Indrakshi Stotram
ઇન્દ્રાક્ષી સ્તોત્રમ્
Indrakshi Stotram
ઇન્દ્રાક્ષી સ્તોત્રમ્
નારદ ઉવાચ ।
ઇન્દ્રાક્ષીસ્તોત્રમાખ્યાહિ નારાયણ ગુણાર્ણવ ।
પાર્વત્યૈ શિવસમ્પ્રોક્તં પરં કૌતૂહલં હિ મે ॥
નારાયણ ઉવાચ ।
ઇન્દ્રાક્ષી સ્તોત્ર મન્ત્રસ્ય માહાત્મ્યં કેન વોચ્યતે ।
ઇન્દ્રેણાદૌ કૃતં સ્તોત્રં સર્વાપદ્વિનિવારણમ્ ॥
તદેવાહં બ્રવીમ્યદ્ય પૃચ્છતસ્તવ નારદ ।
અસ્ય શ્રી ઇન્દ્રાક્ષીસ્તોત્રમહામન્ત્રસ્ય, શચીપુરન્દર ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્છન્દઃ, ઇન્દ્રાક્ષી દુર્ગા દેવતા, લક્ષ્મીર્બીજં, ભુવનેશ્વરી શક્તિઃ, ભવાની કીલકં, મમ ઇન્દ્રાક્ષી પ્રસાદ સિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।
કરન્યાસઃ
ઇન્દ્રાક્ષ્યૈ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
મહાલક્ષ્મ્યૈ તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
મહેશ્વર્યૈ મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
અમ્બુજાક્ષ્યૈ અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
કાત્યાયન્યૈ કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
કૌમાર્યૈ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
અઙ્ગન્યાસઃ
ઇન્દ્રાક્ષ્યૈ હૃદયાય નમઃ ।
મહાલક્ષ્મ્યૈ શિરસે સ્વાહા ।
મહેશ્વર્યૈ શિખાયૈ વષટ્ ।
અમ્બુજાક્ષ્યૈ કવચાય હુમ્ ।
કાત્યાયન્યૈ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
કૌમાર્યૈ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્બન્ધઃ ॥
ધ્યાનમ્
નેત્રાણાં દશભિશ્શતૈઃ પરિવૃતામત્યુગ્રચર્મામ્બરામ્ ।
હેમાભાં મહતીં વિલમ્બિતશિખામામુક્તકેશાન્વિતામ્ ॥
ઘણ્ટામણ્ડિતપાદપદ્મયુગલાં નાગેન્દ્રકુમ્ભસ્તનીમ્ ।
ઇન્દ્રાક્ષીં પરિચિન્તયામિ મનસા કલ્પોક્તસિદ્ધિપ્રદામ્ ॥ 1 ॥
ઇન્દ્રાક્ષીં દ્વિભુજાં દેવીં પીતવસ્ત્રદ્વયાન્વિતામ્ ।
વામહસ્તે વજ્રધરાં દક્ષિણેન વરપ્રદામ્ ॥
ઇન્દ્રાક્ષીં સહયુવતીં નાનાલઙ્કારભૂષિતામ્ ।
પ્રસન્નવદનામ્ભોજામપ્સરોગણસેવિતામ્ ॥ 2 ॥
દ્વિભુજાં સૌમ્યવદાનાં પાશાઙ્કુશધરાં પરામ્ ।
ત્રૈલોક્યમોહિનીં દેવીં ઇન્દ્રાક્ષી નામ કીર્તિતામ્ ॥ 3 ॥
પીતામ્બરાં વજ્રધરૈકહસ્તાં
નાનાવિધાલઙ્કરણાં પ્રસન્નામ્ ।
ત્વામપ્સરસ્સેવિતપાદપદ્માં
ઇન્દ્રાક્ષીં વન્દે શિવધર્મપત્નીમ્ ॥ 4 ॥
પઞ્ચપૂજા
લં પૃથિવ્યાત્મિકાયૈ ગન્ધં સમર્પયામિ ।
હં આકાશાત્મિકાયૈ પુષ્પૈઃ પૂજયામિ ।
યં વાય્વાત્મિકાયૈ ધૂપમાઘ્રાપયામિ ।
રં અગ્ન્યાત્મિકાયૈ દીપં દર્શયામિ ।
વં અમૃતાત્મિકાયૈ અમૃતં મહાનૈવેદ્યં નિવેદયામિ ।
સં સર્વાત્મિકાયૈ સર્વોપચારપૂજાં સમર્પયામિ ॥
દિગ્દેવતા રક્ષ
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
ઇન્દ્રાક્ષી પૂર્વતઃ પાતુ પાત્વાગ્નેય્યાં તથેશ્વરી ।
કૌમારી દક્ષિણે પાતુ નૈરૃત્યાં પાતુ પાર્વતી ॥ 1 ॥
વારાહી પશ્ચિમે પાતુ વાયવ્યે નારસિંહ્યપિ ।
ઉદીચ્યાં કાલરાત્રી માં ઐશાન્યાં સર્વશક્તયઃ ॥ 2 ॥
ભૈરવ્યોર્ધ્વં સદા પાતુ પાત્વધો વૈષ્ણવી તથા ।
એવં દશદિશો રક્ષેત્સર્વદા ભુવનેશ્વરી ॥ 3 ॥
ૐ હ્રીં શ્રીં ઇન્દ્રાક્ષ્યૈ નમઃ ।
સ્તોત્રં
ઇન્દ્રાક્ષી નામ સા દેવી દેવતૈસ્સમુદાહૃતા ।
ગૌરી શાકમ્ભરી દેવી દુર્ગાનામ્નીતિ વિશ્રુતા ॥ 1 ॥
નિત્યાનન્દી નિરાહારી નિષ્કલાયૈ નમોઽસ્તુ તે ।
કાત્યાયની મહાદેવી ચન્દ્રઘણ્ટા મહાતપાઃ ॥ 2 ॥
સાવિત્રી સા ચ ગાયત્રી બ્રહ્માણી બ્રહ્મવાદિની ।
નારાયણી ભદ્રકાલી રુદ્રાણી કૃષ્ણપિઙ્ગલા ॥ 3 ॥
અગ્નિજ્વાલા રૌદ્રમુખી કાલરાત્રી તપસ્વિની ।
મેઘસ્વના સહસ્રાક્ષી વિકટાઙ્ગી (વિકારાઙ્ગી) જડોદરી ॥ 4 ॥
મહોદરી મુક્તકેશી ઘોરરૂપા મહાબલા ।
અજિતા ભદ્રદાઽનન્તા રોગહન્ત્રી શિવપ્રિયા ॥ 5 ॥
શિવદૂતી કરાલી ચ પ્રત્યક્ષપરમેશ્વરી ।
ઇન્દ્રાણી ઇન્દ્રરૂપા ચ ઇન્દ્રશક્તિઃપરાયણી ॥ 6 ॥
સદા સમ્મોહિની દેવી સુન્દરી ભુવનેશ્વરી ।
એકાક્ષરી પરા બ્રાહ્મી સ્થૂલસૂક્ષ્મપ્રવર્ધની ॥ 7 ॥
રક્ષાકરી રક્તદન્તા રક્તમાલ્યામ્બરા પરા ।
મહિષાસુરસંહર્ત્રી ચામુણ્ડા સપ્તમાતૃકા ॥ 8 ॥
વારાહી નારસિંહી ચ ભીમા ભૈરવવાદિની ।
શ્રુતિસ્સ્મૃતિર્ધૃતિર્મેધા વિદ્યાલક્ષ્મીસ્સરસ્વતી ॥ 9 ॥
અનન્તા વિજયાઽપર્ણા માનસોક્તાપરાજિતા ।
ભવાની પાર્વતી દુર્ગા હૈમવત્યમ્બિકા શિવા ॥ 10 ॥
શિવા ભવાની રુદ્રાણી શઙ્કરાર્ધશરીરિણી ।
ઐરાવતગજારૂઢા વજ્રહસ્તા વરપ્રદા ॥ 11 ॥
ધૂર્જટી વિકટી ઘોરી હ્યષ્ટાઙ્ગી નરભોજિની ।
ભ્રામરી કાઞ્ચિ કામાક્ષી ક્વણન્માણિક્યનૂપુરા ॥ 12 ॥
હ્રીઙ્કારી રૌદ્રભેતાલી હ્રુઙ્કાર્યમૃતપાણિની ।
ત્રિપાદ્ભસ્મપ્રહરણા ત્રિશિરા રક્તલોચના ॥ 13 ॥
નિત્યા સકલકલ્યાણી સર્વૈશ્વર્યપ્રદાયિની ।
દાક્ષાયણી પદ્મહસ્તા ભારતી સર્વમઙ્ગલા ॥ 14 ॥
કલ્યાણી જનની દુર્ગા સર્વદુઃખવિનાશિની ।
ઇન્દ્રાક્ષી સર્વભૂતેશી સર્વરૂપા મનોન્મની ॥ 15 ॥
મહિષમસ્તકનૃત્યવિનોદન-
સ્ફુટરણન્મણિનૂપુરપાદુકા ।
જનનરક્ષણમોક્ષવિધાયિની
જયતુ શુમ્ભનિશુમ્ભનિષૂદિની ॥ 16 ॥
શિવા ચ શિવરૂપા ચ શિવશક્તિપરાયણી ।
મૃત્યુઞ્જયી મહામાયી સર્વરોગનિવારિણી ॥ 17 ॥
ઐન્દ્રીદેવી સદાકાલં શાન્તિમાશુકરોતુ મે ।
ઈશ્વરાર્ધાઙ્ગનિલયા ઇન્દુબિમ્બનિભાનના ॥ 18 ॥
સર્વોરોગપ્રશમની સર્વમૃત્યુનિવારિણી ।
અપવર્ગપ્રદા રમ્યા આયુરારોગ્યદાયિની ॥ 19 ॥
ઇન્દ્રાદિદેવસંસ્તુત્યા ઇહામુત્રફલપ્રદા ।
ઇચ્છાશક્તિસ્વરૂપા ચ ઇભવક્ત્રાદ્વિજન્મભૂઃ ॥ 20 ॥
ભસ્માયુધાય વિદ્મહે રક્તનેત્રાય ધીમહિ તન્નો જ્વરહરઃ પ્રચોદયાત્ ॥ 21 ॥
મન્ત્રઃ
ૐ ઐં હ્રીં શ્રીં ક્લીં ક્લૂં ઇન્દ્રાક્ષ્યૈ નમઃ ॥ 22 ॥
ૐ નમો ભગવતી ઇન્દ્રાક્ષી સર્વજનસમ્મોહિની કાલરાત્રી નારસિંહી સર્વશત્રુસંહારિણી અનલે અભયે અજિતે અપરાજિતે મહાસિંહવાહિની મહિષાસુરમર્દિની હન હન મર્દય મર્દય મારય મારય શોષય શોષય દાહય દાહય મહાગ્રહાન્ સંહર સંહર યક્ષગ્રહ રાક્ષસગ્રહ સ્કન્દગ્રહ વિનાયકગ્રહ બાલગ્રહ કુમારગ્રહ ચોરગ્રહ ભૂતગ્રહ પ્રેતગ્રહ પિશાચગ્રહ કૂષ્માણ્ડગ્રહાદીન્ મર્દય મર્દય નિગ્રહ નિગ્રહ ધૂમભૂતાન્સન્ત્રાવય સન્ત્રાવય ભૂતજ્વર પ્રેતજ્વર પિશાચજ્વર ઉષ્ણજ્વર પિત્તજ્વર વાતજ્વર શ્લેષ્મજ્વર કફજ્વર આલાપજ્વર સન્નિપાતજ્વર માહેન્દ્રજ્વર કૃત્રિમજ્વર કૃત્યાદિજ્વર એકાહિકજ્વર દ્વયાહિકજ્વર ત્રયાહિકજ્વર ચાતુર્થિકજ્વર પઞ્ચાહિકજ્વર પક્ષજ્વર માસજ્વર ષણ્માસજ્વર સંવત્સરજ્વર જ્વરાલાપજ્વર સર્વજ્વર સર્વાઙ્ગજ્વરાન્ નાશય નાશય હર હર હન હન દહ દહ પચ પચ તાડય તાડય આકર્ષય આકર્ષય વિદ્વેષય વિદ્વેષય સ્તમ્ભય સ્તમ્ભય મોહય મોહય ઉચ્ચાટય ઉચ્ચાટય હું ફટ્ સ્વાહા ॥ 23 ॥
ૐ હ્રીં ૐ નમો ભગવતી ત્રૈલોક્યલક્ષ્મી સર્વજનવશઙ્કરી સર્વદુષ્ટગ્રહસ્તમ્ભિની કઙ્કાલી કામરૂપિણી કાલરૂપિણી ઘોરરૂપિણી પરમન્ત્રપરયન્ત્ર પ્રભેદિની પ્રતિભટવિધ્વંસિની પરબલતુરગવિમર્દિની શત્રુકરચ્છેદિની શત્રુમાંસભક્ષિણી સકલદુષ્ટજ્વરનિવારિણી ભૂત પ્રેત પિશાચ બ્રહ્મરાક્ષસ યક્ષ યમદૂત શાકિની ડાકિની કામિની સ્તમ્ભિની મોહિની વશઙ્કરી કુક્ષિરોગ શિરોરોગ નેત્રરોગ ક્ષયાપસ્માર કુષ્ઠાદિ મહારોગનિવારિણી મમ સર્વરોગં નાશય નાશય હ્રાં હ્રીં હ્રૂં હ્રૈં હ્રૌં હ્રઃ હું ફટ્ સ્વાહા ॥ 24 ॥
ૐ નમો ભગવતી માહેશ્વરી મહાચિન્તામણી દુર્ગે સકલસિદ્ધેશ્વરી સકલજનમનોહારિણી કાલકાલરાત્રી મહાઘોરરૂપે પ્રતિહતવિશ્વરૂપિણી મધુસૂદની મહાવિષ્ણુસ્વરૂપિણી શિરશ્શૂલ કટિશૂલ અઙ્ગશૂલ પાર્શ્વશૂલ નેત્રશૂલ કર્ણશૂલ પક્ષશૂલ પાણ્ડુરોગ કામારાદીન્ સંહર સંહર નાશય નાશય વૈષ્ણવી બ્રહ્માસ્ત્રેણ વિષ્ણુચક્રેણ રુદ્રશૂલેન યમદણ્ડેન વરુણપાશેન વાસવવજ્રેણ સર્વાનરીં ભઞ્જય ભઞ્જય રાજયક્ષ્મ ક્ષયરોગ તાપજ્વરનિવારિણી મમ સર્વજ્વરં નાશય નાશય ય ર લ વ શ ષ સ હ સર્વગ્રહાન્ તાપય તાપય સંહર સંહર છેદય છેદય ઉચ્ચાટય ઉચ્ચાટય હ્રાં હ્રીં હ્રૂં ફટ્ સ્વાહા ॥ 25 ॥
ઉત્તરન્યાસઃ
કરન્યાસઃ
ઇન્દ્રાક્ષ્યૈ અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
મહાલક્ષ્મ્યૈ તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
મહેશ્વર્યૈ મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
અમ્બુજાક્ષ્યૈ અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
કાત્યાયન્યૈ કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
કૌમાર્યૈ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
અઙ્ગન્યાસઃ
ઇન્દ્રાક્ષ્યૈ હૃદયાય નમઃ ।
મહાલક્ષ્મ્યૈ શિરસે સ્વાહા ।
મહેશ્વર્યૈ શિખાયૈ વષટ્ ।
અમ્બુજાક્ષ્યૈ કવચાય હુમ્ ।
કાત્યાયન્યૈ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
કૌમાર્યૈ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્વિમોકઃ ॥
સમર્પણં
ગુહ્યાદિ ગુહ્ય ગોપ્ત્રી ત્વં ગૃહાણાસ્મત્કૃતં જપમ્ ।
સિદ્ધિર્ભવતુ મે દેવી ત્વત્પ્રસાદાન્મયિ સ્થિરાન્ ॥ 26
ફલશ્રુતિઃ
નારાયણ ઉવાચ ।
એતૈર્નામશતૈર્દિવ્યૈઃ સ્તુતા શક્રેણ ધીમતા ।
આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં અપમૃત્યુભયાપહમ્ ॥ 27 ॥
ક્ષયાપસ્મારકુષ્ઠાદિ તાપજ્વરનિવારણમ્ ।
ચોરવ્યાઘ્રભયં તત્ર શીતજ્વરનિવારણમ્ ॥ 28 ॥
માહેશ્વરમહામારી સર્વજ્વરનિવારણમ્ ।
શીતપૈત્તકવાતાદિ સર્વરોગનિવારણમ્ ॥ 29 ॥
સન્નિજ્વરનિવારણં સર્વજ્વરનિવારણમ્ ।
સર્વરોગનિવારણં સર્વમઙ્ગલવર્ધનમ્ ॥ 30 ॥
શતમાવર્તયેદ્યસ્તુ મુચ્યતે વ્યાધિબન્ધનાત્ ।
આવર્તયન્સહસ્રાત્તુ લભતે વાઞ્છિતં ફલમ્ ॥ 31 ॥
એતત્ સ્તોત્રં મહાપુણ્યં જપેદાયુષ્યવર્ધનમ્ ।
વિનાશાય ચ રોગાણામપમૃત્યુહરાય ચ ॥ 32 ॥
દ્વિજૈર્નિત્યમિદં જપ્યં ભાગ્યારોગ્યાભીપ્સુભિઃ ।
નાભિમાત્રજલેસ્થિત્વા સહસ્રપરિસઙ્ખ્યયા ॥ 33 ॥
જપેત્સ્તોત્રમિમં મન્ત્રં વાચાં સિદ્ધિર્ભવેત્તતઃ ।
અનેનવિધિના ભક્ત્યા મન્ત્રસિદ્ધિશ્ચ જાયતે ॥ 34 ॥
સન્તુષ્ટા ચ ભવેદ્દેવી પ્રત્યક્ષા સમ્પ્રજાયતે ।
સાયં શતં પઠેન્નિત્યં ષણ્માસાત્સિદ્ધિરુચ્યતે ॥ 35 ॥
ચોરવ્યાધિભયસ્થાને મનસાહ્યનુચિન્તયન્ ।
સંવત્સરમુપાશ્રિત્ય સર્વકામાર્થસિદ્ધયે ॥ 36 ॥
રાજાનં વશ્યમાપ્નોતિ ષણ્માસાન્નાત્ર સંશયઃ ।
અષ્ટદોર્ભિસ્સમાયુક્તે નાનાયુદ્ધવિશારદે ॥ 37 ॥
ભૂતપ્રેતપિશાચેભ્યો રોગારાતિમુખૈરપિ ।
નાગેભ્યઃ વિષયન્ત્રેભ્યઃ આભિચારૈર્મહેશ્વરી ॥ 38 ॥
રક્ષ માં રક્ષ માં નિત્યં પ્રત્યહં પૂજિતા મયા ।
સર્વમઙ્ગલમાઙ્ગલ્યે શિવે સર્વાર્થસાધિકે ।
શરણ્યે ત્ર્યમ્બકે દેવી નારાયણી નમોઽસ્તુ તે ॥ 39 ॥
વરં પ્રદાદ્મહેન્દ્રાય દેવરાજ્યં ચ શાશ્વતમ્ ।
ઇન્દ્રસ્તોત્રમિદં પુણ્યં મહદૈશ્વર્યકારણમ્ ॥ 40 ॥
ઇતિ ઇન્દ્રાક્ષી સ્તોત્રમ્ ।
About This Stotram
Overview
The Indrakshi Stotram is a 46-verse Sanskrit hymn dedicated to Indrakshi, a form of the Divine Mother described in the Skanda Purana. The text is framed as a dialogue in which Narayana reveals the stotram to Narada, attributing its original composition to Indra, who recited it to overcome defeat and fear. The hymn invokes Indrakshi's protective and fierce aspects to ward off all forms of calamity, and belongs to the Shakta devotional tradition.
What are the benefits of chanting Indrakshi Stotram?
- Traditionally recited for protection against calamities, illness, and enemies
- Said to remove all forms of fear and bestow strength and courage
- Associated with Navaratri practice as a protective hymn to the Goddess
- Described within the text itself as conferring moksha on sincere devotees
When is the best time to recite this?
Morning and evening recitation are standard. Navaratri is the most auspicious period for this stotram, given its Shakta context. It is also recited in times of illness, danger, or acute difficulty as a protective appeal to the Goddess.
What is the historical and traditional background?
The Skanda Purana is a large Puranic compilation with multiple recensions, generally dated between the 7th and 12th centuries CE, though individual sections vary in age. The Indrakshi Stotram appears within the Skanda Purana's section on Goddess worship and follows the standard Puranic convention of presenting a hymn within a mythological frame (here, Indra's original recitation). The name "Indrakshi" — meaning "she whose eyes are like those of Indra" or "the eyes of Indra" — connects the Goddess to Vedic imagery. The actual authorship of this composition is unknown, and the Puranic attribution to Indra is part of the text's narrative framing rather than a historical claim.
Available scripts
This text is available in 14 scripts: devanagari, tamil, telugu, kannada, malayalam, gujarati, bengali, iast, gurmukhi, oriya, assamese, sinhala, itrans, hk. Use the script selector above to switch between them.
Related Texts
- Devi Mahatmyam — the foundational Shakta text from the Markandeya Purana describing the Goddess's battles and forms
- Annapurna Stotram — another Sanskrit Goddess hymn associated with abundance and the removal of suffering