Shyamala Dandakam
శ్యామలా దణ్డకమ్
Shyamala Dandakam
శ్యామలా దణ్డకమ్
ధ్యానమ్
మాణిక్యవీణాముపలాలయన్తీం మదాలసాం మఞ్జులవాగ్విలాసామ్ ।
మాహేన్ద్రనీలద్యుతికోమలాఙ్గీం మాతఙ్గకన్యాం మనసా స్మరామి ॥ 1 ॥
చతుర్భుజే చన్ద్రకలావతంసే కుచోన్నతే కుఙ్కుమరాగశోణే ।
పుణ్డ్రేక్షుపాశాఙ్కుశపుష్పబాణహస్తే నమస్తే జగదేకమాతః ॥ 2 ॥
వినియోగః
మాతా మరకతశ్యామా మాతఙ్గీ మదశాలినీ ।
కుర్యాత్కటాక్షం కల్యాణీ కదమ్బవనవాసినీ ॥ 3 ॥
స్తుతి
జయ మాతఙ్గతనయే జయ నీలోత్పలద్యుతే ।
జయ సఙ్గీతరసికే జయ లీలాశుకప్రియే ॥ 4 ॥
దణ్డకమ్
జయ జనని సుధాసముద్రాన్తరుద్యన్మణీద్వీపసంరూఢ బిల్వాటవీమధ్యకల్పద్రుమాకల్పకాదమ్బకాన్తారవాసప్రియే కృత్తివాసప్రియే సర్వలోకప్రియే, సాదరారబ్ధసఙ్గీతసమ్భావనాసమ్భ్రమాలోలనీపస్రగాబద్ధచూలీసనాథత్రికే సానుమత్పుత్రికే, శేఖరీభూతశీతాంశురేఖామయూఖావలీబద్ధసుస్నిగ్ధనీలాలకశ్రేణిశృఙ్గారితే లోకసమ్భావితే కామలీలాధనుస్సన్నిభభ్రూలతాపుష్పసన్దోహసన్దేహకృల్లోచనే వాక్సుధాసేచనే చారుగోరోచనాపఙ్కకేలీలలామాభిరామే సురామే రమే, ప్రోల్లసద్వాలికామౌక్తికశ్రేణికాచన్ద్రికామణ్డలోద్భాసి లావణ్యగణ్డస్థలన్యస్తకస్తూరికాపత్రరేఖాసముద్భూత సౌరభ్యసమ్భ్రాన్తభృఙ్గాఙ్గనాగీతసాన్ద్రీభవన్మన్ద్రతన్త్రీస్వరే సుస్వరే భాస్వరే, వల్లకీవాదనప్రక్రియాలోలతాలీదలాబద్ధ-తాటఙ్కభూషావిశేషాన్వితే సిద్ధసమ్మానితే, దివ్యహాలామదోద్వేలహేలాలసచ్చక్షురాన్దోలనశ్రీసమాక్షిప్తకర్ణైకనీలోత్పలే శ్యామలే పూరితాశేషలోకాభివాఞ్ఛాఫలే శ్రీఫలే, స్వేదబిన్దూల్లసద్ఫాలలావణ్య నిష్యన్దసన్దోహసన్దేహకృన్నాసికామౌక్తికే సర్వవిశ్వాత్మికే సర్వసిద్ధ్యాత్మికే కాలికే ముగ్ధమన్దస్మితోదారవక్త్రస్ఫురత్ పూగతామ్బూలకర్పూరఖణ్డోత్కరే జ్ఞానముద్రాకరే సర్వసమ్పత్కరే పద్మభాస్వత్కరే శ్రీకరే, కున్దపుష్పద్యుతిస్నిగ్ధదన్తావలీనిర్మలాలోలకల్లోలసమ్మేలన స్మేరశోణాధరే చారువీణాధరే పక్వబిమ్బాధరే,
సులలిత నవయౌవనారమ్భచన్ద్రోదయోద్వేలలావణ్యదుగ్ధార్ణవావిర్భవత్కమ్బుబిమ్బోకభృత్కన్థరే సత్కలామన్దిరే మన్థరే దివ్యరత్నప్రభాబన్ధురచ్ఛన్నహారాదిభూషాసముద్యోతమానానవద్యాఙ్గశోభే శుభే, రత్నకేయూరరశ్మిచ్ఛటాపల్లవప్రోల్లసద్దోల్లతారాజితే యోగిభిః పూజితే విశ్వదిఙ్మణ్డలవ్యాప్తమాణిక్యతేజస్స్ఫురత్కఙ్కణాలఙ్కృతే విభ్రమాలఙ్కృతే సాధుభిః పూజితే వాసరారమ్భవేలాసముజ్జృమ్భ
మాణారవిన్దప్రతిద్వన్ద్విపాణిద్వయే సన్తతోద్యద్దయే అద్వయే దివ్యరత్నోర్మికాదీధితిస్తోమ సన్ధ్యాయమానాఙ్గులీపల్లవోద్యన్నఖేన్దుప్రభామణ్డలే సన్నుతాఖణ్డలే చిత్ప్రభామణ్డలే ప్రోల్లసత్కుణ్డలే,
తారకారాజినీకాశహారావలిస్మేర చారుస్తనాభోగభారానమన్మధ్యవల్లీవలిచ్ఛేద వీచీసముద్యత్సముల్లాససన్దర్శితాకారసౌన్దర్యరత్నాకరే వల్లకీభృత్కరే కిఙ్కరశ్రీకరే, హేమకుమ్భోపమోత్తుఙ్గ వక్షోజభారావనమ్రే త్రిలోకావనమ్రే లసద్వృత్తగమ్భీర నాభీసరస్తీరశైవాలశఙ్కాకరశ్యామరోమావలీభూషణే మఞ్జుసమ్భాషణే, చారుశిఞ్చత్కటీసూత్రనిర్భత్సితానఙ్గలీలధనుశ్శిఞ్చినీడమ్బరే దివ్యరత్నామ్బరే,
పద్మరాగోల్లస న్మేఖలామౌక్తికశ్రోణిశోభాజితస్వర్ణభూభృత్తలే చన్ద్రికాశీతలే వికసితనవకింశుకాతామ్రదివ్యాంశుకచ్ఛన్న చారూరుశోభాపరాభూతసిన్దూరశోణాయమానేన్ద్రమాతఙ్గ హస్తార్గలే వైభవానర్గలే శ్యామలే కోమలస్నిగ్ధ నీలోత్పలోత్పాదితానఙ్గతూణీరశఙ్కాకరోదార జఙ్ఘాలతే చారులీలాగతే నమ్రదిక్పాలసీమన్తినీ కున్తలస్నిగ్ధనీలప్రభాపుఞ్చసఞ్జాతదుర్వాఙ్కురాశఙ్క సారఙ్గసంయోగరిఙ్ఖన్నఖేన్దూజ్జ్వలే ప్రోజ్జ్వలే నిర్మలే ప్రహ్వ దేవేశ లక్ష్మీశ భూతేశ తోయేశ వాణీశ కీనాశ దైత్యేశ యక్షేశ వాయ్వగ్నికోటీరమాణిక్య సంహృష్టబాలాతపోద్దామ లాక్షారసారుణ్యతారుణ్య లక్ష్మీగృహితాఙ్ఘ్రిపద్మే సుపద్మే ఉమే,
సురుచిరనవరత్నపీఠస్థితే సుస్థితే రత్నపద్మాసనే రత్నసింహాసనే శఙ్ఖపద్మద్వయోపాశ్రితే విశ్రుతే తత్ర విఘ్నేశదుర్గావటుక్షేత్రపాలైర్యుతే మత్తమాతఙ్గ కన్యాసమూహాన్వితే భైరవైరష్టభిర్వేష్టితే మఞ్చులామేనకాద్యఙ్గనామానితే దేవి వామాదిభిః శక్తిభిస్సేవితే ధాత్రి లక్ష్మ్యాదిశక్త్యష్టకైః సంయుతే మాతృకామణ్డలైర్మణ్డితే యక్షగన్ధర్వసిద్ధాఙ్గనా మణ్డలైరర్చితే, భైరవీ సంవృతే పఞ్చబాణాత్మికే పఞ్చబాణేన రత్యా చ సమ్భావితే ప్రీతిభాజా వసన్తేన చానన్దితే భక్తిభాజం పరం శ్రేయసే కల్పసే యోగినాం మానసే ద్యోతసే ఛన్దసామోజసా భ్రాజసే గీతవిద్యా వినోదాతి తృష్ణేన కృష్ణేన సమ్పూజ్యసే భక్తిమచ్చేతసా వేధసా స్తూయసే విశ్వహృద్యేన వాద్యేన విద్యాధరైర్గీయసే, శ్రవణహరదక్షిణక్వాణయా వీణయా కిన్నరైర్గీయసే యక్షగన్ధర్వసిద్ధాఙ్గనా మణ్డలైరర్చ్యసే సర్వసౌభాగ్యవాఞ్ఛావతీభిర్ వధూభిస్సురాణాం సమారాధ్యసే సర్వవిద్యావిశేషత్మకం చాటుగాథా సముచ్చారణాకణ్ఠమూలోల్లసద్వర్ణరాజిత్రయం కోమలశ్యామలోదారపక్షద్వయం తుణ్డశోభాతిదూరీభవత్ కింశుకం తం శుకం లాలయన్తీ పరిక్రీడసే,
పాణిపద్మద్వయేనాక్షమాలామపి స్ఫాటికీం జ్ఞానసారాత్మకం పుస్తకఞ్చఙ్కుశం పాశమాబిభ్రతీ తేన సఞ్చిన్త్యసే తస్య వక్త్రాన్తరాత్ గద్యపద్యాత్మికా భారతీ నిస్సరేత్ యేన వాధ్వంసనాదా కృతిర్భావ్యసే తస్య వశ్యా భవన్తిస్తియః పూరుషాః యేన వా శాతకమ్బద్యుతిర్భావ్యసే సోపి లక్ష్మీసహస్రైః పరిక్రీడతే, కిన్న సిద్ధ్యేద్వపుః శ్యామలం కోమలం చన్ద్రచూడాన్వితం తావకం ధ్యాయతః తస్య లీలా సరోవారిధీః తస్య కేలీవనం నన్దనం తస్య భద్రాసనం భూతలం తస్య గీర్దేవతా కిఙ్కరి తస్య చాజ్ఞాకరీ శ్రీ స్వయం,
సర్వతీర్థాత్మికే సర్వ మన్త్రాత్మికే, సర్వ యన్త్రాత్మికే సర్వ తన్త్రాత్మికే, సర్వ చక్రాత్మికే సర్వ శక్త్యాత్మికే, సర్వ పీఠాత్మికే సర్వ వేదాత్మికే, సర్వ విద్యాత్మికే సర్వ యోగాత్మికే, సర్వ వర్ణాత్మికే సర్వగీతాత్మికే, సర్వ నాదాత్మికే సర్వ శబ్దాత్మికే, సర్వ విశ్వాత్మికే సర్వ వర్గాత్మికే, సర్వ సర్వాత్మికే సర్వగే సర్వ రూపే, జగన్మాతృకే పాహి మాం పాహి మాం పాహి మాం దేవి తుభ్యం నమో దేవి తుభ్యం నమో దేవి తుభ్యం నమో దేవి తుభ్యం నమః ॥
About This Stotram
Overview
The Shyamala Dandakam is a Sanskrit dandakam of 4 verses dedicated to Goddess Shyamala, who is identified as the Mantrini (minister) of Goddess Lalita Tripurasundari in the Sri Vidya Tantric tradition and is associated with music, eloquence, the fine arts, and learning. The dandakam format uses sustained rhythmic prose-verse to achieve an immersive quality suited to meditative recitation. It belongs to the Sri Vidya and Shakta devotional traditions.
What are the benefits of chanting Shyamala Dandakam?
- Cultivates eloquence and facility in speech through devotion to Shyamala, the presiding deity of language
- Associated with enhancement of knowledge, intellect, and mastery over arts and sciences
- Removes obstacles in study, learning, and creative practice
- Supports clarity and confidence in communication according to the tradition's accounts
When is the best time to recite this?
Morning recitation before study or creative work is common. Vasant Navaratri, Sharada Navaratri, and Saraswati Puja are the most appropriate festival occasions. It may be recited at any time when seeking improvement in learning or artistic expression.
What is the historical and traditional background?
The Shyamala Dandakam belongs to the Sri Vidya Sampradaya, a Shakta tradition centered on the worship of Lalita Tripurasundari and her retinue. Shyamala's role as Mantrini gives her governance over speech, strategy, and the arts within this cosmology. The dandakam genre is characteristic of Sanskrit compositions intended for rhythmic oral recitation; examples include Kalidasa's Syamaladandakam, which is sometimes identified with this text. The exact date and author of this version are unknown; the Sri Vidya tradition gained major institutional form from around the 8th century CE onward. The text appears in collections of Sri Vidya devotional literature.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Siddha Kunjika Stotram — a Tantric stotram associated with Goddess Durga/Chandi that shares the Shakta devotional and ritual context
- Shiva Sankalpa Upanishad — a Vedic text focused on the mind and its auspicious intention, related to Shyamala's domain of speech and thought