Sankshepa Ramayanam
Sankshepa Ramayanam
Sankshepa Ramayanam
sa~NkShepa rAmAyaNam
shrImadvAlmIkIya rAmAyaNe bAlakANDam |
atha prathamassargaH |
tapassvAdhyAyanirataM tapasvI vAgvidAM varam |
nAradaM paripaprachCha vAlmIkirmunipu~Ngavam || 1 ||
ko.anvasminsAmprataM loke guNavAn kashcha vIryavAn |
dharmajnashcha kRRitajnashcha satyavAkyo dRRiDhavrataH || 2 ||
chAritreNa cha ko yuktaH sarvabhUteShu ko hitaH |
vidvAn kaH kaH samarthashcha kashchaikapriyadarshanaH || 3 ||
AtmavAn ko jitakrodho dyutimAn ko.anasUyakaH |
kasya bibhyati devAshcha jAtaroShasya saMyuge || 4 ||
etadichChAmyahaM shrotuM paraM kautUhalaM hi me |
maharShe tvaM samartho.asi j~nAtumevaMvidhaM naram || 5 ||
shrutvA chaitattrilokaj~no vAlmIkernArado vachaH |
shrUyatAmiti chAmantrya prahRRiShTo vAkyamabravIt || 6 ||
bahavo durlabhAshchaiva ye tvayA kIrtitA guNAH |
mune vakShyAmyahaM buddhvA tairyuktaH shrUyatAM naraH || 7 ||
ikShvAkuvaMshaprabhavo rAmo nAma janaiH shrutaH |
niyatAtmA mahAvIryo dyutimAn dhRRitimAn vashI || 8 ||
buddhimAn nItimAn vAgmI shrImAn shatrunibarhaNaH |
vipulAMso mahAbAhuH kambugrIvo mahAhanuH || 9 ||
mahorasko maheShvAso gUDhajatrurarindamaH |
AjAnubAhuH sushirAH sulalATaH suvikramaH || 10 ||
samaH samavibhaktA~NgaH snigdhavarNaH pratApavAn |
pInavakShA vishAlAkSho lakShmIvAn shubhalakShaNaH || 11 ||
dharmaj~naH satyasandhashcha prajAnAM cha hite rataH |
yashasvI j~nAnasampannaH shuchirvashyaH samAdhimAn || 12 ||
prajApatisamaH shrImAn dhAtA ripuniShUdanaH |
rakShitA jIvalokasya dharmasya parirakShitA || 13 ||
rakShitA svasya dharmasya svajanasya cha rakShitA |
vedavedANgatattvajno dhanurvede cha niShThitaH || 14 ||
sarvashAstrArthatattvaj~no smRRitimAnpratibhAnavAn |
sarvalokapriyaH sAdhuradInAtmA vichakShaNaH || 15 ||
sarvadAbhigataH sadbhiH samudra iva sindhubhiH |
AryaH sarvasamashchaiva sadaikapriyadarshanaH || 16 ||
sa cha sarvaguNopetaH kausalyAnandavardhanaH |
samudra iva gAmbhIrye dhairyeNa himavAniva || 17 ||
viShNunA sadRRisho vIrye somavatpriyadarshanaH |
kAlAgnisadRRishaH krodhe kShamayA pRRithivIsamaH || 18 ||
dhanadena samastyAge satye dharma ivAparaH |
tamevaM guNasampannaM rAmaM satyaparAkramam || 19 ||
jyeShThaM shreShThaguNairyuktaM priyaM dasharathaH sutam |
prakRRitInAM hitairyuktaM prakRRiti priya kAmyayA || 20 ||
yauvarAjyena saMyoktumaichChatprItyA mahIpatiH |
tasyAbhiShekasambhArAn dRRiShTvA bhAryA.atha kaikayI || 21 ||
pUrvaM dattavarA devI varamenamayAchata |
vivAsanaM cha rAmasya bharatasyAbhiShechanam || 22 ||
sa satyavachanAdrAjA dharmapAshena saMyataH |
vivAsayAmAsa sutaM rAmaM dasharathaH priyam || 23 ||
sa jagAma vanaM vIraH pratij~nAmanupAlayan |
piturvachananirdeshAtkaikeyyAH priyakAraNAt || 24 ||
taM vrajantaM priyo bhrAtA lakShmaNo.anujagAma ha |
snehAdvinayasampannaH sumitrAnandavardhanaH || 25 ||
bhrAtaraM dayito bhrAtuH saubhrAtramanudarshayan |
rAmasya dayitA bhAryA nityaM prANasamAhitA || 26 ||
janakasya kule jAtA devamAyeva nirmitA |
sarvalakShaNasampannA nArINAmuttamA vadhUH || 27 ||
sItA.apyanugatA rAmaM shashinaM rohiNI yathA |
paurairanugato dUraM pitrA dasharathena cha || 28 ||
shRRiNgiberapure sUtaM gaNgAkUle vyasarjayat |
guhamAsAdya dharmAtmA niShAdAdhipatiM priyam || 29 ||
guhena sahito rAmaH lakShmaNena cha sItayA |
te vanena vanaM gatvA nadIstIrtvA bahUdakAH || 30 ||
chitrakUTamanuprApya bharadvAjasya shAsanAt |
ramyamAvasathaM kRRitvA ramamANA vane trayaH || 31 ||
devagandharvasa~NkAshAstatra te nyavasansukham |
chitrakUTaM gate rAme putrashokAturastathA || 32 ||
rAjA dasharathaH svargaM jagAma vilapansutam |
mRRite tu tasminbharato vasiShThapramukhairdvijaiH || 33 ||
niyujyamAno rAjyAya naichChadrAjyaM mahAbalaH |
sa jagAma vanaM vIro rAmapAdaprasAdakaH || 34 ||
gatvA tu sa mahAtmAnaM rAmaM satyaparAkramam |
ayAchadbhrAtaraM rAmaM AryabhAvapuraskRRitaH || 35 ||
tvameva rAjA dharmaj~na iti rAmaM vacho.abravIt |
rAmo.api paramodAraH sumukhassumahAyashAH || 36 ||
na chaichChatpiturAdeshAdrAjyaM rAmo mahAbalaH |
pAduke chAsya rAjyAya nyAsaM dattvA punaH punaH || 37 ||
nivartayAmAsa tato bharataM bharatAgrajaH |
sa kAmamanavApyaiva rAmapAdAvupaspRRishan || 38 ||
nandigrAme.akarodrAjyaM rAmAgamanakA~NkShayA |
gate tu bharate shrImAn satyasandho jitendriyaH || 39 ||
rAmastu punarAlakShya nAgarasya janasya cha |
tatrAgamanamekAgro daNDakAnpravivesha ha || 40 ||
pravishya tu mahAraNyaM rAmo rAjIvalochanaH |
virAdhaM rAkShasaM hatvA sharabha~NgaM dadarsha ha || 41 ||
sutIkShNaM chApyagastyaM cha agastyabhrAtaraM tathA |
agastyavachanAchchaiva jagrAhaindraM sharAsanam || 42 ||
khaDgaM cha paramaprItastUNI chAkShayasAyakau |
vasatastasya rAmasya vane vanacharaiH saha || 43 ||
RRiShayo.abhyAgamansarve vadhAyAsurarakShasAm |
sa teShAM pratishushrAva rAkShasAnAM tathA vane || 44 ||
pratij~nAtashcha rAmeNa vadhaH saMyati rakShasAm |
RRiShINAmagnikalpAnAM daNDakAraNyavAsinAm || 45 ||
tena tatraiva vasatA janasthAnanivAsinI |
virUpitA shUrpaNakhA rAkShasI kAmarUpiNI || 46 ||
tataH shUrpaNakhAvAkyAdudyuktAnsarvarAkShasAn |
kharaM trishirasaM chaiva dUShaNaM chaiva rAkShasam || 47 ||
nijaghAna raNe rAmasteShAM chaiva padAnugAn |
vane tasminnivasatA janasthAnanivAsinAm || 48 ||
rakShasAM nihatAnyAsansahasrANi chaturdasha |
tato j~nAtivadhaM shrutvA rAvaNaH krodhamUrChitaH || 49 ||
sahAyaM varayAmAsa mArIchaM nAma rAkShasam |
vAryamANaH subahusho mArIchena sa rAvaNaH || 50 ||
na virodho balavatA kShamo rAvaNa tena te |
anAdRRitya tu tadvAkyaM rAvaNaH kAlachoditaH || 51 ||
jagAma sahamArIchaH tasyAshramapadaM tadA |
tena mAyAvinA dUramapavAhya nRRipAtmajau || 52 ||
jahAra bhAryAM rAmasya gRRidhraM hatvA jaTAyuSham |
gRRidhraM cha nihataM dRRiShTvA hRRitAM shrutvA cha maithilIm || 53 ||
rAghavaH shokasantapto vilalApAkulendriyaH |
tatastenaiva shokena gRRidhraM dagdhvA jaTAyuSham || 54 ||
mArgamANo vane sItAM rAkShasaM sandadarsha ha |
kabandhaM nAma rUpeNa vikRRitaM ghoradarshanam || 55 ||
taM nihatya mahAbAhuH dadAha svargatashcha saH |
sa chAsya kathayAmAsa shabarIM dharmachAriNIm || 56 ||
shramaNIM dharmanipuNAmabhigachCheti rAghavam |
so.abhyagachChanmahAtejAH shabarIM shatrusUdanaH || 57 ||
shabaryA pUjitaH samyagrAmo dasharathAtmajaH |
pampAtIre hanumatA sa~Ngato vAnareNa ha || 58 ||
hanumadvachanAchchaiva sugrIveNa samAgataH |
sugrIvAya cha tatsarvaM shaMsadrAmo mahAbalaH || 59 ||
AditastadyathAvRRittaM sItayAshcha visheShataH |
sugrIvashchApi tatsarvaM shrutvA rAmasya vAnaraH || 60 ||
chakAra sakhyaM rAmeNa prItashchaivAgnisAkShikam |
tato vAnararAjena vairAnukathanaM prati || 61 ||
rAmAyAveditaM sarvaM praNayAdduHkhitena cha |
pratij~nAtaM cha rAmeNa tadA vAlivadhaM prati || 62 ||
vAlinashcha balaM tatra kathayAmAsa vAnaraH |
sugrIvaH sha~NkitashchAsInnityaM vIryeNa rAghave || 63 ||
rAghavaH pratyayArthaM tu dundubheH kAyamuttamam |
darshayAmAsa sugrIvo mahAparvata sannibham || 64 ||
utsmayitvA mahAbAhuH prekShya chAsthi mahAbalaH |
pAdA~NguShThena chikShepa sampUrNaM dashayojanam || 65 ||
bibheda cha punaH sAlAnsaptaikena maheShuNA |
giriM rasAtalaM chaiva janayan pratyayaM tadA || 66 ||
tataH prItamanAstena vishvastaH sa mahAkapiH |
kiShkindhAM rAmasahito jagAma cha guhAM tadA || 67 ||
tato.agarjaddharivaraH sugrIvo hemapi~NgalaH |
tena nAdena mahatA nirjagAma harIshvaraH || 68 ||
anumAnya tadA tArAM sugrIveNa samAgataH |
nijaghAna cha tatrainaM shareNaikena rAghavaH || 69 ||
tataH sugrIvavachanAddhatvA vAlinamAhave |
sugrIvameva tadrAjye rAghavaH pratyapAdayat || 70 ||
sa cha sarvAnsamAnIya vAnarAnvAnararShabhaH |
dishaH prasthApayAmAsa didRRikShurjanakAtmajAm || 71 ||
tato gRRidhrasya vachanAtsampAterhanumAnbalI |
shatayojanavistIrNaM pupluve lavaNArNavam || 72 ||
tatra la~NkAM samAsAdya purIM rAvaNapAlitAm |
dadarsha sItAM dhyAyantIM ashokavanikAM gatAm || 73 ||
nivedayitvA.abhij~nAnaM pravRRittiM cha nivedya cha |
samAshvAsya cha vaidehIM mardayAmAsa toraNam || 74 ||
pa~ncha senAgragAnhatvA sapta mantrisutAnapi |
shUramakShaM cha niShpiShya grahaNaM samupAgamat || 75 ||
astreNonmuktamAtmAnaM j~nAtvA paitAmahAdvarAt |
marShayanrAkShasAnvIro yantriNastAnyadRRichChayA || 76 ||
tato dagdhvA purIM la~NkAM RRite sItAM cha maithilIm |
rAmAya priyamAkhyAtuM punarAyAnmahAkapiH || 77 ||
so.abhigamya mahAtmAnaM kRRitvA rAmaM pradakShiNam |
nyavedayadameyAtmA dRRiShTA sIteti tattvataH || 78 ||
tataH sugrIvasahito gatvA tIraM mahodadheH |
samudraM kShobhayAmAsa sharairAdityasannibhaiH || 79 ||
darshayAmAsa chAtmAnaM samudraH saritAM patiH |
samudravachanAchchaiva nalaM setumakArayat || 80 ||
tena gatvA purIM la~NkAM hatvA rAvaNamAhave |
rAmaH sItAmanuprApya parAM vrIDAmupAgamat || 81 ||
tAmuvAcha tato rAmaH paruShaM janasaMsadi |
amRRiShyamANA sA sItA vivesha jvalanaM satI || 82 ||
tato.agnivachanAtsItAM j~nAtvA vigatakalmaShAm |
babhau rAmaH samprahRRiShTaH pUjitaH sarvadaivataiH || 83 ||
karmaNA tena mahatA trailokyaM sacharAcharam |
sadevarShigaNaM tuShTaM rAghavasya mahAtmanaH || 84 ||
abhiShichya cha la~NkAyAM rAkShasendraM vibhIShaNam |
kRRitakRRityastadA rAmo vijvaraH pramumoda ha || 85 ||
devatAbhyo varaM prApya samutthApya cha vAnarAn |
ayodhyAM prasthito rAmaH puShpakeNa suhRRidvRRitaH || 86 ||
bharadvAjAshramaM gatvA rAmaH satyaparAkramaH |
bharatasyAntikaM rAmo hanUmantaM vyasarjayat || 87 ||
punarAkhyAyikAM jalpansugrIvasahitashcha saH |
puShpakaM tatsamAruhya nandigrAmaM yayau tadA || 88 ||
nandigrAme jaTAM hitvA bhrAtRRibhiH sahito.anaghaH |
rAmaH sItAmanuprApya rAjyaM punaravAptavAn || 89 ||
prahRRiShTamudito lokastuShTaH puShTaH sudhArmikaH |
nirAmayo hyarogashcha durbhikSha bhayavarjitaH || 90 ||
na putramaraNaM ki~nchiddrakShyanti puruShAH kvachit |
nAryashchAvidhavA nityaM bhaviShyanti pativratAH || 91 ||
na chAgnijaM bhayaM ki~nchinnApsu majjanti jantavaH |
na vAtajaM bhayaM ki~nchinnApi jvarakRRitaM tathA || 92 ||
na chApi kShudbhayaM tatra na taskarabhayaM tathA |
nagarANi cha rAShTrANi dhanadhAnyayutAni cha || 93 ||
nityaM pramuditAH sarve yathA kRRitayuge tathA |
ashvamedhashatairiShTvA tathA bahusuvarNakaiH || 94 ||
gavAM koTyayutaM datvA brahmalokaM prayAsyati |
asa~NkhyeyaM dhanaM datvA brAhmaNebhyo mahAyashAH || 95 ||
rAjavaMshAn shataguNAn sthApayiShyati rAghavaH |
chAturvarNyaM cha loke.asmin sve sve dharme niyokShyati || 96 ||
dashavarShasahasrANi dashavarShashatAni cha |
rAmo rAjyamupAsitvA brahmalokaM gamiShyati || 97 ||
idaM pavitraM pApaghnaM puNyaM vedaishcha sammitam |
yaH paThedrAmacharitaM sarvapApaiH pramuchyate || 98 ||
etadAkhyAnamAyuShyaM paThanrAmAyaNaM naraH |
saputrapautraH sagaNaH pretya svarge mahIyate || 99 ||
paThan dvijo vAgRRiShabhatvamIyAt
syAt kShatriyo bhUmipatitvamIyAt |
vaNigjanaH paNyaphalatvamIyAt
janashcha shUdro.api mahattvamIyAt || 100 ||
ityArShe shrImadrAmAyaNe vAlmIkIye AdikAvye bAlakANDe nAradavAkyaM nAma prathamaH sargaH ||
About This Stotram
Overview
The Sankshepa Ramayanam is a condensed Sanskrit retelling of the Ramayana in 100 verses, designed to convey the essential narrative and ethical teachings of the epic in a form suitable for regular recitation. It draws directly from the Valmiki Ramayana, with its opening verses matching the Balakanda of that text, and is dedicated to Lord Rama. The text belongs to the broader tradition of Ramayana devotional literature.
What are the benefits of chanting Sankshepa Ramayanam?
- Absorption of the Ramayana's core narrative and ethical teaching through recitation
- Cultivation of devotion to Lord Rama
- Development of understanding of Dharma as exemplified in the epic
- Attainment of peace and mental clarity through regular practice
When is the best time to recite this?
Morning and evening recitation are both appropriate. Rama Navami, the festival marking Rama's birth, is a particularly auspicious occasion. It is also recited during Kartik and other months associated with Vishnu-Rama devotion.
What is the historical and traditional background?
The Valmiki Ramayana, from which this condensed version draws, is one of the foundational texts of Sanskrit literature, traditionally dated to several centuries BCE. Condensed retellings and summaries of the Ramayana exist across many Indian languages and have been a common devotional format enabling wider access to the epic's teachings. The specific author of this Sankshepa Ramayanam is unknown. The text functions as a practical recitation tool rather than a replacement for the full epic.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Sankata Mochana Hanuman Ashtakam — a devotional hymn to Hanuman that draws on the same Ramayana tradition
- Santana Gopala Stotram — another Puranic stotra in this collection associated with Vishnu devotion