Rigveda Sandhya Vandanam
Rigveda Sandhya Vandanam
ଋଗ୍ଵେଦ ସନ୍ଧ୍ଯାଵନ୍ଦନମ୍
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ।
ଶରୀରଶୁଦ୍ଧିଃ
ଅପଵିତ୍ରଃ ପଵିତ୍ରୋ ଵା ସର୍ଵାଵସ୍ଥା-ଙ୍ଗତୋ-ଽପି ଵା ।
ଯ-ସ୍ସ୍ମରେତ୍ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ସ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତର-ଶ୍ଶୁଚିଃ ॥
ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷାଯ ନମଃ ।
ଆଚମନମ୍
ଓ-ଙ୍କେଶଵାଯ ସ୍ଵାହା । ଓ-ନ୍ନାରାଯଣାଯ ସ୍ଵାହା ।
ଓ-ମ୍ମାଧଵାଯ ସ୍ଵାହା ।
ଓ-ଙ୍ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମଃ । ଓଁ-ଵିଁଷ୍ଣଵେ ନମଃ ।
ଓ-ମ୍ମଧୁସୂଦନାଯ ନମଃ । ଓ-ନ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମାଯ ନମଃ ।
ଓଁ-ଵାଁମନାଯ ନମଃ । ଓଁ ଶ୍ରୀଧରାଯ ନମଃ ।
ଓଁ ହୃଷୀକେଶାଯ ନମଃ । ଓ-ମ୍ପଦ୍ମନାଭାଯ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ଦାମୋଦରାଯ ନମଃ । ଓଁ ସଙ୍କର୍ଷଣାଯ ନମଃ ।
ଓଁ-ଵାଁସୁଦେଵାଯ ନମଃ । ଓ-ମ୍ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ନମଃ ।
ଓଁ ଅନିରୁଦ୍ଧାଯ ନମଃ । ଓ-ମ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯ ନମଃ ।
ଓଁ ଅଥୋକ୍ଷଜାଯ ନମଃ । ଓ-ନ୍ନାରସିଂହାଯ ନମଃ ।
ଓଁ ଅଚ୍ଯୁତାଯ ନମଃ । ଓ-ଞ୍ଜନାର୍ଦନାଯ ନମଃ ।
ଓଁ ଉପେନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଃ । ଓଁ ହରଯେ ନମଃ ।
ଓଁ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣାଯ ନମଃ ।
ଭୂତୋଚ୍ଚାଟନମ୍
ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ ଭୂତପିଶାଚାଃ ଯ ଏତେ ଭୂମିଭାରକାଃ ।
ଏତେଷାମଵିରୋଧେନ ବ୍ରହ୍ମକର୍ମ ସମାରଭେ ॥
ଆସନ ସଂସ୍କାରମ୍
ଓ-ମ୍ପୃଥ୍ଵୀତି ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ମେରୁପୃଷ୍ଠ ଋଷିଃ । କୂର୍ମୋ ଦେଵତା । ସୁତଲ-ଞ୍ଛନ୍ଦଃ । ଆସନେ ଵିନିଯୋଗଃ । ଅନନ୍ତାସନାଯ ନମଃ ।
ଓ-ମ୍ପୃଥ୍ଵି ତ୍ଵଯା ଧୃତା ଲୋକା ଦେଵି ତ୍ଵଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁନା ଧୃତା ।
ତ୍ଵ-ଞ୍ଚ ଧାରଯ ମା-ନ୍ଦେଵି ପଵିତ୍ର-ଙ୍କୁରୁ ଚାସନମ୍ ॥
ପ୍ରାଣାଯାମମ୍
ପ୍ରଣଵସ୍ଯ ପରବ୍ରହ୍ମ ଋଷିଃ । ପରମାତ୍ମା ଦେଵତା । ଦୈଵୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ପ୍ରାଣାଯାମେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂଃ । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ । ଓଁ ସ୍ଵଃ । ଓ-ମ୍ମହଃ । ଓ-ଞ୍ଜନଃ । ଓ-ନ୍ତପଃ ।
ଓଁ ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଓ-ନ୍ତତ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ଧୀଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ । ଓଁ ଆପୋ॒ ଜ୍ଯୋତୀ॒ ରସୋ॒-ଽମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ଭୁର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵ॒ରୋମ୍ ॥
ସଙ୍କଲ୍ପମ୍ (ଦେଶକାଲ ସଙ୍କୀର୍ତନ)
ଶ୍ରୀ ଶୁଭେ ଶୋଭନେ ମୁହୂର୍ତେ ଵିଷ୍ଣୋରାଜ୍ଞଯା ଅତ୍ର ପୃଥିଵ୍ଯା-ଞ୍ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପେ ଭରତଵର୍ଷେ ଭରତଖଣ୍ଡେ ମେରୋଃ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ୍ଭାଗେ ଶ୍ରୀଶୈଲସ୍ଯ …….. ପ୍ରଦେଶେ, …….. ନଦ୍ଯୋଃ ମଧ୍ଯଦେଶେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଵାସ ଗୃହେ, ସମସ୍ତ ଦେଵତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହରିହରସନ୍ନିଧୌ, ଆଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଦ୍ଵିତୀଯେ ପରାର୍ଥେ ଶ୍ରୀ ଶ୍ଵେତଵରାହକଲ୍ପେ ଵୈଵସ୍ଵତ ମନ୍ଵନ୍ତରେ କଲିଯୁଗେ ପ୍ରଥମପାଦେ ଅସ୍ମିନ୍ ଵର୍ତମାନ ଵ୍ଯାଵହାରିକ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନେନ ଶ୍ରୀ …… ସଂଵଁତ୍ସରେ …… ଅଯନେ …… ଋତୌ …… ମାସେ …… ପକ୍ଷେ …… ତିଥୌ …… ଵାସରେ ଶୁଭନକ୍ଷତ୍ରେ ଶୁଭଯୋଗେ ଶୁଭକରଣ ଏଵ-ଙ୍ଗୁଣ ଵିଶେଷଣ ଵିଶିଷ୍ଟାଯାଂ ଶୁଭତିଥୌ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ [ଶ୍ରୀପରମେଶ୍ଵର] ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାତଃ/ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ/ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପାଶିଷ୍ଯେ ।
ମାର୍ଜନମ୍
ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ତୃଚସ୍ଯ ଅମ୍ବରୀଷ-ସ୍ସିନ୍ଧୁଦ୍ଵୀପ ଋଷିଃ । ଆପୋ ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ମାର୍ଜନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ଆପୋ॒ ହିଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵଃ॑ ।
ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ ।
ମ॒ହେରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ।
ଯୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସଃ॑ ।
ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ ହ ନଃ॑ ।
ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତ॑ରଃ ।
ତସ୍ମା॒ ଅର॑ଙ୍ଗମାମଵଃ ।
ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ ।
ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ।
ମନ୍ତ୍ରାଚମନମ୍
(ପ୍ରାତଃ କାଲେ)
ସୂର୍ଯଶ୍ଚେତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ନାରାଯଣ ଋଷିଃ । ସୂର୍ଯମାମନ୍ଯୁ ମନ୍ଯୁପତଯୋ ରାତ୍ରିର୍ଦେଵତା । ପ୍ରକୃତିଶ୍ଛନ୍ଦଃ । ମନ୍ତ୍ରାଚମନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ମା ମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ମନ୍ଯୁପତଯଶ୍ଚ ମନ୍ଯୁ॑ କୃତେ॒ଭ୍ଯଃ । ପାପେଭ୍ଯୋ॑ ରକ୍ଷ॒ନ୍ତାମ୍ । ଯଦ୍ରାତ୍ରିଯା ପାପ॑ମକା॒ର୍ଷମ୍ । ମନସା ଵାଚା॑ ହସ୍ତା॒ଭ୍ଯାମ୍ । ପଦ୍ଭ୍ଯାମୁଦରେ॑ଣ ଶି॒ଶ୍ନା । ରାତ୍ରି॒ସ୍ତଦ॑ଵଲୁ॒ମ୍ପତୁ । ଯତ୍କିଞ୍ଚ॑ ଦୁରି॒ତ-ମ୍ମଯି॑ । ଇଦମହ-ମ୍ମାମମୃ॑ତ ଯୋ॒ନୌ । ସୂର୍ଯେ ଜ୍ଯୋତିଷି ଜୁହୋ॑ମି ସ୍ଵା॒ହା ।
(ମଧ୍ଯାହ୍ନ କାଲେ)
ଆପଃ ପୁନନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ପୂତ ଋଷିଃ । ଆପୋ ଦେଵତା । ଅଷ୍ଠୀ ଛନ୍ଦଃ । ଅପା-ମ୍ପ୍ରାଶନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓଁ ଆପଃ॑ ପୁନନ୍ତୁ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ପୂ॒ତା ପୁ॑ନାତୁ॒ ମାମ୍ ।
ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ପୂ॒ତା ପୁ॑ନାତୁ॒ ମାମ୍ ॥
ଯଦୁଚ୍ଛି॑ଷ୍ଟ॒ମଭୋ᳚ଜ୍ଯଂ॒-ଯଁଦ୍ଵା॑ ଦୁ॒ଶ୍ଚରି॑ତ॒-ମ୍ମମ॑ ।
ସର୍ଵ॑-ମ୍ପୁନନ୍ତୁ॒ ମାମାପୋ॑-ଽସ॒ତା-ଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି॒ଗ୍ରହଂ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
(ସାଯ-ଙ୍କାଲେ)
ଅଗ୍ନିଶ୍ଚେତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ନାରାଯଣ ଋଷିଃ । ଅଗ୍ନିମାମନ୍ଯୁ ମନ୍ଯୁପତଯୋ ଅହର୍ଦେଵତା । ପ୍ରକୃତିଶ୍ଛନ୍ଦଃ । ମନ୍ତ୍ରାଚମନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ଅଗ୍ନିଶ୍ଚ ମା ମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ମନ୍ଯୁପତଯଶ୍ଚ ମନ୍ଯୁ॑ କୃତେ॒ଭ୍ଯଃ । ପାପେଭ୍ଯୋ॑ ରକ୍ଷ॒ନ୍ତାମ୍ । ଯଦହ୍ନା ପାପ॑ମକା॒ର୍ଷମ୍ । ମନସା ଵାଚା॑ ହସ୍ତା॒ଭ୍ଯାମ୍ । ପଦ୍ଭ୍ଯାମୁଦରେ॑ଣ ଶି॒ଶ୍ନା । ଅହ॒ସ୍ତଦ॑ଵଲୁ॒ମ୍ପତୁ । ଯତ୍କିଞ୍ଚ॑ ଦୁରି॒ତ-ମ୍ମଯି॑ । ଇ॒ଦମ॒ହ-ମ୍ମାମମୃ॑ତ ଯୋ॒ନୌ । ସତ୍ଯେ ଜ୍ଯୋତିଷି ଜୁହୋ॑ମି ସ୍ଵା॒ହା ।
ଆଚମ୍ଯ ॥
ପୁନର୍ମାର୍ଜନମ୍
ଆପୋହିଷ୍ଠେତି ନଵର୍ଚସ୍ଯ ସୂକ୍ତସ୍ଯ । ଅମ୍ବରୀଷ ସିନ୍ଧୁଦ୍ଵୀପ ଋଷିଃ । ଆପୋ ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ପଞ୍ଚମୀ ଵର୍ଧମାନା । ସପ୍ତମୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ଅନ୍ତ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଅନୁଷ୍ଟୁଭୌ । ପୁନର୍ମାର୍ଜନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ଆପୋ॒ ହିଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵଃ॑ ।
ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ ।
ମ॒ହେରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ।
ଯୋ ଵଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସଃ॑ ।
ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ ହ ନଃ॑ ।
ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତ॑ରଃ ।
ତସ୍ମା॒ ଅର॑ଙ୍ଗମାମଵଃ ।
ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ ।
ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ।
ଓଁ ଶ-ନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଆପୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ପୀ॒ତଯେ॑ ।
ଶଂ-ଯୋଁର॒ଭି ସ୍ର॑ଵନ୍ତୁ ନଃ ॥
ଈଶା॑ନା॒ ଵାର୍ଯା॑ଣା॒-ଙ୍କ୍ଷଯ॑ନ୍ତୀଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ ।
ଅ॒ପୋ ଯା॑ଚାମି ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥
ଅ॒ପ୍ସୁ ମେ॒ ସୋମୋ॑ ଅବ୍ରଵୀଦ॒ନ୍ତର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଭେଷ॒ଜା ।
ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚ॑ ଵି॒ଶ୍ଵଶ॑ମ୍ଭୁଵମ୍ ॥
ଆପଃ॑ ପୃଣୀ॒ତ ଭେ॑ଷ॒ଜଂ-ଵଁରୂ॑ଥ-ନ୍ତ॒ନ୍ଵେ॒ 3॒ ମମ॑ ।
ଜ୍ଯୋକ୍ଚ॒ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ଦୃ॒ଶେ ॥
ଇ॒ଦମା॑ପଃ॒ ପ୍ରଵ॑ହତ॒ ଯତ୍କି-ଞ୍ଚ॑ ଦୁରି॒ତ-ମ୍ମଯି॑ ।
ଯଦ୍ଵା॒ହମ॑ଭିଦୁ॒ଦ୍ରୋହ॒ ଯଦ୍ଵା॑ ଶେ॒ପ ଉ॒ତାନୃ॑ତମ୍ ॥
ଆପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ଯାନ୍ଵ॑ଚାରିଷଂ॒ ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ଗସ୍ମହି ।
ପଯ॑ସ୍ଵାନଗ୍ନ॒ ଆ ଗ॑ହି॒ ତ-ମ୍ମା॒ ସଂ ସୃ॑ଜ॒ ଵର୍ଚ॑ସା ॥
ସ॒ସୃଷୀ॒ସ୍ତଦ॑ପସୋ॒ ଦିଵା॒ନକ୍ତ॑ଞ୍ଚ ସ॒ସୃଷୀଃ᳚ ।
ଵରେ॑ଣ୍ଯ କ୍ର॒ତୂରହ॑ମା ଦେ॒ଵୀ॒ ରଵ॑ସେ ହୁଵେ ॥
ପାପପୁରୁଷ ଵିସର୍ଜନମ୍
ଋତ-ଞ୍ଚେତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଅଘମର୍ଷଣ ଋଷିଃ । ଭାଵଵୃତ୍ତୋ ଦେଵତା । ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦଃ । ମମ ପାପପୁରୁଷ ଜଲ ଵିସର୍ଜନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ଋ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚା॒ଭୀ॑ଦ୍ଧା॒ତ୍ତପ॒ସୋ-ଽଧ୍ଯ॑ଜାଯତ ।
ତତୋ॒ ରାତ୍ର୍ଯ॑ଜାଯତ॒ ତତଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ର୍ଣ॒ଵଃ ।
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଦ॑ର୍ଣ॒ଵାଦଧି॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଅ॑ଜାଯତ ॥
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣି॑ ଵି॒ଦଧ॒ଦ୍ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ମିଷ॒ତୋ ଵ॒ଶୀ ।
ସୂ॒ର୍ଯା॒ଚ॒ନ୍ଦ୍ର॒ମସୌ॑ ଧା॒ତା ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ଵମ॑କଲ୍ପଯତ୍ ।
ଦିଵ॑-ଞ୍ଚ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମଥୋ॒ ସ୍ଵଃ॑ ॥
ଆଚମ୍ଯ ॥
ପ୍ରାଣାଯାମମ୍ ॥
ଅର୍ଘ୍ଯପ୍ରଦାନମ୍
ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ଏଵ-ଙ୍ଗୁଣ ଵିଶେଷଣ ଵିଶିଷ୍ଟାଯାଂ ଶୁଭତିଥୌ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାତଃ/ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ/ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ॥
(ପ୍ରାତଃ କାଲେ)
ତତ୍ସଵିତୁରିତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷିଃ । ସଵିତା ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ପ୍ରାତ-ସ୍ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଘ୍ଯପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵଃ॑ । ତତ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ॑ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା॑ତ୍ ॥ (ଋ.3.62.10)
[ ପ୍ରାତ-ସ୍ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ମୁଖ୍ଯକାଲାତିକ୍ରମଣ ଦୋଷପରିହାରାର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ।
ଯଦଦ୍ଯକଚ୍ଚେତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । କୁତ୍ସ ଋଷିଃ । ସଵିତା ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ପ୍ରାତ-ସ୍ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାର୍ଘ୍ଯପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଯଦ॒ଦ୍ଯ କଚ୍ଚ॑ ଵୃତ୍ରହନ୍ନୁ॒ଦଗା॑ ଅ॒ଭିସୂ॑ର୍ଯ । ସର୍ଵ॒-ନ୍ତଦି॑ନ୍ଦ୍ର ତେ॒ ଵଶେ॑ ।
]
(ମଧ୍ଯାହ୍ନ କାଲେ)
ହଂସଶ୍ଶୁଚିଷଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଗୌତମପୁତ୍ରୋ ଵାମଦେଵ ଋଷିଃ । ସୂର୍ଯୋ ଦେଵତା । ଜଗତୀ ଛନ୍ଦଃ । ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ହଂ॒ସଶ୍ଶୁ॑ଚି॒ଷଦ୍ଵସୁ॑ରନ୍ତରିକ୍ଷ॒ ସଦ୍ଧୋ॑ ତାଵେଦି॒ଷଦତି॑ଥିର୍ଦୁରୋଣ॒ ସତ୍ । ନୃ॒ଷଦ୍ଵ॑ର॒ ସଦୃ॑ତ॒ ସଦ୍ଵ୍ଯୋ॑ମ॒ ସଦ॒ବ୍ଜା ଗୋ॒ଜା ଋ॑ତ॒ଜା ଅ॑ଦ୍ରି॒ଜା ଋ॒ତ-ମ୍ବୃ॒ହତ୍ । ଇତି ପ୍ରଥମାର୍ଘ୍ଯମ୍ ॥
ଆକୃଷ୍ଣେନେତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ହିରଣ୍ଯ ସ୍ତୂପ ଋଷିଃ । ସଵିତା ଦେଵତା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦଃ । ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓଁ ଆକୃ॒ଷ୍ଣେନ॒ ରଜ॑ସା॒ ଵର୍ତ॑ମାନୋ ନିଵେ॒ଶଯ॑ନ୍ନ॒ମୃତ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ଯ॑ଞ୍ଚ ।
ହି॒ର॒ଣ୍ଯ ଯେ॑ନ ସଵି॒ତା ରଥେ॒ନା-ଽଽଦେ॒ଵୋ ଯା॑ତି॒ଭୁଵ॑ନାନି॒ ପଶ୍ଯନ୍॑ । ଇତି ଦ୍ଵିତୀଯାର୍ଘ୍ଯମ୍ ॥
ତତ୍ସଵିତୁରିତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷିଃ । ସଵିତା ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଘ୍ଯପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵଃ॑ । ତତ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ॑ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା॑ତ୍ । ଇତି ତୃତୀଯାର୍ଘ୍ଯମ୍ ॥
[ ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ମୁଖ୍ଯକାଲାତିକ୍ରମଣ ଦୋଷପରିହାରାର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ।
ପ୍ରାତର୍ଦେଵୀତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଅଭିତପ ଋଷିଃ । ସୂର୍ଯୋ ଦେଵତା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦଃ । ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓ-ମ୍ପ୍ରା॒ତର୍ଦେ॒ଵୀମଦି॑ତି-ଞ୍ଜୋହଵୀମି ମ॒ଧ୍ଯଂଦି॑ନ॒ ଉଦି॑ତା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ । ରା॒ଯେ ମି॑ତ୍ରା ଵରୁଣା ସ॒ର୍ଵତା॒ତେ॑ଲେ ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ॒ ଶଂ-ଯୋଃ ଁ।
]
(ସାଯ-ଙ୍କାଲେ)
ତତ୍ସଵିତୁରିତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷିଃ । ସଵିତା ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାର୍ଘ୍ଯପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵଃ॑ । ତତ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ॑ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା॑ତ୍ ॥
[ ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ମୁଖ୍ଯକାଲାତିକ୍ରମଣ ଦୋଷପରିହାରାର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ।
ଉଦ୍ଘେଦଭୀତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । କୁତ୍ସ ଋଷିଃ । ସଵିତା ଦେଵତା । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାର୍ଘ୍ଯ ପ୍ରଦାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓଁ ଉଦ୍ଘେଦ॒ଭିଶ୍ରୁ॒ତା ମ॑ଘଂ-ଵୃଁଷ॒ଭ-ନ୍ନର୍ଯା᳚ପସମ୍ । ଅସ୍ତା᳚ର ମେଷି ସୂର୍ଯ ।
]
ଆତ୍ମପ୍ରଦକ୍ଷିଣ
ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସତ୍ଯ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମୈଵାହମ୍ । ଯୋସାଵାଦିତ୍ଯୋ ହିରଣ୍ମଯଃ ପୁରୁଷ-ସ୍ସ ଏଵାହମସ୍ମି ।
ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ବ୍ର॒ହ୍ମ ॥
ଆଚମ୍ଯ ॥
ପ୍ରାଣାଯାମମ୍ ॥
[ ତର୍ପଣଂ –
ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ଏଵ-ଙ୍ଗୁଣ ଵିଶେଷଣ ଵିଶିଷ୍ଟାଯାଂ ଶୁଭତିଥୌ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାତଃ/ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ/ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ତର୍ପଣ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ।
(ପ୍ରାତଃ କାଲେ)
ସନ୍ଧ୍ଯା-ନ୍ତର୍ପଯାମି । ଗାଯତ୍ରୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି ।
ବ୍ରାହ୍ମୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି । ନିମୃଜୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି ।
(ମଧ୍ଯାହ୍ନ କାଲେ)
ସନ୍ଧ୍ଯା-ନ୍ତର୍ପଯାମି । ସାଵିତ୍ରୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି ।
ରୌଦ୍ରୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି । ନିମୃଜୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି ।
(ସାଯ-ଙ୍କାଲେ)
ସନ୍ଧ୍ଯା-ନ୍ତର୍ପଯାମି । ସରସ୍ଵତୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି ।
ଵୈଷ୍ଣଵୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି । ନିମୃଜୀ-ନ୍ତର୍ପଯାମି ।
]
ଗାଯତ୍ରୀ ଆଵାହନମ୍
ଓମିତ୍ଯେକାକ୍ଷ॑ର-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମ । ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵତା । ବ୍ରହ୍ମ॑ ଇତ୍ଯା॒ର୍ଷମ୍ । ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦଃ । ପରମାତ୍ମଂ॑ ସରୂ॒ପମ୍ । ସାଯୁଜ୍ଯଂ-ଵିଁ॑ନିଯୋ॒ଗମ୍ ।
ଆଯା॑ତୁ॒ ଵର॑ଦା ଦେ॒ଵୀ॒ ଅ॒କ୍ଷର॑-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ସମ୍ମି॑ତମ୍ ।
ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ᳚-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସା-ମ୍ମା॒ତେଦ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମ ଜୁ॒ଷସ୍ଵ॑ ମେ ।
ଯଦହ୍ନା᳚ତ୍କୁରୁ॑ତେ ପା॒ପ॒-ନ୍ତଦହ୍ନା᳚ତ୍ପ୍ରତି॒ ମୁଚ୍ଯ॑ତେ ।
ଯଦ୍ରାତ୍ରିଯା᳚ତ୍କୁରୁ॑ତେ ପା॒ପ॒-ନ୍ତଦ୍ରାତ୍ରିଯା᳚ତ୍ପ୍ରତି॒ ମୁଚ୍ଯ॑ତେ ।
ସର୍ଵ॑ଵ॒ର୍ଣେ ମ॑ହାଦେ॒ଵି॒ ସ॒ନ୍ଧ୍ଯା ଵି॑ଦ୍ଯେ ସ॒ରସ୍ଵ॑ତି ।
ଓଜୋ॑-ଽସି॒ ସହୋ॑-ଽସି॒ ବଲମ॑ସି॒ ଭ୍ରାଜୋ॑-ଽସି ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ଧାମ॒ନାମା॑ସି ଵିଶ୍ଵ॑ମସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ମସି ସ॒ର୍ଵାଯୁରଭିଭୂରୋମ୍ ।
ଗାଯତ୍ରୀମାଵା॑ହଯା॒ମି॒ ।
ସାଵିତ୍ରୀମାଵା॑ହଯା॒ମି॒ ।
ସରସ୍ଵତୀମାଵା॑ହଯା॒ମି॒ ।
ଛନ୍ଦର୍ଷୀନାଵା॑ହଯା॒ମି॒ ।
ଶ୍ରିଯମାଵା॑ହଯା॒ମି॒ ।
ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଗାଯତ୍ରୀ ଛନ୍ଦୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଋଷି-ସ୍ସଵିତା ଦେଵତା ଅଗ୍ନିର୍ମୁଖ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା ଶିରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ହୃଦଯଂ ରୁଦ୍ର-ଶ୍ଶିଖା ପୃଥିଵୀ ଯୋନିଃ ପ୍ରାଣାପାନଵ୍ଯାନୋଦାନ ସମାନା ସ ପ୍ରାଣା ଶ୍ଵେତଵର୍ଣା ସାଙ୍ଖ୍ଯାଯନ ସଗୋତ୍ରା ଗାଯତ୍ରୀ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ଯକ୍ଷରା ତ୍ରିପଦା॑ ଷଟ୍କୁ॒କ୍ଷିଃ॒ ପଞ୍ଚଶୀର୍ଷୋପନଯନେ ଵି॑ନିଯୋ॒ଗଃ ॥
ପୂର୍ଵୋକ୍ତ ଏଵ-ଙ୍ଗୁଣ ଵିଶେଷଣ ଵିଶିଷ୍ଟାଯାଂ ଶୁଭତିଥୌ ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥ-ମ୍ପ୍ରାତଃ/ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ/ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଙ୍ଗ ଯଥାଶକ୍ତି ଗାଯତ୍ରୀ ମହାମନ୍ତ୍ରଜପ-ଙ୍କରିଷ୍ଯେ ॥
କରନ୍ଯାସମ୍
ଓ-ନ୍ତତ୍ସ॑ଵିତୁଃ॒ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣ୍ଵାତ୍ମନେ ତର୍ଜନୀଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଭର୍ଗୋ॑ ଦେଵ॒ସ୍ଯ॑ ରୁଦ୍ରାତ୍ମନେ ମଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଧୀ॒ମହି ସତ୍ଯାତ୍ମନେ ଅନାମିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ଜ୍ଞାନାତ୍ମନେ କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚-ଥ୍ସର୍ଵାତ୍ମନେ କରତଲ କରପୃଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଅଙ୍ଗନ୍ଯାସମ୍
ଓ-ନ୍ତତ୍ସଵିତୁଃ॒ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ହୃଦଯାଯ ନମଃ ।
ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣ୍ଵାତ୍ମନେ ଶିରସେ ସ୍ଵାହା ।
ଭର୍ଗୋ॑ ଦେଵ॒ସ୍ଯ॑ ରୁଦ୍ରାତ୍ମନେ ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ ।
ଧୀ॒ମହି ସତ୍ଯାତ୍ମନେ କଵଚାଯ ହୁମ୍ ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ଜ୍ଞାନାତ୍ମନେ ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍ ।
ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚-ଥ୍ସର୍ଵାତ୍ମନେ ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ ।
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵରୋଂ ଇତି ଦିଗ୍ବନ୍ଧଃ ॥
ଧ୍ଯାନମ୍
ମୁକ୍ତା ଵିଦ୍ରୁମ ହେମନୀଲ ଧଵଲଚ୍ଛାଯୈର୍ମୁଖୈସ୍ତ୍ରୀକ୍ଷଣୈଃ
ଯୁକ୍ତାମିନ୍ଦୁ ନିବଦ୍ଧ ରତ୍ନମକୁଟା-ନ୍ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥ ଵର୍ଣାତ୍ମିକାମ୍ ।
ଗାଯତ୍ରୀଂ-ଵଁରଦାଭଯାଙ୍କୁଶ କଶାଶ୍ଶୁଭ୍ରଙ୍କପାଲ-ଙ୍ଗଦାଂ
ଶଙ୍ଖ-ଞ୍ଚକ୍ରମଥାରଵିନ୍ଦଯୁଗଲଂ ହସ୍ତୈର୍ଵହନ୍ତୀ-ମ୍ଭଜେ ॥
ଧ୍ଯେଯସ୍ସଦା ସଵିତୃମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଵର୍ତୀ
ନାରାଯଣସ୍ସରସିଜାସନ ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟଃ ।
କେଯୂରଵା-ନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲଵାନ୍ କିରୀଟୀ
ହାରୀ ହିରଣ୍ମଯ ଵପୁର୍ଧୃତଶଙ୍ଖଚକ୍ରଃ ॥
[ମୁଦ୍ରାପ୍ରଦର୍ଶନମ୍
ସୁମୁଖଂ ସମ୍ପୁଟ-ଞ୍ଚୈଵ ଵିତତଂ-ଵିଁସ୍ତୃତ-ନ୍ତଥା ।
ଦ୍ଵିମୁଖ-ନ୍ତ୍ରିମୁଖ-ଞ୍ଚୈଵ ଚତୁଃ ପଞ୍ଚମୁଖ-ନ୍ତଥା ।
ଷଣ୍ମୁଖୋ-ଽଧୋମୁଖ-ଞ୍ଚୈଵ ଵ୍ଯାପିକାଞ୍ଜଲିକ-ନ୍ତଥା ।
ଶକଟଂ-ଯଁମପାଶ-ଞ୍ଚ ଗ୍ରଥିତଂ ସମ୍ମୁଖୋନ୍ମୁଖମ୍ ।
ପ୍ରଲମ୍ବ-ମ୍ମୁଷ୍ଟିକ-ଞ୍ଚୈଵ ମତ୍ସ୍ଯଃ କୂର୍ମୋ ଵରାହକମ୍ ।
ସିଂହାକ୍ରାନ୍ତ-ମ୍ମହାକ୍ରାନ୍ତ-ମ୍ମୁଦ୍ଗର-ମ୍ପଲ୍ଲଵ-ନ୍ତଥା ।
ଚତୁର୍ଵିଂଶତି ମୁଦ୍ରା ଵୈ ଗାଯତ୍ର୍ଯାଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ।
ଇତି ମୁଦ୍ରା ନ ଜାନାତି ଗାଯତ୍ରୀ ନିଷ୍ଫଲାଭଵେତ୍ ।]
ଗାଯତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରମ୍
ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵଃ॑ । ତତ୍ସ॑ଵିତୁ॒ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒ମ୍ । ଭ॒ର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀ॒ମହି ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥
କରନ୍ଯାସମ୍
ଓ-ନ୍ତତ୍ସ॑ଵିତୁଃ॒ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣ୍ଵାତ୍ମନେ ତର୍ଜନୀଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଭର୍ଗୋ॑ ଦେଵ॒ସ୍ଯ॑ ରୁଦ୍ରାତ୍ମନେ ମଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଧୀ॒ମହି ସତ୍ଯାତ୍ମନେ ଅନାମିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ଜ୍ଞାନାତ୍ମନେ କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚-ଥ୍ସର୍ଵାତ୍ମନେ କରତଲ କରପୃଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।
ଅଙ୍ଗନ୍ଯାସମ୍
ଓ-ନ୍ତତ୍ସଵିତୁଃ॒ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ହୃଦଯାଯ ନମଃ ।
ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣ୍ଵାତ୍ମନେ ଶିରସେ ସ୍ଵାହା ।
ଭର୍ଗୋ॑ ଦେଵ॒ସ୍ଯ॑ ରୁଦ୍ରାତ୍ମନେ ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ ।
ଧୀ॒ମହି ସତ୍ଯାତ୍ମନେ କଵଚାଯ ହୁମ୍ ।
ଧିଯୋ॒ ଯୋ ନଃ॑ ଜ୍ଞାନାତ୍ମନେ ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍ ।
ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚-ଥ୍ସର୍ଵାତ୍ମନେ ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ ।
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସ୍ଵରୋଂ ଇତି ଦିଗ୍ଵିମୋକଃ ॥
[ଉତ୍ତରମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନମ୍
ସୁରଭିଃ ଜ୍ଞାନ ଚକ୍ର-ଞ୍ଚ ଯୋନିଃ କୂର୍ମୋ-ଽଥ ପଙ୍କଜମ୍ ।
ଲିଙ୍ଗ-ନ୍ନିର୍ଯାଣ ମୁଦ୍ରା ଚେତ୍ଯଷ୍ଟମୁଦ୍ରାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ।]
ସୂର୍ଯୋପସ୍ଥାନମ୍
ଜାତଵେଦସେତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ କଶ୍ଯପ ଋଷିଃ । ଦୁର୍ଗାଜାତଵେଦାଗ୍ନିର୍ଦେଵତା । ତ୍ରିଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦଃ । ସୂର୍ଯୋପସ୍ଥାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ᳚ଦସେ ସୁନଵାମ॒ ସୋମ॑ମରାତୀଯ॒ତୋ ନିଦ॑ହାତି॒ ଵେଦଃ॑ ।
ସ ନଃ॑ ପର୍ଷ॒ଦତି॑ ଦୁ॒ର୍ଗାଣି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ନା॒ଵେଵ॒ ସିନ୍ଧୁ᳚-ନ୍ଦୁରି॒ତା-ଽତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଃ ॥
ତ୍ର୍ଯମ୍ବକମିତି ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ମୈତ୍ରା ଵରୁଣିର୍ଵସିଷ୍ଠ ଋଷିଃ । ରୁଦ୍ରୋ ଦେଵତା । ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦଃ । ଉପସ୍ଥାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓ-ନ୍ତ୍ର୍ଯ॑ମ୍ବକଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁ॒ଗନ୍ଧି॑-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନମ୍ ।
ଉ॒ର୍ଵା॒ରୁ॒କମି॑ଵ॒ ବନ୍ଧ॑ନାନ୍ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ମୃ॑କ୍ଷୀଯ॒ ମା-ଽମୃତା॑ତ୍ ।
[ତଚ୍ଛଂଯୋଁରିତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ । ଶମ୍ଯୁର ଋଷିଃ । ଵିଶ୍ଵେଦେଵାଃ ଦେଵତା । ଶକ୍ଵରୀ ଛନ୍ଦଃ । ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥେ ଉପସ୍ଥାନେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓ-ନ୍ତଚ୍ଛଂ॒-ଯୋଁରାଵୃ॑ଣୀମହେ । ଗା॒ତୁଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ ।
ଗା॒ତୁଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ॑ପତଯେ । ଦୈଵୀ᳚-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତିର॑ସ୍ତୁ ନଃ ।
ସ୍ଵ॒ସ୍ତିର୍ମାନୁ॑ଷେଭ୍ଯଃ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜି॑ଗାତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍ ।
ଶ-ନ୍ନୋ᳚ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ । ଶ-ଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ।]
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଇତ୍ଯସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତି ଋଷିଃ ଵିଶ୍ଵେଦେଵାଃ ଦେଵତା । ଜଗତୀ-ଶ୍ଛନ୍ଦଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଓ-ନ୍ନମୋ᳚ ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ॒ ନମୋ᳚-ଽସ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯେ॒ ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ନମ॒ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ।
ନମୋ᳚ ଵା॒ଚେ ନମୋ᳚ ଵା॒ଚସ୍ପ॑ତଯେ॒ ନମୋ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ମହ॒ତେ କ॑ରୋମି ॥
ଦିଗ୍ଦେଵତା ନମସ୍କାରଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ନମୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ନମଃ॒ ପ୍ରତୀ᳚ଚ୍ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ନମ॒ ଉଦୀ᳚ଚ୍ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ନମ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା॑ଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ନମୋ-ଽଧ॑ରାଯୈ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ।
ଓ-ନ୍ନମୋ॑-ଽଵାନ୍ତ॒ରାଯୈ॑ ଦି॒ଶେ ଯାଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତା॑
ଏ॒ତସ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଵସନ୍ତ୍ଯେ॒ ତାଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ନମଃ ॥
ଋଷି ଦେଵତାଦି ନମସ୍କାରଃ
ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ଯେ॑ ଵ॒ସନ୍ତି॒ ତେ ମେ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମାନଶ୍ଚିର-ଞ୍ଜୀଵିତଂ-ଵଁ॑ର୍ଧଯ॒ନ୍ତି॒
ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ॒ ନମୋ॒ ନମୋ ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମୁନି॑ଭ୍ଯଶ୍ଚ ନମଃ ।
ଓଁ ସନ୍ଧ୍ଯା॑ଯୈ ନମଃ । ସାଵି॑ତ୍ର୍ଯୈ ନମଃ । ଗାଯ॑ତ୍ର୍ଯୈ ନମଃ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ନମଃ । ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । ଋଷି॑ଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । ମୁନି॑ଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । ଗୁରୁ॑ଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । ମାତୃ॑ଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । ପିତୃ॑ଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ । କାମୋ-ଽକାରିଷୀ᳚ନ୍ନମୋ॒ ନମଃ । ମନ୍ଯୁରକାରିଷୀ᳚ନ୍ନମୋ॒ ନମଃ ।
ଯାଂ॒ ସଦା॑ ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନି॒ ଚ॒ରା॑ଣି ସ୍ଥା॒ଵରା॑ଣି ଚ ।
ସାଯ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ତର୍ନ॑ମସ୍ଯ॒ନ୍ତି ସା॒ମା॒ ସନ୍ଧ୍ଯା॑-ଽଭିର॑କ୍ଷତୁ ॥
ଦେଵତା ସ୍ମରଣମ୍
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ଦେଵକୀପୁତ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ମଧୁସୂଦନଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁରଚ୍ଯୁତଃ ॥
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଦେଵାଯ ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣହିତାଯ ଚ ।
ଜଗଦ୍ଧିତାଯ କୃଷ୍ଣାଯ ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମୋ ନମଃ ॥
କ୍ଷୀରେଣ ସ୍ନାପିତେ ଦେଵୀ ଚନ୍ଦନେନ ଵିଲେପିତେ ।
ବିଲ୍ଵପତ୍ରାର୍ଚିତେ ଦେଵୀ ଦୁର୍ଗେ-ଽହଂ ଶରଣ-ଙ୍ଗତଃ ॥
ଗାଯତ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପ୍ରାର୍ଥନା
ଉ॒ତ୍ତମେ॑ ଶିଖ॑ରେ ଜା॒ତେ॒ ଭୂ॒ମ୍ଯା-ମ୍ପ॑ର୍ଵତ॒ ମୂର୍ଧ॑ନି ।
ବ୍ରା॒ହ୍ମଣେ॑ଭ୍ଯୋ-ଽଭ୍ଯ॑ନୁଜ୍ଞା॒ତା॒ ଗ॒ଚ୍ଛଦେ॑ଵି ଯ॒ଥା ସୁ॑ଖମ୍ ॥
ସ୍ତୁତୋ ମଯା ଵରଦା ଵେ॑ଦମା॒ତା॒ ପ୍ରଚୋଦଯନ୍ତୀ ପଵନେ᳚ ଦ୍ଵିଜା॒ତା ।
ଆଯୁଃ ପୃଥିଵ୍ଯା-ନ୍ଦ୍ରଵିଣ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଵ॒ର୍ଚସଂ
ମହ୍ଯ-ନ୍ଦତ୍ଵା ପ୍ରଯାତୁ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଲୋ॒କମ୍ ॥
ନାରାଯଣ ନମସ୍କୃତି
ନମୋ-ଽସ୍ତ୍ଵନନ୍ତାଯ ସହସ୍ର ମୂର୍ତଯେ
ସହସ୍ର ପାଦାକ୍ଷି ଶିରୋରୁ ବାହଵେ ।
ସହସ୍ରନାମ୍ନେ ପୁରୁଷାଯ ଶାଶ୍ଵତେ
ସହସ୍ର କୋଟୀ ଯୁଗଧାରିଣେ ନମଃ ॥
ଭୂମ୍ଯାକାଶାଭିଵନ୍ଦନମ୍
ଇ॒ଦ-ନ୍ଦ୍ଯା॑ଵା ପୃଥି॒ଵୀ ସ॒ତ୍ଯମ॑ସ୍ତୁ ।
ପିତ॒ର୍ମାତ॒ର୍ଯଦି॒ହୋପ॑ବ୍ରୁଵେ ଵା॑ମ୍ ।
ଭୂ॒ତ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମଵ॒ମେ ଅଵୋ॑ଭିଃ ।
ଵିଦ୍ଯାମେ॒ଷଂ-ଵୃଁ॒ଜି॑ନ-ଞ୍ଜୀ॒ରଦା॑ନୁମ୍ ।
ଆକାଶାତ୍ପତିତ-ନ୍ତୋଯଂ-ଯଁଥା ଗଚ୍ଛତି ସାଗରମ୍ ।
ସର୍ଵଦେଵ ନମସ୍କାରଃ କେଶଵ-ମ୍ପ୍ରତିଗଚ୍ଛତି ॥
ସର୍ଵଵେଦେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ।
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ଦେଵ-ଞ୍ଜନାର୍ଦନମ୍ ॥
ଵାସନାଦ୍ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଵାସିତ-ନ୍ତେ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ।
ସର୍ଵଭୂତ ନିଵାସୋ-ଽସି ଵାସୁଦେଵ ନମୋ-ଽସ୍ତୁ ତେ ॥
ଅଭିଵାଦନମ୍
ଚତୁସ୍ସାଗର ପର୍ଯନ୍ତ-ଙ୍ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯ-ଶ୍ଶୁଭ-ମ୍ଭଵତୁ ॥
…… ପ୍ରଵରାନ୍ଵିତ …… ସ ଗୋତ୍ରଃ ଆଶ୍ଵଲାଯନସୂତ୍ରଃ ଋକ୍ ଶାଖାଧ୍ଯାଯୀ …….. ଶର୍ମା-ଽହ-ମ୍ଭୋ ଅଭିଵାଦଯେ ॥
ଆଚମ୍ଯ ॥
ସମର୍ପଣମ୍
ଯସ୍ଯ ସ୍ମୃତ୍ଯାଚ ନାମୋକ୍ତ୍ଯା ତପ-ସ୍ସନ୍ଧ୍ଯା କ୍ରିଯାଦିଷୁ ।
ନ୍ଯୂନଂ ସମ୍ପୂର୍ଣତାଂ-ଯାଁତି ସଦ୍ଯୋଵନ୍ଦେ ତମଚ୍ଯୁତମ୍ ॥
ମନ୍ତ୍ରହୀନ-ଙ୍କ୍ରିଯାହୀନ-ମ୍ଭକ୍ତିହୀନଂ ରମାପତେ ।
ଯତ୍କୃତ-ନ୍ତୁ ମଯାଦେଵ ପରିପୂର୍ଣ-ନ୍ତଦସ୍ତୁ ତେ ॥
ଅନେନ ପ୍ରାତଃ/ମାଧ୍ଯାହ୍ନିକ/ସାଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଵନ୍ଦନେନ ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵାତ୍ମକ-ଶ୍ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାଯଣଃ ପ୍ରୀଯତାମ୍ । ସୁପ୍ରୀତୋ ଵରଦୋ ଭଵତୁ ।
ଆବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦାଶେଷାଦାଲୋକାଲୋକ ପର୍ଵତାତ୍ ।
ଯେ ସନ୍ତି ବ୍ରାହଣା ଦେଵାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନିତ୍ଯ-ନ୍ନମୋ ନମଃ ॥
କାଯେନ ଵାଚା ମନସେନ୍ଦ୍ରିଯୈର୍ଵା
ବୁଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ମନା ଵା ପ୍ରକୃତେ-ସ୍ସ୍ଵଭାଵାତ୍ ।
କରୋମି ଯଦ୍ଯତ୍ସକଲ-ମ୍ପରସ୍ମୈ
ନାରାଯଣାଯେତି ସମର୍ପଯାମି ॥
ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୀମନ୍ନାରାଯଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
About This Stotram
Overview
The Rigveda Sandhya Vandanam is the daily ritual worship (sandhya vandanam) prescribed for adherents of the Rigveda shakha. It is not a single authored hymn but a structured sequence of mantras, ritual actions, and prayers drawn from the Rigveda and supplementary Vedic texts, performed thrice daily at dawn, noon, and dusk. The practice belongs to the Vedic tradition as a nitya karma (obligatory daily duty) for Dvija individuals — those who have undergone the Upanayana initiation.
What are the benefits of chanting Rigveda Sandhya Vandanam?
- Fulfills the daily obligatory duty (nitya karma) prescribed in Vedic tradition
- Promotes spiritual purification through structured mantra recitation
- Cultivates regularity and discipline in religious practice
- Supports accrual of spiritual merit (punya) through consistent observance
When is the best time to recite this?
Sandhya Vandanam is performed three times daily: at dawn (Pratah Sandhya), at noon (Madhyahna Sandhya), and at dusk (Sayah Sandhya). Each performance has a prescribed time window tied to the position of the sun.
What is the historical and traditional background?
Sandhya Vandanam is one of the oldest documented daily rites in Hinduism, with its components described in Vedic Brahmana texts and Grihyasutras. The Rigveda recension of this ritual draws its specific mantras and procedural steps from the Rigveda Samhita and its associated Brahmanas. Different Vedic shakhas (recensions) — Rigveda, Yajurveda, Samaveda — follow distinct procedural variants. The Gayatri Mantra, which forms the heart of the practice, is drawn from the Rigveda (3.62.10). The standardized procedural compilation evolved over centuries through the work of Vedic scholars and acharyas.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Yajurveda Sandhya Vandanam — the parallel daily rite for Yajurveda adherents, the most widely practiced recension of this ritual
- Gayatri Mantra — the Rigvedic verse (3.62.10) that forms the central element of Sandhya Vandanam across all shakhas