Manidweepa Varnana
Manidweepa Varnana
Manidweepa Varnana
maNidvIpa varNana - 1 (devI bhAgavatam)
shloka 1
(shrIdevIbhAgavataM, dvAdasha skandhaM, dashamo.adhyAyaH, , maNidvIpa varNana - 1)
vyAsa uvAcha –
brahmalokAdUrdhvabhAge sarvaloko.asti yaH shrutaH |
maNidvIpaH sa evAsti yatra devI virAjate || 1 ||
sarvasmAdadhiko yasmAtsarvalokastataH smRRitaH |
purA parAmbayaivAyaM kalpito manasechChayA || 2 ||
sarvAdau nijavAsArthaM prakRRityA mUlabhUtayA |
kailAsAdadhiko loko vaikuNThAdapi chottamaH || 3 ||
golokAdapi sarvasmAtsarvaloko.adhikaH smRRitaH |
naitatsamaM trilokyAM tu sundaraM vidyate kvachit || 4 ||
ChatrIbhUtaM trijagato bhavasantApanAshakam |
ChAyAbhUtaM tadevAsti brahmANDAnAM tu sattama || 5 ||
bahuyojanavistIrNo gambhIrastAvadeva hi |
maNidvIpasya parito vartate tu sudhodadhiH || 6 ||
marutsaNghaTTanotkIrNataraNga shatasa~NkulaH |
ratnAchChavAlukAyukto jhaShasha~NkhasamAkulaH || 7 ||
vIchisaNgharShasanjAtalaharIkaNashItalaH |
nAnAdhvajasamAyuktA nAnApotagatAgataiH || 8 ||
virAjamAnaH paritastIraratnadrumo mahAn |
taduttaramayodhAtunirmito gagane tataH || 9 ||
saptayojanavistIrNaH prAkAro vartate mahAn |
nAnAshastrapraharaNA nAnAyuddhavishAradAH || 10 ||
rakShakA nivasantyatra modamAnAH samantataH |
chaturdvArasamAyukto dvArapAlashatAnvitaH || 11 ||
nAnAgaNaiH parivRRito devIbhaktiyutairnRRipa |
darshanArthaM samAyAnti ye devA jagadIshituH || 12 ||
teShAM gaNA vasantyatra vAhanAni cha tatra hi |
vimAnashatasa~NgharShaghaNTAsvanasamAkulaH || 13 ||
hayaheShAkhurAghAtabadhirIkRRitadimmukhaH |
gaNaiH kilakilArAvairvetrahastaishcha tADitAH || 14 ||
sevakA devasa~NgAnAM bhrAjante tatra bhUmipa |
tasmi~NkolAhale rAjannashabdaH kenachitkvachit || 15 ||
kasyachichChrUyate.atyantaM nAnAdhvanisamAkule |
pade pade miShTavAriparipUrNasarAnsi cha || 16 ||
vATikA vividhA rAjan ratnadrumavirAjitAH |
taduttaraM mahAsAradhAtunirmitamaNDalaH || 17 ||
sAlo.aparo mahAnasti gaganasparshi yachChiraH |
tejasA syAchChataguNaH pUrvasAlAdayaM paraH || 18 ||
gopuradvArasahito bahuvRRikShasamanvitaH |
yA vRRikShajAtayaH santi sarvAstAstatra santi cha || 19 ||
nirantaraM puShpayutAH sadA phalasamanvitAH |
navapallavasaMyuktAH parasaurabhasa~NkulAH || 20 ||
panasA bakulA lodhrAH karNikArAshcha shiMshapAH |
devadArukA~nchanArA AmrAshchaiva sumeravaH || 21 ||
likuchA hiNgulAshchailA lavaNgAH kaTphalAstathA |
pATalA muchukundAshcha phalinyo jaghanephalAH || 22 ||
tAlAstamAlAH sAlAshcha ka~NkolA nAgabhadrakAH |
punnAgAH pIlavaH sAlvakA vai karpUrashAkhinaH || 23 ||
ashvakarNA hastikarNAstAlaparNAshcha dADimAH |
gaNikA bandhujIvAshcha jambIrAshcha kuraNDakAH || 24 ||
chAmpeyA bandhujIvAshcha tathA vai kanakadrumAH |
kAlAgurudrumAshchaiva tathA chandanapAdapAH || 25 ||
kharjUrA yUthikAstAlaparNyashchaiva tathekShavaH |
kShIravRRikShAshcha khadirAshchi~nchAbhallAtakAstathA || 26 ||
ruchakAH kuTajA vRRikShA bilvavRRikShAstathaiva cha |
tulasInAM vanAnyevaM mallikAnAM tathaiva cha || 27 ||
ityAditarujAtInAM vanAnyupavanAni cha |
nAnAvApIshatairyuktAnyevaM santi dharAdhipa || 28 ||
kokilArAvasaMyuktA gunjadbhramarabhUShitAH |
niryAsasrAviNaH sarve snigdhachChAyAstarUttamAH || 29 ||
nAnARRitubhavA vRRikShA nAnApakShisamAkulAH |
nAnArasasrAviNIbhirnadIbhiratishobhitAH || 30 ||
pArAvatashukavrAtasArikApakShamArutaiH |
haMsapakShasamudbhUta vAtavrAtaishchaladdrumam || 31 ||
sugandhagrAhipavanapUritaM tadvanottamam |
sahitaM hariNIyUthairdhAvamAnairitastataH || 32 ||
nRRityadbarhikadambasya kekArAvaiH sukhapradaiH |
nAditaM tadvanaM divyaM madhusrAvi samantataH || 33 ||
kAMsyasAlAduttare tu tAmrasAlaH prakIrtitaH |
chaturasrasamAkAra unnatyA saptayojanaH || 34 ||
dvayostu sAlayormadhye samproktA kalpavATikA |
yeShAM tarUNAM puShpANi kA~nchanAbhAni bhUmipa || 35 ||
patrANi kA~nchanAbhAni ratnabIjaphalAni cha |
dashayojanagandho hi prasarpati samantataH || 36 ||
tadvanaM rakShitaM rAjanvasantenartunAnisham |
puShpasiMhAsanAsInaH puShpachChatravirAjitaH || 37 ||
puShpabhUShAbhUShitashcha puShpAsavavighUrNitaH |
madhushrIrmAdhavashrIshcha dve bhArye tasya sammate || 38 ||
krIDataH smeravadane sumastabakakandukaiH |
atIva ramyaM vipinaM madhusrAvi samantataH || 39 ||
dashayojanaparyantaM kusumAmodavAyunA |
pUritaM divyagandharvaiH sA~NganairgAnalolupaiH || 40 ||
shobhitaM tadvanaM divyaM mattakokilanAditam |
vasantalakShmIsaMyuktaM kAmikAmapravardhanam || 41 ||
tAmrasAlAduttaratra sIsasAlaH prakIrtitaH |
samuchChrAyaH smRRito.apyasya saptayojanasa~NkhyayA || 42 ||
santAnavATikAmadhye sAlayostu dvayornRRipa |
dashayojanagandhastu prasUnAnAM samantataH || 43 ||
hiraNyAbhAni kusumAnyutphullAni nirantaram |
amRRitadravasaMyuktaphalAni madhurANi cha || 44 ||
grIShmarturnAyakastasyA vATikAyA nRRipottama |
shukrashrIshcha shuchishrIshcha dve bhArye tasya sammate || 45 ||
santApatrastalokAstu vRRikShamUleShu saMsthitAH |
nAnAsiddhaiH parivRRito nAnAdevaiH samanvitaH || 46 ||
vilAsinInAM bRRindaistu chandanadravapa~NkilaiH |
puShpamAlAbhUShitaistu tAlavRRintakarAmbujaiH || 47 ||
prakAraH shobhito ejachChItalAmbuniShevibhiH |
sIsasAlAduttaratrApyArakUTamayaH shubhaH || 48 ||
prAkAro vartate rAjanmuniyojanadairghyavAn |
harichandanavRRikShANAM vATI madhye tayoH smRRitA || 49 ||
sAlayoradhinAthastu varSharturmeghavAhanaH |
vidyutpi~Ngalanetrashcha jImUtakavachaH smRRitaH || 50 ||
vajranirghoShamukharashchendradhanvA samantataH |
sahasrasho vAridhArA mu~nchannAste gaNAvRRitaH || 51 ||
nabhaH shrIshcha nabhasyashrIH svarasyA rasyamAlinI |
ambA dulA niratnishchAbhramantI meghayantikA || 52 ||
varShayantI chibuNikA vAridhArA cha sammatAH |
varShartordvAdasha proktAH shaktayo madavihvalAH || 53 ||
navapallavavRRikShAshcha navInalatikAnvitAH |
haritAni tRRiNAnyeva veShTitA yairdharA.akhilA || 54 ||
nadInadapravAhAshcha pravahanti cha vegataH |
sarAMsi kaluShAmbUni rAgichittasamAni cha || 55 ||
vasanti devAH siddhAshcha ye devIkarmakAriNaH |
vApIkUpataDAgAshcha ye devyarthaM samarpitAH || 56 ||
te gaNA nivasantyatra savilAsAshcha sA~NganAH |
ArakUTamayAdagre saptayojanadairghyavAn || 57 ||
pa~nchalohAtmakaH sAlo madhye mandAravATikA |
nAnApuShpalatAkIrNA nAnApallavashobhitA || 58 ||
adhiShThAtA.atra samproktaH sharadRRituranAmayaH |
iShalakShmIrUrjalakShmIrdve bhArye tasya sammate || 59 ||
nAnAsiddhA vasantyatra sA~NganAH saparichChadAH |
pa~nchalohamayAdagre saptayojanadairghyavAn || 60 ||
dIpyamAno mahAshRRi~Ngairvartate raupyasAlakaH |
pArijAtATavImadhye prasUnastabakAnvitA || 61 ||
dashayojanagandhIni kusumAni samantataH |
modayanti gaNAnsarvAnye devIkarmakAriNaH || 62 ||
tatrAdhinAthaH samprokto hemantarturmahojjvalaH |
sagaNaH sAyudhaH sarvAn rAgiNo ra~njayannapaH || 63 ||
sahashrIshcha sahasyashrIrdve bhArye tasya sammate |
vasanti tatra siddhAshcha ye devIvratakAriNaH || 64 ||
raupyasAlamayAdagre saptayojanadairghyavAn |
sauvarNasAlaH samproktastaptahATakakalpitaH || 65 ||
madhye kadambavATI tu puShpapallavashobhitA |
kadambamadirAdhArAH pravartante sahasrashaH || 66 ||
yAbhirnipItapItAbhirnijAnando.anubhUyate |
tatrAdhinAthaH samproktaH shaishirarturmahodayaH || 67 ||
tapaHshrIshcha tapasyashrIrdve bhArye tasya sammate |
modamAnaH sahaitAbhyAM vartate shishirAkRRitiH || 68 ||
nAnAvilAsasaMyukto nAnAgaNasamAvRRitaH |
nivasanti mahAsiddhA ye devIdAnakAriNaH || 69 ||
nAnAbhogasamutpannamahAnandasamanvitAH |
sANganAH parivAraistu saNghashaH parivAritAH || 70 ||
svarNasAlamayAdagre muniyojanadairghyavAn |
puShparAgamayaH sAlaH ku~NkumAruNavigrahaH || 71 ||
puShparAgamayI bhUmirvanAnyupavanAni cha |
ratnavRRikShAlavAlAshcha puShparAgamayAH smRRitAH || 72 ||
prAkAro yasya ratnasya tadratnarachitA drumAH |
vanabhUH pakShinashchaiva ratnavarNajalAni cha || 73 ||
maNDapA maNDapastambhAH sarAnsi kamalAni cha |
prAkAre tatra yadyatsyAttatsarvaM tatsamaM bhavet || 74 ||
paribhASheyamuddiShTA ratnasAlAdiShu prabho |
tejasA syAllakShaguNaH pUrvasAlAtparo nRRipa || 75 ||
dikpAlA nivasantyatra pratibrahmAnDavartinAm |
dikpAlAnAM samaShTyAtmarUpAH sphUrjadvarAyudhAH || 76 ||
pUrvAshAyAM samuttuNgashRRiNgA pUramarAvatI |
nAnopavanasaMyuktA mahendrastatra rAjate || 77 ||
svargashobhA cha yA svarge yAvatI syAttato.adhikA |
samaShTishatanetrasya sahasraguNataH smRRitA || 78 ||
airAvatasamArUDho vajrahastaH pratApavAn |
devasenAparivRRito rAjate.atra shatakratuH || 79 ||
devA~NganAgaNayutA shachI tatra virAjate |
vahnikoNe vahnipurI vahnipUH sadRRishI nRRipa || 80 ||
svAhAsvadhAsamAyukto vahnistatra virAjate |
nijavAhanabhUShADhyo nijadevagaNairvRRitaH || 81 ||
yAmyAshAyAM yamapurI tatra daNDadharo mahAn |
svabhaTairveShTito rAjan chitraguptapurogamaiH || 82 ||
nijashaktiyuto bhAsvattanayo.asti yamo mahAn |
nairRRityAM dishi rAkShasyAM rAkShasaiH parivAritaH || 83 ||
khaDgadhArI sphurannAste nirRRitirnijashaktiyuk |
vAruNyAM varuNo rAjA pAshadhArI pratApavAn || 84 ||
mahAjhashasamArUDho vAruNImadhuvihvalaH |
nijashaktisamAyukto nijayAdogaNAnvitaH || 85 ||
samAste vAruNe loke varuNAnIratAkulaH |
vAyukoNe vAyuloko vAyustatrAdhitiShThati || 86 ||
vAyusAdhanasaMsiddhayogibhiH parivAritaH |
dhvajahasto vishAlAkSho mRRigavAhanasaMsthitaH || 87 ||
marudgaNaiH parivRRito nijashaktisamanvitaH |
uttarasyAM dishi mahAnyakShaloko.asti bhUmipa || 88 ||
yakShAdhirAjastatrA.a.aste vRRiddhiRRiddhyAdishaktibhiH |
navabhirnidhibhiryuktastundilo dhananAyakaH || 89 ||
maNibhadraH pUrNabhadro maNimAnmaNikandharaH |
maNibhUSho maNisragvI maNikArmukadhArakaH || 90 ||
ityAdiyakShasenAnIsahito nijashaktiyuk |
IshAnakoNe samprokto rudraloko mahattaraH || 91 ||
anarghyaratnakhachito yatra rudro.adhidaivatam |
manyumAndIptanayano baddhapRRiShThamaheShudhiH || 92 ||
sphUrjaddhanurvAmahasto.adhijyadhanvabhirAvRRitaH |
svasamAnairasa~NkhyAtarudraiH shUlavarAyudhaiH || 93 ||
vikRRitAsyaiH karAlAsyairvamadvahnibhirAsyataH |
dashahastaiH shatakaraiH sahasrabhujasaMyutaiH || 94 ||
dashapAdairdashagrIvaistrinetrairugramUrtibhiH |
antarikShacharA ye cha ye cha bhUmicharAH smRRitAH || 95 ||
rudrAdhyAye smRRitA rudrAstaiH sarvaishcha samAvRRitaH |
rudrANIkoTisahito bhadrakAlyAdimAtRRibhiH || 96 ||
nAnAshaktisamAviShTaDAmaryAdigaNAvRRitaH |
vIrabhadrAdisahito rudro rAjanvirAjate || 97 ||
muNDamAlAdharo nAgavalayo nAgakandharaH |
vyAghracharmaparIdhAno gajacharmottarIyakaH || 98 ||
chitAbhasmANgaliptANgaH pramathAdigaNAvRRitaH |
ninadaDDamarudhvAnairbadhirIkRRitadimmukhaH || 99 ||
aTTahAsAsphoTashabdaiH santrAsitanabhastalaH |
bhUtasa~NghasamAviShTo bhUtAvAso maheshvaraH || 100 ||
IshAnadikpatiH so.ayaM nAmnA cheshAna eva cha || 101 ||
iti shrIdevIbhAgavate mahApurANe dvAdashaskandhe maNidvIpavarNanaM nAma dashamo.adhyAyaH ||
