaH || 145||
sItA'bhayapradAtA ca puSpakAgamanotsukaH |
ayodhyApatiratyantasarvalokasukhapradaH || 146||
mathurApuranirmAtA sukRtajJasvarUpadaH |
janakajJAnagamyazca ailAntaprakaTazrutiH || 147||
haihayAntakaro rAmo duSTakSatravinAzakaH |
somavaMzahitaikAtmA yaduvaMzavivardhanaH || 148||
nirodhalIlA
parabrahmAvataraNaH kezavaH klezanAzanaH |
bhUmibhArAvataraNo bhaktArthAkhilamAnasaH || 149||
sarvabhaktanirodhAtmA lIlAnantanirodhakRt |
bhUmiSThaparamAnando devakIzuddhikAraNam || 150||
vasudevajJAnaniSThasamajIvanivArakaH |
sarvavairAgyakaraNasvalIlAdhArazodhakaH || 151||
mAyAjJApanakartA ca zeSasambhArasambhRtiH |
bhaktaklezaparijJAtA tannivAraNatatparaH || 152||
AviSTavasudevAMzo devakIgarbhabhUSaNam |
pUrNatejomayaH pUrNaH kaMsAdhRSyapratApavAn || 153||
vivekajJAnadAtA ca brahmAdyakhilasaMstutaH |
satyo jagatkalpatarurnAnArUpavimohanaH || 154||
bhaktimArgapratiSThAtA vidvanmohapravartakaH |
mUlakAlaguNadraSTA nayanAnandabhAjanam || 155||
vasudevasukhAbdhizca devakInayanAmRtam |
pitRmAtRstutaH pUrvasarvavRttAntabodhakaH || 156||
gokulAgatilIlAptavasudevakarasthitiH |
sarvezatvaprakaTano mAyAvyatyayakArakaH || 157||
jJAnamohitaduSTezaH prapaJcAsmRtikAraNam |
yazodAnandano nandabhAgyabhUgokulotsavaH || 158||
nandapriyo nandasUnuryazodAyAH stanandhayaH |
pUtanAsupayaHpAtA mugdhabhAvAtisundaraH || 159||
sundarIhRdayAnando gopImantrAbhimantritaH |
gopAlAzcaryarasakRt zakaTAsurakhaNDanaH || 160||
nandavrajajanAnandI nandabhAgyamahodayaH |
tRNAvartavadhotsAho yazodAjJAnavigrahaH || 161||
balabhadrapriyaH kRSNaH saGkarSaNasahAyavAn |
rAmAnujo vAsudevo goSThAGgaNagatipriyaH || 162||
kiGkiNIravabhAvajJo vatsapucchAvalambanaH |
navanItapriyo gopImohasaMsAranAzakaH || 163||
gopabAlakabhAvajJazcauryavidyAvizAradaH |
mRtsnAbhakSaNalIlAsyamAhAtmyajJAnadAyakaH || 164||
dharAdroNaprItikartA dadhibhANDavibhedanaH |
dAmodaro bhaktavazyo yamalArjunabhaJjanaH || 165||
bRhadvanamahAzcaryo vRndAvanagatipriyaH |
vatsaghAtI bAlakelirbakAsuraniSUdanaH || 166||
araNyabhoktA'pyathavA bAlalIlAparAyaNaH |
protsAhajanakazcaivamaghAsuraniSUdanaH || 167||
vyAlamokSapradaH puSTo brahmamohapravardhanaH |
anantamUrtiH sarvAtmA jaGgamasthAvarAkRtiH || 168||
brahmamohanakartA ca stutya AtmA sadApriyaH |
paugaNDalIlAbhiratirgocAraNaparAyaNaH || 169||
vRndAvanalatAgulmavRkSarUpanirUpakaH |
nAdabrahmaprakaTano vayaHpratikRtisvanaH || 170||
barhinRtyAnukaraNo gopAlAnukRtisvanaH |
sadAcArapratiSThAtA balazramanirAkRtiH || 171||
tarumUlakRtAzeSatalpazAyI sakhistutaH |
gopAlasevitapadaH zrIlAlitapadAmbujaH || 172||
gopasamprArthitaphaladAnanAzitadhenukaH |
kAlIyaphaNimANikyaraJjitazrIpadAmbujaH || 173||
dRSTisaGjIvitAzeSagopagogopikApriyaH |
lIlAsampItadAvAgniH pralambavadhapaNDitaH || 174||
dAvAgnyAvRtagopAladRSTyAcchAdanavahnipaH |
varSAzaradvibhUtizrIrgopIkAmaprabodhakaH || 175||
gopIratnastutAzeSaveNuvAdyavizAradaH |
kAtyAyanIvratavyAjasarvabhAvAzritAGganaH || 176||
satsaGgatistutivyAjastutavRndAvanAGghripaH |
gopakSucchAntisaMvyAjaviprabhAryAprasAdakRt || 177||
hetuprAptendrayAgasvakAryagosavabodhakaH |
zailarUpakRtAzeSarasabhogasukhAvahaH || 178||
lIlAgovardhanoddhArapAlitasvavrajapriyaH |
gopasvacchandalIlArthagargavAkyArthabodhakaH || 179||
indradhenustutiprAptagovindendrAbhidhAnavAn |
vratAdidharmasaMsaktanandaklezavinAzakaH || 180||
nandAdigopamAtreSTavaikuNThagatidAyakaH |
veNuvAdasmarakSobhamattagopIvimuktidaH || 181||
sarvabhAvaprAptagopIsukhasaMvardhanakSamaH |
gopIgarvapraNAzArthatirodhAnasukhapradaH || 182||
kRSNabhAvavyAptavizvagopIbhAvitaveSadhRk |
rAdhAvizeSasambhogaprAptadoSanivArakaH || 183||
paramaprItisaGgItasarvAdbhutamahAguNaH |
mAnApanodanAkrandagopIdRSTimahotsavaH || 184||
gopikAvyAptasarvAGgaH strIsambhASAvizAradaH |
rAsotsavamahAsaukhyagopIsambhogasAgaraH || 185||
jalasthalarativyAptagopIdRSTyabhipUjitaH |
zAstrAnapekSakAmaikamuktidvAravivardhanaH || 186||
sudarzanamahAsarpagrastanandavimocakaH |
gItamohitagopIdhRkSaGkhacUDavinAzakaH || 187||
guNasaGgItasantuSTirgopIsaMsAravismRtiH |
ariSTamathano daityabuddhivyAmohakArakaH || 188||
kezighAtI nAradeSTo vyomAsuravinAzakaH |
akrUrabhaktisaMrAddhapAdareNumahAnidhiH || 189||
rathAvarohazuddhAtmA gopImAnasahArakaH |
hradasandarzitAzeSavaikuNThAkrUrasaMstutaH || 190||
mathurAgamanotsAho mathurAbhAgyabhAjanam |
mathurAnagarIzobhAdarzanotsukamAnasaH || 191||
duSTaraJjakaghAtI ca vAyakArcitavigrahaH |
vastramAlAsuzobhAGgaH kubjAlepanabhUSitaH || 192||
kubjAsurUpakartA ca kubjArativarapradaH |
prasAdarUpasantuSTaharakodaNDakhaNDanaH || 193||
zakalAhatakaMsAptadhanUrakSakasainikaH |
jAgratsvapnabhayavyAptamRtyulakSaNabodhakaH || 194||
mathurAmalla ojasvI mallayuddhavizAradaH |
sadyaH kuvalayApIDaghAtI cANUramardanaH || 195||
lIlAhatamahAmallaH zalatozalaghAtakaH |
kaMsAntako jitAmitro vasudevavimocakaH || 196||
jJAtatattvapitRjJAnamohanAmRtavAGmayaH |
ugrasenapratiSThAtA yAdavAdhivinAzakaH || 197||
nandAdisAntvanakaro brahmacaryavrate sthitaH |
guruzuzrUSaNaparo vidyApAramitezvaraH || 198||
sAndIpanimRtApatyadAtA kAlAntakAdijit |
gokulAzvAsanaparo yazodAnandapoSakaH || 199||
gopikAvirahavyAjamanogatiratipradaH |
samoddhavabhramaravAk gopikAmohanAzakaH || 200||
kubjAratiprado'krUrapavitrIkRtabhUgRhaH |
pRthAduHkhapraNetA ca pANDavAnAM sukhapradaH || 201||
dazamaskandhottarArdhanAmAni nirodhalIlA
jarAsandhasamAnItasainyaghAtI vicArakaH |
yavanavyAptamathurAjanadattakuzasthaliH || 202||
dvArakAdbhutanirmANavismApitasurAsuraH |
manuSyamAtrabhogArthabhUmyAnItendravaibhavaH || 203||
yavanavyAptamathurAnirgamAnandavigrahaH |
mucukundamahAbodhayavanaprANadarpahA || 204||
mucukundastutAzeSaguNakarmamahodayaH |
phalapradAnasantuSTirjanmAntaritamokSadaH || 205||
zivabrAhmaNavAkyAptajayabhItivibhAvanaH |
pravarSaNaprArthitAgnidAnapuNyamahotsavaH || 206||
rukmiNIramaNaH kAmapitA pradyumnabhAvanaH |
syamantakamaNivyAjaprAptajAmbavatIpatiH || 207||
satyabhAmAprANapatiH kAlindIrativardhanaH |
mitravindApatiH satyApatirvRSaniSUdanaH || 208||
bhadrAvAJchitabhartA ca lakSmaNAvaraNakSamaH |
indrAdiprArthitavadhanarakAsurasUdanaH || 209||
murAriH pIThahantA ca tAmrAdiprANahArakaH |
SoDazastrIsahasrezaH chatrakuNDaladAnakRt || 210||
pArijAtApaharaNo devendramadanAzakaH |
rukmiNIsamasarvastrIsAdhyabhogaratipradaH || 211||
rukmiNIparihAsoktivAktirodhAnakArakaH |
putrapautramahAbhAgyagRhadharmapravartakaH || 212||
zambarAntakasatputravivAhahatarukmikaH |
uSApahRtapautrazrIrbANabAhunivArakaH || 213||
zItajvarabhayavyAptajvarasaMstutaSaDguNaH |
zaGkarapratiyoddhA ca dvandvayuddhavizAradaH || 214||
nRgapApaprabhettA ca brahmasvaguNadoSadRk |
viSNubhaktivirodhaikabrahmasvavinivArakaH || 215||
balabhadrAhitaguNo gokulaprItidAyakaH |
gopIsnehaikanilayo gopIprANasthitipradaH || 216||
vAkyAtigAmiyamunAhalAkarSaNavaibhavaH |
pauNDrakatyAjitaspardhaH kAzIrAjavibhedanaH || 217||
kAzInidAhakaraNaH zivabhasmapradAyakaH |
dvividaprANaghAtI ca kauravAkharvagarvanut || 218||
lAGgalAkRSTanagarIsaMvignAkhilanAgaraH |
prapannAbhayadaH sAmbaprAptasanmAnabhAjanam || 219||
nAradAnviSTacaraNo bhaktavikSepanAzakaH |
sadAcAraikanilayaH sudharmAdhyAsitAsanaH || 220||
jarAsandhAvaruddhena vijJApitanijaklamaH |
mantryuddhavAdivAkyoktaprakAraikaparAyaNaH || 221||
rAjasUyAdimakhakRt samprArthitasahAyakRt |
indraprasthaprayANArthamahatsambhArasambhRtiH || 222||
jarAsandhavadhavyAjamocitAzeSabhUmipaH |
sanmArgabodhako yajJakSitivAraNatatparaH || 223||
zizupAlahativyAjajayazApavimocakaH |
duryodhanAbhimAnAbdhizoSabANavRkodaraH|| 224||
mahAdevavaraprAptapurazAlvavinAzakaH |
dantavaktravadhavyAjavijayAghaughanAzakaH || 225||
vidUrathaprANahartA nyastazastrAstravigrahaH |
upadharmaviliptAGgasUtaghAtI varapradaH || 226||
balvalaprANaharaNapAlitarSizrutikriyaH |
sarvatIrthAghanAzArthatIrthayAtrAvizAradaH || 227||
jJAnakriyAvibhedeSTaphalasAdhanatatparaH |
sArathyAdikriyAkartA bhaktavazyatvabodhakaH || 228||
sudAmAraGkabhAryArthabhUmyAnItendravaibhavaH |
ravigrahanimittAptakurukSetraikapAvanaH || 229||
nRpagopIsamastastrIpAvanArthAkhilakriyaH |
RSimArgapratiSThAtA vasudevamakhakriyaH || 230||
vasudevajJAnadAtA devakIputradAyakaH |
arjunastrIpradAtA ca bahulAzvasvarUpadaH || 231||
zrutadeveSTadAtA ca sarvazrutinirUpitaH |
mahAdevAdyatizreSTho bhaktilakSaNanirNayaH || 232||
vRkagrastazivatrAtA nAnAvAkyavizAradaH |
naragarvavinAzArthahRtabrAhmaNabAlakaH || 233||
lokAlokaparasthAnasthitabAlakadAyakaH |
dvArakAsthamahAbhoganAnAstrIrativardhanaH || 234||
manastirodhAnakRtavyagrastrIcittabhAvitaH |
muktilIlA
muktilIlAviharaNo mauzalavyAjasaMhRtiH || 235||
zrIbhAgavatadharmAdibodhako bhaktinItikRt |
uddhavajJAnadAtA ca paJcaviMzatidhA guruH || 236||
AcArabhaktimuktyAdivaktA zabdodbhavasthitiH |
haMso dharmapravaktA ca sanakAdyupadezakRt || 237||
bhaktisAdhanavaktA ca yogasiddhipradAyakaH |
nAnAvibhUtivaktA ca zuddhadharmAvabodhakaH || 238||
mArgatrayavibhedAtmA nAnAzaGkAnivArakaH |
bhikSugItApravaktA ca zuddhasAGkhyapravartakaH || 239||
manoguNavizeSAtmA jJApakoktapurUravAH |
pUjAvidhipravaktA ca sarvasiddhAntabodhakaH || 240||
laghusvamArgavaktA ca svasthAnagatibodhakaH |
yAdavAGgopasaMhartA sarvAzcaryagatikriyaH || 241||
AzrayalIlA
kAladharmavibhedArthavarNanAzanatatparaH |
buddho guptArthavaktA ca nAnAzAstravidhAyakaH || 242||
naSTadharmamanuSyAdilakSaNajJApanotsukaH |
AzrayaikagatijJAtA kalkiH kalimalApahaH || 243||
zAstravairAgyasambodho nAnApralayabodhakaH |
vizeSataH zukavyAjaparIkSijjJAnabodhakaH || 244||
zukeSTagatirUpAtmA parIkSiddehamokSadaH |
zabdarUpo nAdarUpo vedarUpo vibhedanaH || 245||
vyAsaH zAkhApravaktA ca purANArthapravartakaH |
mArkaNDeyaprasannAtmA vaTapatrapuTezayaH || 246||
mAyAvyAptamahAmohaduHkhazAntipravartakaH |
mahAdevasvarUpazca bhaktidAtA kRpAnidhiH || 247||
AdityAntargataH kAlaH dvAdazAtmA supUjitaH |
zrIbhAgavatarUpazca sarvArthaphaladAyakaH || 248||
itIdaM kIrtanIyasya harernAmasahasrakam |
paJcasaptativistIrNaM purANAntarabhASitam || 249||
ya etatprAtarutthAya zraddhAvAn susamAhitaH |
japedarthAhitamatiH sa govindapadaM labhet || 250||
sarvadharmavinirmuktaH sarvasAdhanavarjitaH |
etaddhAraNamAtreNa kRSNasya padavIM vrajet || 251||
haryAvezitacittena zrIbhAgavatasAgarAt |
samuddhRtAni nAmAni cintAmaNinibhAni hi || 252||
kaNThasthitAnyarthadIptyA bAdhante'jJAnajaM tamaH |
bhaktiM zrIkRSNadevasya sAdhayanti vinizcitam || 253||
kimbahUktena bhagavAn nAmabhiH stutaSaDguNaH |
AtmabhAvaM nayatyAzu bhaktiM ca kurute dRDhAm || 254||
yaH kRSNabhaktimiha vAJchati sAdhanaughair-
nAmAni bhAsurayazAMsi japetsa nityam |
taM vai hariH svapuruSaM kurute'tizIghram-
AtmArpaNaM samadhigacchati bhAvatuSTaH || 255||
zrIkRSNa kRSNasakha vRSNivRSAvanidhrug-
rAjanyavaMzadahanAnapavargavIrya |
govinda gopavanitAvrajabhRtyagIta
tIrthazravaH zravaNamaGgala pAhi bhRtyAn || 256||
|| iti zrIbhAgavatasArasamuccaye vaizvAnaroktaM
zrIvallabhAcAryaviracitaM
zrIpuruSottamasahasranAmastotraM sampUrNam ||
