Sankshepa Ramayanam
Sankshepa Ramayanam
saGkSepa rAmAyaNam
zrImadvAlmIkIya rAmAyaNe bAlakANDam |
atha prathamassargaH |
tapassvAdhyAyanirataM tapasvI vAgvidAM varam |
nAradaM paripapraccha vAlmIkirmunipuGgavam || 1 ||
ko'nvasminsAmprataM loke guNavAn kazca vIryavAn |
dharmajJazca kRtajJazca satyavAkyo dRDhavrataH || 2 ||
cAritreNa ca ko yuktaH sarvabhUteSu ko hitaH |
vidvAn kaH kaH samarthazca kazcaikapriyadarzanaH || 3 ||
AtmavAn ko jitakrodho dyutimAn ko'nasUyakaH |
kasya bibhyati devAzca jAtaroSasya saMyuge || 4 ||
etadicchAmyahaM zrotuM paraM kautUhalaM hi me |
maharSe tvaM samartho'si jJAtumevaMvidhaM naram || 5 ||
zrutvA caitattrilokajJo vAlmIkernArado vacaH |
zrUyatAmiti cAmantrya prahRSTo vAkyamabravIt || 6 ||
bahavo durlabhAzcaiva ye tvayA kIrtitA guNAH |
mune vakSyAmyahaM buddhvA tairyuktaH zrUyatAM naraH || 7 ||
ikSvAkuvaMzaprabhavo rAmo nAma janaiH zrutaH |
niyatAtmA mahAvIryo dyutimAn dhRtimAn vazI || 8 ||
buddhimAn nItimAn vAgmI zrImAn zatrunibarhaNaH |
vipulAMso mahAbAhuH kambugrIvo mahAhanuH || 9 ||
mahorasko maheSvAso gUDhajatrurarindamaH |
AjAnubAhuH suzirAH sulalATaH suvikramaH || 10 ||
samaH samavibhaktAGgaH snigdhavarNaH pratApavAn |
pInavakSA vizAlAkSo lakSmIvAn zubhalakSaNaH || 11 ||
dharmajJaH satyasandhazca prajAnAM ca hite rataH |
yazasvI jJAnasampannaH zucirvazyaH samAdhimAn || 12 ||
prajApatisamaH zrImAn dhAtA ripuniSUdanaH |
rakSitA jIvalokasya dharmasya parirakSitA || 13 ||
rakSitA svasya dharmasya svajanasya ca rakSitA |
vedavedAGgatattvajJo dhanurvede ca niSThitaH || 14 ||
sarvazAstrArthatattvajJo smRtimAnpratibhAnavAn |
sarvalokapriyaH sAdhuradInAtmA vicakSaNaH || 15 ||
sarvadAbhigataH sadbhiH samudra iva sindhubhiH |
AryaH sarvasamazcaiva sadaikapriyadarzanaH || 16 ||
sa ca sarvaguNopetaH kausalyAnandavardhanaH |
samudra iva gAmbhIrye dhairyeNa himavAniva || 17 ||
viSNunA sadRzo vIrye somavatpriyadarzanaH |
kAlAgnisadRzaH krodhe kSamayA pRthivIsamaH || 18 ||
dhanadena samastyAge satye dharma ivAparaH |
tamevaM guNasampannaM rAmaM satyaparAkramam || 19 ||
jyeSThaM zreSThaguNairyuktaM priyaM dazarathaH sutam |
prakRtInAM hitairyuktaM prakRti priya kAmyayA || 20 ||
yauvarAjyena saMyoktumaicchatprItyA mahIpatiH |
tasyAbhiSekasambhArAn dRSTvA bhAryA'tha kaikayI || 21 ||
pUrvaM dattavarA devI varamenamayAcata |
vivAsanaM ca rAmasya bharatasyAbhiSecanam || 22 ||
sa satyavacanAdrAjA dharmapAzena saMyataH |
vivAsayAmAsa sutaM rAmaM dazarathaH priyam || 23 ||
sa jagAma vanaM vIraH pratijJAmanupAlayan |
piturvacananirdezAtkaikeyyAH priyakAraNAt || 24 ||
taM vrajantaM priyo bhrAtA lakSmaNo'nujagAma ha |
snehAdvinayasampannaH sumitrAnandavardhanaH || 25 ||
bhrAtaraM dayito bhrAtuH saubhrAtramanudarzayan |
rAmasya dayitA bhAryA nityaM prANasamAhitA || 26 ||
janakasya kule jAtA devamAyeva nirmitA |
sarvalakSaNasampannA nArINAmuttamA vadhUH || 27 ||
sItA'pyanugatA rAmaM zazinaM rohiNI yathA |
paurairanugato dUraM pitrA dazarathena ca || 28 ||
zRGgiberapure sUtaM gaGgAkUle vyasarjayat |
guhamAsAdya dharmAtmA niSAdAdhipatiM priyam || 29 ||
guhena sahito rAmaH lakSmaNena ca sItayA |
te vanena vanaM gatvA nadIstIrtvA bahUdakAH || 30 ||
citrakUTamanuprApya bharadvAjasya zAsanAt |
ramyamAvasathaM kRtvA ramamANA vane trayaH || 31 ||
devagandharvasaGkAzAstatra te nyavasansukham |
citrakUTaM gate rAme putrazokAturastathA || 32 ||
rAjA dazarathaH svargaM jagAma vilapansutam |
mRte tu tasminbharato vasiSThapramukhairdvijaiH || 33 ||
niyujyamAno rAjyAya naicchadrAjyaM mahAbalaH |
sa jagAma vanaM vIro rAmapAdaprasAdakaH || 34 ||
gatvA tu sa mahAtmAnaM rAmaM satyaparAkramam |
ayAcadbhrAtaraM rAmaM AryabhAvapuraskRtaH || 35 ||
tvameva rAjA dharmajJa iti rAmaM vaco'bravIt |
rAmo'pi paramodAraH sumukhassumahAyazAH || 36 ||
na caicchatpiturAdezAdrAjyaM rAmo mahAbalaH |
pAduke cAsya rAjyAya nyAsaM dattvA punaH punaH || 37 ||
nivartayAmAsa tato bharataM bharatAgrajaH |
sa kAmamanavApyaiva rAmapAdAvupaspRzan || 38 ||
nandigrAme'karodrAjyaM rAmAgamanakAGkSayA |
gate tu bharate zrImAn satyasandho jitendriyaH || 39 ||
rAmastu punarAlakSya nAgarasya janasya ca |
tatrAgamanamekAgro daNDakAnpraviveza ha || 40 ||
pravizya tu mahAraNyaM rAmo rAjIvalocanaH |
virAdhaM rAkSasaM hatvA zarabhaGgaM dadarza ha || 41 ||
sutIkSNaM cApyagastyaM ca agastyabhrAtaraM tathA |
agastyavacanAccaiva jagrAhaindraM zarAsanam || 42 ||
khaDgaM ca paramaprItastUNI cAkSayasAyakau |
vasatastasya rAmasya vane vanacaraiH saha || 43 ||
RSayo'bhyAgamansarve vadhAyAsurarakSasAm |
sa teSAM pratizuzrAva rAkSasAnAM tathA vane || 44 ||
pratijJAtazca rAmeNa vadhaH saMyati rakSasAm |
RSINAmagnikalpAnAM daNDakAraNyavAsinAm || 45 ||
tena tatraiva vasatA janasthAnanivAsinI |
virUpitA zUrpaNakhA rAkSasI kAmarUpiNI || 46 ||
tataH zUrpaNakhAvAkyAdudyuktAnsarvarAkSasAn |
kharaM trizirasaM caiva dUSaNaM caiva rAkSasam || 47 ||
nijaghAna raNe rAmasteSAM caiva padAnugAn |
vane tasminnivasatA janasthAnanivAsinAm || 48 ||
rakSasAM nihatAnyAsansahasrANi caturdaza |
tato jJAtivadhaM zrutvA rAvaNaH krodhamUrchitaH || 49 ||
sahAyaM varayAmAsa mArIcaM nAma rAkSasam |
vAryamANaH subahuzo mArIcena sa rAvaNaH || 50 ||
na virodho balavatA kSamo rAvaNa tena te |
anAdRtya tu tadvAkyaM rAvaNaH kAlacoditaH || 51 ||
jagAma sahamArIcaH tasyAzramapadaM tadA |
tena mAyAvinA dUramapavAhya nRpAtmajau || 52 ||
jahAra bhAryAM rAmasya gRdhraM hatvA jaTAyuSam |
gRdhraM ca nihataM dRSTvA hRtAM zrutvA ca maithilIm || 53 ||
rAghavaH zokasantapto vilalApAkulendriyaH |
tatastenaiva zokena gRdhraM dagdhvA jaTAyuSam || 54 ||
mArgamANo vane sItAM rAkSasaM sandadarza ha |
kabandhaM nAma rUpeNa vikRtaM ghoradarzanam || 55 ||
taM nihatya mahAbAhuH dadAha svargatazca saH |
sa cAsya kathayAmAsa zabarIM dharmacAriNIm || 56 ||
zramaNIM dharmanipuNAmabhigaccheti rAghavam |
so'bhyagacchanmahAtejAH zabarIM zatrusUdanaH || 57 ||
zabaryA pUjitaH samyagrAmo dazarathAtmajaH |
pampAtIre hanumatA saGgato vAnareNa ha || 58 ||
hanumadvacanAccaiva sugrIveNa samAgataH |
sugrIvAya ca tatsarvaM zaMsadrAmo mahAbalaH || 59 ||
AditastadyathAvRttaM sItayAzca vizeSataH |
sugrIvazcApi tatsarvaM zrutvA rAmasya vAnaraH || 60 ||
cakAra sakhyaM rAmeNa prItazcaivAgnisAkSikam |
tato vAnararAjena vairAnukathanaM prati || 61 ||
rAmAyAveditaM sarvaM praNayAdduHkhitena ca |
pratijJAtaM ca rAmeNa tadA vAlivadhaM prati || 62 ||
vAlinazca balaM tatra kathayAmAsa vAnaraH |
sugrIvaH zaGkitazcAsInnityaM vIryeNa rAghave || 63 ||
rAghavaH pratyayArthaM tu dundubheH kAyamuttamam |
darzayAmAsa sugrIvo mahAparvata sannibham || 64 ||
utsmayitvA mahAbAhuH prekSya cAsthi mahAbalaH |
pAdAGguSThena cikSepa sampUrNaM dazayojanam || 65 ||
bibheda ca punaH sAlAnsaptaikena maheSuNA |
giriM rasAtalaM caiva janayan pratyayaM tadA || 66 ||
tataH prItamanAstena vizvastaH sa mahAkapiH |
kiSkindhAM rAmasahito jagAma ca guhAM tadA || 67 ||
tato'garjaddharivaraH sugrIvo hemapiGgalaH |
tena nAdena mahatA nirjagAma harIzvaraH || 68 ||
anumAnya tadA tArAM sugrIveNa samAgataH |
nijaghAna ca tatrainaM zareNaikena rAghavaH || 69 ||
tataH sugrIvavacanAddhatvA vAlinamAhave |
sugrIvameva tadrAjye rAghavaH pratyapAdayat || 70 ||
sa ca sarvAnsamAnIya vAnarAnvAnararSabhaH |
dizaH prasthApayAmAsa didRkSurjanakAtmajAm || 71 ||
tato gRdhrasya vacanAtsampAterhanumAnbalI |
zatayojanavistIrNaM pupluve lavaNArNavam || 72 ||
tatra laGkAM samAsAdya purIM rAvaNapAlitAm |
dadarza sItAM dhyAyantIM azokavanikAM gatAm || 73 ||
nivedayitvA'bhijJAnaM pravRttiM ca nivedya ca |
samAzvAsya ca vaidehIM mardayAmAsa toraNam || 74 ||
paJca senAgragAnhatvA sapta mantrisutAnapi |
zUramakSaM ca niSpiSya grahaNaM samupAgamat || 75 ||
astreNonmuktamAtmAnaM jJAtvA paitAmahAdvarAt |
marSayanrAkSasAnvIro yantriNastAnyadRcchayA || 76 ||
tato dagdhvA purIM laGkAM Rte sItAM ca maithilIm |
rAmAya priyamAkhyAtuM punarAyAnmahAkapiH || 77 ||
so'bhigamya mahAtmAnaM kRtvA rAmaM pradakSiNam |
nyavedayadameyAtmA dRSTA sIteti tattvataH || 78 ||
tataH sugrIvasahito gatvA tIraM mahodadheH |
samudraM kSobhayAmAsa zarairAdityasannibhaiH || 79 ||
darzayAmAsa cAtmAnaM samudraH saritAM patiH |
samudravacanAccaiva nalaM setumakArayat || 80 ||
tena gatvA purIM laGkAM hatvA rAvaNamAhave |
rAmaH sItAmanuprApya parAM vrIDAmupAgamat || 81 ||
tAmuvAca tato rAmaH paruSaM janasaMsadi |
amRSyamANA sA sItA viveza jvalanaM satI || 82 ||
tato'gnivacanAtsItAM jJAtvA vigatakalmaSAm |
babhau rAmaH samprahRSTaH pUjitaH sarvadaivataiH || 83 ||
karmaNA tena mahatA trailokyaM sacarAcaram |
sadevarSigaNaM tuSTaM rAghavasya mahAtmanaH || 84 ||
abhiSicya ca laGkAyAM rAkSasendraM vibhISaNam |
kRtakRtyastadA rAmo vijvaraH pramumoda ha || 85 ||
devatAbhyo varaM prApya samutthApya ca vAnarAn |
ayodhyAM prasthito rAmaH puSpakeNa suhRdvRtaH || 86 ||
bharadvAjAzramaM gatvA rAmaH satyaparAkramaH |
bharatasyAntikaM rAmo hanUmantaM vyasarjayat || 87 ||
punarAkhyAyikAM jalpansugrIvasahitazca saH |
puSpakaM tatsamAruhya nandigrAmaM yayau tadA || 88 ||
nandigrAme jaTAM hitvA bhrAtRbhiH sahito'naghaH |
rAmaH sItAmanuprApya rAjyaM punaravAptavAn || 89 ||
prahRSTamudito lokastuSTaH puSTaH sudhArmikaH |
nirAmayo hyarogazca durbhikSa bhayavarjitaH || 90 ||
na putramaraNaM kiJciddrakSyanti puruSAH kvacit |
nAryazcAvidhavA nityaM bhaviSyanti pativratAH || 91 ||
na cAgnijaM bhayaM kiJcinnApsu majjanti jantavaH |
na vAtajaM bhayaM kiJcinnApi jvarakRtaM tathA || 92 ||
na cApi kSudbhayaM tatra na taskarabhayaM tathA |
nagarANi ca rASTrANi dhanadhAnyayutAni ca || 93 ||
nityaM pramuditAH sarve yathA kRtayuge tathA |
azvamedhazatairiSTvA tathA bahusuvarNakaiH || 94 ||
gavAM koTyayutaM datvA brahmalokaM prayAsyati |
asaGkhyeyaM dhanaM datvA brAhmaNebhyo mahAyazAH || 95 ||
rAjavaMzAn zataguNAn sthApayiSyati rAghavaH |
cAturvarNyaM ca loke'smin sve sve dharme niyokSyati || 96 ||
dazavarSasahasrANi dazavarSazatAni ca |
rAmo rAjyamupAsitvA brahmalokaM gamiSyati || 97 ||
idaM pavitraM pApaghnaM puNyaM vedaizca sammitam |
yaH paThedrAmacaritaM sarvapApaiH pramucyate || 98 ||
etadAkhyAnamAyuSyaM paThanrAmAyaNaM naraH |
saputrapautraH sagaNaH pretya svarge mahIyate || 99 ||
paThan dvijo vAgRSabhatvamIyAt
syAt kSatriyo bhUmipatitvamIyAt |
vaNigjanaH paNyaphalatvamIyAt
janazca zUdro'pi mahattvamIyAt || 100 ||
ityArSe zrImadrAmAyaNe vAlmIkIye AdikAvye bAlakANDe nAradavAkyaM nAma prathamaH sargaH ||
About This Stotram
Overview
The Sankshepa Ramayanam is a condensed Sanskrit retelling of the Ramayana in 100 verses, designed to convey the essential narrative and ethical teachings of the epic in a form suitable for regular recitation. It draws directly from the Valmiki Ramayana, with its opening verses matching the Balakanda of that text, and is dedicated to Lord Rama. The text belongs to the broader tradition of Ramayana devotional literature.
What are the benefits of chanting Sankshepa Ramayanam?
- Absorption of the Ramayana's core narrative and ethical teaching through recitation
- Cultivation of devotion to Lord Rama
- Development of understanding of Dharma as exemplified in the epic
- Attainment of peace and mental clarity through regular practice
When is the best time to recite this?
Morning and evening recitation are both appropriate. Rama Navami, the festival marking Rama's birth, is a particularly auspicious occasion. It is also recited during Kartik and other months associated with Vishnu-Rama devotion.
What is the historical and traditional background?
The Valmiki Ramayana, from which this condensed version draws, is one of the foundational texts of Sanskrit literature, traditionally dated to several centuries BCE. Condensed retellings and summaries of the Ramayana exist across many Indian languages and have been a common devotional format enabling wider access to the epic's teachings. The specific author of this Sankshepa Ramayanam is unknown. The text functions as a practical recitation tool rather than a replacement for the full epic.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Sankata Mochana Hanuman Ashtakam — a devotional hymn to Hanuman that draws on the same Ramayana tradition
- Santana Gopala Stotram — another Puranic stotra in this collection associated with Vishnu devotion