Manidweepa Varnana
Manidweepa Varnana
maNidvIpa varNana - 1 (devI bhAgavatam)
zloka 1
(zrIdevIbhAgavataM, dvAdaza skandhaM, dazamo'dhyAyaH, , maNidvIpa varNana - 1)
vyAsa uvAca –
brahmalokAdUrdhvabhAge sarvaloko'sti yaH zrutaH |
maNidvIpaH sa evAsti yatra devI virAjate || 1 ||
sarvasmAdadhiko yasmAtsarvalokastataH smRtaH |
purA parAmbayaivAyaM kalpito manasecchayA || 2 ||
sarvAdau nijavAsArthaM prakRtyA mUlabhUtayA |
kailAsAdadhiko loko vaikuNThAdapi cottamaH || 3 ||
golokAdapi sarvasmAtsarvaloko'dhikaH smRtaH |
naitatsamaM trilokyAM tu sundaraM vidyate kvacit || 4 ||
chatrIbhUtaM trijagato bhavasantApanAzakam |
chAyAbhUtaM tadevAsti brahmANDAnAM tu sattama || 5 ||
bahuyojanavistIrNo gambhIrastAvadeva hi |
maNidvIpasya parito vartate tu sudhodadhiH || 6 ||
marutsaGghaTTanotkIrNataraGga zatasaGkulaH |
ratnAcchavAlukAyukto jhaSazaGkhasamAkulaH || 7 ||
vIcisaGgharSasaJjAtalaharIkaNazItalaH |
nAnAdhvajasamAyuktA nAnApotagatAgataiH || 8 ||
virAjamAnaH paritastIraratnadrumo mahAn |
taduttaramayodhAtunirmito gagane tataH || 9 ||
saptayojanavistIrNaH prAkAro vartate mahAn |
nAnAzastrapraharaNA nAnAyuddhavizAradAH || 10 ||
rakSakA nivasantyatra modamAnAH samantataH |
caturdvArasamAyukto dvArapAlazatAnvitaH || 11 ||
nAnAgaNaiH parivRto devIbhaktiyutairnRpa |
darzanArthaM samAyAnti ye devA jagadIzituH || 12 ||
teSAM gaNA vasantyatra vAhanAni ca tatra hi |
vimAnazatasaGgharSaghaNTAsvanasamAkulaH || 13 ||
hayaheSAkhurAghAtabadhirIkRtadimmukhaH |
gaNaiH kilakilArAvairvetrahastaizca tADitAH || 14 ||
sevakA devasaGgAnAM bhrAjante tatra bhUmipa |
tasmiGkolAhale rAjannazabdaH kenacitkvacit || 15 ||
kasyacicchrUyate'tyantaM nAnAdhvanisamAkule |
pade pade miSTavAriparipUrNasarAnsi ca || 16 ||
vATikA vividhA rAjan ratnadrumavirAjitAH |
taduttaraM mahAsAradhAtunirmitamaNDalaH || 17 ||
sAlo'paro mahAnasti gaganasparzi yacchiraH |
tejasA syAcchataguNaH pUrvasAlAdayaM paraH || 18 ||
gopuradvArasahito bahuvRkSasamanvitaH |
yA vRkSajAtayaH santi sarvAstAstatra santi ca || 19 ||
nirantaraM puSpayutAH sadA phalasamanvitAH |
navapallavasaMyuktAH parasaurabhasaGkulAH || 20 ||
panasA bakulA lodhrAH karNikArAzca ziMzapAH |
devadArukAJcanArA AmrAzcaiva sumeravaH || 21 ||
likucA hiGgulAzcailA lavaGgAH kaTphalAstathA |
pATalA mucukundAzca phalinyo jaghanephalAH || 22 ||
tAlAstamAlAH sAlAzca kaGkolA nAgabhadrakAH |
punnAgAH pIlavaH sAlvakA vai karpUrazAkhinaH || 23 ||
azvakarNA hastikarNAstAlaparNAzca dADimAH |
gaNikA bandhujIvAzca jambIrAzca kuraNDakAH || 24 ||
cAmpeyA bandhujIvAzca tathA vai kanakadrumAH |
kAlAgurudrumAzcaiva tathA candanapAdapAH || 25 ||
kharjUrA yUthikAstAlaparNyazcaiva tathekSavaH |
kSIravRkSAzca khadirAzciJcAbhallAtakAstathA || 26 ||
rucakAH kuTajA vRkSA bilvavRkSAstathaiva ca |
tulasInAM vanAnyevaM mallikAnAM tathaiva ca || 27 ||
ityAditarujAtInAM vanAnyupavanAni ca |
nAnAvApIzatairyuktAnyevaM santi dharAdhipa || 28 ||
kokilArAvasaMyuktA gunjadbhramarabhUSitAH |
niryAsasrAviNaH sarve snigdhacchAyAstarUttamAH || 29 ||
nAnARtubhavA vRkSA nAnApakSisamAkulAH |
nAnArasasrAviNIbhirnadIbhiratizobhitAH || 30 ||
pArAvatazukavrAtasArikApakSamArutaiH |
haMsapakSasamudbhUta vAtavrAtaizcaladdrumam || 31 ||
sugandhagrAhipavanapUritaM tadvanottamam |
sahitaM hariNIyUthairdhAvamAnairitastataH || 32 ||
nRtyadbarhikadambasya kekArAvaiH sukhapradaiH |
nAditaM tadvanaM divyaM madhusrAvi samantataH || 33 ||
kAMsyasAlAduttare tu tAmrasAlaH prakIrtitaH |
caturasrasamAkAra unnatyA saptayojanaH || 34 ||
dvayostu sAlayormadhye samproktA kalpavATikA |
yeSAM tarUNAM puSpANi kAJcanAbhAni bhUmipa || 35 ||
patrANi kAJcanAbhAni ratnabIjaphalAni ca |
dazayojanagandho hi prasarpati samantataH || 36 ||
tadvanaM rakSitaM rAjanvasantenartunAnizam |
puSpasiMhAsanAsInaH puSpacchatravirAjitaH || 37 ||
puSpabhUSAbhUSitazca puSpAsavavighUrNitaH |
madhuzrIrmAdhavazrIzca dve bhArye tasya sammate || 38 ||
krIDataH smeravadane sumastabakakandukaiH |
atIva ramyaM vipinaM madhusrAvi samantataH || 39 ||
dazayojanaparyantaM kusumAmodavAyunA |
pUritaM divyagandharvaiH sAGganairgAnalolupaiH || 40 ||
zobhitaM tadvanaM divyaM mattakokilanAditam |
vasantalakSmIsaMyuktaM kAmikAmapravardhanam || 41 ||
tAmrasAlAduttaratra sIsasAlaH prakIrtitaH |
samucchrAyaH smRto'pyasya saptayojanasaGkhyayA || 42 ||
santAnavATikAmadhye sAlayostu dvayornRpa |
dazayojanagandhastu prasUnAnAM samantataH || 43 ||
hiraNyAbhAni kusumAnyutphullAni nirantaram |
amRtadravasaMyuktaphalAni madhurANi ca || 44 ||
grISmarturnAyakastasyA vATikAyA nRpottama |
zukrazrIzca zucizrIzca dve bhArye tasya sammate || 45 ||
santApatrastalokAstu vRkSamUleSu saMsthitAH |
nAnAsiddhaiH parivRto nAnAdevaiH samanvitaH || 46 ||
vilAsinInAM bRndaistu candanadravapaGkilaiH |
puSpamAlAbhUSitaistu tAlavRntakarAmbujaiH || 47 ||
prakAraH zobhito ejacchItalAmbuniSevibhiH |
sIsasAlAduttaratrApyArakUTamayaH zubhaH || 48 ||
prAkAro vartate rAjanmuniyojanadairghyavAn |
haricandanavRkSANAM vATI madhye tayoH smRtA || 49 ||
sAlayoradhinAthastu varSarturmeghavAhanaH |
vidyutpiGgalanetrazca jImUtakavacaH smRtaH || 50 ||
vajranirghoSamukharazcendradhanvA samantataH |
sahasrazo vAridhArA muJcannAste gaNAvRtaH || 51 ||
nabhaH zrIzca nabhasyazrIH svarasyA rasyamAlinI |
ambA dulA niratnizcAbhramantI meghayantikA || 52 ||
varSayantI cibuNikA vAridhArA ca sammatAH |
varSartordvAdaza proktAH zaktayo madavihvalAH || 53 ||
navapallavavRkSAzca navInalatikAnvitAH |
haritAni tRNAnyeva veSTitA yairdharA'khilA || 54 ||
nadInadapravAhAzca pravahanti ca vegataH |
sarAMsi kaluSAmbUni rAgicittasamAni ca || 55 ||
vasanti devAH siddhAzca ye devIkarmakAriNaH |
vApIkUpataDAgAzca ye devyarthaM samarpitAH || 56 ||
te gaNA nivasantyatra savilAsAzca sAGganAH |
ArakUTamayAdagre saptayojanadairghyavAn || 57 ||
paJcalohAtmakaH sAlo madhye mandAravATikA |
nAnApuSpalatAkIrNA nAnApallavazobhitA || 58 ||
adhiSThAtA'tra samproktaH zaradRturanAmayaH |
iSalakSmIrUrjalakSmIrdve bhArye tasya sammate || 59 ||
nAnAsiddhA vasantyatra sAGganAH saparicchadAH |
paJcalohamayAdagre saptayojanadairghyavAn || 60 ||
dIpyamAno mahAzRGgairvartate raupyasAlakaH |
pArijAtATavImadhye prasUnastabakAnvitA || 61 ||
dazayojanagandhIni kusumAni samantataH |
modayanti gaNAnsarvAnye devIkarmakAriNaH || 62 ||
tatrAdhinAthaH samprokto hemantarturmahojjvalaH |
sagaNaH sAyudhaH sarvAn rAgiNo raJjayannapaH || 63 ||
sahazrIzca sahasyazrIrdve bhArye tasya sammate |
vasanti tatra siddhAzca ye devIvratakAriNaH || 64 ||
raupyasAlamayAdagre saptayojanadairghyavAn |
sauvarNasAlaH samproktastaptahATakakalpitaH || 65 ||
madhye kadambavATI tu puSpapallavazobhitA |
kadambamadirAdhArAH pravartante sahasrazaH || 66 ||
yAbhirnipItapItAbhirnijAnando'nubhUyate |
tatrAdhinAthaH samproktaH zaizirarturmahodayaH || 67 ||
tapaHzrIzca tapasyazrIrdve bhArye tasya sammate |
modamAnaH sahaitAbhyAM vartate zizirAkRtiH || 68 ||
nAnAvilAsasaMyukto nAnAgaNasamAvRtaH |
nivasanti mahAsiddhA ye devIdAnakAriNaH || 69 ||
nAnAbhogasamutpannamahAnandasamanvitAH |
sAGganAH parivAraistu saGghazaH parivAritAH || 70 ||
svarNasAlamayAdagre muniyojanadairghyavAn |
puSparAgamayaH sAlaH kuGkumAruNavigrahaH || 71 ||
puSparAgamayI bhUmirvanAnyupavanAni ca |
ratnavRkSAlavAlAzca puSparAgamayAH smRtAH || 72 ||
prAkAro yasya ratnasya tadratnaracitA drumAH |
vanabhUH pakSinazcaiva ratnavarNajalAni ca || 73 ||
maNDapA maNDapastambhAH sarAnsi kamalAni ca |
prAkAre tatra yadyatsyAttatsarvaM tatsamaM bhavet || 74 ||
paribhASeyamuddiSTA ratnasAlAdiSu prabho |
tejasA syAllakSaguNaH pUrvasAlAtparo nRpa || 75 ||
dikpAlA nivasantyatra pratibrahmAnDavartinAm |
dikpAlAnAM samaSTyAtmarUpAH sphUrjadvarAyudhAH || 76 ||
pUrvAzAyAM samuttuGgazRGgA pUramarAvatI |
nAnopavanasaMyuktA mahendrastatra rAjate || 77 ||
svargazobhA ca yA svarge yAvatI syAttato'dhikA |
samaSTizatanetrasya sahasraguNataH smRtA || 78 ||
airAvatasamArUDho vajrahastaH pratApavAn |
devasenAparivRto rAjate'tra zatakratuH || 79 ||
devAGganAgaNayutA zacI tatra virAjate |
vahnikoNe vahnipurI vahnipUH sadRzI nRpa || 80 ||
svAhAsvadhAsamAyukto vahnistatra virAjate |
nijavAhanabhUSADhyo nijadevagaNairvRtaH || 81 ||
yAmyAzAyAM yamapurI tatra daNDadharo mahAn |
svabhaTairveSTito rAjan citraguptapurogamaiH || 82 ||
nijazaktiyuto bhAsvattanayo'sti yamo mahAn |
nairRtyAM dizi rAkSasyAM rAkSasaiH parivAritaH || 83 ||
khaDgadhArI sphurannAste nirRtirnijazaktiyuk |
vAruNyAM varuNo rAjA pAzadhArI pratApavAn || 84 ||
mahAjhazasamArUDho vAruNImadhuvihvalaH |
nijazaktisamAyukto nijayAdogaNAnvitaH || 85 ||
samAste vAruNe loke varuNAnIratAkulaH |
vAyukoNe vAyuloko vAyustatrAdhitiSThati || 86 ||
vAyusAdhanasaMsiddhayogibhiH parivAritaH |
dhvajahasto vizAlAkSo mRgavAhanasaMsthitaH || 87 ||
marudgaNaiH parivRto nijazaktisamanvitaH |
uttarasyAM dizi mahAnyakSaloko'sti bhUmipa || 88 ||
yakSAdhirAjastatrA''ste vRddhiRddhyAdizaktibhiH |
navabhirnidhibhiryuktastundilo dhananAyakaH || 89 ||
maNibhadraH pUrNabhadro maNimAnmaNikandharaH |
maNibhUSo maNisragvI maNikArmukadhArakaH || 90 ||
ityAdiyakSasenAnIsahito nijazaktiyuk |
IzAnakoNe samprokto rudraloko mahattaraH || 91 ||
anarghyaratnakhacito yatra rudro'dhidaivatam |
manyumAndIptanayano baddhapRSThamaheSudhiH || 92 ||
sphUrjaddhanurvAmahasto'dhijyadhanvabhirAvRtaH |
svasamAnairasaGkhyAtarudraiH zUlavarAyudhaiH || 93 ||
vikRtAsyaiH karAlAsyairvamadvahnibhirAsyataH |
dazahastaiH zatakaraiH sahasrabhujasaMyutaiH || 94 ||
dazapAdairdazagrIvaistrinetrairugramUrtibhiH |
antarikSacarA ye ca ye ca bhUmicarAH smRtAH || 95 ||
rudrAdhyAye smRtA rudrAstaiH sarvaizca samAvRtaH |
rudrANIkoTisahito bhadrakAlyAdimAtRbhiH || 96 ||
nAnAzaktisamAviSTaDAmaryAdigaNAvRtaH |
vIrabhadrAdisahito rudro rAjanvirAjate || 97 ||
muNDamAlAdharo nAgavalayo nAgakandharaH |
vyAghracarmaparIdhAno gajacarmottarIyakaH || 98 ||
citAbhasmAGgaliptAGgaH pramathAdigaNAvRtaH |
ninadaDDamarudhvAnairbadhirIkRtadimmukhaH || 99 ||
aTTahAsAsphoTazabdaiH santrAsitanabhastalaH |
bhUtasaGghasamAviSTo bhUtAvAso mahezvaraH || 100 ||
IzAnadikpatiH so'yaM nAmnA cezAna eva ca || 101 ||
iti zrIdevIbhAgavate mahApurANe dvAdazaskandhe maNidvIpavarNanaM nAma dazamo'dhyAyaH ||
